<?xml version="1.0" encoding="utf-8" ?><feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xmlns:tt="http://teletype.in/" xmlns:opensearch="http://a9.com/-/spec/opensearch/1.1/"><title>@aymurat</title><author><name>@aymurat</name></author><id>https://teletype.in/atom/aymurat</id><link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://teletype.in/atom/aymurat?offset=0"></link><link rel="alternate" type="text/html" href="https://teletype.in/@aymurat?utm_source=teletype&amp;utm_medium=feed_atom&amp;utm_campaign=aymurat"></link><link rel="next" type="application/rss+xml" href="https://teletype.in/atom/aymurat?offset=10"></link><link rel="search" type="application/opensearchdescription+xml" title="Teletype" href="https://teletype.in/opensearch.xml"></link><updated>2026-10-23T11:36:24.141Z</updated><entry><id>aymurat:HdtxBn_1i</id><link rel="alternate" type="text/html" href="https://teletype.in/@aymurat/HdtxBn_1i?utm_source=teletype&amp;utm_medium=feed_atom&amp;utm_campaign=aymurat"></link><title>№7 Masalaning yechilishi va kelgan javoblar</title><published>2020-12-09T14:05:56.503Z</published><updated>2020-12-09T14:05:56.503Z</updated><media:thumbnail xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/" url="https://teletype.in/files/0f/af/0fafd104-6b53-43d9-b634-71a3558d02ee.png"></media:thumbnail><summary type="html">&lt;img src=&quot;https://teletype.in/files/4d/b3/4db31fe3-b8b1-4aeb-bd2a-40979e29e25d.jpeg&quot;&gt;Dastlab 10 lik sanoq sistemasida berilgan sonni boshqa sanoq sistemasiga aylantiramiz. Undan so’ng boshqa sanoq sistemasiga aylantirilgan sonda birdek raqamlar bor yoki yo’qligi tekshiriladi. Masalan, 10, 123, 4358 sonlarida birdek raqamlar yo’q, 101, 3342, 10000 sonlardi esa birdek sonlar birnechtani tashkil qiladi. Birdek sonlarni tekshirish qulay bo’lishi uchun, 10 liktagi sonni boshqa sanoq sistemasiga aylantirish vaqtida, aylantirilgan harbir raqamni massivga yozib boramiz.</summary><content type="html">
  &lt;h3&gt;Yechilishi:&lt;/h3&gt;
  &lt;p&gt;Dastlab 10 lik sanoq sistemasida berilgan sonni boshqa sanoq sistemasiga aylantiramiz. Undan so’ng boshqa sanoq sistemasiga aylantirilgan sonda birdek raqamlar bor yoki yo’qligi tekshiriladi. Masalan, 10, 123, 4358 sonlarida birdek raqamlar yo’q, 101, 3342, 10000 sonlardi esa birdek sonlar birnechtani tashkil qiladi. Birdek sonlarni tekshirish qulay bo’lishi uchun, 10 liktagi sonni boshqa sanoq sistemasiga aylantirish vaqtida, aylantirilgan harbir raqamni massivga yozib boramiz.&lt;/p&gt;
  &lt;p&gt;10 lik sanoq sistemasidan boshqa sanoq sistemasiga o’tkazish quyidagicha amalga oshirladi: 10 likdagi sonni boshqa sanoq sistemasining asosiga bo’lib boriladi. Masalan, 2 likka o’tkazish uchun 2 ga, 3 likka o’tkazish uchun 3 likka va hokozo. Amallarni bajarib bo’lgandan so’ng, barcha qoldiqlarni oxiridan birlashtirsak, tegishli sanoq sistemasidagi son paydo bo’ladi.&lt;/p&gt;
  &lt;p&gt;10 liktagi 25 sonini 2 lik sanoq sistemasiga o’tkazaylik:&lt;/p&gt;
  &lt;figure class=&quot;m_original&quot;&gt;
    &lt;img src=&quot;https://teletype.in/files/4d/b3/4db31fe3-b8b1-4aeb-bd2a-40979e29e25d.jpeg&quot; width=&quot;489&quot; /&gt;
  &lt;/figure&gt;
  &lt;p&gt;25 (10 lik) = 11001 (2 lik)&lt;/p&gt;
  &lt;p&gt;Ushbu sonni 3 lik sanoq sistemasiga o’tkazaylik:&lt;/p&gt;
  &lt;figure class=&quot;m_original&quot;&gt;
    &lt;img src=&quot;https://teletype.in/files/33/c6/33c69111-b0ae-4097-b183-af7975a36e74.jpeg&quot; width=&quot;489&quot; /&gt;
  &lt;/figure&gt;
  &lt;p&gt;25 (10 lik) = 221 (3 lik)&lt;/p&gt;
  &lt;p&gt;Xuddi shunaqa yo’l bilan 2, 3, …, 36 lik sanoq sistemalariga aylandiramiz va paydo bo’lgan yangi son raqamlarini massivga yozamiz. Massiv uchun qansha joy ajiratilishi kerak? Buni aniqlash uchun masala shartida berilgan oraliqtagi eng katta sonni 2 likk aylandirib, necha xonali son paydo bo’lishini ko’ramiz. Ya’ni, 1000000000 (10 lik) = 11 1011 1001 1010 1100 1010 0000 0000 (2 lik). 2 likta 30 xonali son paydo bo’ldi. Shuning uchun massivga elementlari uchun 30 ta joy ajiratsak yetarli bo’lar eken. Nima uchun 2 likta tekshirdik? Chunki eng ko’p xonali son 2 likta chiqadi. Buni o’zlaringiz ham tekshirip ko’rsangiz bo’ladi.&lt;/p&gt;
  &lt;h3&gt;Bizga faqat 1 ta to’g’ri va aniq javob keldi:&lt;/h3&gt;
  &lt;p&gt;Anvar Saparbaev&lt;/p&gt;
  &lt;figure class=&quot;m_column&quot;&gt;
    &lt;img src=&quot;https://teletype.in/files/69/da/69dac841-0e85-4d5a-8d3b-9b379bcdbacd.jpeg&quot; width=&quot;550&quot; /&gt;
  &lt;/figure&gt;
  &lt;h3&gt;O’zimizni kod:&lt;/h3&gt;
  &lt;figure class=&quot;m_column&quot;&gt;
    &lt;img src=&quot;https://teletype.in/files/79/6a/796ad9b9-b206-406b-9d4c-ce2af65ac33c.jpeg&quot; width=&quot;803&quot; /&gt;
  &lt;/figure&gt;
  &lt;p&gt;&lt;em&gt;Siz bundanda yaxshiroq, samaraliroq kod yozsangiz bizga xabar bering!&lt;/em&gt;&lt;/p&gt;
  &lt;p&gt;&lt;em&gt;Bog’lanish uchun:&lt;/em&gt; &lt;a href=&quot;https://t.me/Alex_SIR&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;A.Orınbaev&lt;/a&gt; &lt;/p&gt;
  &lt;p&gt;&lt;a href=&quot;https://t.me/programmalastiriwJava&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;https://t.me/programmalastiriwJava&lt;/a&gt; &lt;/p&gt;
  &lt;p&gt;&lt;a href=&quot;https://t.me/TITUNFProgDogerek&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;https://t.me/TITUNFProgDogerek&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;

