@kaslofficial

Mırzagʻaliy Dâribaevtıň "Altın jûzik" atlı shıgʻarma

2022-02-01T15:06:34.178Z

Men oqıgʻan kitaplarımnıň ishinde sonday bir âjayip shıgʻarma bar. Onı oqısamda qayta- qayta oqïgʻım kele beredi. Bul shıgʻarma Mırzagʻaliy Dâribaevtıň "Altın jûzik" atlı shıgʻarma. Bul shıgʻarma meni òzine tartıwınıň sebebi bunda ananıň òz balası ushın òlimgede razı bolıwında.

Shıgarmanıň qısqasha mazmunı tòmendegishe: Âyyemgʻi zamanda Berdimurat degen bay bar eken. Onıň sûriw- sûriw qoyı, pada-pada malı hâm koʻp eshkileri bar. Uwrılardan, qasqırlardan qorğaw ushın hâr bir malına eki xızmetker salıp qoʻygan edi. Olardıň arasında Seytjan atlı segiz jasar jetim balada bar. Onıň ûsti- bası jaman, kiyimleri ılay bolıp juretigın eken.Biraq ol hesh jumıstan qashpastan hâmme nârseni isleydi.Seytjannıň kiyimini juwıp, awqatına qaraytugʻın jalgʻız jaqını anası bar, olda Berdimurat baydıň uyinde otın tasıp, oshagʻın jagʻıp kûn kòrer edi.

Kûnlerden bir kûni Seytjan Berdimurat baydıň ûyine keledi. Uyde heshkim joq boladı. Dasturqannıň ûstinde turgʻan yarım zagʻaranı kòredi hâm qarnı ash bolgʻanlıgʻı sebepli yarım zagʻaranı alıp kòyleginiň ishine qoltıgʻına jasırıp jûgirip shıgʻıp ketedi.

Seytjan kòshege shıqqan waqıtta :

----- "Jetim Seytjan ne alıp baratırsaň?"-dep baqıradı, Berdimurattıň qızı Qânigûl.

-----"Heshnârse"- deydi da Seytjan juwırıp ketedi.Qânigûl ûyge kirip ketedi. Azmazdan soň Qânigûl Seytjandı shaqırıp" jûzikti urlasaň qaytarıp ber" dep urısadı.

---- Jûzik degen ne? Men hesh qanday jûzikti almadım.

---- Kamzolımnıň qaltasında turgan jûzigim joq, sen almasaň kim aladı.

Usılay ekewi tartısıp turğanda Berdimurat bay keledi. Qânigûl jılamsırap "altın jûzigimdi jetim Seytjan aldı"-deydi âkesine. Berdimurat bay Seytjandı urajaq bolgʻanda anası "balamdı urma meni ur"deydi. Sonda bay jûzikti hâzir berse bagana tiymeymen deydi. Seytjan bolsa jûzikti almagʻanın aytadı. Berdimurat bay Seytjandı oltirmekshi boladı. Sonda Seytjannıň anası " balamnıň ornına meni òltir" dep jılaydı. Berdimurat bolsa basqa malaylarına Seytjannıň anasın uslawın aytadı. Sol waqıtta kòsheden dosları menen suwgʻa shomılıp kelgʻen Berdimurattıň kishkene qızı Guʼljan keledi. Ol juʼziktiň aynalasına sabaq orap tagʻıp ketken boladı. Keliwi menen "Apa, maʼ jûzigiň", dep Qânigûlge berip ketedi. Sonda Berdimurat bay hâm onıň erke qızı Qânigul qılgʻan islerinen uyalıp qaladı.

Meniň tân qalgʻan kerim ana qanshelli mehriban hâm hâmme waqıt balası ushın hâmme zatqa tayın turıwı boldı.Jâne bunnan alam juwmagʻım jala jabıwgʻa bolmaytugınıň, anıq kòz benen kòrmegenshi birewge asılıw arqalı soňinda uyalıp qalıwımız muʼmkinligin tûsindim.
Tengelbaev Qahramon
Qoraqolpoqiston Respublikasi Chimboy tumani 13-maktab o'quvchisi

