Assalomu alaykumhttps://teletype.in/atom/mavrid2026-05-01T07:08:08.294Zmavrid:B1xg17QxB2019-06-28T05:00:23.665Z2019-06-28T05:00:23.665Z

<img src="https://teletype.in/files/32/32b0a437-a4e9-47c9-bf86-356f5ff5ebc6.jpeg">Серғайрат, янгилик яратувчи ва соғлом фикрловчи бўлиб қолиш учун ўз одатларингизни ўзгартиринг.

<figure class="m_original"> <img src="https://teletype.in/files/32/32b0a437-a4e9-47c9-bf86-356f5ff5ebc6.jpeg" width="1024" /> </figure> <p>Серғайрат, янгилик яратувчи ва соғлом фикрловчи бўлиб қолиш учун ўз одатларингизни ўзгартиринг.</p> <p>Бир неча авлод илгари одамлар 50 йил умр кўриш ҳақида орзу ҳам қилишмаган. Яхшиямки, ҳозир аксарият одамлар аввалгиларга нисбатан 20-40 йил узоқроқ ҳаёт кечиришяпти. Бироқ йил ўтган сайин мия ўз фаолиятини бажаришда қийинчиликларга дуч келади.</p> <p>Ўтириб ишлашга мослашган ҳаёт тарзи ва зарарли одатлар бутун организмга салбий таъсирини ўтказади, хусусан мияга ҳам. Ёш қўшилган сари Альцгеймер касаллиги келиб чиқиши ва ривожланиши хавфи ортади.</p> <p>Юқори аҳамиятли органнинг эрта қариши олдини олиш ва теран ақлни сақлаб қолиш учун бир неча муҳим тавсияларга амал қилиш зарур.</p> <h3>1. Овқатланиш тарзингизни ўзгартиринг</h3> <p>Соғлом овқатланиш ҳаёт тарзи нафақат қомат ва умумий ҳаракатланишга, балки мия учун ҳам фойдали. Бошланишига одат тарзингизда кичик ўзгаришлар қилинг. Масалан, кечки қаҳва ўрнига кўк чой ичинг. Унинг таркибида кофеинлар нисбатан кам ва мия ҳужайраларини зарарланишдан асрашга кўмаклашувчи антиоксидантлар кўпроқ. Дудланган маҳсулотлар истеъмолини камайтиринг.</p> <p>Тўғри овқатланиш кун давомида фақатгина кўкат, салат ва ёрмалар ейиш керак дегани эмас. Олимлар аниқлашича, таркиби кўп миқдорда сабзавот, мева, зайтун ёғи, балиқ ва денгиз маҳсулотларига бойлиги билан ажралиб турувчи Ўрта Ер денгизи диетаси мия ҳужайралари йўқотилишини камайтириш ва идрок қобилиятини сақлаб қолиш хусусиятига эга. </p> <h3>2. Кунига камида 20 дақиқа спорт билан шуғулланинг</h3> <p>Ҳаракатли машқлар мия саломатлигини сақлаб қолиш учун жуда муҳим. Аэробика қон айланишини тезлаштиради, хотирани яхшилайди ва мияда янги ҳужайралар ўсишига туртки бўлади. Шу орқали қўшимча нейроалоқалар вужудга келади.</p> <p>Спорт, шунингдек, мияга кичик дозадаги антидепрессант каби таъсир ўтказиши мумкин. Жисмоний фаолият стрессдан чиқишга кўмаклашади. Аэробика ёки истаган спорт машғулотингиз билан ҳафтасига камида 1,5 соат, яъни кунига 20 дақиқа машғул бўлинг. Бу саломатлигингиз учун аҳамиятли.</p> <h3>3. Қулай ҳудудингиздан тез-тез узоқлашинг</h3> <p>Бизнинг миямиз турли хил бошқотирма ва қийинчиликларни ечишга мажбурлаб турилганда ўз ёшлигини сақлаб қола олади. Тез-тез такрорланувчи фикрларга хилоф равишда, мия дастурланмаган, у ўзгара олади. Агар одам истаса, эски одат ўрнига янгисини алмаштириши орқали ҳам бунга эришиши мумкин. Миянинг бу ўзгариши ҳодисаси нейропластиклик деб аталади.