</content></entry><entry><id>aymurat:U3Y6uZ9vb</id><link rel="alternate" type="text/html" href="https://teletype.in/@aymurat/U3Y6uZ9vb?utm_source=teletype&amp;utm_medium=feed_atom&amp;utm_campaign=aymurat"></link><title>№7 Máseleniń sheshiliwi hám kelgen juwaplar</title><published>2020-12-09T14:02:38.813Z</published><updated>2020-12-09T14:02:38.813Z</updated><media:thumbnail xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/" url="https://teletype.in/files/0f/af/0fafd104-6b53-43d9-b634-71a3558d02ee.png"></media:thumbnail><summary type="html">&lt;img src=&quot;https://teletype.in/files/4d/b3/4db31fe3-b8b1-4aeb-bd2a-40979e29e25d.jpeg&quot;&gt;Dáslep 10 lıq sanaq sistemasında berilgen sandı basqa sanaq sistemasına aylandıramız. Onnan soń basqa sanaq sistemasına aylandırǵan sanda birdey cifrlar bar yamasa joqlıǵı tekseriledi. Máselen, 10, 123, 4358 sanlarında birdey cifrlar joq, al 101, 3342, 10000 sanlarında birdey cifrlar birneshe. Tekserip shıǵıw qolaylı bolıwı ushın, 10 lıqtaǵı sandı basqa sanaq sistemasına aylandırıw waqtında, hárbir aylanǵan cifrin massivke menshiklep baramız.</summary><content type="html">
  &lt;h3&gt;Sheshiliwi:&lt;/h3&gt;
  &lt;p&gt;Dáslep 10 lıq sanaq sistemasında berilgen sandı basqa sanaq sistemasına aylandıramız. Onnan soń basqa sanaq sistemasına aylandırǵan sanda birdey cifrlar bar yamasa joqlıǵı tekseriledi. Máselen, 10, 123, 4358 sanlarında birdey cifrlar joq, al 101, 3342, 10000 sanlarında birdey cifrlar birneshe. Tekserip shıǵıw qolaylı bolıwı ushın, 10 lıqtaǵı sandı basqa sanaq sistemasına aylandırıw waqtında, hárbir aylanǵan cifrin massivke menshiklep baramız.&lt;/p&gt;
  &lt;p&gt;&lt;em&gt;10 lıq sanaq sistemasınan basqa sanaq sistemasına ótkeriw tómendegishe ámelge asırıladı:&lt;/em&gt; 10 lıqtaǵı sandı basqa sanaq sistemasınıń tiykarına bólip barıladı. Máselen, 2 likke ótkeriw kerek bolsa, 2 ge, 3 likke ótkeriw kerek bolsa 3 ke hám t.b. Eń aqırında izden baslap, barlıq qaldıqların birlestirsek tiyisli sanaq sistemadaǵı san payda boladı.&lt;/p&gt;
  &lt;p&gt;10 lıqta berilgen 25 sanın, 2 lik sanaq sistemasına ótkereyik:&lt;/p&gt;
  &lt;figure class=&quot;m_original&quot;&gt;
    &lt;img src=&quot;https://teletype.in/files/4d/b3/4db31fe3-b8b1-4aeb-bd2a-40979e29e25d.jpeg&quot; width=&quot;489&quot; /&gt;
  &lt;/figure&gt;
  &lt;p&gt;25 (10 lıq) = 11001 (2 lik)&lt;/p&gt;
  &lt;p&gt;Usı sandı 3 lik sanaq sistemasına ótkereyik:&lt;/p&gt;
  &lt;p&gt;&lt;/p&gt;
  &lt;figure class=&quot;m_original&quot;&gt;
    &lt;img src=&quot;https://teletype.in/files/33/c6/33c69111-b0ae-4097-b183-af7975a36e74.jpeg&quot; width=&quot;489&quot; /&gt;
  &lt;/figure&gt;
  &lt;p&gt;25 (10 lıq) = 221 (3 lik)&lt;/p&gt;
  &lt;p&gt;Tap usınday jol menen 2, 3, …,  36 lıq sanaq sistemalarına aylandıramız hám payda bolǵan jańa san cifrların massivke jazıp baramız. Massiv ushın qansha orın ajıratıw kerek? Bunı anıqlaw ushın másele shártinde berilgen aralıqtaǵı eń úlken sandı 2 likke aylandırıp neshe xanalı san payda bolıwın kóreyik. Yaǵnıy, 1000000000 (10 lıq) = 11 1011 1001 1010 1100 1010 0000 0000 (2 lik). 2 likte 30 xanalı san payda boldı. Sonıń ushın, massivke 30 orın ajıratsaq jetkilikli boladı eken. Ne ushın 2 likte tekserip kórdik? Sebebi, eń kóp xanalı san 2 likte shıǵadı. Bunı ózlerińizde tekserip kórseńiz boladı.&lt;/p&gt;
  &lt;h3&gt;Tek ǵana 1 durıs hám anıq juwap keldi.&lt;/h3&gt;
  &lt;p&gt;Anvar Saparbaev&lt;/p&gt;
  &lt;figure class=&quot;m_column&quot;&gt;
    &lt;img src=&quot;https://teletype.in/files/69/da/69dac841-0e85-4d5a-8d3b-9b379bcdbacd.jpeg&quot; width=&quot;550&quot; /&gt;
  &lt;/figure&gt;
  &lt;h3&gt;Ózimizdiń kod:&lt;/h3&gt;
  &lt;figure class=&quot;m_column&quot;&gt;
    &lt;img src=&quot;https://teletype.in/files/79/6a/796ad9b9-b206-406b-9d4c-ce2af65ac33c.jpeg&quot; width=&quot;803&quot; /&gt;
  &lt;/figure&gt;
  &lt;p&gt;Siz bunnanda jaqsı, effektiv algoritm dúze alsańız, bizge xabar beriń!&lt;/p&gt;
  &lt;p&gt;Baylanıs ushın: &lt;a href=&quot;https://t.me/Alex_SIR&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;A.Orınbaev&lt;/a&gt; &lt;/p&gt;
  &lt;p&gt;&lt;a href=&quot;https://t.me/programmalastiriwJava&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;https://t.me/programmalastiriwJava&lt;/a&gt; &lt;/p&gt;
  &lt;p&gt;&lt;a href=&quot;https://t.me/TITUNFProgDogerek&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;https://t.me/TITUNFProgDogerek&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;

</content></entry><entry><id>aymurat:cKnos8Y4i</id><link rel="alternate" type="text/html" href="https://teletype.in/@aymurat/cKnos8Y4i?utm_source=teletype&amp;utm_medium=feed_atom&amp;utm_campaign=aymurat"></link><title>№6 Masalaning yechilishi va kelgan javoblar tahlili</title><published>2020-12-04T19:43:29.167Z</published><updated>2020-12-04T19:43:29.167Z</updated><media:thumbnail xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/" url="https://teletype.in/files/48/78/487880a1-2542-4551-9be5-12df89ecc920.png"></media:thumbnail><summary type="html">&lt;img src=&quot;https://teletype.in/files/bf/54/bf54eecd-fc12-495b-b29f-21566397dd9a.jpeg&quot;&gt;Masala sharti bo’yicha 3 sonda ham bor bo’lgan umumiy raqamlarni o’sish tartibida chiqarish kerak. Bu yerda birxil raqamlar birnechta bo’lsa, ularning faqat bittasi olinadi. Bundan ko’rinadiki, 0 dan 9 gacha raqamlarni, berilgan 3 sonning barchasida bor yoki yo’qligini aniqlaymiz. Agar bor bo’lsa, massivga yozamiz. 3 songa ham 1 dan 10^80 gacha oraliqta sonlar kiritilishi mumkin. Shuning uchun ularni satrga yozamiz.</summary><content type="html">
  &lt;h3&gt;Yechilishi:&lt;/h3&gt;
  &lt;p&gt;Masala sharti bo’yicha 3 sonda ham bor bo’lgan umumiy raqamlarni o’sish tartibida chiqarish kerak. Bu yerda birxil raqamlar birnechta bo’lsa, ularning faqat bittasi olinadi. Bundan ko’rinadiki, 0 dan 9 gacha raqamlarni, berilgan 3 sonning barchasida bor yoki yo’qligini aniqlaymiz. Agar bor bo’lsa, massivga yozamiz. 3 songa ham 1 dan 10^80 gacha oraliqta sonlar kiritilishi mumkin. Shuning uchun ularni satrga yozamiz.&lt;/p&gt;
