. .

Uy ishchisi bilan ham mehnat shartnomasi tuzilishi mumkinmi?

2023-09-28T07:36:27.211Z

Ish beruvchi bo‘lgan jismoniy shaxs tomonidan yozma shaklda tuziladigan mehnat shartnomasi uy ishchisi bilan yakka tartibdagi mehnatga oid munosabatlar yuzaga kelishiga asos bo‘ladi.

Ishga qabul qilinayotgan uy ishchisi bilan nomuayyan muddatga mehnat shartnomasi yoki muddatli mehnat shartnomasi tuzilishi mumkin.

Mehnat shartnomasi tuzilguniga qadar uy ishchisi ish beruvchi bo‘lgan jismoniy shaxs tomonidan mehnat shartlari to‘g‘risida oldindan xabardor qilinishi kerak.

Uy ishchisi bilan mehnat shartnomasi uch nusxada tuziladi, ulardan biri ish beruvchi bo‘lgan jismoniy shaxsning yashash joyidagi davlat soliq xizmati organiga taqdim etiladi, ikkinchisi ish beruvchida qoladi, uchinchisi esa xodimga beriladi.

Uy ishchisi bilan tuziladigan mehnat shartnomasining namunaviy shakli O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan Ijtimoiy-mehnat masalalari bo‘yicha respublika uch tomonlama komissiyasi bilan kelishilgan holda tasdiqlanadi.

Agar taraflar uy ishchisini oziq-ovqat va uy-joy bilan ta’minlash to‘g‘risida kelishuvga erishgan bo‘lsa, bu shart mehnat shartnomasining mazmuniga kiritilishi kerak.

Uy ishchilarini ishga qabul qilish buyruq e’lon qilinmasdan amalga oshiriladi.

Uy ishchilariga mehnat daftarchalari yuritilmaydi.

Jarqo‘rg‘on tumani Adliya
bo‘limi YUXKM boshlig‘i
M.T.Mamayusupov

Boquvchi vafot etganligi munosabati bilan yetkazilgan ziyonning o‘rnini ish beruvchi tomonidan qancha muddat qoplanadi?

2023-09-28T06:42:05.627Z

Boquvchi vafot etganligi munosabati bilan yetkazilgan ziyonning o‘rni quyidagicha qoplanadi:

voyaga yetmagan shaxslarga — o‘n sakkiz yoshga to‘lguniga qadar;

o‘n sakkiz yoshdan oshgan o‘quvchilarga — kunduzgi ta’limni tugatguniga, lekin ko‘pi bilan yigirma uch yoshga to‘lguniga qadar;

ellik besh yoshdan oshgan ayollarga va oltmish yoshdan oshgan erkaklarga — umrbod;

nogironligi bo‘lgan shaxslarga — nogironlik muddatiga;

marhumning qaramog‘ida bo‘lgan bolalarini, nabiralarini, aka-ukalari va opa-singillarini parvarishlash bilan band bo‘lgan ota-onasidan biriga, eriga (xotiniga) yoki boshqa oila a’zosiga — qaramog‘idagi shaxslar o‘n to‘rt yoshga to‘lguniga qadar.

Jarqo‘rg‘on tumani Adliya

bo‘limi YUXKM boshlig‘i

M.T.Mamayusupov

Qanday hollarda, xodimning yozma roziligidan qat’i nazar, ish haqidan ushlab qolish amalga oshiriladi?

2023-09-28T06:20:33.370Z

Quyidagi hollarda, xodimning yozma roziligidan qat’i nazar, ish haqidan ushlab qolish amalga oshiriladi:

1) soliqlar va yig‘imlarni undirish uchun;

2) “Sud hujjatlari va boshqa organlar hujjatlarini ijro etish to‘g‘risida”gi O‘zbekiston Respublikasi Qonunida belgilangan sud qarorlarini va boshqa ijro hujjatlarini ijro etish uchun, shuningdek vakolatli organlarning qonuniy talablarini bajarish uchun;

3) ish haqi hisobiga berilgan bo‘nakni ushlab qolish uchun, boshqa joydagi ishga ko‘chib o‘tganligi munosabati bilan xo‘jalik ehtiyojlariga, xizmat safarlariga berilgan, sarflanmagan va o‘z vaqtida qaytarilmagan bo‘nakni ushlab qolish uchun hamda hisob-kitobdagi xatolar oqibatida ortiqcha to‘langan summalarni qaytarib olish uchun. Bunday hollarda ish beruvchi bo‘nakni qaytarish, qarzdorlikni to‘lash uchun belgilangan muddat tamom bo‘lgan kundan yoki to‘lov noto‘g‘ri hisoblab chiqarilgan kundan e’tiboran bir oydan kechiktirmay ushlab qolish haqida buyruq chiqarishga haqli. Agar bu muddat o‘tib ketgan bo‘lsa yoki xodim bo‘nakni to‘lash uchun ushlab qolish asoslariga yoxud miqdoriga e’tiroz bildirayotgan bo‘lsa, qarzni to‘lash sud tartibida amalga oshiriladi;

