Bahrom Raxmatov

Mening qahramonim “Espanso” chunki menga har kuni…

2025-06-10T08:43:23.230Z

O‘zbek lotin alifbosidagi "oʻ" va "gʻ" harflarini klaviaturada yozish uchun ikkita amal bajarishga to‘g‘ri keladi: avval o harfini, so‘ngra teskari vergulga o‘xshash belgi — ʻ (U+02BB) ni yozish kerak bo‘ladi. "Gʻ" harfini yozishda ham xuddi shu holat: bitta harf uchun ikkita tugmani bosish kerak.

Mening fikrimcha, bitta harfni yozish uchun faqat bitta klaviatura belgisi ishlatilgan bo‘lishi kerak. Albatta, bu alohida muhokama mavzusi.

Bugun biz klaviaturada teskari vergul (ʻ) va tutuq belgisini (ʼ) qanday to‘g‘ri yozishni va bu ishni Espanso dasturi yordamida qanday osonlashtirish mumkinligini o‘rganamiz.

Oʻ va Gʻ da ishlatiladigan belgi

Tutuq belgisi

Buning uchun, avvalo, Espanso dasturini o‘zingiz ishlatayotgan Windows, macOS yoki Linux operatsion tizimiga yuklab olishingiz kerak.

Linux va macOS foydalanuvchilari uchun Espanso holatini tekshirish

Agar siz Linux yoki macOS foydalanuvchisi bo‘lsangiz, Espanso dasturining ishlayotganini quyidagicha tekshirishingiz mumkin:

Terminalni oching va quyidagi buyruqni yozing:

espanso status

Agar Espanso ishlayotgan bo‘lsa, holat haqida ma’lumot paydo bo‘ladi.

Endi siz Espansodan foydalanishga tayyorsiz! Har qanday matn terish dasturini (masalan, Notepad, VS Code yoki Telegram Desktop) oching va quyidagicha yozing:

:espanso

Agar hammasi to‘g‘ri bo‘lsa, bu yerda “Hello!” matni chiqadi. Agar hech narsa chiqmasa, iltimos, quyidagi post tagiga muammoni yozib qoldiring — sizga yordam beramiz.

Espansoʼni oʻzbek tiliga moslashtirish

Endi Espansoni oʻz ehtiyojingizga moslab sozlaymiz. Buning uchun quyidagi amallarni bajaring:

Terminalni oching.
Sozlama faylini ochish uchun buyrug‘ini kiriting: sudo espanso edit
Ochilgan fayl — base.yml — ichidagi mavjud yozuvlarning hammasini o‘chirib tashlang va quyidagilar bilan almashtiring:

matches:
  - replace: "oʻ"
    trigger: "o'"
    
  - replace: "Oʻ"
    trigger: "O'"
    
  - replace: "gʻ"
    trigger: "g'"
    
  - replace: "Gʻ"
    trigger: "G'"
    
  - replace: "ʼ"
    trigger: ";'"
    
  - replace: "“"
    trigger: ':"'  # qoʻshtirnoq ochilishi
    
  - replace: "”"
    trigger '":'  # qoʻshitirnoq yopilishi
  
  - replace: "…"
    trigger: "..."

O‘zgarishlarni saqlash uchun:

CTRL+X tugmasini bosing.
Keyin Y tugmasini bosib tasdiqlang.
Oxirida ENTER tugmasini bosing.

Natijada nima o‘zgaradi?

Endi siz o' deb yozsangiz, Espanso uni avtomatik ravishda oʻ ga aylantiradi.

Xuddi shuningdek:

g' → gʻ
O' → Oʻ
G' → Gʻ
;' → ʼ (tutuq belgisi)

Masalan, ta;'lim deb yozsangiz, u avtomatik taʼlim ga aylantiriladi.

Amaliyotda qoʻllash

Endi siz beʼmalol ham inglizcha ham oʻzbekchada baravar yozishingiz mumkin

Mening qahramonim “Espanso” chunki menga har kuni oʻzbek tilini toʻgʻri yozishim uchun yordam beradi :)

GNOME DEʼni oʻzbek tilida ishlatish

2025-06-09T03:59:19.169Z

Avvalambor sizda Arch Linux va GNOME ishchi stoli boʻlishi kerak.

Nega aynan Arch Linux ?

GNOMEʼni oʻzbek tili manbalari damned-lies deb nomlangan vebsaytdan koʻrishingiz mumkin. Zotan Arch distributivi manbalarni toʻgʻridan-toʻgʻri "upstream"-dan oladi. Quyidagi chizmada batafsil tushuntirilgan.

