GeoInfo.Uz

Python yordamida xarita tayyorlash

2024-11-25T09:09:54.112Z

Kirish

Xaritalar tayyorlash uchun bir qancha dasturlar mavjud, lekin python dasturlash tili orqali xarita yaratish qanchalik foydali bo'lishi mumkin?

Ushbu darslar seriasida python yordamida xarita tayyorlash haqida ma'lumot berib boraman

Xo'sh, bu darslarni o'rganish uchun qanday bilim va ko'nikmalar talab qilinadi?

Kartografiya sohasi haqida boshlang'ich bilimlar
Geaxborot tizimlari asoslari
Biror bir GAT dasturlarida boshlang'ich ishlay olish
Geoma'lumotlar bilan ishlash ko'nikmasi
Kompyuter savodxonligi va Internetdan foydalana olish ko'nikmasi

Avvalo python dasturlash asoslarini o'rganish kerak bo'ladi.

Python asoslarini o'rganish uchun o'zbek tilidagi videolar ro'yxati:

Ob-havo xaritasi (ArcMap, ArcPy, OpenWeather)

2024-01-17T09:54:31.608Z

ArcMAP dasturida ArcPY dan foydalanib OpenWeather ma'lumotlari asosida Ob-havo xaritasini tayyorlash bo'yicha video

QGIS da BaseMap qo'shish

2024-01-02T10:29:30.627Z

QGIS dasturi xozirgi kunda geoaxborot tizimlarida eng ko'p qo'llaniladigan ochiq kodli dasturlaridan biri. QGIS dasturida foydalanish jarayonida Google Satelite, OpenStreetMap va boshqa ko'plab Basemaplardan foydalaniladi.

Quyida bir qancha BaseMaplarni qp'shish uchun url manzili roýxatini keltirib o'tamiz:

OpenStreetMap - http://tile.openstreetmap.org/{z}/{x}/{y}.png

OpenTopoMap - https://tile.opentopomap.org/{z}/{x}/{y}.png

Google Maps - https://mt0.google.com/vt/lyrs=m&x={x}&y={y}&z={z}

Google Satellite - https://mt0.google.com/vt/lyrs=s&x={x}&y={y}&z={z}

Google Hybrid - https://mt1.google.com/vt/lyrs=y&x={x}&y={y}&z={z}

BaseMapni QGIS dasturiga qo`shis uchun:

Browser paneliga kirib XYZ Tiles va New Connection tanlanadi

Quyidagi oyna ochiladi va ma'lumotlar to'ldiriladi

Arcgis Desktop (10.8.2) boshlovchilar uchun.

2024-01-01T07:52:19.483Z

ArcGIS Desktop – Geoaxborot tizimlarida eng ko’p qo’llaniladigan dasturiy ta'minot to'plamidir. ArcGIS Desktop yordamida siz xaritalar yaratish, fazoviy tahlillarni amalga oshirish, geografik ma'lumotlar va tasvirlarni boshqarish uchun foydalanishingiz mumkin bo'lgan kuchli ilovalarga ega bo'lasiz.

Bundan tashqari, siz butun ArcGIS platformasiga (ArcGIS Online va Arcgis Enterprise) kirishingiz mumkin, bu sizga geografik kontentni nashr qilish va uni boshqalar bilan baham ko'rish imkonini beradi.

ArcGIS Desktop bo`yicha quyidagi videolarni ko`rib o`rganishingiz mumkin

1. ArcGIS desktop haqida | Arcgis Desktop (10.8.2)

2. ArcGIS desktopni o'rnatish | Arcgis Desktop (10.8.2)

3. ArcCatalog bilan tanishuv | Arcgis Desktop (10.8.2)

4. Arcmap bilan tanishuv | Arcgis Desktop (10.8.2)

5.Geoma'lumotlar bazasini (Geodatabase) yaratish | Arcgis Desktop (10.8.2)

6 .Internetdan ma`lumotlar to`plash | Arcgis Desktop (10.8.2)