4) xodim tomonidan ish beruvchiga yetkazilgan zararning o‘rnini qoplash uchun, agar yetkazilgan zararning miqdori xodimning o‘rtacha oylik ish haqidan oshmasa;

5) Mehnat kodeksi 312-moddasi birinchi qismining 2-bandida nazarda tutilgan jarimani undirish uchun;

6) xodim qaysi ish yili hisobiga ta’til olib bo‘lgan bo‘lsa, o‘sha yil tugaguniga qadar mehnat shartnomasi bekor qilinganda ta’tilning ishlab berilmagan kunlari uchun.

Qolgan hollarda xodimning yozma roziligisiz ish haqqidan ushlab qolishga yo‘l qo‘yilmaydi

Jarqo‘rg‘on tumani Adliya

bo‘limi YUXKM boshlig‘i

M.T.Mamayusupov

Homilador ayollarga antenatal (tug‘ruqqacha) parvarishlash uchun qo‘shimcha bo‘sh kunlar beriladi

2023-09-28T05:28:47.873Z

Ish beruvchi homilador ayollarga birlamchi tibbiy-sanitariya yordami muassasalarida antenatal (tug‘ruqqacha) parvarishlash (perinatal skrining va tashxis, majburiy tibbiy ko‘riklar va boshqa majburiy tibbiy muolajalar) uchun o‘rtacha ish haqi saqlangan holda qo‘shimcha bo‘sh kunlar berishi shart.

Homilador ayollarni antenatal (tug‘ruqqacha) parvarishlash tartibi va muddatlari O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadi.

Jarqo‘rg‘on tumani Adliya
bo‘limi YUXKM boshlig‘i
M.T.Mamayusupov

Xodimga ish haqi to‘lovlarni kechiktirganlik uchun ish beruvchining moddiy javobgarligi

2023-09-28T05:06:43.643Z

Ish beruvchi ish haqini, ta’til to‘lovlarini, mehnat shartnomasi bekor qilingandagi to‘lovlarni va (yoki) xodimga to‘lanishi lozim bo‘lgan boshqa to‘lovlarni to‘lash muddatini buzgan taqdirda, ularni to‘lov muddatidan keyingi kundan e’tiboran to haqiqatda hisob-kitob qilingan kunni o‘z ichiga olgan muddatgacha har bir kechiktirilgan kun uchun O‘zbekiston Respublikasi Markaziy bankining o‘sha vaqtda amalda bo‘lgan qayta moliyalashtirish stavkasidan kelib chiqqan holda foizlar (pulli kompensatsiya) bilan birga to‘lashi shart.
Xodimga to‘lanishi lozim bo‘lgan pulli kompensatsiyaning miqdori O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki qayta moliyalash stavkasining o‘n foizi miqdorida belgilanadi.
Xodimga to‘lanadigan pulli kompensatsiyaning miqdori jamoa shartnomasi, ichki hujjat yoki mehnat shartnomasi bilan oshirilishi mumkin. Mazkur pulli kompensatsiyani to‘lash majburiyati ish beruvchining oylik ish haqini yoki xodimga to‘lanishi lozim bo‘lgan boshqa to‘lovlarni to‘lashning kechiktirilishida aybi bor-yo‘qligidan qat’i nazar yuzaga keladi.

Jarqo‘rg‘on tumani Adliya bo‘limi YUXKM
boshlig‘i M.T.Mamayusupov

2022 yil 2 iyun kuni IIV Malaka oshirish instituti tomonidan "Odam savdosi jinoyatining sodir etilish sabablari va imkon bergan shart-sharoitlari" mavzusida Respublika ilmiy-amaliy konferensiya o`tkazildi.

2022-06-02T12:34:40.404Z

“Ilojsiz holda o‘z yurtini tashlab ketayotgan kishilar va qochqinlar soni tobora ortib borayotgani, ta’lim va tibbiy yordamdan foydalanish imkoniyati yo‘qligi, odam savdosi va majburiy mehnat, ayollar va erkaklar uchun teng huquq va imkoniyatlarni ta’minlash, qashshoqlik va ochlikka barham berish zarurati bilan bog‘liq muammolar murakkablashib borayotganiga biz chetdan tomoshabin bo‘lib qarab turolmaymiz.”

