Inobat Karimova

Muammoli maqola.

2021-02-03T11:20:53.928Z

Muammoli maqolaning nomini o‘zi ushbu janrning murakkab tur ekanligidan dalolat beradi. Matbuotda jamiyatdagi, ijtimoiy turmushdagi mavjud har qanday muammo yoki kamchiliklarni ko‘tarib chiqadigan maqolalarga nisbatan muammoli maqola atamasi qo‘llaniladi. Shuningdek, u amaliy-tahliliy maqola deb ham yuritiladi. Matbuotda qachon muammoli maqolaga ehtiyoj tug‘iladi? Umuman, muammoli maqolalar qanday mavzularga bag‘ishlanadi? Ushbu savollarga javob berishdan avval muammoning o‘zi nima ekanligiga oydinlik kiritish lozim bo‘ladi. Chunki muammoning o‘zini bilmay turib u haqida maqola yozib bo‘lmaydi.

Muammo-kamchilik, jumboq, hal etilmagan masala singari ma'nolarni anglatsa-da, unga har bir inson o‘z tasavvuridan yoki to‘qnash kelgan aniq vaziyatdan kelib chiqib ta'rif beradi. Shuningdek, jurnalistika nazariyasida unga ilmiy asoslangan yondashuvlar ham mavjud. Ayrim tadqiqotchilar muammoga "eskilik bilan yangilik o‘rtasidagi to‘qnashuv" ta'rif berishsa, boshqalar "javob berilishi shart bo‘lgan savol" deb atashadi. Muammo aslida rivojlanish omili, aniq maqsadga qaratilgan harakat uchun sabab, vaj, asosdir.

Muammoli maqola yozish metodikasi.

1️⃣ muammoning mohiyatini aniqlab olish (to‘siq, jumboq);
2️⃣ uni keltirib chiqargan sabablarni o‘rganish;
3️⃣ muammoni ko‘tarish rejasini ishlab chiqish;
4️⃣muammoning yechimi yo‘llarini qidirish, ya'ni harakatni shakllantirish;
5️⃣ muammoli vaziyatni tasvirlash va baholash.

Muammoli vaziyatlarni o‘rganishda-jurnalist keng ko‘lamda ish olib boradi. Buning uchun esa ham amaliy, ham nazariy jihatdan maxsus bilim kerak bo‘ladi.

Muammoli maqolalar tahririyatning turli sohalariga oid har bir bo‘limda tayyorlanib, jamoatchilik fikrini shakllantiradigan jamiyatdagi aniq vaziyatlar, holatlarga faol ta'sir qilish orqali amaliy natijalarga erishishni hisobga olib yoziladi.

https://t.me/surxondaryoboshqarma

“2021 йил: янги марралар, якдил кадамлар”

2021-01-15T12:56:43.511Z

Сурхондарёда Президентнинг Олий Мажлисга Мурожаатномаси мазмун-моҳияти бўйича тарғиботлар давом этмоқда.

2021 йилнинг 15-25 январь кунлари республикамизнинг барча ҳудудларида Президентимизнинг Олий Мажлисга Мурожаатномаси мазмун-моҳиятини халқимизга етказиш мақсадида “2021 йил: янги марралар, якдил кадамлар” маънавий-маърифий тарғибот тадбирларини ташкил этиш режалаштирилган.

Шу муносабат билан Тошкент шаҳридаги ОТМлардан, ҳусусан Низомий номидаги Тошкент давлат педагогика университети вакилларидан ташкил топган Республика ишчи гуруҳи томонидан Сурхондарё вилоятининг барча туман, шаҳарларида тарғибот тадбирлар бўлибўтмоқда.

Ушбу тарғибот тадбирлари давомида мактаб директорлари ва уларнинг ўринбосарлари, маҳалла раислари ва уларнинг ўринбосарлари, ҳудуддаги ташкилот ва корхона жамоалари ҳамда раҳбарлари, туманлардаги сектор раҳбарлари, тадбиркорлар, Ёшлар етакчилари, тиббиёт соҳаси вакиллари иштирок этишмоқда.

Бугун Ангор, Шўрчи, Денов, Қизириқ туманлари ва Термиз шаҳрида тарғибот тадбирлари ўтказилиб, уларда 1500 нафардан ортиқ иштирокчилар қатнашди.
Ушбу тадбирлар давомида таргиботчилари томонидан "Мурожаатномада давлат ва жамият қурилиши тизимини такомиллаштиришдаги янги вазифалар", "Суд-ҳуқуқ тизимини ислоҳ этиш ва қонунийликни мустаҳкамлашнинг устувор йўналишлари", "Иқтисодиётда бозор механизмларини жорий этиш – узоқ муддатли барқарор ўсишнинг пойдевори", "Мурожаатномада ижтимоий соҳани ривожлантириш борасида белгиланган вазифалар ҳамда "Хавфсизлик, миллатлараро тотувлик ва диний бағрикенгликни таъминлаш ҳамда ташқи сиёсат соҳасидаги устувор йўналишлар", "Ватанпарварлик ‒ инсонийликнинг олий тимсоли" каби мавзуларда маърузалар қилинди.

Шунингдек, тарғибот гуруҳлари кесимида амалий машғулотлар ўтказилди. Тақдимотлар қилинди ва видеороликлар намойиши булди.