Said Ahmadning "Qorako'z majnun" hikoyasi

2022-02-01T15:03:11.207Z

Assalomu alaykum ! Qadrli, qalbi kitobga oshno zamodosh. Mening sizga ilnmoqchi bo'lganim, men uchun barcha nodir asarlar ichira eng qadrlisi, hatto kitob o'qiyotib meni yig'lashga majbur qilgan kuch -- bu sevimli yozuvchim Said Ahmadning "Qorako'z majnun" hikoyasidir. Bu hikoyani diqqat va mehr bilan o'qigan inson o'zini xuddi shu hikoyaning ichiga tushib qolganday his qiladi.
Voqea shunday bo'ladi.
Saodat aya beva bo'lib, uning ikkita qizi, Dilbar, Qumri va Abdumalik Bo'rixon ismli o'g'llri bo'lib lekin farzandlaridan ham yaqin bo'lgan Qorako'z majnun laqabli olapari bo'ladi. Saodat aya farzandlarini katta qilaman deb hayotda ko'p siqilgan ammo buning evaziga farzandlardan mehr ko'rmagan ayol.
Aya betob bo'lib kasalxonada bir oy yotgan paytida Qorako'z kasalxona oldidan jilmay sovuq izg'irinda Saodat ayani tuzalib chiqishini kutib yotadi. Farzandlari esa haftasiga bir borganmi-yo'qmi. Ayaning Bo'rixon ismli o'g'li Rus davlatiga ketib o'sha yerda rus qizga uylanb xristian dinini qabul qilgan, qizi Qumrining esa haligacha baxti ochilmagan edi. Saodat aya o'g'li Bo'rixonni bag'riga, vataniga qaytib kelishini intizorlik bilan kutar edi. Har zamonda siqilgan kezlari turmushga chiqib ketgan qizi Dilbarnikiga mehmonga borar ammo qizinikida yotib qolmasdi chunki ayaning jon yo'ldoshi va do'sti bo'lmish Qorako'z ko'chada yotardi. Dilbarni uyi to'rtinchi qavatda edi. Saodat aya qizi Dilbarga Qorako'zni hech bo'lmaganda koridorga kiritishini so'rardi ammo qizi qarshilik qilar aya esa hafa bo'lib uyimga ketaman deb yo'lga otlanardi. Saodat aya Qorako'zga majnun deb laqab qo'yganinig sababi Qorako'z yo'lda ketayotib goh u yoqqa, goh bu yoqqa ketib qolaverar va daydib-daydib qaytib kelardi aya esa uni rossa urishardi "sang'imay o'l", "majnun" , "qaylarda eding" degan so'zlar bilan.
Qizi Dilbarnikidan qaytib kelayotib uyiga kirsa, yillar davomida orziqib kutgan o'g'li Bo'rixon qaytib kelgan bo'ladi. Saodat aya quvonib ketib Bo'rixonni bag'riga bosadi, quvonadi. Ertasi kuni tongda Saodat aya Bo'rixonni cho'qinib turganini ko'rib qoladi o'g'li xristian dinini qabul qilganini bilib qoladi natijada kasal bo'lib yotib qoladi va vafot etadi. Qorako'z ayaning vafotidan qattiq siqiladi, uni har joydan qidiradi ammo topa olmaydi. Saodat aya bilan yurgan yo'llarini axtaradi va Dilbarnikiga ketgan bo'lsa kerak deb o'ylab o'sha yoqqa qarab ketadi. Borib to'rtinchi qavatga termulib yotadi birozdan so'ng balkonidan Saodat ayaning ovozi tarala boshlaydi "daydimay o'l majnun", "qayerlarda eding", "qachon aqling kiradi" bu ovozni eshitgan Qorako'z ayani topganidan xursad bo'lib dumini likkillatib tinimsiz hura boshlaydi ko'p qavatli uyda yashovchi qo'shnilar bu qutirgan it bo'lsa kerak deb ovozini o'chirish uchun Qorako'zni otib tashlashadi. Qorako'z esa Saodat ayani ovozini eshitgancha shu yerda jon beradi. Saodat ayani ovozini nevaralari, buvisi ularnikiga mehmonga kelgan paytlarida magnitafonga yozib olishgan edi.
Azizlar bu dunyoda hammamiz g'animatmiz. Ota-onalarimiz ulug' zotdirlar ularni vaqtida qadriga yetish bizning burchimizdir. Oddiygina olaparning sadoqati va mehridan insonlar o'rnak olsa arziydi Xulosa o'zingizdan.

Raximova Muhayyo
Xorazm viloyati yuridik texnikumi o'quvchisi

Mich Elbom "Morrining seshanba darslari" asari

2022-02-01T14:49:59.024Z

Haqiqat shuki, Mich,- dedi u,- o‘lishni o‘rgangan kuning yashashni ham o‘rganasan.
Men bosh irg‘adim.
-Yana takrorlayman,- ta'kidladi u, - o‘lishni o‘rgangan kuning yashashni ham o‘rganasan.
U jilmaydi va men uning bu so‘zlarni takrorlashdan maqsadi nima ekanligini tushundim.