  &lt;p&gt;Bu algoritmni Javada amalga oshirish uchun, 3 sonni &lt;em&gt;String&lt;/em&gt; orqali kiritamiz va ushbu 3 son ichidagi 0 dan 9 gacha raqamlar borligini aniqlash uchun esa &lt;em&gt;for&lt;/em&gt; sikl operatoridan foydalanamiz. Har bir satr ichida 0 dan 9 gacha raqamlar bor yoki yo’qligini aniqlash uchun, i&lt;em&gt;ndexOf&lt;/em&gt; metodidan foydalanamiz. &lt;em&gt;indexOf&lt;/em&gt; metodi satr ichidagi belgi (satr) bor bo’lsa, ushbu belgining (satr) satrdagi joylashgan o’rnini qaytaradi. Bunaqa belgi satrda yo’q bo&amp;#x27;lsa -1 qiymatini qaytaradi. Bu yerda satrdagi belgilar 0 dan boshlab raqamlanadi. Masalan, &lt;em&gt;S=&amp;quot;123456&amp;quot;; int k = S.indexOf(&amp;#x27;2&amp;#x27;); // k = 1 bo’ladi.&lt;/em&gt;&lt;/p&gt;
  &lt;p&gt;Satrlar bilan ishlovchi metodlar haqida quyidagi saytdan batafsil tanishsangiz bo’ladi: &lt;a href=&quot;https://metanit.com/java/tutorial/7.2.php&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;https://metanit.com/java/tutorial/7.2.php&lt;/a&gt; &lt;/p&gt;
  &lt;p&gt;Demak, yuqoridagi metod 0 yoki 0 dan katta qiymat qaytarsa, ushbu belgi satrda bor, aks holda (-1) satrda bunaqa belgi yo’q. Agar satrda bunaqa belgilar bor bo’lsa, massivga yozib boramiz. Bu yerda massiv elementlari soni 10 dan oshmaydi. Chunki 10 lik sanaq tizimida 0…9 dan boshqa raqamlar yo’q. Massivni o’sish tartibida sortirovka qilish shart emas, chunki kichik raqamdan kattasi tomon tekshirib, massivga yozib boramiz.&lt;/p&gt;
  &lt;h3&gt;Yuqoridagi algoritm bo’yicha Javada dasturi:&lt;/h3&gt;
  &lt;figure class=&quot;m_column&quot;&gt;
    &lt;img src=&quot;https://teletype.in/files/bf/54/bf54eecd-fc12-495b-b29f-21566397dd9a.jpeg&quot; width=&quot;721&quot; /&gt;
  &lt;/figure&gt;
  &lt;h3&gt;Kelgan javoblar tahlili:&lt;/h3&gt;
  &lt;p&gt;&lt;strong&gt;Saparbaev Anvar&lt;/strong&gt; yuqoridagi algoritm bo’yicha ishlagan, lekin &lt;em&gt;indexOf&lt;/em&gt; metodidan foydalanmaganligi sababli qo’shimcha 3 &lt;em&gt;for&lt;/em&gt; sikl operatoridan foydalanishiga to’g’ri kelgan. Lekin dastur hardoyim to’g’ri natija beradi:&lt;/p&gt;
  &lt;figure class=&quot;m_column&quot;&gt;
    &lt;img src=&quot;https://teletype.in/files/8a/69/8a699f6c-a4c0-4ca5-bed3-686907185caa.jpeg&quot; width=&quot;430&quot; /&gt;
  &lt;/figure&gt;
  &lt;p&gt;&lt;strong&gt;Jarilkapov Ajiniyaz&lt;/strong&gt;, boshqa yo’ldan borgan. Ya’ni birinchi sonning ichidagi raqam boshqa sonda ham borligi aniqlangan, bundan tashqari massiv sortirovka qilingan, natijada 4 qo’shimcha sikl operatoridan foydalanishiga to’g’ri kelgan. Dastur kodi optimal bo’lmasa ham dastur to’g’ri natija beradi:&lt;/p&gt;
  &lt;figure class=&quot;m_column&quot;&gt;
    &lt;img src=&quot;https://teletype.in/files/61/af/61afe627-ace3-470b-b313-38edc51f4562.jpeg&quot; width=&quot;1280&quot; /&gt;
  &lt;/figure&gt;
  &lt;p&gt;&lt;strong&gt;Yuldashev Quwanishbek&lt;/strong&gt;, yuqoridagi Ajiniyaz yo’liga o’xshash yo’ldan foydalangan, lekin Python tilinin o’ziga xosligi sabab kod biroz qisqaroq bo’lgan. Dastur to’g’ri natija beradi:&lt;/p&gt;
  &lt;figure class=&quot;m_column&quot;&gt;
    &lt;img src=&quot;https://teletype.in/files/c9/86/c98653fc-bc85-4b6d-bd2d-ebff0bb7f564.jpeg&quot; width=&quot;445&quot; /&gt;
  &lt;/figure&gt;
  &lt;p&gt;&lt;em&gt;Siz bundan ham yaxshiroq, samaraliroq algoritm tuzsangiz bizga xabar bering!&lt;/em&gt;&lt;/p&gt;
  &lt;p&gt;&lt;em&gt;Bog’lanish uchun:&lt;/em&gt; &lt;a href=&quot;https://t.me/Alex_SIR&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;A.Orınbaev&lt;/a&gt; &lt;/p&gt;
  &lt;p&gt;&lt;a href=&quot;https://t.me/programmalastiriwJava&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;https://t.me/programmalastiriwJava&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;
  &lt;p&gt;&lt;a href=&quot;https://t.me/TITUNFProgDogerek&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;https://t.me/TITUNFProgDogerek&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;

</content></entry><entry><id>aymurat:Vvot6VT2I</id><link rel="alternate" type="text/html" href="https://teletype.in/@aymurat/Vvot6VT2I?utm_source=teletype&amp;utm_medium=feed_atom&amp;utm_campaign=aymurat"></link><title>№6 Máseleniń sheshiliwi hám kelgen juwaplar analizi</title><published>2020-12-04T19:35:32.782Z</published><updated>2020-12-04T19:35:32.782Z</updated><media:thumbnail xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/" url="https://teletype.in/files/48/78/487880a1-2542-4551-9be5-12df89ecc920.png"></media:thumbnail><summary type="html">&lt;img src=&quot;https://teletype.in/files/bf/54/bf54eecd-fc12-495b-b29f-21566397dd9a.jpeg&quot;&gt;Másele shárti boyınsha 3 sanda da bar bolǵan ulıwma cifrlardı ósiw tártibinde shıǵarıw kerek. Bunda birdey cifrlar birneshe bolsa, olardıń tek birewi alınadı. Bunnan kórinip turǵanınday, 0 den 9 ǵa shekemgi cifrlardı berilgen 3 sannıń hámmesinde bar yamasa joqlıǵın anıqlaymız. Eger bar bolsa, arnawlı massivke jazıp baramız. 3 sanǵa 1 den 10^80 ge shekemgi aralıqtaǵı sanlar kiritiliwi múmkin bolǵanlıqtan, olardı qatarlarǵa jazamız.</summary><content type="html">
  &lt;h3&gt;Sheshiliwi:&lt;/h3&gt;
  &lt;p&gt;Másele shárti boyınsha 3 sanda da bar bolǵan ulıwma cifrlardı ósiw tártibinde shıǵarıw kerek. Bunda birdey cifrlar birneshe bolsa, olardıń tek birewi alınadı. Bunnan kórinip turǵanınday, 0 den 9 ǵa shekemgi cifrlardı berilgen 3 sannıń hámmesinde bar yamasa joqlıǵın anıqlaymız. Eger bar bolsa, arnawlı massivke jazıp baramız. 3 sanǵa 1 den 10^80 ge shekemgi aralıqtaǵı sanlar kiritiliwi múmkin bolǵanlıqtan, olardı qatarlarǵa jazamız.&lt;/p&gt;
  &lt;p&gt;Bul algoritmdi Javada ámelge asırıw ushın, 3 sandı &lt;em&gt;String&lt;/em&gt; arqalı kiritemiz hám usı 3 sannıń ishinde 0 den 9 ǵa shekemgi cifr barlıǵın anıqlaw ushın bolsa, for cikl operatorınan paydalanamız. Hárbir qatar ishinde 0 den 9 ǵa shekemgi cifrlar bar yamasa joqlıǵın anıqlaw ushın, &lt;em&gt;indexOf &lt;/em&gt;metodınan paydalanamız. &lt;em&gt;indexOf&lt;/em&gt; metodı qatar ishinde simvol (úles qatar) bar bolsa, sol simvoldıń (úles qatar) qatardaǵı poziciyasın (jaylasqan ornın) qaytaradı. Eger bunday simvollar birneshe bolsa, olardıń birinshi ushırasqanın qaytaradı. Al, bunday simvol qatarda joq bolsa -1 mánisin qaytaradı. Bunda qatardaǵı simvollar 0 den baslap nomerlenedi. Máselen, &lt;em&gt;S=&amp;quot;123456&amp;quot;; int k = S.indexOf(‘2’); // k = 1 boladı.&lt;/em&gt;&lt;/p&gt;