Пиёда юришнинг хислати

2020-11-19T12:17:42.100Z

Ёши улуғ журналист устозларимиздан бири таҳририятимизга йўли тушиб, бизни йўқлаб келибдилар. Меҳмон кетганда қуруқ жўнатиш уят, тандирдан эндигина узилган иссиққина ширмой нондек босмахонадан чиқиб келган газетамиздан тутқазмасак бўлмас, деган хаёл билан янги сонимиздан узатдим. Газетани кўриши билан устознинг кўзлари чақнаб кетди. Кета туриб,
— Қизим бироз чарчаган эканман, баҳонада нафас ростлаб олдим. Келиним зап иш қилди-да. Телефонимга бир қурилма ўрнатди, мана қара, — дея телефонлари экранидан қандайдир диаграммали чизмаларни кўрсата туриб, — бир неча кундан бери қанча юрганимни кўрсатиб турибди. Ҳафта давомида бугун энг кўп натижага эришдим. Секин-секин масофани кўпайтираяпман. Соғлик учун ҳам фойдали дейман-да. Сенга ҳам тавсия қиламан, албатта, шу қурилмани ўрнат, ҳопми қизим, — дедилар. Мен ҳам бу ажойиб фикрга қўшилган бўлдим.
Охирги пайтларда “пиёда юрганингиз учун ҳам Ўзбекистонда ҳақ тўланади” мазмунидаги гапларни эшитган борки, ўз муносабатини билдирмай қолмайди. Энди ишламасак ҳам бўларкан, ҳар куни шаҳарнинг у четидан бу четига пиёда бориб келсангиз, тамом, дейдиганлар ҳам йўқ эмас. Пичинг ўз йўлидаю аммо, бу ишнинг республикамиз бўйлаб анъанага айлантирилишида албатта, бир хислат бор. Баъзан тушлик қилиб (уйда бўлсак, бироз пинакка кетамиз) бўлгандан иш столимизга ўрнашиб оламизда доимгидек ишга кўмиламиз. Тан олайлик, кам ҳаракат бўлиб қолганмиз. Даромад ортиши билан шароитимизни яхшилай бошлаймиз. Яхшилаганимиз сари тайёрига айёрдек, олдин пиёда юрган бўлсак, энди машинада юрамиз. Овқатланиш ҳам шунга яраша бўлади. Ахир, калорияли ейиш керак, бўлмаса ишлашда мадор қайда, дея ўзимизни шу фикрга ишонтирамиз. Натижада қисқа вақтда вазнимизга вазн қўшилиб бораверади. Ким кўҳли, дўмбоқ кўҳли деймиз-да шунда ҳам. Аммо, жорий йилнинг 30 октабр куни «Соғлом турмуш тарзини ҳаётга кенг татбиқ этиш ва оммавий спортни янада ривожлантириш чора-тадбирлари тўғрисида"ги президент фармони имзоланганидан буён, назаримда кўзгуга боқдикми ё кўпдан қолмаслик учунми бир-икки бор пиёда юришни ўзимда синаб кўрдим. Қарасам натижа ёмонмас. Албатта, сиз ҳам пиёда юриб кўринг ўзингизни енгил ҳис этасиз. Бу ҳар томонлама фойдали. Бир неча кундан бери тушлик учун узоқроқ тамаддихонани танлаганмиз. Бориш ва қайтишда ҳамкасблар билан оёқни чигилини ёзаяпмиз-да. Устоз айтганларидек, телефонимизга қадамимизни ўлчайдиган қурилма ҳам ўрнатиб олдик. Ёмонми, кун давомида 10 минг ва ундан ортиқ қадам юрсак, 3 минг сўм, бир ой давомида босиб ўтилган энг кўп қадамлар учун эса 1 миллион сўм тўланар экан. Қўшимча маблағ зарар қилармиди. Яна ҳеч қандай иш қилмай туриб… бу ҳам етмаганига яқинда шаҳримизда пиёда ва велосипедда юриш учун «Саломатлик йўлаклари» ташкил этилар экан.
Пиёда юрувчиларга шунча маблағни қаердан ажратишар экан дея қизиқаётгандирсиз. Мен ҳам қизиқиб фармон билан танишган эдим, молиялаштириш аҳоли саломатлиги учун зарарли бўлган маҳсулотлар ишлаб чиқарувчилардан махсус йиғим жорий этиш ҳисобидан амалга оширилиши ҳақида ҳам аниқлик киритилибди.
Сайёра АЛЛАЕВА

#Беш_ташаббус #Ҳарбийлар_билан

2020-11-13T05:41:00.469Z

#Беш_ташаббус
#Ҳарбийлар_билан

Ўзбекистон Республикаси Президенти, Ўзбекистон Республикаси Қуролли Кучлар Олий Бош Қўмондони Ш.М.Мирзиёевнинг 2019 йил 17-18 октябрь кунлари Сурхондарё вилоятига ташрифи чоғида берган топшириқлари, шунингдек, Сурхондарё вилояти ҳокимининг 2020 йил 12 октябрдаги 06-01/246-сонли йиғилиш баёни ижросини таъминлаш мақсадида Термиз шаҳридаги Адиб Собир Термизий номидаги вилоят кутубхонасида “Амир Темур ўғлонлари” ва “Жалолиддин Мангуберди ворислари” номидаги вилоят ҳокими соврини учун вилоятдаги барча ҳарбий куч бирликлари ўртасида ўтказилаётган танловнинг "Китобхонлик ва китоб ўқиш мутолааси" йўналиши бўйича танловнинг финал босқичи юқори савияда ташкил этилиб, ҳарбийлар Жалолиддин Мангуберди, Амир Темур, "Темур тузуклари" ва Термизий алломалар ҳаёти ва ижоди мавзулари тест ва савол-жавоб шартлари бўйича танлов ғолиблари аниқланди.