©Mich Elbom
"Morrining seshanba darslari"

Assalomu alaykum qadri qaddidan baland, aziz va yuksak salohiyatli kitobxon do‘stlarim! Kitob-insonni ezgulikka, yaxshi yashashga, maqsadli bo‘lishga va hayotda to‘xtamay ildam qadam tashlashga o‘rgatadi.

Ilm-hikmat!-" Barcha ezguliklar bilim nafi tufaylidir. Bilim bilan hatto osmonga ham yo‘l topiladi! "deya ta'kidlab o‘tgan buyuk alloma Yusuf Xos Hojib.Hayotda mana shu ma'rifatparvar bobokalonlarimiz izidan borar ekanman, qo‘limdan kitob tushirmaslikka harakat qilaman, zero ilmli ayol jamiyat tayanchi.
Shu yaqin kunlarda qo‘limga tushgan kitob bu-" Morrining seshanba darslari " kitobi bo‘ldi. Bu kitob meni butunlay o‘zgartirdi desam hech ham adashmagam bo‘laman.Nafaqat o‘zgartirdi, balki meni tafakkurimni shu qadar boyitdiki, ta'rifga til ojiz. Qarashlarim, fikrlarim barchasi ijobiy tomonaga sezilarli tarzda o‘zgardi. Yozuvchining ushbu kitobi insonni umrining har lahzasidan unumli foydalanishga, o‘zgalarga mehr ulashishga, har bir o‘zgarish va hatti harakatdan hikmat qidirishga, bir so‘z bilan aytganda shunchaki yashamaslikka o‘rgatadi. Yozuvchi yoziqlari orqali ruh tetikligi har narsaga qodirligini, ruhiyat kuchli bo‘lsa, inson tabiatini ham go‘zallashtirib borishini ko‘rsatib o‘tadi.
Aziz kitobxonlar, ushbu kitobni o‘qish chog‘ida ta'sirlanmay qolmaysiz. To‘g‘risi ko‘zlarimdan yoshlar marjon shodasidey terilib duv-duv to‘kilardi. Oilamni qadrlashga, ota-onamga va o‘zgalarga mehr ulashishga va hayotda shunchaki yashamaslikka da'vat etgan bu kitobni yuksak qadrlayman. Va sizlarga ham tavsiya etaman.
Zero, ushbu kitob Mich Elbomning insoniyatga qilgan chinakam tuhfasi desam hech ham mubolag‘a qilmagan bo‘laman🤍

©Sevinch Saidmurodova
Toshkent pediatriya tibbiyot instituti talabasi

Said Ahmadning ,,Ufq,, trilogiyasi

2022-02-01T14:47:28.366Z

Inson ufqqa tomon boqar ekan chuqur o'yga toladi. Xuddi unda bir olam ma'no bor go'yo. Said Ahmadning ,,Ufq,, trilogiyasi esa o'sha bir olam ma'noning bir bo'lagidir. Asarni o'qigan inson go'yoki o'sha olamning barcha xarakterini o'zida mujassam etadi. Men asarni o'qib shuni bildimki asar haqiqatdan ham o'sha davr insonlari tilidan yozilgan. Urushning shiddatli bo'roni, Katta Farg'ona kanalining qisqa muddatda qazilishi, bularning barchasi inson manaviyatidagi roli bilan ahamiyatli. Asarni o'qigan sari inson kechani va bugunni anglashga yanada chuqurroq izlanishga harakat qiladi. Kitobxon asarni xulosasiga qadar uning qahramonlari bilan birga yashaydi, birga muloqotda bo'ladi go'yo. Yozuvchi tomonidan asar kitobxonlarga juda tushunarli va ravon tarzda yetkazilgan. Asarni o'qigan inson nafaqat manaviyatini boyitadi, shu bilan birga ko'pgina malumotlarga ega bo'ladi, so'zlashish doirasi ham kengayadi. Uch qismdan iborat bu kitob (yani ,,Hijron kunlarida,, ,,45 kun,, ,,Ufq bo'sag'asida,,) o'zbek adabiyotida ham juda muhim o'rin olgan. Kitobsevar do'stlarimizga mashxur yozuvchimiz Said Ahmadning ,,Ufq,, trilogiyasini o'qishni tavsiya etaman.
Saydullayeva Vazira
Qashqadaryo viloyati yuridik xizmat 104-guruh

Mark Menson "Beparvolikning nozik san'ati" asari

2022-02-01T14:42:10.688Z

"Mashaqqat va omadsizliklar insonni chiniqtirish, muvaffaqiyatli qilish uchun zarur va foydaliligi kunday ravshanlashdi".