  &lt;p&gt;Qatarlar menen islewshi metodlar haqqında tómendegi sayttan tolıq tanısıp shıqsańız boladı: &lt;a href=&quot;https://metanit.com/java/tutorial/7.2.php&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;https://metanit.com/java/tutorial/7.2.php&lt;/a&gt; &lt;/p&gt;
  &lt;p&gt;Demek joqarıdaǵı metod 0 yamasa 0 den úlken mánis qaytarsa usı simvol qatarda bar, keri jaǵdayda (-1) qatarda bunday simvol joq. Eger qatarda usınday simvol bar bolsa, massivke jazıp baramız. Bunda massiv elementleri sanı 10 nan aspaydı, sebebi 10 lıq sanaq sistemasında 0…9 dan basqa cifr joq. Bunda massivti ósiw tártibinde sortirovka qılıw shárt emes, sebebi tómen sannan joqarıǵa qaray tekserip, massivke jazıp baramız.&lt;/p&gt;
  &lt;h3&gt;Joqarıdaǵı algoritm boyınsha Javada programması:&lt;/h3&gt;
  &lt;figure class=&quot;m_column&quot;&gt;
    &lt;img src=&quot;https://teletype.in/files/bf/54/bf54eecd-fc12-495b-b29f-21566397dd9a.jpeg&quot; width=&quot;721&quot; /&gt;
  &lt;/figure&gt;
  &lt;h3&gt;Kelgen juwaplardıń analizi:&lt;/h3&gt;
  &lt;p&gt;&lt;strong&gt;Saparbaev Anvar&lt;/strong&gt; joqarıdaǵı algoritm boyınsha kelgen, biraq indexOf metodınan paydalanbaǵanlıǵı sebepli qosımsha 3 for cikl operatorınan paydalanıwına tuwra kelgen. Biraq programma hárdayım durıs nátiyje shıǵaradı:&lt;/p&gt;
  &lt;figure class=&quot;m_column&quot;&gt;
    &lt;img src=&quot;https://teletype.in/files/8a/69/8a699f6c-a4c0-4ca5-bed3-686907185caa.jpeg&quot; width=&quot;430&quot; /&gt;
  &lt;/figure&gt;
  &lt;p&gt;&lt;strong&gt;Jarılkapov Ajiniyaz&lt;/strong&gt;, basqa joldan barǵan, yaǵnıy 1 sannıń ishindegi cifr basqa sanda barlıǵı anıqlanǵan, bunnan tısqarı massivti sortirovka qılǵan, nátiyjede qosımsha 4 for cikl operatorınan paydalanıwǵa tuwra kelgen. Programma kodı optimal bolmasada, programma durıs nátiyje beredi:&lt;/p&gt;
  &lt;figure class=&quot;m_column&quot;&gt;
    &lt;img src=&quot;https://teletype.in/files/61/af/61afe627-ace3-470b-b313-38edc51f4562.jpeg&quot; width=&quot;1280&quot; /&gt;
  &lt;/figure&gt;
  &lt;p&gt;&lt;strong&gt;Yuldashev Quwanıshbek&lt;/strong&gt;, joqarıdaǵı Ajiniyazdıń jolına uqsas joldan paydalanǵan, biraq Python tiliniń ózgesheligi sebep, kod bir qansha azayǵan. Programma durıs nátiyje shıǵaradı:&lt;/p&gt;
  &lt;figure class=&quot;m_column&quot;&gt;
    &lt;img src=&quot;https://teletype.in/files/c9/86/c98653fc-bc85-4b6d-bd2d-ebff0bb7f564.jpeg&quot; width=&quot;445&quot; /&gt;
  &lt;/figure&gt;
  &lt;p&gt;&lt;em&gt;Siz bunnanda jaqsı, effektiv algoritm dúze alsańız, bizge xabar beriń!&lt;/em&gt;&lt;/p&gt;
  &lt;p&gt;&lt;em&gt;Baylanıs ushın:&lt;/em&gt; &lt;a href=&quot;https://t.me/Alex_SIR&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;A.Orınbaev&lt;/a&gt; &lt;/p&gt;
  &lt;p&gt;&lt;a href=&quot;https://t.me/programmalastiriwJava&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;https://t.me/programmalastiriwJava&lt;/a&gt; &lt;/p&gt;
  &lt;p&gt;&lt;a href=&quot;https://t.me/TITUNFProgDogerek&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;https://t.me/TITUNFProgDogerek&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;

</content></entry><entry><id>aymurat:WKM9mrlNo</id><link rel="alternate" type="text/html" href="https://teletype.in/@aymurat/WKM9mrlNo?utm_source=teletype&amp;utm_medium=feed_atom&amp;utm_campaign=aymurat"></link><title>№5 Masalaning yechilishi va kelgan javoblar</title><published>2020-12-01T12:40:25.218Z</published><updated>2020-12-01T12:40:25.218Z</updated><media:thumbnail xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/" url="https://teletype.in/files/3c/0d/3c0d632b-a27f-49e5-a2ad-fa1876fd6e7e.png"></media:thumbnail><summary type="html">&lt;img src=&quot;https://teletype.in/files/15/c6/15c6d94a-6eaf-43a0-8b16-3cc26fb11d1e.jpeg&quot;&gt;Masalani yechishning 2 ta yo’lini qaraymiz. Birinchisi, java.math paketidagi BigInteger sinfidan foydalangan holda, ikkinchisi uzun sonlarni hisoblash algoritmidan foydalangan holda.</summary><content type="html">
  &lt;h3&gt;Yechilishi:&lt;/h3&gt;
  &lt;p&gt;Masalani yechishning 2 ta yo’lini qaraymiz. Birinchisi, &lt;em&gt;java.math&lt;/em&gt; paketidagi &lt;em&gt;BigInteger&lt;/em&gt;sinfidan foydalangan holda, ikkinchisi uzun sonlarni hisoblash algoritmidan foydalangan holda.&lt;/p&gt;
  &lt;p&gt;&lt;strong&gt;1. BigInteger sinfi.&lt;/strong&gt; Javada &lt;em&gt;java.math &lt;/em&gt;paketida &lt;em&gt;BigInteger&lt;/em&gt; sinfi bor bo’lib, bu sinfdan qachon primitiv tiplarga qiymatlar sig’maganda foydalanish mumkin. Bu sinf diapazoni aniq chegaralanmagan bo’lib, foydalanilayotgan kompyuter xotirasi bilan teng bo’ladi. Lekin bu sinf o’zgaruvchilari (obyektlar) ustida matematik amallar maxsus metodlar yordamida amalga oshiriladi. Masalan, “+” amali  &lt;em&gt;add()&lt;/em&gt;, “-” amali &lt;em&gt;subtract()&lt;/em&gt;, “*” amali &lt;em&gt;multiply()&lt;/em&gt;, “/” amali &lt;em&gt;divide()&lt;/em&gt; va hokozo. &lt;em&gt;BigInteger&lt;/em&gt; sinfi bilan quyidagi saytlardan to’liq tanishib chiqsangiz bo’ladi:&lt;/p&gt;
  &lt;ul&gt;
    &lt;li&gt;&lt;a href=&quot;https://metanit.com/java/tutorial/12.2.php&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;https://metanit.com/java/tutorial/12.2.php&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
    &lt;li&gt;&lt;a href=&quot;https://docs.oracle.com/javase/7/docs/api/java/math/BigInteger.html&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;https://docs.oracle.com/javase/7/docs/api/java/math/BigInteger.html&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
  &lt;/ul&gt;