Ахборот олиш ва ахборот тарқатиш борасида таклифлар билдирилди.

2020-10-24T16:51:37.394Z

🔰Термиз шаҳридаги Матбуот уйида вилоятда фаолият юритаётган ОАВ, ижтимоий тармоқлар вакиллари ва блогерлар ҳамда туман (шаҳар) ҳокимликлари, бошқарма ва ташкилотлар ахборот хизмати раҳбарлари иштирокида Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрацияси ҳузуридаги АОКА директори Асаджон Ходжаев билан мулоқот бўлиб ўтди. Учрашувда А. Ходжаев айни пайтда мамлакатимизда сўз эркинлиги, ОАВ га берилаётган эътибор, шунинг баробарида блогерлар фаолиятини қўллаб-қувватлаш борасида амалга оширилаётган ишлар ҳақида тўхталиб ўтди. Ўз навбатида бу имкониятларга жавобан масъулият ҳисси ҳам борлиги, айниқса ҳозирги пайтда ижтимоий тармоқларда нохолис ахборотларнинг тарқатилаётганлиги нафақат фуқароларнинг шахси, балки юртимизда амалга оширилаётган ислоҳотлар ривожига ҳам салбий таъсир кўрсатишини таъкидлаб ўтди.

Ўз сўзида очиқлик ва ошкоралик жамиятимизнинг бош мезонига айланди ва бу жараён Янги Ўзбекистонни қуришда ўз самарасини ҳам бермоқда. Фикрлар хилма-хиллиги, янги-янги ғоялар ўртага ташланди. Кейинги йилларда соҳада демократик ислоҳотларни амалга ошириш, журналист ва блогерларнинг ҳуқуқларини ҳимоя қилиш ҳамда давлат органлари раҳбарларининг масс-медиа билан ўзаро муносабатлари самарадорлигини ошириш юзасидан амалга оширилган ислоҳотлар ҳақида сўз юритилди.
Очиқ мулоқотда ОАВ вакиллари ҳамда блогерлар томонидан соҳада мавжуд муаммо ҳамда таклифларни ўртага ташланди.

"Ҳозирда блогерлар масаласида турли таклифлар билдирилмоқда ва мазкур таклифлар ўрганиб чиқилмоқда, блогерлар эркин ижодкор бўлиб қолиши лозим"-, дейди Агентлик директори А. Ходжаев.

Шунингдек, ахборот хизматлари раҳбарларига зарур шароитлар яратиб бериш, обуна масалаларини ташкил этиш билан боғлиқ муаммолар ҳам айтиб ўтилди.

Тадбир давомида иштирокчилар ўзларини қизиқтирган саволларга жавоблар олдилар ва ахборот олиш ва тарқатиш борасида таклифлар билдирилди.