Shavkat Mirziyoev,

O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti

2022 yil 2 iyun kuni IIV Malaka oshirish instituti tomonidan "Odam savdosi jinoyatining sodir etilish sabablari va imkon bergan shart-sharoitlari" mavzusida Respublika ilmiy-amaliy konferensiya o`tkazildi. Ushbu konferensiyada Surxondaryo viloyati Adliya boshqarmasi Jarqo‘rg‘on tumani adliya bo‘limi, yuridik xizmat ko‘rsatish markazi bosh yuristkonsulti 2-darajali yurist M.T.Mamayusupov ham qatnashib Vazirlar Mahkamasining 8 fevarl 2021 yildagi “Odam savdosidan jabrlangan yoki odam savdosidan jabrlangan deb taxmin qilinayotgan shaxslarni milliy darajadagi qayta yo‘naltirish tizimini tasdiqlash to‘g‘risida”gi 60-son qarori bo‘yicha tadbir qatnashchilariga ma’ruza qilindi. Ma'ruzada:

"BMT ma’lumotiga ko‘ra, dunyoda har yili taxminan 2 million 700 ming kishi odam savdosining qurboniga aylanmoqda. Xalqaro ekspertlarning baholashicha, ushbu jinoyatchilik natijasida olinayotgan yillik daromad miqdori 7 milliard AQSh dollaridan oshib ketgan. Tashvishlanarlisi, odam savdosi jinoyatidan jabrlanganlarning 80 foizi ayol va bolalardir. Har yili dunyo bo‘yicha 600–800 ming nafar ayol va bolalar aldov yo‘li bilan xorijiy mamlakatlarga olib ketilib, sotib yuborilmoqda.

Mazkur jinoyatlardan jabrlangan shaxslarga yordam berish va kelgusida qayta jabrlanib qolishidan saqlash maqsadida O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 8 fevarl 2021 yildagi “Odam savdosidan jabrlangan yoki odam savdosidan jabrlangan deb taxmin qilinayotgan shaxslarni milliy darajadagi qayta yo‘naltirish tizimini tasdiqlash to‘g‘risida”gi 60-son qarori qabul qilindi.

Qaror bilan quyidagilar tasdiqlandi:

-Odam savdosidan jabrlangan deb taxmin qilinayotgan shaxslarni identifikatsiya qilish va qayta yo‘naltirish tartibi to‘g‘risidagi nizom;

-Odam savdosidan jabrlanganlarning ijtimoiy reabilitatsiya va moslashuvini amalga oshirish hamda ularga yordam ko‘rsatish va ularni himoya qilish tartibi to‘g‘risidagi nizom.

Ushbu qaror bilan tasdiqlangan birinchi nizomda odam savdosidan jabrlangan, odam savdosidan jabrlangan deb taxmin qilinayotgan shaxslarni identifikatsiya qilish va qayta yo‘naltirish faoliyati davlat organlari va ularning hududiy bo‘linmalari tomonidan fuqarolarning o‘zini o‘zi boshqarish organlari, nodavlat notijorat tashkilotlari va fuqarolik jamiyatining boshqa institutlari bilan hamkorlikda amalga oshiriladi.

Odam savdosidan jabrlangan, odam savdosidan jabrlangan deb taxmin qilinayotgan shaxslarni identifikatsiya qilish va qayta yo‘naltirishda fuqarolarning o‘zini o‘zi boshqarish organlari, nodavlat notijorat tashkilotlari va fuqarolik jamiyatining boshqa institutlari davlat organlariga ko‘maklashadi.

Odam savdosidan jabrlangan yoki odam savdosidan jabrlangan deb taxmin qilinayotgan shaxslarni aniqlash va identifikatsiya qilish mazkur shaxslarning huquqlarini himoya qilish, odam savdosidan jabrlanganlarning kamsitilishiga yo‘l qo‘ymaslik tamoyiliga asoslanadi.

Quyidagilar dastlabki identifikatsiyani bevosita amalga oshiruvchi davlat organlari va ularning hududiy bo‘linmalari hisoblanadi:

- O‘zbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi;

- O‘zbekiston Respublikasi Bosh prokuraturasi;

- O‘zbekiston Respublikasi Davlat xavfsizlik xizmati;

- O‘zbekiston Respublikasi Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligi va uning tizimidagi tashkilotlar;

- O‘zbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligi, O‘zbekiston Respublikasining xorijdagi diplomatik vakolatxonalari va konsullik muassasalari;

- O‘zbekiston Respublikasi Sog‘liqni saqlash vazirligi hisoblanadi.