7. Jadval ma'lumotlarini qatlamga bog'lash | Arcgis Desktop (10.8.2)

8. Maydonli qatlamni nuqtali qatlamga o`tkazish | Arcgis Desktop (10.8.2)

9. Nuqtali obyektning koordinatalarini (x, y) hisoblash | Arcgis Desktop (10.8.2)

10. Shartli belgilar bilan ishlash | Arcgis Desktop (10.8.2)

11. Yozuvlar bilan ishlash | Arcgis Desktop (10.8.2)

Tez orada video darslarni davomini ham taqdim etamiz

Iqtisodiy faol aholi soni (ArcGIS Online, ArcGIS Dashboard)

2023-12-07T06:36:51.142Z

ArcGIS Online Esri tomonidan ishlab chiqilgan, bulut komputing asosida ishlaydigan geografik ma'lumotlarni boshqarish va ulardan foydalanish uchun veb-platformadir. Ushbu platforma orqali foydalanuvchilar, geografik ma'lumotlarini o'rganish, tahlil qilish, tashkil etish va ulardan olingan ma'lumotlardan foydalanish uchun qulay vositalar va xizmatlar bilan ta'minlanadi.

ArcGIS Online har qanday sohada geografik ma'lumotlari bilan ishlashni talab qilgan tashkilotlar, hukumatlar, yangiliklar agentliklari, geografiya fanlari, korxona va shaxsiy foydalanuvchilar uchun qulay va kuchli bir platformadir. Uning qulay interfeysi va keng imkoniyatlari, geografiya ma'lumotlarini tahlil qilish, vizualizatsiya qilish va ulardan foydalanishni oson va samarali qiladi.

ArcGIS Onlinedan foydalanib Iqtisodiy faol aholi soni Dashboardini tayyorlashni o`rganamiz

Ushbu loyida davomida quyidagilardan foydalanildi

ArcGIS Pro
ArcGIS Online
ArcGIS Dashboard

Loyihada foydalanilgan materiallar:

O'zbekiston viloyatlari chegarasi: https://data.humdata.org/dataset/66f56d39-3f19-4798-a0df-a0ed9a4836ea/resource/6a44247a-f4f5-421d-803a-893ecaf201e2/download/uzb_admbnda_adm1_2018b.zip
Iqtisodiy faol aholi soni ma'lumotlari: https://siat.stat.uz/reports-filed/554/meta-data
Iqtisodiy faol aholi soni (shahar) ma'lumotlari: https://siat.stat.uz/reports-filed/3069/meta-data
Iqtisodiy faol aholi soni (Qishloq) ma'lumotlari: https://siat.stat.uz/reports-filed/3070/meta-data

ArcGIS Online (ArcGIS.com) saytidan ro'yxatdan o`tish

2023-11-24T10:45:21.630Z

Tizimdan rop`yxatdan o`tish uchun https://arcgis.com saytiga kiriladi va Войти ga kiriladi.

Yangi sahifa ochiladi va u yerdan Создание учетной записи ga kiriladi.

Yangi sahifa ochiladi va bu yerdan Create a public account ga kiriladi.

Yangi sahifa ochiladi va ism familiya va pochta ma'lumotlari kiritiladi va Esri litsenziya shartnomasi, Esri ArcGIS Onlayn Maxfiylik siyosati ga rozilik beriladi keyin Следующий ga kiriladi.

Hamma ma'lumotni kiritib Следующий ga kirilganda yangi sahifa ochiladi. Aktivlash linki pochtangizga yuborilgani haqida xabar chiqadi

Pochtamizga kiramiz va ArcGIS Onlinedan kelgan xabarni topamiz va berilgan linkka kiramiz

Yangi sahifa ochiladi va quyidagi ma'lumotlarni kiritamiz va Создать учетную запись ga kiramiz.

1. Имя пользователя bu yerda yangi login kiritamiz (agar login tizimda mavjud bo'lsa boshqa login yozing)

2. Пароль va Введите пароль заново ga bir xil parol yozamiz

3. Секретный вопрос tanlab unga mos javob ni yozamiz

Ushbu malumotlarni etibor bilan kiritishimiz kerak, keyinchalik shu ma'lumotlar asosida tizimga kirishimiz va parolni tiklashimiz mumkin

Agar hamma ma'lumotlarniu to'g'ri kiritsak demak biz ro`yxatdan o`tamiz va yangi sahifa ochiladi.