https://t.me/surxondaryoboshqarma

#munosabat

2020-08-16T08:03:54.975Z

Кимё ва биология йўналишлар ривожи - катта имкониятлар дебочасидир

Ҳозирги вақтда юртимизда пандемия даври бўлсада, барча соҳаларда ривожланишлар изчил давом этмоқда. Айниқса таълим тизимига алоҳида эътибор қаратилиб, ёшларимизни илмли, ақл-идрокли, етук малакали мутахассис бўлиб етишишлари учун барча имкониятлар яратилган. Жумладан, “Илм, маърифат ва рақамли иқтисодиёт йили” давлат дастурида доирасида ҳам мамлакатимизда кимё ва биология фанларини ривожлантириш, ушбу йўналишларда таълим сифатини ошириш, юқори натижаларга эришиш устувор вазифалар қаторида белгиланган. Хусусан, яқиндагина Президентимиз тамонидан “Кимё ва биология йўналишларида излуксиз таълим сифатини ва илм-фан натижадорлигини ошириш чора-тадбирлари тўғрисида”ги қарор қабул қилинди. Ушбу қарор мен ва мен каби кимё ва биология йўналишларида илмий фаолият юритаётган илм-аҳли учун катта имкониятлар эшигини очади, бу фанларни ёшларимизга чуқур ўқитиш-ўргатиш орқали худудларда кўплаб янги ишлаб чиқариш корхоналари барпо этилади, озиқ-овқат саноатида, нефт, газ, фармасевтека, тиббиёт соҳалари каби кўплаб йўналишларда мувафаққиятларга эришилади. Халқимизнинг турмуш тарзини яхшилашга хизмат қилади.
Ушбу қарорда ёшларни кимё ва биология соҳалари бўйича билим ва кўникмаларини ёшлигидан мукаммал эгаллашлари учун Республикамизнинг ҳар бир ҳудудида кимё ва биология фанларига ихтисослаштирилган 14 та таянч мактаблари ташкил этилиши, туман(шаҳар)ларда ушбу фанларни чуқурлаштириб ўқитишга ихтисослаштирилган 150 та мактаблар ташкил этилиши алоҳида аҳамиятга эга.Тан олиб айтишимиз керакки, ҳозирги вақтда айрим умумтаълим мактабларида кимё ва биология фанлари ўтилаётганда лаборатория жихозлари етишмаслиги, ёки эскирганлиги, фанларни ўқитиш сифати давр талабларига жавоб бермаслиги каби бир қатор камчиликлар учрамоқда. Бу қарор заминида кимё ва биология фанлари бўйича таълим сифатини тубдан ошириш, умумтаълим мактабларда ушбу фанларни ўқитишнинг мутлақо янги тизимини жорий этиш, таълим муассаларини замонавий лабораториялар, дарсликлар ва ўқув жихозлари билан таъминлашга мужассамлаштирилган.
Қарорга мувофиқ умумтаълим мактаб, академик лицей, касб-ҳунар коллеж ўқувчилари учун Давлат тест маркази томонидан 2021 йилнинг 1 февралга қадар Кимё ва биология фанларидан билимларни баҳолаш бўйича миллий сертификатлаш тизими жорий қилинади.Ушбу имтиёзли миллий сертификатга эга бўлган ўқувчилар давлат олий таълим муассасига ўқишда киришга кимё ёки биология фанидан тест синови топширишдан озод этиладилар ҳамда уларга кимё ёки биология фанидан белгилланган максимал балл берилади.
Шунингдек Олий таълим муассаларидаги талаба ёшларимиз учун ҳам, Давлат тест маркази томонидан 2021 йилдан бошлаб, ҳар 2 йилда бир маротаба Олий таълим муассалари талабалари орасида кимё ва биология фанлари бўйича Абу Райхон Беруний номидаги халқаро фан олимпиадалари ўтказилади.Қувонарлиси шундаки, мазкур олимпиадада ғолиб бўлган талабалар бир марталик мукофот билан мукофотланадилар ва магистратурага давлат гранти асосида ўқишга қабул қилинадилар. Олий таълим муассаларида талабалар ўқиши мобайнида аъло баҳолар олиб, имтиёзли диплом билан ўқишни тамомласалар, шу Олий таълим муассасининг магистратура босқичига қўшимча имтиҳонларсиз тўлов-контракт асосида ўқишга қабул қилинадилар.Энг қувонарлиси аъло баҳоларда имтиёзли Олий таълим муассаларини тамомлаган магистрлар тўғридан-тўғри имтихонларсиз таянч докторантурага қабул қилинади.
2021/2022 ўқув йилидан бошлаб кимё ва биология йўналишларида кадрлар тайёрлаётган барча Олий таълим муассалари умумтаълим мактаблари битирувчи синф ўқувчилари ўртасида кўп босқичли кимё ва биология фани бўйича олимпиада ўтказади ва 1-2-3 ўринларни эгаллаган ўқувчилар Олий таълим муассалари маблағлари ҳисобидан имтиҳонсиз ўқишга қабул қилинадилар.
Шунингдек қарорда, кимё ва биология йўналишларида фаолият юритаётган профессор-ўқитувчиларга ҳам алоҳида эътибор қаратилган. Хусусан, олимпиада ғолибларини тайёрлаган профессор-ўқитувчиларни рағбатлантириш мақсадида 2021 йилдан уларга бир маротаба ойлик маошининг 100% миқдорида ҳақ тўланади. Кимё ва биология фанларидан талабаларга тўгараклар олиб бораётган профессор-ўқитувчилар ўқув йили давомида ОТМ бюджетдан ташқари маблағлари ҳисобидан ойлик маошларига 25% миқдорида устама ҳақ тўлаш тартиби жорий этилади.Ихтисослаштирилган мактабларга қабул қилинган кимё ва биология фанлари ўқитувчилари ҳамда раҳбар кадрларнинг устама ҳақ миқдори 2021 йил 1 январдан бошлаб 50% гача оширилади. Юқоридаги рағбатлантиришлар асосида ўқитувчиларимизнинг меҳнатини муноссиб рағбатлантириш механизми яратилади.
2021 йилдан бошлаб илғор хорижий тажриба асосида таълим муассалари учун кимё ва биология фанларидан ўқув ва илмий адабиётларни яратиш бўйича миллий танлов ташкил қилинади. Миллий танлов натижаси бўйича ғолиб бўлган муаллифлар Инновацион ривожланиш ва новаторлик ғояларини қўллаб-қувватлаш жамғармаси ҳисобидан 100 миллион сўмдан бир марталик пул мукофоти билан тақдирланадилар.
Шу ўринда айтишим жоизки, бу қарорнинг қабул қилиниши кимё ва биология йўналишларини янада ривожлантиришга, бу соҳаларда ёшларимизнинг илмий салоҳиятини оширишга, ишлаб чиқариш тармоқларининг ривожланишига, озиқ-овкат саноати, тиббиёт, фармасевтика, нефт-газ каби йирик йўналишларнинг ривожига замин яратади.
Биз ёшлар ҳам бизга берилаётган бундай имкониятлардан оқилона фойдаланиб, кимё ва биология соҳаларининг етук мутахассиси бўлиб етишишимиз учун кўпроқ ўкиб-ўрганиб, бор куч-ғайратимизни соҳанинг ривожига қаратмоғимиз лозим. Зероки, биз мустақил ватаннинг ақлан етук, салоҳиятли, илм-маърифатли фарзандларимиз.

Азиза Холбоева
Термиз давлат университети докторанти

Frilanser va frilans nima?

2020-08-15T03:30:47.997Z

Frilans haqida

Frilanser – buyurtmachi tomonidan tayinlangan biror xizmatni ko’p hollarda masofadan turib bajaruvchi, shtatdan tashqari xodim. Frilanser jurnalistika va axborot texnologiyalari sohasida ko’p tarqalgan sababi bu yo’nalishlarda masofadan turib ishlash imkoni mavjud.