Hulosa o‘rinda shuni ayishimiz mukinki Odam savdosida jabrlangan yoki odam savdosida jabrlangan deb taxmin qilinayotgan shaxslarni milliy darajadagi qayta yo‘naltirish tizimida har bir davlat idoralari xodimlari o‘z vakolatlarini sidqi dildan bajarsa, ushbu turdagi jinoyatdan jabr ko‘rganlarni soni sezilarli darajada kamayishiga olib keladi." deb koferensiya qatnashchilariga ma'ruza qilindi.

Surxondaryo viloyat adliya boshqarmasida 2022-yil 6-maydagi videokonfrensaloqa tarzida o‘tkazilgan tezkor majlis bayonining 7-bandi bo`yicha 2022 yil 13 may kuni Jarqo‘rg‘on tuman “Davr” savdo kompleksi radiouzelida targ`ibot tadbiri o`tkazildi.

2022-05-13T13:05:16.036Z

Jarqo‘rg‘on tuman yuridik xizmat ko‘rsatish markazi xodimi M.Mamayusupov 2022 yil 13 may kuni Jarqo‘rg‘on tuman “Davr” savdo kompleksi radiouzelida yangi qabul qilingan qonun hujjatlari mazmun-mohiyati va ahamiyati yuzasidan targ‘ibot tadbiri tashkil etildi.

Tadbirda O‘zbekiston Respublikasining Konstitutsiyasi va har bir moddasining mohiyati va ahamiyati, "Korrupsiyaga qarshi kurashish to‘g‘risida”gi va 13.08.2020 yildagi “Xususiy bandlik agentliklari to‘g‘risida”gi ва “Fuqarolar yig‘ini raisi (oqsoqoli) saylovi to‘g‘risida”gi qonunlari, O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 8-apreldagi “Tadbirkorlik muhitini yaxshilash va xususiy sektorni rivojlantirish orqali barqaror iqtisodiy o‘sish uchun shart-sharoitlar yaratish borasidagi navbatdagi islohotlar to‘g‘risida” PF–101-son Farmoni, 28.01.2022 yildagi “2022–2026 yillarga mo‘ljallangan Yangi O‘zbekistonning taraqqiyot strategiyasi to‘g‘risida”gi PF-60-sonli farmonlari, “Mahallalarda yoshlar bilan ishlash tizimini tubdan takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi PQ-92-sonli qarori, Vazirlar Mahkamasining 24.11.2021 yildagi “Qishloq xo‘jaligiga mo‘ljallangan yer uchastkalarini ijaraga berish tartibiga doir normativ-huquqiy hujjatlarni tasdiqlash to‘g‘risida”gi 709-sonli va 31.03.2022 yildaagi “Xotin-qizlar muammolarini o‘rganish va hal etish tizimini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi 145-sonli qarorlari mazmun mohiyati va ahamiyati yuzasidan tushuntirishlar berildi.

Jarqo`rg`on tumani YUXKM bosh yuristkonsulti M.Mamayusupov tomonidan 2022 yil 15 aprel kuni Maktabgacha ta'lim bo`limida qonunchiligimizdagi yangiliklar bo`yicha targ`ibot tadbiri o`tkazildi.

2022-04-15T05:28:11.052Z

Xususan Maktablar va bog‘chalarga ham Yuridik xizmat ko‘rsatish markazlari tomonidan xizmat ko‘rsatiladi.“Yuridik xizmat ko‘rsatish markazlari faoliyatini yanada kengaytirish bo‘yicha qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida”gi Prezident qarori (PQ–173-son, 18.03.2022 y.) qabul qilindi.

Qarorga muvofiq, 2022 yil 1 avgustdan bosqichma-bosqich Yuridik xizmat ko‘rsatish markazlari (Markazlar) tomonidan tuman darajasidagi quyidagi idoralarga yuridik xizmat ko‘rsatiladi:

▫️ mahalla va nuroniylarni qo‘llab-quvvatlash bo‘limi;

▫️ qishloq xo‘jaligi bo‘limi;

▫️ turizm va madaniy meros bo‘limi;

▫️ sportni rivojlantirish bo‘limi;

▫️ oila va xotin-qizlar bo‘limi;

▫️ davlat soliq inspeksiyasi;

▫️ aholi bandligiga ko‘maklashish markazi;

▫️ davlat umumiy o‘rta ta’lim maktablari;

▫️ davlat maktabgacha ta’lim tashkilotlari;

▫️ davlat ko‘p tarmoqli markaziy va oilaviy poliklinikalar.