  &lt;p&gt;&lt;em&gt;BigInteger &lt;/em&gt;dan foydalanganimizda hechqanday murakkab algoritm shart emas, faqat yuqoridagi 2 sonni qo’shamiz. Ushbu sinfdan foydalanib masalani yechgan o’quvchilar:&lt;/p&gt;
  &lt;p&gt;Ruslan Duysenbaev&lt;/p&gt;
  &lt;figure class=&quot;m_column&quot;&gt;
    &lt;img src=&quot;https://teletype.in/files/15/c6/15c6d94a-6eaf-43a0-8b16-3cc26fb11d1e.jpeg&quot; width=&quot;1280&quot; /&gt;
  &lt;/figure&gt;
  &lt;p&gt;Nurlıbay Kóshkinbeav&lt;/p&gt;
  &lt;figure class=&quot;m_column&quot;&gt;
    &lt;img src=&quot;https://teletype.in/files/30/0e/300ef6fa-c3be-4a54-91b8-12fa7412bec3.jpeg&quot; width=&quot;1280&quot; /&gt;
  &lt;/figure&gt;
  &lt;p&gt;Anvar Saparbaev&lt;/p&gt;
  &lt;figure class=&quot;m_column&quot;&gt;
    &lt;img src=&quot;https://teletype.in/files/61/29/6129d62e-fd88-48e2-9471-b52a5966559f.jpeg&quot; width=&quot;604&quot; /&gt;
  &lt;/figure&gt;
  &lt;p&gt;Ajiniyaz Jarılkapov&lt;/p&gt;
  &lt;figure class=&quot;m_column&quot;&gt;
    &lt;img src=&quot;https://teletype.in/files/3c/3c/3c3c17c4-6eab-46de-93b7-52d813fe97da.jpeg&quot; width=&quot;1280&quot; /&gt;
  &lt;/figure&gt;
  &lt;h3&gt;O’zimizni kod (Javada):&lt;/h3&gt;
  &lt;figure class=&quot;m_column&quot;&gt;
    &lt;img src=&quot;https://teletype.in/files/88/4c/884c9ca3-a12a-41cf-8f54-fd1d68883a10.jpeg&quot; width=&quot;696&quot; /&gt;
  &lt;/figure&gt;
  &lt;p&gt;&lt;strong&gt;2.&lt;/strong&gt; Uzun sonlarni qo’shishning algoritmidan foydalanamiz, ya’niy maktab davridagi 2 sonni qo’shish algoritmi. Bu yerda sonlarni oxiridan qo’shamiz. Agar qo’shilgan raqamlar yig’indisi 9 dan ortib ketsa, ushbu yig’indining butun qismini vaqtincha xotirada saqlaymiz, qoldiq qismini natijaga yozib qo’yamiz. Keyingi raqamlarni qo’shganda,  xotiradagi sonni ham qo’shamiz va 9 dan oshib ketsa, yana yuqoridagi amallarni takrorlaymiz. Ushbu jarayon sonning barcha raqamlarini qo’shib bo’lguncha davom etadi. Bu yerda sonlarni satrlarga yozamiz va kerakli raqamni qo’shish vaqtida ularni butun tipga aylantiramiz. Agar sonlarning uzunliklari harxil bo’lsa, kichi sonning oldini 0 lar bilan to’ldiramiz. Lekin natijaga chiqarish vaqtida 0 larni olib tashlaymiz.&lt;/p&gt;
  &lt;figure class=&quot;m_column&quot;&gt;
    &lt;img src=&quot;https://teletype.in/files/92/c5/92c50e82-2570-42c3-9129-f63788fafc83.jpeg&quot; width=&quot;771&quot; /&gt;
  &lt;/figure&gt;
  &lt;h3&gt;Dastur kodi (Javada):&lt;/h3&gt;
  &lt;figure class=&quot;m_column&quot;&gt;
    &lt;img src=&quot;https://teletype.in/files/8f/38/8f384e9a-255e-42f0-911c-8d9dbd878903.jpeg&quot; width=&quot;686&quot; /&gt;
  &lt;/figure&gt;
  &lt;p&gt;&lt;em&gt;Siz bundanda yaxshiroq, samaraliroq algoritm tuza olsangiz, bizga xabar bering!&lt;/em&gt;&lt;/p&gt;
  &lt;p&gt;&lt;em&gt;Bog’lanish uchun:&lt;/em&gt; &lt;a href=&quot;https://t.me/Alex_SIR&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;A.Orınbaev&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;
  &lt;p&gt;&lt;a href=&quot;https://t.me/programmalastiriwJava&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;https://t.me/programmalastiriwJava&lt;/a&gt; &lt;/p&gt;
  &lt;p&gt;&lt;a href=&quot;https://t.me/TITUNFProgDogerek&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;https://t.me/TITUNFProgDogerek&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;

</content></entry><entry><id>aymurat:hZRCDEfAa</id><link rel="alternate" type="text/html" href="https://teletype.in/@aymurat/hZRCDEfAa?utm_source=teletype&amp;utm_medium=feed_atom&amp;utm_campaign=aymurat"></link><title>№5 Máseleniń sheshiliwi hám kelgen juwaplar</title><published>2020-12-01T12:30:39.019Z</published><updated>2020-12-01T12:30:39.019Z</updated><media:thumbnail xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/" url="https://teletype.in/files/3c/0d/3c0d632b-a27f-49e5-a2ad-fa1876fd6e7e.png"></media:thumbnail><summary type="html">&lt;img src=&quot;https://teletype.in/files/15/c6/15c6d94a-6eaf-43a0-8b16-3cc26fb11d1e.jpeg&quot;&gt;Máseleni sheshiwdiń 2 jolın qarap ótemiz. Birinshisi, java.math paketindegi BigInteger klasınan paydalanǵan halda, ekinshisi uzın sanlardı esaplawdıń algoritminen paydalanǵan halda.</summary><content type="html">
  &lt;h3&gt;Sheshiliwi:&lt;/h3&gt;
  &lt;p&gt;Máseleni sheshiwdiń 2 jolın qarap ótemiz. Birinshisi, &lt;strong&gt;java.math&lt;/strong&gt; paketindegi &lt;strong&gt;BigInteger&lt;/strong&gt; klasınan paydalanǵan halda, ekinshisi uzın sanlardı esaplawdıń algoritminen paydalanǵan halda.&lt;/p&gt;
  &lt;p&gt;&lt;strong&gt;1. BigInteger klası.&lt;/strong&gt; Javada &lt;em&gt;java.math&lt;/em&gt; paketinde &lt;em&gt;BigInteger&lt;/em&gt; klası bar bolıp, bul klastan qashan ádettegi (primitiv) tiplerge mánisler sıymay qalǵanda paydalanıw múmkin. Bul klass diapazonı anıq shegaralanbaǵan bolıp, paydalanıp atırǵan kompyuter yadı menen teń boladı. Biraq bul klastıń ózgeriwshileri (obyektler) ústinde matematikalıq ámeller arnawlı metodlar járdeminde ámelga asırıladı. Máselen “+” ámeli  &lt;em&gt;add()&lt;/em&gt;, “-” ámeli &lt;em&gt;subtract()&lt;/em&gt;, “*” ámeli &lt;em&gt;multiply()&lt;/em&gt;, “/” ámeli &lt;em&gt;divide()&lt;/em&gt; hám t.b. &lt;em&gt;BigInteger&lt;/em&gt; klası menen tómendegi saytlardan tolıq tanısıp shıqsańız boladı:&lt;/p&gt;
  &lt;ul&gt;
    &lt;li&gt;&lt;a href=&quot;https://metanit.com/java/tutorial/12.2.php&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;https://metanit.com/java/tutorial/12.2.php&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
    &lt;li&gt;&lt;a href=&quot;https://docs.oracle.com/javase/7/docs/api/java/math/BigInteger.html&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;https://docs.oracle.com/javase/7/docs/api/java/math/BigInteger.html&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
  &lt;/ul&gt;
  &lt;p&gt;BigIntegerden paydalansaq heshqanday quramalı algoritm shárt emes, tek ǵana eki sandı qosamız. Tómendegi oqıwshılar usı klasstan paydalanıp máseleni sheshken:&lt;/p&gt;