Frilans deb frilanser bilan avvaldan kelishilgan ishni bajarishga ma’lum bir muddat va to’lov hisobiga yollash jarayoniga aytiladi.

Masofaviy ish – ish beruvchining ofisi o’rniga uyda/kafeda/shaxsiy ish joyida o’tirib ishlash jarayoni hisoblanadi.

Frilansning afzalliklari va kamchiliklari:

Afzalliklari:

Loyihalarni o’zingiz tanlaysiz.

Ish vaqtini o’zingiz rejalashtirasiz

Ko’p pul topish imkoniyati bor va foydaga o’zingiz egalik qilasiz (buxgalter, marketing, va har xil menejerlarga sizning foydangizdan ulush ajratilmaydi).

Ofisda o’tirish va yo’lga vaqt ketqizish shartmas.

Interneti bor istalgan mamlakatda yashash mumkin.

Ish joyiga bog’lanib qolmaganingiz uchun ko’p sayohatga chiqish mumkin.

Mijoz yig’ib olganingizdan so’ng stabil daromad kelishni boshlaydi.

Erkinlik

Axborot texnologiyalari sohasida o’z biznesingizni ochish imkoniyati

Kamchiliklari:

Ko’pchilik frilanserlar uyda o’tirishadi

Soliqlar va boshqa to’lov hisoblarni o’zingiz amalga oshirishingiz kerak

Mijozlarni o’zingiz topasiz va sota olish qobilyatingiz bo’lishi kerak. Mijoz qidirganingiz uchun sizga pul to’lashmaydi.

Hamkasblar bilan jonli muloqot bo’lmaydi

Ijtimoiy paket yo’q. Kasallik, tushlik, qo’shimcha sug’urta o’z hisobingizdan bo’ladi.

Yaqinlar ko’p bezovta qilishadi, ayniqsa uyda ishlayotgan bo’lsangiz.

Tez-tez yangi bilimlarga ega bo’lib borish zarur, eski bilimlar tezda ahamiyatini yo’qotadi.

Sizga faqat ish uchun to’lashadi, o’tirgan soatlaringiz uchun emas. Ko’p hollarda chiqqan kamchiliklarni bepulga to’g’irlab berish kerak bo’ladi.

Motivatsiya yo’qolish ehtimoli bor

To’liq javobgarlik sizning zimmangizda. Ofisda odatda mijoz bilan loyiha menejeri gaplashadi. Frilansda mijozning tanqidlarini o’zingiz qabul qilib olishingiz kerak bo’ladi.

Stabil bo’lmagan grafik. Ko’pgina frilanserlar avvaldan rejalashtirilgan stabil ish vaqtlarida ishlashmaydi, uyqu va dam olishga yetarlicha vaqt ajratishmaydi.

Ichki tartib birinchi o’ringa chiqadi. Siz o’zingiz ishingizni nazorat qilib borishingiz kerak.

Yakka tartibda ishlash. Frilanserlar birgalikda, jamoa bo’lib ishlashga o’rganishmagan, ko’pincha jamoa bo’lib ishlashdan qochishadi.

Ish hajmidagi notenglik. Ba’zan ish ko’payib ketib, 12 soatlab ishlashga to’g’ri keladi, ba’zan ish bo’lmay, yangi ish qidirishga tushasiz. Yangi ish topilguncha biror vaqt o’tadi.

Frilans birjalari

O’zbekistonda e’lon beruvchi saytlarni hisobga olmaganda frilans birjalar yo’q. Shuning uchun chet eldagi birjalar bilan tanishib chiqamiz:

Freelancer.com – eng katta birjalardan biri. O’z raqobatchilari Scriptlance, rentacoder va boshqa birjalarni sotib, o’ziga qo’shib olish hisobiga auditoriyasi kengaygan. Ishlab topilgan pulni Skrill, Paypal va Payoneerga o’tkazib beradi.

Upwork.com – yana bir katta birja. Odesk va Elance birjalarining birlashuvidan hosil bo’lgan. Saytda buyurtmalardan tashqari doimiy ish uchun vakansiyalar ham bor. To’lovni Payoneer Mastercard, Skrill, Paypal va bank hisobiga o’tkazish mumkin.

www.guru.com – ko’p ma’lumotga ega emasman, sababi ro’yhatdan o’tganim bilan buyurtma olmaganman.

fl.ru – Rossiyadagi eng katta frilans birja.

weblancer.net

freelansim.ru

Yuqorida sanab o’tilgan birjalardan tashqari ko’plab maydalari va yangi ochilayotganlari bor, ammo ish beruvchilar odatga ko’ra eski birjalarni ma’qul ko’rishadi.

Bundan tashqari dizaynerlar, illustratorlar, arxitektorlar, kopirayterlar va boshqa ijod xodimlari uchun ham maxsus birjalar mavjud.

Upwork?

Upworkning bir necha afzalliklari bor:

Kafolatlangan soatbay to’lov (buyurtmachining to’lov metodi tekshiruvdan o’tgan bo’lsa), avvaldan kelishilgan narxdagi loyihalar uchun xavfsiz shartnoma (pulni buyurtmachi ga o’tqazib qo’yadi, loyiha yakuniga yetgach frilanser o’sha pulni oladi).

Bozor rus frilans birjalariga nisbatan 100 barobar katta.

AQSH dollarida to’lashadi, demakki inflyatsiyadan himoyada bo’lasiz.