📞 2022 yil 1 maygacha “E-huquqshunos” elektron tizimini texnik jihatdan qo‘llab-quvvatlash va maslahatlar berib borish maqsadida “call-markaz” tashkil qilinadi.

Shuningdek Hukumat qarori (172-son, 12.04.2022 y.) bilan tasdiqlangan Yo‘l harakati qoidalari haqida tushunchalar berildi
✅ Qarorga ko‘ra, aholi punktlarida transportlarning tezligini soatiga 70 kilometrdan, maktab va bog‘chalar atrofidagi yo‘llarda 300 metrgacha masofada 30 kilometrdan, turar joy dahalari va yondosh hududlarda (uy-joy binolari orasidagi yer uchastkasida) esa soatiga 20 kilometrdan oshirmasdan harakatlanishga ruxsat etiladi.

Bunda Prezidentning tegishli qarori bilan tashkil etilgan Yo‘l harakati xavfsizligini ta’minlash sohasidagi respublika komissiyasi qarori asosida Toshkent va Nukus shaharlari hamda viloyatlar markazlaridagi yo‘l harakati qatnovi yuqori bo‘lgan va aholi gavjum hududlarda transport harakatlanishining yuqori tezligi soatiga 60 kilometr etib belgilanishi mumkin.

☑️ Yengil avtomobillarda yuk tashishga ularning tom qismiga o‘rnatilgan yukxonadagi yukning balandligi 1 metrdan (maxsus moslamalar bilan mustahkamlangan holda velosipedlarni tashish bundan mustasno) va uzunligi avtomobilning gabaritidan 0,5 metrdan oshmagan taqdirda yo‘l qo‘yiladi.

❗️Yuk avtomobillari, Yo‘l harakati qoidalarida belgilangan ayrim istisnolardan tashqari barcha holatlarda, yo‘lning faqat o‘ng qatnov qismidan harakatlanishi shart.

🚫Transport vositalarining qayrilib olish joylarida va unga 30 metr yetmasdan yoki o‘tib to‘xtash taqiqlanadi.

🚴‍♂️Sutkaning qorong‘i vaqtida va yetarlicha ko‘rinmaydigan sharoitda velosiped yo‘lkasi bo‘lmagan holda yo‘lning qatnov qismida harakatlanayotgan velosipedchilar nur qaytargichli kamzulda yoki nur kaytaruvchi elementlar bo‘lgan ustki kiyimda bo‘lishi shart.

Bunda ushbu nur qaytaruvchi elementlar boshqa haydovchilarga ko‘rinadigan bo‘lishi kerak.

📌 Shuningdek, aholi hamda haydovchilar o‘rtasida 7 yoshgacha bolalarni maxsus bolalar o‘rindig‘ida, 7 yoshdan 12 yoshgacha bolalarni maxsus ushlab turuvchi moslamali xavfsizlik kamarini taqqan holda tashish, transportning orqa o‘rindig‘idagi yo‘lovchilar ham xavfsizlik kamarini taqib olishlari bo‘yicha manzilli chora-tadbirlar amalga oshiriladi.

🗓 Yangi tahrirdagi Yo‘l harakati qoidalari 2022 yil 1 maydan amalga kiritilishi haqida tushunchlar berildi.

Targ`ibot davomida qatnashchilar tomonidan berilgan savollarga javoblar berildi.

Jarqo`rg`on tumani YUXKM boshlig`i S.Allanazarov va bosh yuristkonsult M.Mamayusupov tomonidan 2022 yil 14 aprel kuni tuman Veterinariya va chorvachilikni rivojlantirish bo'limida qonunchiligimizdagi yangiliklar bo`yicha targ`ibot tadbiri o`tkazildi.

2022-04-14T09:01:04.702Z

Tadbir davomida 2022 yil 1 aprel sanasidan nimalar o‘zgarganligi, qanday qonun xujjatlari amalyotga tadbiq etib boshlanganligi haqida ishtirokchilarga tushunchalar berildi, hususan

1. Prezidentning 15 martdagi PQ-167-son qaroriga ko‘ra, 1 apreldan boshlab o‘zgalar parvarishiga muhtoj yolg‘iz keksalar va yolg‘iz yashaydigan keksalar har yili bir marotaba sanatoriylarda bepul sog‘lomlashtiriladi.