Arch Linux'ga O'zbek tilini o'rnatish

sudo nano /etc/locale.conf     # ichidan LANG=uz_UZ.UTF-8 ni komentdan oling yoki qo'shing
sudo nano /etc/locale.gen     # ichidan LANG=uz_UZ.UTF-8 ni komentdan oling yoki qo'shing
sudo locale-gen

Tizimdan chiqib qayta ishga tushiring.

1. Settings (Sozlamalar) dasturiga kiring.
2. Region & Til bo'limiga o'ting.

"Tilni tanlang" bo'limida O'zbek tilini tanlab yana tizimdan chiqib qayta ishga tushiring.

Agar tizim o'zbek tilida ishlayotgan bo'lsa demak hammasi joyida lekin oldingi tilida qolgan bo'lsa, savollaringizni telegram guruhimizda so'rashingiz mumkin.

GNOME Linuxʼga oʻzbek tilini qoʻshish

2025-03-25T02:25:41.081Z

GNOME – bu Linux operatsion tizimida ishlatiladigan ish stoli muhiti (inglizcha: desktop environment).

GNOME tarkibiga kalkulyator, kalendar, kamera, soat, terminal, ob-havo kabi kunlik hayotda zarur bo'lgan ilovalar to‘plami kiradi.

Ishda brauzer, Telegram, Microsoft Word, kalkulyator kabi dasturlardan foydalanganimizda, ko‘pchilikda ular oldindan rus yoki ingliz tilida sozlangan bo‘ladi. Agar o‘zbek tili mavjud bo‘lmasa, majburan boshqa tillardan foydalanamiz. Natijada, kundalik nutqimizga skachat, efir, podpischik, nastroyka kabi so‘zlar aralashib, ularning o‘zbekcha muqobillari yodimizdan chiqib ketishi mumkin.

2025-yil 25-mart holatiga ko‘ra, GNOME 48 versiyasining tarjima qilingan ulushi quyidagicha:

Qozoq tili – 63%
Tojik tili – 26%
Qirg‘iz tili – 11%
O‘zbek tili – atigi 6%

Bu holatni yaxshilash uchun har birimiz o‘z hissamizni qo‘shishimiz kerak.

Ro'yhatdan o'tish

https://l10n.gnome.org/register/ linkiga kirib kerakli malumotlarni kiritamiz.

https://l10n.gnome.org/teams/uz/ o'zbek guruhiga qo'shilamiz

join yoki присоединиться degan ko'k tugma

https://l10n.gnome.org/languages/uz/gnome-48/ui/ linkiga o'tib tarjima qilinmagan modullarni ko'rishimiz mumkin.

joriy eng so'ngi versiyasi

Ko'rishingiz mumkin yashil va qizil ranglar qanchalik tarjima qilingan yoki qilinmaganligini bildiradi. Quyidagi libsecret moduli tarjima qilingan lekin tecla qizil rangda. Teclani tarjima qilish uchun ustiga bosamiz.

Bizga kerakli .po faylni yuklab olamiz

.po fayl bilan ishlash uchun Poedit ishlataman va shu dasturda tarjima qilishni maslahat beraman. Ubuntu va Mac uchun yuklab olish:

Ubuntu

sudo apt-get poedit -y

MacOs

brew install --cask poedit

Chap tomonda inglizcha matn, o‘ng tomonda esa uning o‘zbekcha tarjimasi ko‘rsatiladi. Pastroqda joylashgan "Translation" maydoniga o‘zbekcha tarjimani kiritishingiz kerak. Quyidagi qoidalarga amal qilish lozim:

Inglizcha so‘z bosh harf yoki kichik harf bilan boshlangan bo‘lsa, o‘zbekcha tarjimada ham shu tartibga rioya qilinadi.
Agar inglizcha matn nuqta bilan tugasa, o‘zbekcha tarjima ham nuqta bilan tugashi kerak.
Tarjima tugagach, faylni saqlang va modul sahifasida "Upload new translation" tugmasini bosib, .po faylini yuklang.

Qilgan tarjimangiz tez orada guruh administratori tomonidan ko‘rib chiqiladi. Sizga izoh qoldiriladi va ro‘yxatdan o‘tgan email manzilingizga xabar yuboriladi.

Agar o‘zingiz tanlagan modulni oldindan band qilib qo‘ysangiz, boshqa tarjimonlar uni ishlashga olmagan bo‘lishadi. Biroq, uni qanchada tugatishingizni izohda (kommentariyada) ko‘rsatib qo‘yish maqsadga muvofiq.

E'tiboringiz uchun rahmat !