Buyurtmachilar AQSH, Yevropa va Avstraliyadan. Ular loyihalarga ko’proq to’lashadi.

Upworkda pulni Payoneer Mastercard yoki O’zbekistondagi banklardan biriga yuborib, yechib olish mumkin.

Professional bo’lmagan buyurtmachilar bor, lekin aldov kam. Upworkdagi 5 yildan ortiq vaqt davomida hali pulini to’lamay qochib qolgan mijoz chiqmadi.

Qanday qilib kitob o‘qishga odatlanish mumkin?

2020-08-04T03:19:26.811Z

“Kitob o`qishni juda xohlayman, lekin hech ham qo`limga bir kitob ololmayman yoki bir kitobni boshlasam, oxirigacha o`qiy olmayman. Kutubxonam boshlab qo`yib tugallanmagan kitoblar bilan to`lib ketgan. Qanday qilib kitob o`qishga odatlanish mumkin?” kabi savollar ko`pchilikni qiynab keladi.

Bunday holatda nima qilish mumkin? Ba’zilarimiz hatto kitob o`qishning ahamiyatini hali to`liq tushunib yetmagan bo`lsak, ba’zilarimiz buni bilsak ham, o`zimiz istagan saviyada kitob mutolaa qilolmayapmiz.

Kitob o`qish, avvalambor, qiziqishni talab qiladi. Biror narsaga qiziqmasdan turib kitob o`qib bo`lmaydi. Kitob, asosan, ikki sababga ko`ra o`qiladi. Birinchisi «Kitob o`qish men uchun juda muhim, kitob o`qimasam bo`lmaydi”, degan fikr bo`lsa, ikkinchisi "qiziqish”dir. Birinchi fikrni ikkinchi sabab qo`llab quvvatlamasa istalgan natijaga erishib bo`lmaydi." "Qiziqish”ning o`zi ham kitob o`qish uchun yetarli sabab bo`la oladi. Biroq" "Kitob o`qimasam bo`lmaydi, chunki…” kabi fikrlar buning davomiyligini ta’minlay olmasligi mumkin.

Qiziquvchan odamlar kitob o`qishda qiynalmaydilar:" Bu masalada shu kitobda nima deyilgan ekan? Shu kishi bu mavzuda qanday fikr bildiribdi? Bu yozuvchi masalaga qanday yondashibdi?” va hokazo… Kitobxon biror bir mavzuga berilib, kitobning ichki olamiga cho`mib mutolaa qilsa, o`zini o`qishga majburlash u yoqda tursin, kitob o`qimasdan turolmay ham qoladi.

"Yoshlikda olingan ilm, toshga o`yilgan naqsh kabidir”, deb bejizga aytilmagan. Bolalar ota-onalari o`qib bergan ertaklari-yu, boshlang`ich sinfda o`zlari o`qishni boshlagan hikoyalari orqali kitob dunyosiga kirib boradilar. Shuning uchun bu yillar alohida e’tiborni talab qiladi. Chunki kitob o`qishga qiziqishning poydevori mana shu yillarda shakllana boshlaydi. Bog`chaga bormaydigan bolalarga uyda albatta hikoya va ertaklar o`qib berish kerak. Farzandimiz maktabga borishni boshlaganda esa maxsus oilaviy mutolaa soatlari belgilanib, bu soatlarda barcha oila a’zolari kitob o`qish bilan shug`ullanishlari lozim bo`ladi.

Bir ota yoki ona, qo`lida televizor pulti, bir kanaldan ikkinchisiga sakrab o`tarkan, bolasiga" Qani bolam, kitoblaringni olib, to`g`ri xonangga bor!” desa, sizningcha bu holat qanchalik ta’sirli bo`lishi mumkin. Shu o`rinda "Ishdan charchab kelib kitob o`qib bo`larmidi?” degan savol tug`ilishi yoki" kechqurunlari o`qishga qiynalaman” degan bahonalar hayolga kelishi tabiiy. Buning ham ilojisini topsa bo`ladi – nega endi oila a’zolaridan biri hamma uchun qiziqarli bir kitobni o`qib bermasin? Baribir vaqtimizni turli serial va filmlarga ajratyapmiz-ku. Kumush, Gvadelupe, yoki boshqalarning bu seriyadagi taqdiri biz uchun qiziq bo`ladi-yu, o`z taqdirimiz, farzandlarimizning kelajagi qiziq emasmi?

Oilaviy kitob o`qish soatlari orqali farzandimiz ham bizdan yaxshi o`rnak oladi, o`zimiz ham kitob o`qish uchun alohida belgilangan vaqtga ega bo`lamiz. Bu esa oilada kitob o`qish odati va madaniyatini yanada rivojlantiradi. Mutolaa uchun ajratilgan soat yakunida har bir kishi o`qigan kitobidagi o`zi yoqtirgan va qiziqarli bo`lgan joylarini boshqalar bilan baham ko`rishi ham mumkin. Bu orqali oiladagi birdamlik va samimiyat tuyg`ulari mustahkamlanadi, shu bilan birga, kitob o`qishga bo`lgan qiziqish ortib boradi.

Bu maqola balki "Oila” rukniga ko`proq mos kelar. Biroq ta’lim-tarbiya kabi mas’uliyatli ishni o`z zimmasiga olgan o`qituvchi, avvalambor, o`zi mutolaa zavqidan bahra olmay turib, boshqalarga kitob sevgisidan so`z ochishi va bu masalada ta’sirini o`tkaza olishi amri mahol. Qolaversa, hamma narsa oiladan boshlanadi. O`zi va oilasiga yordam berolmagan kishidan boshqalarga yordam berishni kutish ham biroz mushkul ish.