<br />Чет тилини ёки янги мусиқа асбобини ўрганиш миядаги пластиклик қобилиятини сақлаб қолади, янги нейроалоқалар вужудга келади. Шунингдек, нотаниш соҳа эгалари билан мулоқотда бўлиш ҳам ёрдам беради, дунёқарашни ҳам бойитади.</p> <h3>4. Етарлича ухланг</h3> <p>Уйқу давомида организмнинг лимфа тизимлари мияни нейротоксинлардан, жумладан, Альцгеймер касаллигини қўзғатувчи бета-амилоид ва тау оқсиллари, шунингдек, танада йиғилиши Паркинсон синдромига олиб келувчи альфа-синуклеинлардан тозалайди.</p> <p>Тозалаш жараёни бир мунча вақт талаб этади. Айнан шунинг учун одам танаси кунига 7-9 соат уйқуда бўлиши керак.</p> <h3>5. Фаол ижтимоий ҳаёт тарзида яшанг</h3> <p>Инсон - ижтимоийлашган мавжудот. Бироқ ёш ўтган сари бизнинг мулоқот даврамиз қисқара боради, одамлар билан камроқ гаплашишга мослаша борамиз. Қариндошлар ва дўстлар билан алоқаларни сақлаб қолиш эса бизнинг когнитив саломатлигимиз учун муҳим. Бошқалар билан мулоқотга кам киришувчи одамларнинг мия имкониятлари киришимлилардагига нисбатан 70 фоиз камайиб кетар экан.</p> <p>Қизиқарли жиҳат шундаки, ёлғиз яшовчи одамлар ҳушёрроқ ва нотанишлардан кўпроқ хавфсирайдиган бўлиб қолишади. Бунинг сабаби улардаги мулоқотдан узоқлашган мия бегоналар билан алоқага киришини номаълум ва таҳликали ҳаракат сифатида қабул қилади. Бу ўзига хос ҳимоя рекциясидир. </p> <p>Бутун умр давомида севимли одамлар билан бўлиш, хобби билан шуғулланиш ва янги нимадир ўрганишга кўпроқ вақт ажратиш керак. Шунда 100 ёшдан ўтганда ҳам мия ўзининг яхши хотиралари ва теран идроки билан сизни зериктирмайди.</p> mavrid:HyKRXwggB2019-06-26T03:17:37.131Z2019-06-28T04:59:28.481Z

<img src="https://storage.kun.uz/source/4/yA0C455LnVSBc7aQpel3eiUIR6uvJuOx.jpg">Организмимиз – тартибга солинган механизм. У ўзига зарур нарсани доимо билади. Агар рационда сизга бирор нима етишмаса, у буни албатта кўрсатади.

<p>Организмимиз – тартибга солинган механизм. У ўзига зарур нарсани доимо билади. Агар рационда сизга бирор нима етишмаса, у буни албатта кўрсатади.</p> <figure class="m_original"> <img src="https://storage.kun.uz/source/4/yA0C455LnVSBc7aQpel3eiUIR6uvJuOx.jpg" width="800" /> <figcaption>Фото: Depositphotos</figcaption> </figure> <p><strong>Ёғларнинг аёллар учун фойдаси</strong></p> <p>Кўпчилик ҳозир ҳам ёғни рациондан чиқариб ташлаш зарур деб ҳисоблашади, ахир айнан у семиришга сабаб бўлиши мумкин. Бироқ бу фикр тўғри эмас.</p> <p>Ёғлар бошқа элементлар каби организм учун зарур. Takprosto.cc таҳририяти организмда ёғ етишмаслигини кўрсатадиган 10 та асосий белгиларни тайёрлади.</p> <p>Ёғ етишмовчилигининг белгилари</p> <p><strong>Доимий очлик ҳисси</strong></p> <p>Айнан ёғлар очлик ҳиссини назоратда ушлашда ёрдам беради. Унинг ўртача миқдори келаси сафар ортиқча еб юбормасликда ёрдам берадиган ёқимли тўқликни ҳис этишда қўл келади.</p> <p>Кўпчилик ўзини очлик билан қийнаб, кейин чидай олмаганидан ортиқча овқат истеъмол қилгани учун оза олишмайди. Кейинчалик цикл ҳар сафар такрорланаверади. Ёғларнинг организм учун фойдаси шундаки, у қондаги глюкоза миқдорини ушлаб туради, бу эса озишга катта таъсир кўрсатади.