Geoaxborot tizimi (GIS) nima?

2023-10-20T13:24:06.183Z

Geoaxborot tizimi (yoki Geografik axborot tizimi) rus tilida Геоинформационная система (Географическая информационная система, ГИС) hamda ingliz tilida Geographic information system (GIS) deb aytiladi.

Geoaxborot tizimi - geografik ma'lumotlarni to'plash, saqlash, tahrirlash, tahlil qilish va vizualizatsiya qilishga mo'ljallangan tizimdir. Bu tizim geografiyaga asoslangan ma'lumotlarni boshqarishda vaqtni va resurslarni tejashda muhim ahamiyatga ega.

Undan tashqari geografik ma'lumotlarni o'rganish va ulardan foydalanish, joylashuvi, harakati va boshqa xususiyatlari to'g'risidagi ma'lumotlarni tahlil qilish uchun foydalaniladi.

Berilgan ma’lumotlar orqali xaritalar tuziladi, vizualizatsiya qilingandan so‘n tahlil qilish yanada osonlashadi

Geoaxborot tizimining asosiy maqsadi - geografik ma'lumotlarni to'plash, saqlash, tahrirlash, tahlil qilish va vizualizatsiya qilish orqali bu ma'lumotlardan foydalanishdir.

Geoaxborot tizimining asosiy funksiyalari quyidagilarni o‘z ichiga oladi:

Geografik ma’lumotlarni to‘plash: qurilmalardan olingan ma’lumotlar, excel ma’lumotlari, qog‘oz kartalar, aerofotosuratlaridan va boshqa manbalaridan geografik ma’lumotlarni to‘playdi. Bu ma’lumotlar quyidagi elementlarni o‘z ichiga oladi: nuqta (daraxt, avtobus bekati, stansiyalar), chiziq (yo‘l, daryo, chegara, aloqa liniyalari), maydon (bino,bog‘, uchastka, mahalla).

Geografik ma’lumotlarni tahlil qilish: geografik ma’lumotlar ustida turli tahlil usullarini qo‘llab-quvvatlaydi. Ular orasida ma’lumotlarni filtratsiya qilish, statistik analiz, interpolyatsiya, modellashtirish, yo‘l va yo‘laklarni optimallashtirish, demografik tahlil va boshqalar kiritiladi. Bu tahlil usullari, geografik aloqalar va o‘zaro bog‘lanishlarni tushuntirish, muammolarni aniqlash va qarorlarni qo‘llab-quvvatlashga yordam beradi.

Geografik ma’lumotlarni vizualizatsiya qilish: geografik ma’lumotlarni qo‘llab-quvvatlovchi xaritalar, grafiklar, diagrammalar, animatsiyalar va boshqa vizual modellar yordamida tasvirlash imkonini beradi. Bu, ma’lumotlarni o‘qitish, yetkazib berish, strategik qarorlar qabul qilish va o‘zgarishlarni tasavvur qilishda foydalaniladi.

Ma’lumotlarni saqlash va boshqarish: ma’lumotlar bazalarida geografik ma’lumotlarni saqlash, boshqarish va ulardan foydalanish imkonini beradi. Ma’lumotlar bazasining asosiy qismi geografik ma’lumotlar bazasi bo‘lib, u ma’lumotlarni shakllantirish va ulardan foydalanishda qo‘llaniladi.

Ma’lumotlarni xaritada vizualizatsiya qilishga oid bir necha usullar

Geoaxborot tizimi ma’lumotlar bazalarini o‘z ichiga oladi va ularda geografik ma’lumotlarni saqlaydi. Har bir obyektning geografik joylashuv koordinatalarini va obyektga tegishli bo‘lgan xususiyatlari bo‘ladi . Obyektlarning geografik joylashuv koordinatasi jamlanmasi - geometriya, xususiyatlari esa atribut deb ataladi

Geoaxborot tizimi geografik ma’lumotlarni xaritalash va vizualizatsiya qilishda ham muhim ahamiyatga ega. Xaritalash usullari va vizualizatsiya, ma’lumotlarni grafiklar, diagrammalar, xaritalar, matnlar va boshqa vizual elementlar yordamida tasvirlashga yordam beradi. Bu tizimlar geografik ma’lumotlarni tahlil qilish, ulardan foydalanish va ulardan olingan natijalarni sodda va qulay usulda taqdim etishga imkon beradi.