Kitob dunyosi jozibasi va go`zalligidan hech bir inson mahrum qolmasligi lozim.

ҲУНАР ЗАР ҲУНАРМАНД ЗАРГАР

2020-07-27T04:02:28.376Z

#3_иштирокчи

Эшпўлат Хасанов ёшлигидан ҳунармандчиликка қизиққан. 12 ёшидан косибчиликни сир-асрорларини қунт билан ўрганган Эшпўлат қизиқишларини қатъий мақсадга айлантириб, имкониятлар қамровини кенгайтириб борди. Ўзи истиқомат қиладиган “Ойнакўл” маҳалласида моҳир уста сифатида танилиб, аҳолининг талабига кўра, мавсумий оёқ кийимлар тайёрлашни йўлга қўйди. Асосийси, у оёқ кийимларни қўл меҳнати орқали тайёрлайди.
-Харидорларнинг талабидан келиб чиққан холда бир жуфт оёқ кийимни ўртача 45 - 80 минг сўмга тайёрлаб берамиз, - дейди Эшпўлат Хасанов. 3 нафар тенгдошимни иш билан таъминлаган бўлсам, 15 нафар ёшларга “Устоз-шогирд” анъанаси асосида ҳунар сирларини ўргатаяпман. Бир кунда 15-20 дона поябзал ишлаб чиқарамиз. Ёшларга ҳунар ўргатиш ва тадбиркорлик фаолиятимни кенгайтириш мақсадида 2 сектор раҳбарига қилган мурожаатим ижобий ечим топди. Фаолиятимни самарали давом эттиришим учун туманимиздаги 2-сон касб-ҳунар мактабидан махсус хона ажратиб берилди. Ҳозирда шу ерда шогирдларга ҳунар ўргатиш билан бир қаторда, беш турдаги сифатли ва бежирим оёқ кийимлар ишлаб чиқаришни йўлга қўйдик.
Қаловини топса қор ёнади, деганларидек Эшпўлат Хасанов сингари ёшларимизнинг изланиши ва интилиши раҳбарлар эътиборида бўлса, уларнинг бандлиги таъминланиб, фаолияти янада жонланади. Кимдир ҳунари ортидан яхшигина даромад топса, яна кимдир ҳунар сирларини қунт билан ўрганади.
-Ҳунар ўрганишга бўлган қизиқишим туфайли косибчилик сирларини ўрганаяпман, - дейди Мансурбек Эшонқулов. – Қолиплаш жараёнини пухта ўзлаштириб олганимдан сўнг бемалол оёк кийимларни бичиб, машинкада тикишни ўрганаман. Бир жуфт поябзал тайёрлаш учун беш босқичли жараённи ўзлаштириш керак. Ана шундан сўнг моҳир ҳунарманд бўлишга эришилади.
Албатта, доно халқимиз бекорга ҳунар зар, ҳунарманд заргар демайди. Эшпўлат Хасанов ҳар бир шогирдини косибчилик ҳунарини пухта ўзлаштириши учун астойдил ҳаракат қилмоқда.

Нигина ШОЕВА

Kitob o’qishning siz bilmagan 21 foydasi

2020-07-26T06:10:16.621Z

Mutolaa asabni tinchlantiradi.

Asabingizni tinchlantirish uchun sayr qilish yoki musiqa tinglashni afzal ko’rasizmi? Sasseks universiteti olimlari esa buning o’rniga kitob o’qishni tavsiya qilishadi. Kitob o’qish asabni tinchlantirishda eng samarali usul ekan. Atigi olti daqiqa kitob o’qish asabiylashishga barham beradi.

Mutolaa uyqusizlikdan qutulishga yordam beradi.

Xotirjam bo’lish va uxlashga yordam beradigan eng yaxshi usul kitob o’qishdir. Televizor yoki telefondan tarqalayotgan yorqin nur miyaga uyg’onish kerakligi haqida signal yuboradi. Kitob o’qish esa aksincha ta’sir ko’rsatadi – miya uxlash vaqti bo’lganligini tushunadi.

Mutolaa qalbni yumshatadi.

Kitob o’qish jarayonida o’quvchi qahramonlar bilan birga bo’ladi. Ularning quvonch va tashvishlariga sherik bo’ladi. Tadqiqotlardan ma’lum bo’lishicha, badiiy asar o’qigan odam hayotda ham boshqalarning his-tuyg’ularini yaxshi tushunar ekan.

Mutolaa miya faoliyatini yaxshilaydi.

Emori universiteti olimlari kitob o’qigan insonning aqliy salohiyati bir necha kun davomida yuqori holatda bo’lishini isbotlashdi. Tadqiqot mualliflari kitob o’qish miyadagi asab tolalari sonini oshirishini ta’kidlashmoqda.

Mutolaa tushkunlikka qarshi kurashishga yordam beradi.

Shotlandiyalik olimlarning tadqiqotlariga qaraganda, kitob o’qish tushkunlikni davolashning eng samarali vositasidir. Tushkunlikka chalingan bemorlar kitob o’qishni boshlaganlaridan so’ng ularning tushkunlikka tushish holatlari kamaygan.

Mutolaa insonni go’zallashtiradi.

Yuqori darajadagi aqliy salohiyat insonning tashqi ko’rinishini ham go’zallashtiradi. Har qanday mavzuda qiziqarli suhbat qura olish va o’z bilimini namoyish etish suhbatdoshining mehrini qozonishga yordam beradi.