Mark Menson "Beparvolikning nozik san'ati" asari

Assalomu aleykum Azizlar! Sizlarga bir kitob haqida gapirib beraman. Sizlarga gapirib beradigan kitobim "Beparvolikning nozik san'ati".
Asar haqiqatdan ham ajoyib. Mark Menson bu asarida insonga har doim ham omadli va alohida hislatli ekanligini tinimsiz uqtirishning oqibatlari, biz aslida qanchalik noto'g'ri o'ylaganimizni ochib beradi.
Asar to'liq beparvolik haqida. Xo'sh beparvolik o'zi nima? Biz beparvolikni haqiqatdan o'z ma'nosida tushunamizmi? Mana shu savollarga muallif keltirgan javoblarni keltirib o'tmoqchiman:
• Beparvo odam deganda ko'pchilik hayotdagi g'ala - g'ovurlarni pisand qilmaydigan sokin insonni tasavvur qiladi. Ularning ko'z o'ngida tepsa - tebranmas, dunyoni suv bossa to'pig'iga chiqmaydigan odam gavdalanadi.
• Beparvolik befarq bo'lishni anglatmaydi. Bu o'zgacha bo'lishdan qanoat hosil qilishni ifodalaydi.
• Befarqlikda hech qanday fazilat yoki yaxshiligi yo'q. Befarq insonlar nekbinlikdan yiroq, tushkun yaratiqdir.

Asarda diqqatimni tortgan yana bir gapni keltirsam:
• Maqsad muammodan qochish emas, o'zingizga yoqadigan muammoni topishdir.

Bir jihatni aytib o'tsam... Bugun do'stining eng so'nggi rusumli telefon ushlashi-yu, sevgilisi unga har kuni gul olib keladigan dugonasining munosabatlari yoki otasi tug'ilgan kuniga eng so'nggi rusumdagi mashina sovg'a qilgan do'stining tug'ilgan kunida o'tirib unga havasi kelib siqiladigan dunyoda yashaymiz. Axir ko'zingizni ochsangiz sizdan boshqa hamma baxtiyor. Instagram, Telegram tarmoqlarida o'zining qanchalik baxtiyor ekanini maqtanayotganlarning sur'atlari ostida qolib ketsangiz o'zingizni boshqa qanday ham his qila olardingiz. Ammo ishoning "Siz o'zgacha emassiz" - xuddi o'zini hayotidan mamnun ko'rsatayotgan va ijtimoiy tarmoqlarda erining unga e'tibori haqida tinmay "Story" olayotganlar kabi.
Haqiqiy baxtiyor inson o'zining baxtligi haqida gapirmaydi. Chunki unda o'zining baxtliligini aytish uchun vaqtning o'zi yo'q. Shunday ekan hozir oramizda muammosi yo'q insonlar yo'q... Shunchaki yaxshi muommosi ko'p insonlar bor...
Ajoyib asar, O'qing!

"Hayot shunaqa. Hech narsani aniq bilmayman, deb qo'l qovushtirib o'tirish yaramaydi. Butun hayot davomida shunday. U hech qachon o'zgarmaydi. Hattoki baxtli bo'lsangiz ham. Hattoki qo'rsangiz ham... Bu haqida unitmang va bundan qo'rqmang".

Mark Menson "Beparvolikning nozik san'ati"

Ablayeva Laylo
SamDu Filologiya va tillarni o‘qitish fakulteti O‘zbek tili va adabiyot yo'nalishi talabasi