  &lt;p&gt;Ruslan Duysenbaev&lt;/p&gt;
  &lt;figure class=&quot;m_column&quot;&gt;
    &lt;img src=&quot;https://teletype.in/files/15/c6/15c6d94a-6eaf-43a0-8b16-3cc26fb11d1e.jpeg&quot; width=&quot;1280&quot; /&gt;
  &lt;/figure&gt;
  &lt;p&gt;Nurlıbay Kóshkinbeav&lt;/p&gt;
  &lt;figure class=&quot;m_column&quot;&gt;
    &lt;img src=&quot;https://teletype.in/files/30/0e/300ef6fa-c3be-4a54-91b8-12fa7412bec3.jpeg&quot; width=&quot;1280&quot; /&gt;
  &lt;/figure&gt;
  &lt;p&gt;Anvar Saparbaev&lt;/p&gt;
  &lt;figure class=&quot;m_column&quot;&gt;
    &lt;img src=&quot;https://teletype.in/files/61/29/6129d62e-fd88-48e2-9471-b52a5966559f.jpeg&quot; width=&quot;604&quot; /&gt;
  &lt;/figure&gt;
  &lt;p&gt;Ajiniyaz Jarılkapov&lt;/p&gt;
  &lt;figure class=&quot;m_column&quot;&gt;
    &lt;img src=&quot;https://teletype.in/files/3c/3c/3c3c17c4-6eab-46de-93b7-52d813fe97da.jpeg&quot; width=&quot;1280&quot; /&gt;
  &lt;/figure&gt;
  &lt;h3&gt;Ózimizdiń kod (Javada):&lt;/h3&gt;
  &lt;figure class=&quot;m_original&quot;&gt;
    &lt;img src=&quot;https://teletype.in/files/88/4c/884c9ca3-a12a-41cf-8f54-fd1d68883a10.jpeg&quot; width=&quot;696&quot; /&gt;
  &lt;/figure&gt;
  &lt;p&gt;&lt;strong&gt;2.&lt;/strong&gt; Uzın sanlardı qosıwdıń algoritminen paydalanamız, yaǵnıy mektepte úyrengen 2 sandı qosıwdın algoritmi. Bunda sanlardı izinen baslap qosamız, eger qosılǵan sanımız 9 dan artıp ketse, sol sannın pútin bólegin yadta saqlaymız, qaldıq bólegin nátiyjege jazıp baramız. Keyingi cifrlardı qosqanda, yadtaǵı sandı da qosıp qoyımız kerek hám 9 dan úlken bolsa joqarıdaǵı ámellerdi tákirarlaymız. Bul process san cifrlarınıń barlıǵın qosıp bolaman degenshe dawam etedi. Bunda sanlardı qatarlarǵa jazamız hám kerek cifrlardı qosıw waqtında olardı pútin tipke aylandıramız. Eger sanlardıń uzınlıqları hár qıylı bolsa, kishi sannıń aldın 0 ler menen toltıramız. Biraq nátiyjege shıǵaratuǵın waqıtta 0 lerdi alıp taslaymız.&lt;/p&gt;
  &lt;figure class=&quot;m_column&quot;&gt;
    &lt;img src=&quot;https://teletype.in/files/92/c5/92c50e82-2570-42c3-9129-f63788fafc83.jpeg&quot; width=&quot;771&quot; /&gt;
  &lt;/figure&gt;
  &lt;h3&gt;Programma kodı (Javada):&lt;/h3&gt;
  &lt;figure class=&quot;m_column&quot;&gt;
    &lt;img src=&quot;https://teletype.in/files/8f/38/8f384e9a-255e-42f0-911c-8d9dbd878903.jpeg&quot; width=&quot;686&quot; /&gt;
  &lt;/figure&gt;
  &lt;p&gt;&lt;em&gt;Siz bunnanda jaqsı, effektiv algoritm dúze alsańız, bizge xabar beriń!&lt;/em&gt;&lt;/p&gt;
  &lt;p&gt;&lt;em&gt;Baylanıs ushın:&lt;/em&gt; &lt;a href=&quot;https://t.me/Alex_SIR&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;A.Orınbaev&lt;/a&gt; &lt;/p&gt;
  &lt;p&gt;&lt;a href=&quot;https://t.me/programmalastiriwJava&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;https://t.me/programmalastiriwJava&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;
  &lt;p&gt;&lt;a href=&quot;https://t.me/TITUNFProgDogerek&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;https://t.me/TITUNFProgDogerek&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;

</content></entry><entry><id>aymurat:uuNh4XKnS</id><link rel="alternate" type="text/html" href="https://teletype.in/@aymurat/uuNh4XKnS?utm_source=teletype&amp;utm_medium=feed_atom&amp;utm_campaign=aymurat"></link><title>№4 Masala yechimi</title><published>2020-11-24T18:57:50.767Z</published><updated>2020-11-24T18:57:50.767Z</updated><summary type="html">&lt;img src=&quot;https://teletype.in/files/57/a9/57a97363-6be6-457e-9fcd-466a56f1879e.jpeg&quot;&gt;Avvalroq aytganimizdek, agar dasturingizda ishlatiladigan sonlar oddiy tiplarga sig’masa, unda satrlarda yoki massivlardan foydalaning. Bunnan tashqari BigInteger va BigDecimal sinflari ham bor, ular haqida keyinroq to’xtalib o’tamiz...</summary><content type="html">
  &lt;h3&gt;Yechilishi:&lt;/h3&gt;
  &lt;p&gt;Avvalroq aytganimizdek, agar dasturingizda ishlatiladigan sonlar oddiy tiplarga sig’masa, unda satrlarda yoki massivlardan foydalaning. Bunnan tashqari &lt;strong&gt;BigInteger&lt;/strong&gt; va &lt;strong&gt;BigDecimal&lt;/strong&gt; sinflari ham bor, ular haqida keyinroq to’xtalib o’tamiz...&lt;/p&gt;
  &lt;p&gt;4-masalani yechish uchun satrlardan foydalanamiz. Ya’niy, kiritiladigan N butun sonni satr sifatida kiritamiz. Keyin bu satrli son bo’lgani uchun, uning ustida matematik amallarni to’g’ridan-to’g’ri ishlata olmaymiz. Lekin harxil sonlarni olib qarasak, qandaydir ketma-ketlikni topish mumkin.&lt;/p&gt;
  &lt;p&gt;Masalan, 25 sonini olsak, bu son bo’luvchilari: 1, 5, 25. Buning ichida eng yomoni 1 (eng yomonini aniqlash uchun masala shartini qaytadan o’qing). 16 sonini olsak, bu son bo’luvchilari: 1, 2, 4, 8, 16. Eng yomoni 1. 100 sonini olsak, bo’luvchilari: 1, 2, 4, 5, 10, 20, 25, 50, 100. Bunda eng yomoni 1 emas, balki 100. Chunki, raqamlari yig’indisi teng bo’lganida, kattasi eng yomon son xisoblanadi.&lt;/p&gt;
  &lt;p&gt;Bundan ko’rinadiki, eng yomon bo’luvchilari orasidagi talabgorlar: 1, 10, 100, 1000, … Agar bo’luvchilari orasida 1 dan keyin eng ko’p 0 bor son bo’lsa, shu son eng yomoni bo’lar ekan. Buni son bo’luvchilarini bilmastan turib ham aniqlash mumkin. Masalan, 1099280 sonining eng yomon bo’luvchisi 10 ekanligi ko’rinib turibdi. Chunki, bu son 100 ga yoki undan yuqori noli bor songa bo’linmaydi. Shunga o’xshash, 190290000 sonining eng yomon bo’luvchisi: 10000, 10000000 sonining eng yomon bo’luvchisi shu sonni o’zi, 102192873827372777 sonining eng yomon bo’luvchisi esa 1 ekanligi ko’rinib turibdi.&lt;/p&gt;
  &lt;p&gt;Demak, kiritilgan sonning faqat oxiridagi nollarini olib, oldiga 1 ni yozib javobga chiqaramiz ekan)&lt;/p&gt;
  &lt;h3&gt;Algoritm:&lt;/h3&gt;
  &lt;ol&gt;
    &lt;li&gt;&lt;em&gt;S satrni kiritamiz (butun uzun son);&lt;/em&gt;&lt;/li&gt;
    &lt;li&gt;&lt;em&gt;H = “1” satrini olamiz;&lt;/em&gt;&lt;/li&gt;