Mutolaa hayotdagi maqsadini anglashga va qiyinchiliklarni yengishga yordam beradi.

Ogayo shtati universiteti olimlari inson qancha ko’p kitob o’qisa, hayot yo’lini shunchalik aniq tanlashini ta’kidlashmoqda. Kitob o’qish hayotdagi to’siqlarni yengishga ham yordam beradi, deyishmoqda ular.

Kitob o’qiydigan insonlar hayotda faol bo’lishadi.

San’at milliy jamg’armasi tomonidan o’tkazilgan tadqiqotlar kitob o’qiydigan insonlar madaniy va ijtimoiy hayotda ham faol bo’lishlarini isbotladi.

Mutolaa xotirani va fikrlash qobiliyatini yaxshilaydi.

Har safar kitob o’qilganida miya faol ishlaydi. U olinayotgan ma’lumotni saqlash uchun yangi tolalarni yaratadi. Tadqiqotlarda aniqlanishicha, doimiy ravishda kitob o’qiydigan insonlarda fikrlash qobiliyati boshqalarga nisbatan sekinroq pasayar ekan.

Mutolaa so’z boyligini oshiradi.

Kitob o’qiyotgan paytda notanish so’zlar ham uchrab qoladi. Ularning ma’nosini umumiy mazmuni orqali ham tushunib olsa bo’ladi. Kitob o’qish nafaqat so’z boyligini ko’paytiradi, balki umumiy savodxonlikni ham oshiradi.

Mutolaa yozuvchilik qobiliyatini rivojlantiradi.

Kitob o’qish jarayonida muallifning yozish uslubi ham o’quvchiga ta’sir ko’rsatadi. Musiqa tinglash jarayonida musiqachining uslubi tinglovchiga o’tgani singari yozuvchining uslubi ham o’quvchining yozish uslubiga ta’sir o’tkazadi.

Mutolaa chet tilini o’rganishni osonlashtiradi.

Doimiy ravishda kitob o’qish boshqa tillarni o’rganishda yangi so’zlarni oson tushunishga va yodda saqlab qolishga yordam beradi.

Mutolaa tinglash qobiliyatini rivojlantiradi.

Qanchalik g’alati tuyulmasin, kitob o’qish tinglash qobiliyatini oshiradi, boshqalarni oson tushunishga yordam beradi. Bu ayniqsa, kitobni ovoz chiqarib o’qiganda yanada samarali bo’ladi.

Mutolaa ijodkorlik qobiliyatini rivojlantiradi.

Obafemi Avolau universiteti pedagoglari boshlang’ich sinf o’quvchilarining mashg’ulotlariga mavzuli komikslarni kiritishganida, suratlar va so’zlar aralashmasi bolalarning ijodkorlik qobiliyatlarini oshirishini aniqlashdi. Kitoblar kattalarga ham ana shunday ta’sir ko’rsatadi.

Mutolaa Al’tsgeymer xastaligiga chalinishning oldini oladi.

Qator tadqiqotlardan ma’lum bo’lishicha, ko’p kitob o’qigan insonlar Al`tsgeymer kasalligiga kamroq chalinishar ekan. Miya ham xuddi boshqa a’zolar singari qo’llab-quvvatlashga va mashqlar yordamida mustahkamlanishga muhtoj bo’ladi. Kitob o’qish esa bu borada eng samarali usuldir.

Birgalikda kitob o’qish ota-onalar va bolalarning o’zaro munosabatlarini yaxshilaydi.

Psixologlar birgalikda kitob o’qish jarayonida ota-onalar va bolalar o’rtasida o’ziga xos munosabat o’rnatiladi deb hisoblashadi. Ularning aytishlaricha, bunday munosabat birgalikda televizor ko’rganda aslo paydo bo’lmaydi.

Mutolaa moliyaviy qiyinchiliklarni bartaraf etishda yordam beradi.

Statistika ma’lumotlariga ko’ra, umuman kitob o’qimaydigan insonlarning 43 foizi qashshoqlikda yashaydi. Savodli insonlar orasida esa qashshoqlikda yashaydiganlar 4 foizni tashkil etadi.

Ko’p kitob o’qiydigan bolalar darslarni yaxshi o’zlashtirishadi.

Tadqiqotlarda aniqlanishicha, kitob o’qishni xush ko’radigan bolalar maktabda ham yaxshi o’qishadi. Ular grammatikani ham, matematikani ham yaxshi o’zlashtirishadi.

Mutolaa jinoyatchilikning oldini oladi.

O’tkazilgan tadqiqotdan ma’lum bo’lishicha, panjara ortida savodxonligini oshirgan jinoyatchilar ozodlikka chiqqanlaridan so’ng boshqa jinoyatchilarga nisbatan jinoyatga 30 foiz kamroq qo’l uradilar.

Mutolaa yaxshi hikoyago’yga aylantiradi.

Inson kitobni qancha ko’p o’qisa, hikoya qilish qobiliyati shunchalik oshadi. Keraksiz gaplarni kamroq gapirib, keraklilarini yaxshiroq yetkazadigan bo’ladi.

Mutolaa yaxshilik qilishga undaydi

Faol kitobxonlar xayriya ishlari bilan boshqalarga nisbatan uch marta ko’proq shug’ullanishadi. Mutolaa muhtoj insonlarga yordam qo’lini cho’zishga undaydi.