Sharoiti og‘ir va kam ta’minlangan keksalarga retseptga asosan 3 oylik ehtiyoj asosida dorilar, tibbiy va maxsus protez-ortopediya moslamalari olib beriladi hamda jarrohlik amaliyotlarining xarajatlari qoplanadi.

Og‘ir tashxisli kasal hamda nogiron keksalarga shifokorlar retseptlariga muvofiq, 3 oylik ehtiyojdan kelib chiqib dori vositalarining 50 foizigacha summasi kompensatsiya qilinadi.

Keksalarning jismoniy tarbiya va sport bilan shug‘ullanishlari uchun abonement xarajatlari qoplanadi. Davlat teatrlari va muzeylariga keksalar uchun chipta narxlari to‘liq qoplab beriladi.

2. Prezidentning 7 martdagi PF-87-son farmoniga asosan, tadbirkorlikni yangi boshlayotgan xotin-qizlarga ajratilayotgan subsidiya miqdori 7 mln so‘mdan 10 mln so‘mga oshiriladi.

«Hunarmand» uyushmasi qoshidagi hunarmandchilik markazlarida kamida 40 foiz tadbirkor xotin-qizlar tomonidan ishlab chiqarilgan mahsulotlar joylashtiriladi. 2022 yilda subsidiyalarning kamida 40 foizi xotin-qizlarga yo‘naltiriladi.

Ijarada turgan «Ayollar daftari»ga kiritilgan ehtiyojmand xotin-qizlarga ijara to‘lovining 50 foizi, ko‘pi bilan 500 ming so‘mgacha kompensatsiya beriladi.

3. Prezidentning 17 fevraldagi PF-74-son farmoniga ko‘ra, mehnatga layoqatsiz fuqarolarga beriladigan nogironlik nafaqasi hamda ish staji to‘liq bo‘lmagan chog‘dagi nogironlik pensiyasining eng kam miqdori qo‘shimcha to‘lovni hisobga olgan holda — 440 ming so‘mdan 622 ming so‘mgacha oshiriladi.

O‘zgalar parvarishiga muhtoj nogironligi bo‘lgan 18 yoshgacha bolalarning parvarishi bilan band bo‘lgan bolaning qonuniy vakiliga har oyda 500 ming so‘m miqdorida parvarishlash nafaqasi joriy etiladi.

4. Prezidentning 7 martdagi PF -87-son farmoni bilan to‘liq quvvat bilan ishlamayotgan davlat bog‘chalariga 2 yoshdan 3 yoshgacha bolalarni pullik xizmat ko‘rsatish shaklida qabul qilishga ruxsat beriladi.

Kechki smenada xotin-qizlar ishlaydigan korxona va tashkilotlar o‘z huzurida bog‘cha tashkil qilganda, ulardagi tarbiyachilarning ish haqi byudjetdan qoplab beriladi.

5. Prezidentning 7 martdagi PF-87-son farmoniga asosan boquvchisini yo‘qotgan xotin-qizlarning:

farzandlari davlat bog‘chalariga to‘lanadigan ota-onalar badalidan ozod qilinadi;

3 yoshgacha farzandlari uchun nodavlat bog‘chalarga byudjetdan subsidiyalar ajratiladi.

Prezidentning 14 fevraldagi PQ-128-son qaroriga asosan davlat moliyaviy nazorati sohasida qoidabuzarliklar holatlari to‘g‘risida Davlat moliyaviy nazorati inspeksiyasiga «Davlat auditi» dasturiy kompleksi orqali xabar bergan jismoniy shaxslarga, ushbu ma’lumot asosida moliyaviy tekshiruvlar jarayonida aniqlanib, davlat foydasiga undirilgan mablag‘lar hisobidan mukofot to‘lanishi haqidagi qonunchiligimizdagi yangiliklardan tadbir ishtirokchilariga tushuntirishlar berildi. Targ`bot tadbiri davomida ishtirokchilar tomonidan berilgan savollarga to`liq huquqiy tushunchalar berildi.

«Xotin qizlar xuquqlari bo`yicha dolzarb ikki oy» munosabati bilan 2022 yil 24 fevral kuni Jarqo`rg`on tumani 5-sonli maktab faollar zalida Maktabgacha ta’lim bo`limi va xususiy MTMda faoliyat olib borayotgan ayollar o`rtasida targ‘ibot o`tkazildi.

2022-02-24T13:27:16.144Z

Tadbirda Jarqo‘rg‘on tuman Maktabgacha ta’lim bo‘limi mudiri B.Dexkanova, Jarqo‘rg‘on tuman Yuridik xizmat ko‘rsatish markazi boshyuristkonsult M.Mamayusupov, va Maktabgacha ta’lim bo‘limining hamda xususiy maktabgaga ta'lim muassasalari ayol xodimlari qatnashdi

Tadbir davomida Qonunchiligimizdagi ayollarga berilgan bir qator imtiyozlar tushuntirildi.