    &lt;li&gt;&lt;em&gt;I = S.length() - 1; - satr uzunligi ya’niy belgilari soni;&lt;/em&gt;&lt;/li&gt;
    &lt;li&gt;&lt;em&gt;Eger I==0 yoki S.charAt(I) != ‘0’ bo’lsa 8-qadamga o’tilsin;&lt;/em&gt;&lt;/li&gt;
    &lt;li&gt;&lt;em&gt;H = H + “0”;&lt;/em&gt;&lt;/li&gt;
    &lt;li&gt;&lt;em&gt;I = I – 1;&lt;/em&gt;&lt;/li&gt;
    &lt;li&gt;&lt;em&gt;4-qadamga o&amp;#x27;tilsin;&lt;/em&gt;&lt;/li&gt;
    &lt;li&gt;&lt;em&gt;Natiyjaga H chiqarilsin;&lt;/em&gt;&lt;/li&gt;
    &lt;li&gt;&lt;em&gt;Algoritm yakunlansin.&lt;/em&gt;&lt;/li&gt;
  &lt;/ol&gt;
  &lt;h3&gt;Dastur kodi (Javada):&lt;/h3&gt;
  &lt;figure class=&quot;m_column&quot;&gt;
    &lt;img src=&quot;https://teletype.in/files/57/a9/57a97363-6be6-457e-9fcd-466a56f1879e.jpeg&quot; width=&quot;822&quot; /&gt;
  &lt;/figure&gt;
  &lt;p&gt;&lt;em&gt;Siz bunnanda yaxshiroq, samaraliroq algortim tuzsangiz bizga xabar bering!&lt;/em&gt;&lt;/p&gt;
  &lt;p&gt;&lt;em&gt;Bog’lanish uchun:&lt;/em&gt; &lt;a href=&quot;https://t.me/Alex_SIR&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;A.Orınbaev&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;
  &lt;p&gt;&lt;a href=&quot;https://t.me/programmalastiriwJava&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;https://t.me/programmalastiriwJava&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;
  &lt;p&gt;&lt;a href=&quot;https://t.me/TITUNFProgDogerek&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;https://t.me/TITUNFProgDogerek&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;

</content></entry><entry><id>aymurat:8on7YzQJm</id><link rel="alternate" type="text/html" href="https://teletype.in/@aymurat/8on7YzQJm?utm_source=teletype&amp;utm_medium=feed_atom&amp;utm_campaign=aymurat"></link><title>№4 Máseleniń sheshiliwi</title><published>2020-11-24T18:48:20.751Z</published><updated>2020-11-24T19:02:39.234Z</updated><summary type="html">&lt;img src=&quot;https://teletype.in/files/57/a9/57a97363-6be6-457e-9fcd-466a56f1879e.jpeg&quot;&gt;Aldın aytıp ótkenimdey, eger programmadaǵı islesetuǵın sanlar ápiwayı tiplerge sıymaytuǵın bolsa, onda qatarlardan yamasa massivlerden paydalanıń. Bunnan basqada BigInteger hám BigDecimal klasları bar bolıp, olar haqqında keyinrek toqtalıp ótemiz.</summary><content type="html">
  &lt;h3&gt;Sheshiliwi:&lt;/h3&gt;
  &lt;p&gt;Aldın aytıp ótkenimdey, eger programmadaǵı islesetuǵın sanlar ápiwayı tiplerge sıymaytuǵın bolsa, onda qatarlardan yamasa massivlerden paydalanıń. Bunnan basqada &lt;strong&gt;BigInteger&lt;/strong&gt; hám &lt;strong&gt;BigDecimal&lt;/strong&gt; klasları bar bolıp, olar haqqında keyinrek toqtalıp ótemiz.&lt;/p&gt;
  &lt;p&gt;4-másele ushın qatarlardan paydalanamız. Yaǵnıy kiritiletuǵın N pútin sanın qatar sıpatında kiritemiz. Bul san qatar bolǵanlıqtan, ol ústinde tuwrıdan-tuwrı matematikalıq ámellerdi orınlay almaymız. Biraq hár qıylı sanlardı alıp qarasaq, qandayda bir izbe-izlikti tabıwǵa boladı.&lt;/p&gt;
  &lt;p&gt;Máselen, 25 sanın alıp qarayıq. Bul sannıń bóliwshileri: 1, 5, 25. Usınıń ishinde eń jamanı 1 (eń jaqsı jamanın anıqlaw ushın másele shártin qaytadan oqıń). 16 sanın alsaq, bóliwshileri: 1, 2, 4, 8, 16. Usınıń ishinde eń jamanı 1. 100 sanın alıp qarayıq, bóliwshileri: 1, 2, 4, 5, 10, 20, 25, 50, 100. Al eń jamanı 1 emes 100 boladı. Sebebi cifrlar qosındısı teń bolǵanda úlkeni eń jaman san.&lt;/p&gt;
  &lt;p&gt;Bunnan kórinedi, eń jaman bóliwshi bolıwǵa san bóliwshileri arasındaǵı talabanlar: 1, 10, 100, 1000, …  hám t.b. Eger bóliwshileri arasında 1 den keyin eń kóp 0 bar san bolsa, sol eń jamanı boladı eken. Bunı, sannıń bóliwshilerin bilmey turıpta anıqlawǵa boladı. Máselen, 1099280 sannıń eń jaman bóliwshisi 10 ekenligi kórinip tur. Sebebi, bul san 100 ge yamasa onnan joqarı izinde noli bar sanǵa bólinbeydi. Tap usınday, 190290000 sanınıń eń jaman bóliwshisi: 10000, 10000000 sanınıń eń jaman bóliwshisi sol sannıń ózi, 102192873827372777 sanınıń eń jaman bóliwshisi bolsa 1 ekenligi kórinip tur.&lt;/p&gt;
  &lt;p&gt;Demek, kiritilgen sannıń tek ǵana izindegi nollerin alıp, aldına 1 da jazıp juwapqa shıǵarsaq boldı)&lt;/p&gt;
  &lt;h3&gt;Algoritm:&lt;/h3&gt;
  &lt;ol&gt;
    &lt;li&gt;&lt;em&gt;S qatarın kiritemiz (pútin uzın san);&lt;/em&gt;&lt;/li&gt;
    &lt;li&gt;&lt;em&gt;H = “1” qatarın alamız;&lt;/em&gt;&lt;/li&gt;
    &lt;li&gt;&lt;em&gt;I = S.length() - 1; - qatardıń uzınlıǵı yaǵnıy simvollar sanı;&lt;/em&gt;&lt;/li&gt;
    &lt;li&gt;&lt;em&gt;Eger I==0 yamasa S.charAt(I) != ‘0’ bolsa 8-adımǵa ótilsin;&lt;/em&gt;&lt;/li&gt;
    &lt;li&gt;&lt;em&gt;H = H + “0”;&lt;/em&gt;&lt;/li&gt;
    &lt;li&gt;&lt;em&gt;I = I – 1;&lt;/em&gt;&lt;/li&gt;
    &lt;li&gt;4-adımǵa ótilsin;&lt;/li&gt;
    &lt;li&gt;&lt;em&gt;Nátiyjege H shıǵarılsın;&lt;/em&gt;&lt;/li&gt;
    &lt;li&gt;&lt;em&gt;Algoritm juwmaqlansın.&lt;/em&gt;&lt;/li&gt;
  &lt;/ol&gt;
  &lt;h3&gt;Programma kodı (Javada):&lt;/h3&gt;
  &lt;figure class=&quot;m_column&quot;&gt;
    &lt;img src=&quot;https://teletype.in/files/57/a9/57a97363-6be6-457e-9fcd-466a56f1879e.jpeg&quot; width=&quot;822&quot; /&gt;
  &lt;/figure&gt;
  &lt;p&gt;&lt;em&gt;Siz bunnanda jaqsı, effektiv algoritm dúze alsańız, bizge xabar beriń!&lt;/em&gt;&lt;/p&gt;
  &lt;p&gt;&lt;em&gt;Baylanıs ushın:&lt;/em&gt; &lt;a href=&quot;https://t.me/Alex_SIR&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;A.Orınbaev&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;
  &lt;p&gt;&lt;a href=&quot;https://t.me/programmalastiriwJava&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;https://t.me/programmalastiriwJava&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;
  &lt;p&gt;&lt;a href=&quot;https://t.me/TITUNFProgDogerek&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;https://t.me/TITUNFProgDogerek&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;