</p> <p>Ҳатто оз миқдордаги ёғ ҳам сизга овқатни камроқ истеъмол қилишда ёрдам беради.</p> <p><strong>Рангсиз, қуруқ тери</strong></p> <p>Соғлом одамнинг юзи соғлом ялтираб туриши керак. Қуруқ тери организмга фойдали ёғлар етишмаётганини билдиради. Рационингизга бироз ёнғоқ, балиқ мойи ва авокадони киритинг. Бир ҳафтадан кейин ғаройиб натижага гувоҳ бўласиз.</p> <p><strong>Кучсиз тирноқ ва сочлар</strong></p> <p>Бу муаммо аёллар учун, айниқса, қўрқинчли. Ахир айнан чиройли соч ва тирноқлар ўзимизни гўзал ва жозибадор ҳис этишда ёрдам беради.</p> <p>Рациондан ёғларни бутунлай чиқариб ташлайдиган парҳезлардан эҳтиёт бўлинг. Бундай парҳез ёрдамида озиш мушкул, сочлар ва тирноқлар гўзаллигини эса бир неча ҳафтада йўқотиш мумкин.</p> <p><strong>Совқотиш ҳисси</strong></p> <p>Ҳатто жазирамада ҳам совқотяпсизми – хавотирланинг. Бундай белги иссиқлик алмашинувингиз жиддий бузилганини билдиради. Ахир айнан ёғлар организмдаги иссиқликни ушлаб туришда ёрдам беради.</p> <p><strong>Тезда чарчаш</strong></p> <p>Агар тезда чарчаб қолсангиз, эрталабдан ҳолсиз юрсангиз, қонингиздаги глюкоза даражаси доимий ўзгаришини англатади. Айнан ёғлар глюкозанинг барқарор даражасини сақлашда ёрдам беради.</p> <p><strong>Хотиранинг ёмонлашуви</strong></p> <p>Ҳамма нарсани унутиб қўйяпсизми? Кунига қанча ёғ истеъмол қилишингиз ҳақида ўйлаб кўринг. Миямиз фаолияти кўпинча овқатдан олинадиган ёғлар миқдорига боғлиқ бўлади. Ёғ миқдори паст бўлган парҳез туфайли нафақат хотира, балки эътиборни жамлаш ҳам ёмонлашади.</p> <p><strong>Ғазабланиш ва депрессия</strong></p> <p>Илгари умуман ишингиз бўлмаган нарсалар сизни аччиқлантиришни бошладими? Кўпинча сабабсиз сиқиласиз ва хафа бўласизми? Бунинг сабаби, албатта, зўриқиш, уйқунинг етишмаслиги ва ҳаётдаги тартибсизликлар туфайли бўлиши мумкин. Бироқ кўпинча бу каби белгилар ёмон овқатланиш туфайли пайдо бўлади.</p> <p>Одам учун ёғларнинг фойдаси бир неча жиҳатлар тўпламида намоён бўлади. Ёғларсиз организмимиз ва руҳиятимиз нотўғри ишлашни бошлайди.</p> <p><strong>Кўриш қобилиятининг ёмонлашуви</strong></p> <p>Кўриш қобилияти йўқотилишининг энг кенг тарқалган сабаби макуляр дегенерация пайдо бўлишининг олдини олиш учун ҳар куни омега-3 ичиш керак. Балиқ мойи нафақат тирноқ, соч ва терини яхши ҳолатда ушлаб туради, балки ўткир кўриш қобилиятини ҳам сақлайди.</p> <p><strong>Бўғимлардаги оғриқлар</strong></p> <p>Бу белги артрит ривожланишининг илк қадами бўлиши мумкин. Эҳтимол бу ном сизни қўрқитмас, бироқ у ҳаёт сифатини сезиларли даражада ёмонлаштирадиган ёқимсиз касаллик.</p> <p>Фойдали ёғларни истеъмол қилиш артритнинг аъло профилактикаси бўлади. Бундай ёғлар зайтун, кокос мойлари, сардина, тунец балиғи ва ёнғоқларда бўлади.</p> <p>Организмимиз жуда ақлли ва тўғри ташкиллаштирилган. Фойдали моддаларнинг етишмаслиги жуда аниқ намоён бўлади. Энг муҳим – бу белгиларни ўз вақтида сезиш. Организмингизга қулоқ солинг ва унинг ҳолатига эътибор беринг. Ана ўшанда гўзал ва соғлом бўласиз.</p>