Xususan:

1. Homiladorligi yoki bolasi borligi sababli ayollarni ishga qabul qilishni rad etish va ularning ish haqini kamaytirish taqiqlanadi. Homilador ayolni yoki uch yoshga to‘lmagan bolasi bor ayolni ishga qabul qilish rad etilgan taqdirda ish beruvchi rad etishning sabablarini ularga yozma ravishda ma’lum qilishi shart.

Uzbekiston Respublikasi MK ning 224-moddasi

2. Mehnat sharoiti noqulay ishlarda, shuningdek yer osti ishlarida ayollar mehnatini qo‘llanish taqiqlanadi, yer ostidagi ba’zi ishlar (jismoniy bo‘lmagan ishlar yoki sanitariya va maishiy xizmat ko‘rsatish ishlari) bundan mustasnodir. 225-modda

3. Tibbiy xulosaga muvofiq homilador ayollarning ishlab chiqarish normalari, xizmat ko‘rsatish normalari kamaytiriladi yoki ular avvalgi ishlaridagi o‘rtacha oylik ish haqi saqlangan holda yengilroq yoxud noqulay ishlab chiqarish omillarining ta’siridan holi bo‘lgan ishga o‘tkaziladi.

Homilador ayolga yengilroq yoki noqulay ishlab chiqarish omillari ta’siridan holi bo‘lgan ish berish masalasi hal etilgunga qadar, u ana shu sababdan ishga chiqmagan barcha ish kunlari uchun o‘rtacha oylik ish haqi saqlangan holda ishdan ozod etilishi lozim. 226-modda.

4. Ikki yoshga to‘lmagan bolasi bor ayollar avvalgi ishini bajarishi mumkin bo‘lmagan taqdirda, bolasi ikki yoshga to‘lgunga qadar avvalgi ishidagi o‘rtacha oylik ish haqi saqlangan holda yengilroq yoki noqulay ishlab chiqarish omillarining ta’siridan holi bo‘lgan ishga o‘tkaziladi. 227-modda

5. Homilador ayollarni va o‘n to‘rt yoshga to‘lmagan bolasi (o‘n olti yoshga to‘lmagan nogiron bolasi) bor ayollarni ularning roziligisiz tungi ishlarga, ish vaqtidan tashqari ishlarga, dam olish kunlaridagi ishlarga jalb qilishga va xizmat safariga yuborishga yo‘l qo‘yilmaydi. Shu bilan birga homilador ayollarni va uch yoshga to‘lmagan bolasi bor ayollarni tungi ishlarga jalb qilishga bunday ish ona va bolaning sog‘lig‘i uchun xavf tug‘dirmasligini tasdiqlovchi tibbiy xulosa bo‘lgan taqdirdagina yo‘l qo‘yiladi. 228-modda

6. Uch yoshga to‘lmagan bolalari bor, budjet hisobidan moliyaviy jihatdan ta’minlanadigan muassasalar va tashkilotlarda ishlayotgan ayollarga ish vaqtining haftasiga 35 soatdan oshmaydigan qisqartirilgan muddati belgilanadi.2281-modda

7. Homilador ayolning, o‘n to‘rt yoshga to‘lmagan bolasi (o‘n olti yoshga to‘lmagan nogiron bolasi) bor ayolning, shu jumladan homiyligida shunday bolasi bor ayolning yoki oilaning betob a’zosini parvarish qilish bilan band bo‘lgan shaxsning iltimosiga ko‘ra, ish beruvchi tibbiy xulosaga muvofiq ularga to‘liqsiz ish kuni yoki to‘liqsiz ish haftasi belgilashga majburdir.229-modda

8. O‘n to‘rt yoshga to‘lmagan bitta va undan ortiq bolani (o‘n olti yoshga to‘lmagan nogiron bolani) tarbiyalayotgan yolg‘iz ota, yolg‘iz onaga (beva erkaklar, beva ayollar, nikohdan ajrashganlar, yolg‘iz onalarga) va muddatli harbiy xizmatni o‘tayotgan harbiy xizmatchilarning xotinlariga yillik ta’tillar, ularning xohishiga ko‘ra yoz vaqtida yoki ular uchun qulay bo‘lgan boshqa vaqtda beriladi.231-modda

10. O‘n ikki yoshga to‘lmagan ikki va undan ortiq bolasi yoki o‘n olti yoshga to‘lmagan nogiron bolasi bor ayollarga har yili uch ish kunidan kam bo‘lmagan muddat bilan haq to‘lanadigan qo‘shimcha ta’til beriladi.