Gi De Mopassanning "Azizim" romani

2022-01-29T13:00:22.983Z

Assalomu alaykum kitobsevar do'stlarim va tengdoshlarim. Men jaxon adabiyotidan ijtimoiy- maishiy realistik romanni yani Fransuz adibi Gi De Mopassan(Anri Rele Al ber Gi) qalamiga mansub 'Azizim' romanini sevib oqidim. Unda XIX asrning ikkinchi yarmida Fransiyada yuz bergan voqealar tasvirlangan. Asarda osha davrda mansab, boylik uchun hech narsadan qaytmaydigan odamlarning qiyofasi tasvirlangan. Unda asosiy qaxramon qilib Jorj Dyurua ismli noshud qolidan hech vaqo kelmaydigan inson gavdalantirilgan. Ammo u shu holiga qaramasdan asilzodalar qatorida bolgisi kelar va buning uchun hech narsadan qaytmaydigan hozirgi uslubda aytsak, Egoist bir odam bolib romanda hayotlantirilgan. Men bu asarni oqib shu qadar ozimga kuch g'ayrat oldimki hatto asar ichida yashadim desam hato bolmaydi. Obraz haqida gapiradigan bolsam, Dyurua mo'ylovli kozlari otkir odam. U kambag'algina yashar hatto hammadan qarz bo'lib yurar uning ishlab topgan oyligini bir yilga hisoblasa bir yarim ming frank bolardi holos. U kochada ketayotgan kezida yonidan bir kibor otayotgandi. U tikilib qarab u Jazoirda birga hizmat qilgan dostini tanib qoldi.iyya bu Forestening ozikuuu dedi. Va quvonib yelkasiga qolini tuwurdi. Yigit orqasiga qarab hizmat afandim dedi. Dyurua kulib meni tanimadingmi dedi. Men osha Jorj Dyurua oltinchi gusar polkidan dedi. Foreste uni tanidi. Va ular uzoq suhbat qurishdi. Dyurua unga axvolini hayot tarzini sozladi. Foreste ham hozir yaxshi yashayotganini Fransuz gazetasida muhbirligini oila qurganini aytdi. Va Dyuruani ozining Uyiga taklif qildi. Unga ish topib berishini aytib ertaga boladigan ziyofatga taklif qildi. Dyurua shu zaylda dostining yonida ishlay boshladi. Hayotida ham qilib kormagan ishlarni, na bir narsaga yaraydigan tili endi butunlay so'zamon bolib Foreste buyurgan ishlarni bajarar edi. U ayollarga suyaksizroq edi. Forestening hotinining dugonasi De Marel honim bilan tanishib Oilali bolishiga qaramasdan unga jazman bolib qolgandi. Voqealar shu tarzda davom etdi. Shu orada Foreste kasal bolib o'pkasi chiqib ketgudek yotaladigan bolib qoldi. Ular oilasi bilan Kann qishlog'iga parijdan ancha issiqroq bolgan joyga kochib ketishdi. Dyurua shu qadar pastkash ediki hatto dostining hotiniga Foreste honimga koz olaytirishga ulgurgan edi. Uning esa taxririyatda lavozimi ko'tarilgandi. Uning boshlig'i uni Hurmat qilardi. Janob valter bilan ziyofatdan qaytayotganda nega unda doimo jiddiy bolib yurishini sorashga urindi Dyurua. Shunda unga men o'lim bilan yashayapman. Deb javob berdi. Va shu so'zlarni aytdi. Umr tog'. Men 30 yoshimda yosh edim. Hozirche meni 15 yildan beri o'lim taqib qilib kelmoqda. O'lim qahhordir. Yemoq ichmoq nafas olmoq orzu qilmoq bu o'limga bormoqdir. Yashamoqning asl manosi ham o'lmoqdir!
Bu sozlar meni etimni junjuktirdi. Lekin uning sozlari haqiqat edi. Bu hayotda mavqeizdan yashash tarzizdan qatiiy nazar baribir bir kuni o'lamiz va bu hayotni abadiyatga muhrlaymiz. Oradan oylar o'tib Foreste honimdan ko'k xat keldi. Hatda shunday yozilgandi. Forestening axvoli og'ir kelmasang bolmaydi. Manzil yozilgan. Dyurua ertasi kuniyoq Kannga jonab ketdi. Haqiqatdan ham Forestening axvoli og'ir edi. Va u bir kun o'tib jon berdi. O'likning boshida o'tirgan Dyurua va marhumning hotini kun yorishay deganda kozi ilinib ketdi. Dyurua xizmatkorning ovozidan cho'chib uyg'ondi Foreste xonim ham. Va o'likni ko'rib qo'rqib ketishdi. Unda tiriklikning alomati bor edi. Soqoli yuzini qamrab olgandi. Uni lahatga qo'ymay turib Dyurua bevani o'zi uchun xotin qilishini aytdi. Qanchalar yuzsizlik u shu gapni aytdi. Beva ham unga Parijga qaytganidan keyin javob berishini aytdi. Ular va nihoyat to'y qilishdi. Orsiz Dyurua bevani istagi bilan ismini ham o'zgartirdi. Dyu Rua de kantel. U o'zining ismiga tug'ulib o'sgan yerini nomini qo'ydi. U o'zini o'ylaydigan va unga uylangani uchun baxtiyor odam deb his qilardi. Men bu romanda ko'rgan eng ablah odam Dyurua bo'ldi. Nega u shu darajada hudbin deb o'yga tolasan kishi? Aziz o'quvchi do'stlarim bu asarda sizni teran fikrlashga undaydigan sizni qiziqtiradigan joylari juda ham ko'p.

Siz ham bir o'qib Dyurua o'zining ko'zlagan maqsadiga erisha oladimi yo'qmi bilib oling. Asarni o'qib o'zingiz hulosa qilasiz. Axir to'g'ri yo'lni bugundan qo'yishimiz kerak. Zero inson kelajak uchun bugundan poydevor qurishi kerak. Axir bizga bu kabi insofsizlik orsizlik yod tuwuncha emas. Har birimiz Hayotga o'z o'rnimizni to'g'ri yo'ldan qurishimiz kerak. Qadrli kitobxon do'stlarim!