Geoaxborot tizimlarining asosiy komponentlari quyidagilar:

Kompyuter qurilmalari - kompyuter, server, GPS, mobil qurilma va boshqalar.
Dasturiy ta`minot - ArcGIS, QGIS, MapInfo va boshqalar.
Ma‘lumotlar - GPS va Mobil qurilma ma'lumotlari, geo'malumotlar va boshqalar.
Tahlil va metodlar - analiz, izlash, filtrlash va boshqalar.
Inson resurslari - ma’lumot to`plovchi, analitik, ma`lumotlar bazasi mutaxassisi va boshqalar

Geoaxborot tizimi turli sohalarda keng qo'llaniladi.

Quyidagi sohalarda geoaxborot tizimini qo'llanishini ko'raylik:

Shaharsozlik va shahar boshqaruv: geoaxborot tizimi shahar boshqaruv va urbanistik sohalarda intensiv ravishda qo'llaniladi. Ular shahar rivojlanishini rejalashtirish, yashash maydonlari, transport vositalarining yo'li, infrastruktura, yashil zonalar va ko'p yillik qurilishlar kabi elementlarni tahlil qilish uchun geoaxborot tizimidan foydalanadilar. Shuningdek, shahar hizmatlari, suv ta'minoti, o'zaro aloqalar tarmoqlari va energiya tizimlarini boshqarishda ham geoaxborot tizimidan foydalanish mumkin.
Ekologiya va tabiiy resurslar boshqaruv: geoaxborot tizimining ekologiya va tabiiy resurslar sohasidagi roli ham katta. Ular ekosistemalarni tahlil qilish, suv resurslarini boshqarish, yer osti va usti qatlamini, hayvonlar va o'simlik faoliyatini monitor qilish, eroziya, defalyatsiya va yer osti yemirilishini tahlil qilish, tabiiy resurslarni muhofaza qilish va zararli ta'sirga qarshi kurashishda geoaxborot tizimidan foydalanadilar.
Transport va logistika: Transport va logistika sohasida geoaxborot tizimi yo'l, avtomobil, tashuvchi va tashishning optimallashtirishini, transport yo'llarining belgilanishi, to'lov va tolalar sistema tahlilini, xaritalash va navigatsiyani o'rganishni o'z ichiga oladi. Geoaxborot tizimi transport vositalarini monitor qilish, yo'l bo'yicha trafik holatini tahlil qilish, transport vositalari bilan vaqtlarini belgilash va transport infrastrukturasini rivojlantirishda yordam beradi.
Arxitektura va qurilish: geoaxborot tizimi arxitektura va qurilish sohasidagi tasviriy ma'lumotlar, tahlil, rejalashtirish va monitoring jarayonlarida keng qo'llaniladi. Ular uy-joy, binolarni joylashtirish, turli tarmoqlar, masjidlarni tuzish va boshqalar kabi qurilishlarni tashkil etishda geoaxborot tizimidan foydalanadilar. Geoaxborot tizimi qurilish sohasida ko'rsatilayotgan o'zgarishlarni ko'rsatadi va boshqarishga yordam beradi.
Iqtisodiy va ijtimoiy taraqqiyot: geoaxborot tizimi iqtisodiy va ijtimoiy taraqqiyot sohasida ma'lumotlarni tahlil qilish, iqtisodiy faoliyatni rejalashtirish, sanoat zonalari, savdo markazlari, turistik joylar, investitsiya imkoniyatlari va sotsial tashkilotlar kabi elementlarni tahlil qilishda qo'llaniladi. Geoaxborot tizimi turizmni rivojlantirish, sanoat sektorini boshqarish, sotsial tashkilotlarni joylashtirish va ijtimoiy tarqatish sohasida yordam beradi.

Bu faqat bir nechta misollar, va geoaxborot tizimi turli sohalarda qo'llaniladi