O‘n ikki yoshga to‘lmagan ikki va undan ortiq bolasi yoki o‘n olti yoshga to‘lmagan nogiron bolasi bor ayollarga ularning xohishiga ko‘ra, har yili o‘n to‘rt kalendar kundan kam bo‘lmagan muddat bilan ish haqi saqlanmagan holda ta’til beriladi. Bunday ta’til yillik ta’tilga qo‘shib berilishi yoki ish beruvchi bilan kelishib belgilanadigan davrda undan alohida (to‘liq yoxud qismlarga bo‘lib) foydalanilishi mumkin.232-modda

11. Ayollarga tuqqunga qadar yetmish kalendar kun va tuqqanidan keyin ellik olti kalendar kun (tug‘ish qiyin kechgan yoki ikki va undan ortiq bola tug‘ilgan hollarda – yetmish kalendar kun) muddati bilan homiladorlik va tug‘ish ta’tillari berilib, davlat ijtimoiy sug‘urtasi bo‘yicha nafaqa to‘lanadi.

Homiladorlik va tug‘ish ta’tili jamlangan holda hisoblab chiqilib, tug‘ishga qadar amalda bunday ta’tilning necha kunidan foydalanilganidan qat’i nazar ayolga to‘liq beriladi. 233-modda

12. Ayolga, uning xohishiga ko‘ra, bolasi uch yoshga to‘lgunga qadar bolani parvarishlash uchun ish haqi saqlanmaydigan qo‘shimcha ta’til ham beriladi.

Bolani parvarishlash ta’tillari davrida ayolning ish joyi (lavozimi) saqlanadi. Bu ta’tillar mehnat stajiga lekin hammasini jamlaganda ko‘pi bilan olti yil (09.02.2022 yilgacha uch yil edi), shu jumladan mutaxassisligi bo‘yicha ish stajiga ham qo‘shiladi.

O‘zbekiston Resmpublikasi Prezidentining 2022-2026 yillarga mo‘ljallangan Yangi O‘zbekistonning taraqqiyot strategiyasi to‘g‘risidagi 2022 yil 28 yanvar kunidagi PF 60-son farmonida 2-qismi v-bandi 2-xatboshida ayollarga pensiya hisoblashda ularning bolani parvarishlash ta’tilida bo‘lish vaqtining hammasini jamlaganda ish stajiga qo‘shib hisoblanadigan 3 yillik davrni 6 yilga oshirish; belgilab berilgan edi.

234-moddasining beshinchi qismi O‘zbekiston Respublikasining 2022 yil 9 fevraldagi O‘RQ-752-sonli qonuni bilan o‘zgartirish kiritildi

13. Ikki yoshga to‘lmagan bolasi bor ayollarga, dam olish va ovqatlanish uchun beriladigan tanaffusdan tashqari, bolani ovqatlantirish uchun qo‘shimcha tanaffuslar ham beriladi. Bu tanaffuslar kamida har uch soatda bir marta har biri o‘ttiz minutdan kam bo‘lmagan muddat bilan beriladi. Ikki yoshga to‘lmagan ikki va undan ortiq bolasi bo‘lgan taqdirda, tanaffusning muddati kamida bir soat qilib belgilanadi.

14. Homilador ayollar va uch yoshga to‘lmagan bolasi bor ayollar bilan tuzilgan mehnat shartnomasini ish beruvchining tashabbusi bilan bekor qilishga yo‘l qo‘yilmaydi, korxonaning butunlay tugatilish hollari bundan mustasno, bunday hollarda mehnat shartnomasi ularni albatta ishga joylashtirish sharti bilan bekor qilinadi. Mazkur ayollarni ishga joylashtirishni mahalliy mehnat organi ularni ishga joylashtirish davrida qonun hujjatlarida belgilangan tegishli ijtimoiy to‘lovlar bilan ta’minlagan holda amalga oshiradi.237-modda

15. Davlat organlari va boshqa budjet tashkilotlarining axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish uchun mas’ul bo‘lgan homilador ayollar, bolani ikki va uch yoshgacha parvarish qilish bo‘yicha ta’tilda bo‘lgan ayollar, ular ishga chiqqandan keyingi birinchi yil davomida attestatsiyadan o‘tkazilmaydi.

Tadbirda ishtirokchilar tomonidan berilgan savollarga to`liq tushunchalar berildi.