G'anijonova Aziza Bahrom qizi
Surxondaryo viloyati yuridik texnikumi o'quvchisi

Ahmad Lutfiy Qozonchining “Oʻgay ona” asari

2022-01-29T12:52:45.109Z

“ - Bu mening eski, avvalgi onam emas, ota.
- Nega eski onang emas, oʻgʻlim? Kasal boʻlguncha shunday edi, hozir ham shunday. Yoki sizni yaxshi koʻrmaydimi?
- Yaxshi koʻradi”.

Ahmad Lutfiy Qozonchining “Oʻgay ona” asari

Assalomu alaykum azizlar! Sizlarga sevimli yozuvchim Ahmad Lutfiy Qozonchining eng sara asarlarida biri “Oʻgay ona” haqida gapirib beraman.
“Oʻgay ona” soʻzini eshitganimizda, avvalo, hammamizning koʻz oldimizga salbiy maʼno kasb etuvchi, yaxshilikdan bir qadar yiroq inson namoyon boʻladi. Nimagadir ularni ham “ona” deymiz, lekin ijobiy baholay olmaymiz. Ammo ular orasida ham farzandiga oʻz onasidek boʻlolmasada, mehr koʻrsata oladiganlari mavjud.
Men soʻz yuritmoqchi boʻlgan kitobimda aynan shunday ona ifodalangan deb oʻylayman. Yozuvchining ham maqsadi shu boʻlsa kerak: oʻgay ona borasidagi fikrlarimizni ijobiy tarafga oʻzgartirish.
Bu kitobni oʻqishim juda orqaga surilgan. Internetdagi munozaralar orqali juda koʻp eshitganim, ammo bir qancha vaqt oʻqishga imkonim, xohishim boʻlmaganim bir asar. Lekin oʻqiganimdan keyin “Nega oldinroq oʻqimading, Abdulaziz” degandim oʻzimga . Ammo shukur oʻqidim.
Bevosita romanga toʻxtaladigan boʻlsak, u oʻn toʻqqiz yoshli goʻzal Fotimaning ikki yetim farzandi bor erkakka turmushga chiqishi, yetimlarni hech kimdan kam qilmay parvarish qilishi va ibratli hayotiga bagʻishlanadi. Hoʻsh, uni bunday qurbonlikka nima majbur qildi? Gulday yoshligini oʻziga munosib tarbiyali, bilimli, yosh yigit bilan oʻtkazsa ham boʻladiku?! Bu bilan biz uning eri oʻziga munosib emasdi, degan fikrdan yiroqmiz.
Aslida, Fotimaning yetimlarga bu qadar rahmi kelishiga undagi diniy bilimlar, islomiy qarashlar taqozo etmaganmikin? Mana asarning mohiyati, yozuvchining bu asarni yozishdan maqsadi qayerda!
Diniy bilimlar haqiqiy insonni tarbiyalovchi, unga toʻgʻri yoʻlni koʻrsatuvchi shamchiroqdir. Mana nima uchun bugun biz qizlarimizga, onalarimizga haqiqiy diniy bilimlarni oʻrgatishga muhtojmiz. Buni asarni oʻqish jarayonida oʻzingiz ham tushunib olasiz.
Quyidagi buyuk soʻzlar Fotimaning hayotidagi shioriga aylangan edi: “Har yetimga qilingan yaxshilik Alloh huzurida paygʻambarimizga qilingan yaxshilik singaridir deb qabul qilinsa, yetimlarga zarar yetmaydi.”
Yozuvchi asarida hali hech kim qalam urmagan haqiqiy onadanda afzalroq oʻgay onani tasvirlab bera olgan. Uning ishonchli chiqishini taʼminlay olgan va haqiqiy inson qanday boʻlishi kerakligini isbotlab bera olgan. Hammamiz ham bunday ishlar yaxshi ekanligini bilamiz, biroq hammamiz ham kuchli iroda ila ularni bajara olmaymiz.
Oʻqing! Zero eng yaxshi xulosa bu – oʻzingiz chiqargan xulosadir!

Abdulaziz Nabiyev
Sirdaryo viloyati yuridik texnikumi oʻquvchisi

Gerbert Uelsning ''Doktor Moro oroli'' asari

2022-01-28T04:59:11.533Z

'Menga men hali òqib ulgurmagan kitobni bergan inson men uchun qadrli dòstdir''

Abraham Linkoln

Qadrli kitobsevar dòstim,mabodo hali òqishga ulgurmagan bòlsangiz sizga fantastika qiroli bòlmish,ingliz adibi Gerbert Uelsning ''Doktor Moro oroli'' asarini tavsiya etmoqchiman.