</content></entry><entry><id>aymurat:1tXlyGkE-</id><link rel="alternate" type="text/html" href="https://teletype.in/@aymurat/1tXlyGkE-?utm_source=teletype&amp;utm_medium=feed_atom&amp;utm_campaign=aymurat"></link><title>Uzun arifmetika</title><published>2020-11-23T13:34:34.519Z</published><updated>2020-11-23T13:34:34.519Z</updated><media:thumbnail xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/" url="https://teletype.in/files/6c/fc/6cfc8640-28a0-49da-9efc-f71e5a6e91f5.png"></media:thumbnail><summary type="html">&lt;img src=&quot;https://teletype.in/files/31/35/3135e74b-ce10-4f80-adec-bc1d21f1a83b.jpeg&quot;&gt;N soni berilgan. N sonining raqamlari yig’indisini xisoblovchi dastur tuzing (1&lt;N&lt;=10^5000)</summary><content type="html">
  &lt;h3&gt;Masala:&lt;/h3&gt;
  &lt;p&gt;N soni berilgan. N sonining raqamlari yig’indisini xisoblovchi dastur tuzing (1&amp;lt;N&amp;lt;=10^5000)&lt;/p&gt;
  &lt;h3&gt;Yechilishi: &lt;/h3&gt;
  &lt;p&gt;Agar 1&amp;lt;N&amp;lt;=10^5000 shartini xisobga olmaganda, masala oson yechiladi. Masalaning qiyinchiligi ham shunda…&lt;/p&gt;
  &lt;p&gt;Masala shartida diapazonga sig’maydigan son bormi, unda Sizning oldingizda 2 ta yo’l bor:&lt;/p&gt;
  &lt;ol&gt;
    &lt;li&gt;Massivtan foydalanish&lt;/li&gt;
    &lt;li&gt;Satrdan foydalanish&lt;/li&gt;
  &lt;/ol&gt;
  &lt;p&gt;Yuqoridagi masalani satrdan foydalanib ishlagan qulay va samarali bo’ladi.&lt;/p&gt;
  &lt;ul&gt;
    &lt;li&gt;&lt;em&gt;Dastlab N qatorni kiritamiz:&lt;/em&gt;&lt;/li&gt;
    &lt;li&gt;&lt;em&gt;S=0 o’zgaruvchisi, yig’indini xisoblash uchun;&lt;/em&gt;&lt;/li&gt;
    &lt;li&gt;&lt;em&gt;N satrning harbir belgisini (bu ushbu sonning raqamlari) dastlab songa aylantiramiz, keyin S o’zgaruvchisiga qo’shib boramiz. Ushbu jarayon N satrning barcha belgilarini bo’lguncha davom etadi.&lt;/em&gt;&lt;/li&gt;
  &lt;/ul&gt;
  &lt;p&gt;Demak, biz satrni to’lig’i bilan emas, har bir belgisini butun tipga aylantirib, keyin ustida matematik amallar bajardik.&lt;/p&gt;
  &lt;p&gt;Javada kod quyidagicha bo’ladi:&lt;/p&gt;
  &lt;figure class=&quot;m_column&quot;&gt;
    &lt;img src=&quot;https://teletype.in/files/31/35/3135e74b-ce10-4f80-adec-bc1d21f1a83b.jpeg&quot; width=&quot;1065&quot; /&gt;
  &lt;/figure&gt;
  &lt;p&gt;&lt;em&gt;Siz bunnanda yaxshiroq, samaraliroq algoritm tuzsangiz, bizga xabar bering&lt;/em&gt;&lt;/p&gt;
  &lt;p&gt;&lt;em&gt;Bog’lanish uchun:&lt;/em&gt; &lt;a href=&quot;https://t.me/Alex_SIR&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;A.Orınbaev&lt;/a&gt; &lt;/p&gt;
  &lt;p&gt;&lt;a href=&quot;https://t.me/programmalastiriwJava&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;https://t.me/programmalastiriwJava&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;
  &lt;p&gt;&lt;a href=&quot;https://t.me/TITUNFProgDogerek&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;https://t.me/TITUNFProgDogerek&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;

</content></entry><entry><id>aymurat:4gDxUq0dc</id><link rel="alternate" type="text/html" href="https://teletype.in/@aymurat/4gDxUq0dc?utm_source=teletype&amp;utm_medium=feed_atom&amp;utm_campaign=aymurat"></link><title>Uzın arifmetika</title><published>2020-11-23T13:04:59.888Z</published><updated>2020-11-23T13:36:38.939Z</updated><media:thumbnail xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/" url="https://teletype.in/files/6c/fc/6cfc8640-28a0-49da-9efc-f71e5a6e91f5.png"></media:thumbnail><summary type="html">&lt;img src=&quot;https://teletype.in/files/31/35/3135e74b-ce10-4f80-adec-bc1d21f1a83b.jpeg&quot;&gt;N sanı berilgen. N sanınıń cifrlarınıń qosındısın anıqlawshı programma dúziń (1&lt;N&lt;=10^5000).</summary><content type="html">
  &lt;h3&gt;Másele:&lt;/h3&gt;
  &lt;p&gt;N sanı berilgen. N sanınıń cifrlarınıń qosındısın anıqlawshı programma dúziń (1&amp;lt;N&amp;lt;=10^5000).&lt;/p&gt;
  &lt;h3&gt;Sheshiliwi:&lt;/h3&gt;
  &lt;p&gt;Eger 1&amp;lt;N&amp;lt;=10^5000 shártti esapqa almasaq, másele ańsat sheshiledi, máseleniń qıyınshılıǵıda usı diapazonǵa sıymaytuǵın sanda…&lt;/p&gt;
  &lt;p&gt;Másele shártinde diapazonǵa sıymaytuǵın san barma, onda Sizdiń aldıńızda 2 jol bar:&lt;/p&gt;
  &lt;ol&gt;
    &lt;li&gt;Massivten paydalanıw&lt;/li&gt;
    &lt;li&gt;Qatardan paydalanıw&lt;/li&gt;
  &lt;/ol&gt;
  &lt;p&gt;Joqarıdaǵı máseleni qatardan paydalanıp sheshken qolaylı hám effektiv boladı.&lt;/p&gt;
  &lt;ul&gt;
    &lt;li&gt;&lt;em&gt;Dáslep N qatarın kiritemiz;&lt;/em&gt;&lt;/li&gt;
    &lt;li&gt;&lt;em&gt;S=0 ózgeriwshisi, qosındını esaplap barıw ushın;&lt;/em&gt;&lt;/li&gt;
    &lt;li&gt;&lt;em&gt;N qatardıń hárbir simvolın (bul sol sannıń cifrları esaplanadı) dáslep sanǵa aylandıramız, keyin S ózgeriwshisine qosıp baramız. Bul process N qatardıń barlıq simvolların bolaman degenshe dawam etedi.&lt;/em&gt;&lt;/li&gt;
  &lt;/ul&gt;
  &lt;p&gt;Demek, biz qatardı tolıǵı menen emes, al bir simvolın pútin tipke aylandırıp, ol ústinde matematikalıq ámel orınladıq.&lt;/p&gt;
  &lt;h3&gt;Javada kod tómendegishe boladı:&lt;/h3&gt;
  &lt;figure class=&quot;m_column&quot;&gt;
    &lt;img src=&quot;https://teletype.in/files/31/35/3135e74b-ce10-4f80-adec-bc1d21f1a83b.jpeg&quot; width=&quot;1065&quot; /&gt;
  &lt;/figure&gt;
  &lt;p&gt;&lt;em&gt;Siz bunnanda jaqsı, effektiv algoritm dúze alsańız, bizge xabar beriń&lt;/em&gt;&lt;/p&gt;
  &lt;p&gt;&lt;em&gt;Baylanıs ushın:&lt;/em&gt; &lt;a href=&quot;https://t.me/Alex_SIR&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;A.Orınbaev&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;
  &lt;p&gt;&lt;a href=&quot;https://t.me/programmalastiriwJava&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;https://t.me/programmalastiriwJava&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;
  &lt;p&gt;&lt;a href=&quot;https://t.me/TITUNFProgDogerek&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;https://t.me/TITUNFProgDogerek&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;

</content></entry></feed>