Ushbu kitobda, noma'lum orolda, ''ilm-fanga mukkasidan ketgan'' doktor Moroning ģayri-ilmiy, jirkanch tajribalari qanday qilib uning boshiga falokatlar keltirgani òz aksini topgan.

''Doktor Moro oroli'' asarining bosh qahramoni kema halokatidan omon qolgan, biolog Eduard Prendik bòlib, asar boshidan oxirigacha uning tilidan hikoya qilinadi.

Olloh Taolo butun borliqni, jamiki mavjudotni shunchalik mukammal yaratganki, uni òzgartirishga harakat qilish bu -be'manilik, Yaratganning xohishiga qarshi turishdan boshqa narsa emas. Tabiat qonuniyatlarini anglamaslik, anglaganda ham bunga kòr-kòrona qarshi ish tutish, insonni turli fojialarga olib keladi. Mashhur fantast yozuvchining ushbu asarini òqiganingizda ana shu fikrga kelasiz. Shuhratparastlik, ilmiy qonuniyatlarni, axloqiy qadriyatlarni mensimaslik, mana man degan olimni ham yòldan ozdirishi hechgap emas. Òz sohasining taniqli mutaxassislaridan biri bòlgan Doktor Moro ana shunday fojiaga yuz tutadi. U hayvonlar ustida tadqiqot olib borib ulardan odam yaratmoqchi bòladi. Shu maqsad yòlidagi tajribalarni òta shafqatsizlarcha olib boradi. Turli hayvonlar a'zolarini bir-biridan kòchirib, birlashtirib, ularga dahshatli darajada azob bergan holda, odam yaratishga urinadi. Tabiatda har bir hayvonning yashash qonuniyatlari bor. Doktor Moro sirtlon bilab qoplonni, qashqir bilan tulkini, gòshtxòr hayvonlar bilan òtxòr hayvonlarni tana a'zolarini bir-biriga qorishtiradi. Tajribalaridan kòngli tòlmagan hollarda hayvonlarni vahshiylarcha yoqib yuboradi.

Doktor Moro maqsadi yòlida ba'zi natijalarga erishadi tòrt oyoqli hayvondan ikki oyoqli, yura oladigan maxluq yaratishga muvaffaq bòladi. Masalan: sirtlon bilan qoplon qorishmasidan hosil qilingan ikki oyoqli jonzot, Doktor Moro ularning tabiatiga xos bòlgan gòsht yeyishni ma'lum muddat taqiqlab qòyganiga qaramay yana aynib qon ta'mini tuya boshlaydi.

Xullas odam yaratish yòlidagi boshqa tajribalaridan ham hechnarsaga erishmaydi. Oxir oqibat, Doktor Moroning òzi, tajriba olib borgan hayvonlarining òljasiga aylanadi.

Asardan shunday xulosa anglashiladi, inoson tabiatga qarshi bormasligi kerak. Aks holda òzi fojiaga yuz tutadi.

Kitobxon dòstim, ''Doktor Moro oroli'' sarguzashtlardan iborat ilmiy-fantastik asargina bòlib qolmay, har bir insonni hayotda qanday maqsadlar uchun kurashish keragu, qimmatbaho umrini nimalarga sarf qilmaslik lozimligi haqida chuqur mushohadaga undaydigan asardir.

Òylaymanki bu kitobni òqigan kishi ketgan vaqtiga achinmaydi, adabiyot xazinasining yana bir durdonasidan bahramand bòladi.

Islomova Suģdiyona
Qashqadaryo viloyati yuridik texnikumi

Gerbert Uelsning ''Doktor Moro oroli'' asari

2022-01-27T08:15:22.936Z

''Menga men hali òqib ulgurmagan kitobni bergan inson men uchun qadrli dòstdir''

Abraham Linkoln

Qadrli kitobsevar dòstim,mabodo hali òqishga ulgurmagan bòlsangiz sizga fantastika qiroli bòlmish,ingliz adibi Gerbert Uelsning ''Doktor Moro oroli'' asarini tavsiya etmoqchiman.

Ushbu kitobda, noma'lum orolda, ''ilm-fanga mukkasidan ketgan'' doktor Moroning ģayri-ilmiy, jirkanch tajribalari qanday qilib uning boshiga falokatlar keltirgani òz aksini topgan.

''Doktor Moro oroli'' asarining bosh qahramoni kema halokatidan omon qolgan, biolog Eduard Prendik bòlib, asar boshidan oxirigacha uning tilidan hikoya qilinadi.

Xullas odam yaratish yòlidagi boshqa tajribalaridan ham hechnarsaga erishmaydi. Oxir oqibat, Doktor Moroning òzi, tajriba olib borgan hayvonlarining òljasiga aylanadi.

Asardan shunday xulosa anglashiladi, inoson tabiatga qarshi bormasligi kerak. Aks holda òzi fojiaga yuz tutadi.

Òylaymanki bu kitobni òqigan kishi ketgan vaqtiga achinmaydi, adabiyot xazinasining yana bir durdonasidan bahramand bòladi.

Islomova Suģdiyona
Qashqadaryo viloyati yuridik texnikumi

Abbaz Dabılovtıň "Bahadır" dástanı

2022-01-27T08:03:44.470Z

Men õzim oqıgʻan hám eň qızıqlı dep bilgen shıgʻarma bul Abbaz Dabılovtıň "Bahadır" dástanı.Bul shıgʻarma shayırdı dâstan janrınıň sheberi sıpatında tanıtıw menen birge házirgi dáwir qaraqalpaq ádebiyatınıň altın qorınan ılayıqlı orın iyeleydi."Bahadır" dástanınň qaharmanları ogʻada kôp. Olardıň hárbiri ôzine tán ôzgeshelikleri menen ajıralıp turadı.

Olardın dúnya malı boʻlmasada aqıllı hám mánili sôzleri menen xalıq hûrmetine bôlengen hám balası Arıslannında keleshegine durıs bagʻdar bergen mehriban ana Shınargûl ,jaslardıň baxıtlı turmıs qurıwınıň târepdarı Dûrdana, Arıslan sıyaqlı jigitlerge sadıq dos, jaqsı agʻa bola alatugʻin Azat obrazları jûda âjayip etip sâwlelengen.

Dâstannıň tili jeňil, kòrkemliligi ogʻada kûshli berilgen. Shayır xalıqtın apiwayi tilinen,milliy ûrp-âdetler dásturleri, naqıl- maqalları menen aforizmleri, jânede kòrkemlew qurallarinan durıs sheberlik penen paydalangʻan.

Dâstannıň mazmunı tòmendegishe: Bir tapqanı bir tapqanına jetpey jûrgen Allangʻor qaytıs boladı. Onıň bir balasi Arıslan hâm zayıbı Shınargûl izinde qaladı. Olar Allangʻordı jerlewine ûyinde bir shuqım unı joq hâm ne qıların bilmey, jıyılgʻan xalıqtan jârdem soraydı.Xalıq ogʻan jârdem beredi, Allangʻordı birgelesip jerleydi.On tòrt jasında akesinen jetim qalgʻan Arıslan waqtın asıq oyını menen òtkeredi.Onın bul jûrisinen qâweterlengen Shınargûl" qashan adam boʻlar eken yamasa usı nadanlıgʻı menen qalarma eken"dep oylaydı.

Arıslan erjetip, turmıstıň ashshı- dushshısın aňlay baslaydı.Ol ûylenip xojalıq bolayın dese, ûyinde hesh nârsesi joq. Waqıt òtiwi menen Azat degen jigit penen doslasadı hâm agʻa tutınadı.Arıslan Azat penen qayjerde toy bolsa birge barıp, jaqsı jamannıň parqın ayıra baslaydı.Bir kuni olar Tâjimbettiň qızı Qırmızınıň toyına baradı. Qırmızı bolsa Tolıbaydıň balası Artıqtı qâlemeydi.Biraq Tolıbaydıň malına qızıqqan âke onıň sòzine itibar bermeydi.Qırmızı burıngʻı târtip boyınsha mal bergen adam kete bermesten, sûygen yarı Arıslangʻa kewil qoyadı. Toyda gûres bolıp, Tâjimbettiň awılınıň palwanları jıgʻılıp qaladı.Arıslan gûreske tûsip Tolıbaydıň palwanlarınıň bârin jıgʻadı.Xıywadan kelgen qırq atlı ashıwlanıp, Arıslandı uslamaqshı boladı, biraq onı taba almagʻanlıgʻı sebepli Azattı uslap alip ketedi.Arıslan Artıqtı jeňip, Azattı qutqarıw ushın xıywalılardıň izinen ketedi. Qaratawgʻa jetedi hâm olardıň basshısı Mâtjandı jeňiliske ushratadı. Arıslan Azattıň izinen barıp, onı xıywalılardan qutqaradı. Dâstannıň soňında Arıslan Qırmızıgʻa qosılıp baxıtlı turmıs keshiredi hâm balalı bolıp atın Bahadır qoyadı.

Tengelbayeva Azada
Qoraqolpoqiston Respublikasi yuridik texnikumi o'quvchisi