naksu takayami

TAKAYAMI NAKSU

2025-05-09T20:35:28.635Z

A MOMENT OF US

Emma bir necha yil davomida shaharda yashashni orzu qilgan edi. U kichik shaharchadan Nyu-Yorkga ko‘chib kelganida, boshlanishda hamma narsa juda murakkab bo‘lib ko‘ringandi. Yangi ish, yangi odamlar, yangi turmush tarziga moslashish. Dastlab, shahar unga xuddi bir qo‘rqinchli, lekin jozibali joy kabi tuyuldi. Ammo, vaqt o‘tgach, u bu yerdagi o‘zi uchun yangi imkoniyatlarni topa boshladi.

Bir kun, Emma do‘kondan chiqayotganda, eshikni ochib, birdaniga James bilan to‘qnash keldi. James uning eski do‘stidan ko‘ra, faqat bir yigit edi. U kichik bir tabassum bilan Emma bilan salomlashdi. Emma esa boshida hayajonlanib, hech narsa demadi, faqat jilmayib o‘tib ketdi. Ularning uchrashuvi tasodifiy bo‘lsa-da, ikki yil davomida ular bir-biridan bexabar yashashdi, faqat bir necha marta ko‘rishgan edi.

Biroq, bir kuni Emma, Jamesni ko‘rib, unga yana bir bor qiziqish sezdi. Ular birgalikda kofe ichish uchun taklif qilishdi. Oddiy va sodda uchrashuv boshlangandi.

Emma: (ichki dunyosida bir narsa o‘zgarganini sezgan holda) “James, biz ko‘p vaqtni birga o‘tkazmadik. Hayot hammasi o‘zgarganini sezaman, lekin o‘sha eski yaxshi paytlar esiga tushadi. Sen qayerdasan?”

James: (tabassum qilib) “Ha, bilaman, men ham ko‘p narsalarni unutganman. Shahar o‘zgaradi, vaqt o‘zgartiradi, lekin ba’zan eski do‘stlar bilan suhbatlashish, ular bilan vaqt o‘tkazish menga quvonch baxsh etadi.”

Bir nechta so‘zlardan keyin, suhbat o‘zining tabiiy ritmini topdi. Ular har biri o‘zining ichki dunyosidan so‘zlab berdi. Emma o‘zining yangi hayotiga o‘tishdagi qiyinchiliklarini, James esa o‘zining shaxsiy izlanishlari va muvaffaqiyatlarini aytib berdi. Bu ikki odamning hikoyalari o‘xshash edi, ammo ular turli yo‘llar bilan o‘zgargan, bir-birini kutmagan holda bir-biriga yaqinlashgan edi.

Emma: (bir oz vaqt jimlikdan so‘ng) “James, men hech qachon o‘zimni shu qadar o‘zgarmagan his qilmagan edim. Ko‘p narsalarni o‘rganishim kerak edi. Yangi boshlanishlar, yangi odamlar… ba’zan o‘zgarishlarni qabul qilish oson emas, lekin sening kabi do‘stlar bu jarayonni osonlashtiradi.”

James: (jilmayib) “Men ham xuddi shu narsani his qilaman. Bir vaqtlar, bizning kichik shaharchamizda ham, bu shahar kabi o‘zgarmoqda. Har bir yangi boshlanish o‘ziga xos. Shuningdek, o‘zgarmaslik ham bor, Emma. Men seni hech qachon unutmadim. Sen bilan birga o‘tgan vaqt, har doim yaxshi xotiralar sifatida qoladi.”

Ularning ko‘zlarida hali ham o‘sha eski do‘stlik va ishonch bor edi. Hayot davom etganiga qaramay, bu suhbat, bu kichik uchrashuv ikki kishining ruhiy holatini o‘zgartirib yubordi. Bunday oddiy, ammo chuqur suhbatlar ko‘pincha eng muhim lahzalarga aylanadi.

Bu kechada, kofe ichayotgan ikki do‘st bir-biriga qarab, faqat o‘sha lahzada o‘zi bilan bo‘lishdi. Ularning hikoyalari davom etavergan bo‘lsa-da, bu uchrashuvni hech narsa almashtira olmadi. Hayot davom etayotgan bo‘lsa-da, ular bitta narsani aniq bilishardi: o‘zaro samimiyat va ishonch – bu eng qimmatli narsa edi.

Keyingi haftalarda Emma va James har hafta uchrashib turadigan odat chiqardilar. Kofe do‘konlari, bog‘lar, shunchaki kechqurun shaharda yurish — bu uchrashuvlar tobora mazmunliroq bo‘la boshladi. Gap faqat eski xotiralarni eslashda emasdi. Endi ular bir-birining bugunini tinglar, hayotga nisbatan qarashlarini baham ko‘rardi.

Bir kuni kechqurun, ular Central Parkning tinch burchagida o‘tirishardi. Kuzgi shamol barglarni to‘kib, havoni nimadir his qilinadigan, ammo nomini aytib bo‘lmaydigan hislar bilan to‘ldirardi.

Emma: (qulog‘iga sharfini mahkamroq o‘rab) “Men ko‘p narsalarni orqada qoldirishga harakat qildim, bilasanmi. Uydan chiqib ketganimda, o‘zimga va’da berganman: boshqa hech qachon orqaga qaramayman. Lekin…” — u jim bo‘lib qoldi, nafasini ichiga yutdi.

James: (ohangdor va sokin ovozda) “Lekin ba’zida orqaga qarash, aslida qayerdan kelganingni eslatadi. Bu yomon emas, Emma. Sen bu shaharda o‘zingni qaytadan yaratgan bo‘lishing mumkin, lekin bu degani sening ildizlaring yo‘q degani emas.”

Emma unga qaradi. Ko‘zlarida yosh yo‘q edi, ammo chuqur bir titroq bor edi. U haqiqatni eshitishni, kimdir unga eslatishini istayotgandek edi.

Emma: “Sen… sen har doim bunchalik vazmin bo‘lganmiding? Meni bunchalik tushunadigan? Yoki men endi seni boshqacha ko‘ryapman?”

James: (kulimsirab) “Balki sen o‘zgargansan. Yoki hayot bizni, vaqtimiz kelganida, to‘g‘ri holatda uchrashtiradi. Men ilgari bunday emasdim. Qochardim, qiyinchilikdan, mas’uliyatdan… hatto o‘zimdan. Lekin seni ko‘rgach, men endi bir joyda turishni, qarashni, tinglashni xohlay boshladim.”

Ular orasida og‘ir jimlik cho‘kdi. Ammo bu jimlik noqulay emas edi — bu sokinlik edi. Tushunilgan, eshitilgan, qadrlangan hislarning jimligi.

Emma asta Jamesning qo‘lini ushladi. Bu harakat rejada yo‘q edi, faqat yurak buyruq bergan edi.

Emma: “Hayot o‘zgaradi. Biz ham o‘zgaramiz. Lekin ba’zida, oramizdagi oddiy, halol suhbatlar meni qayta yashnatadi. Boshqacha bo‘lishim mumkinligini isbotlaydi.”

James: (qo‘lini mahkam ushlab) “Sen allaqachon boshqacha bo‘libsan. Sen ko‘proq kuchli, ko‘proq yurakdan. Men buni ko‘raman.”

Shu kechada ular hech qanday romantik so‘zlar aytmadi. Hech kim “men seni sevaman” demadi. Ammo bu, sevgi boshlanayotganini inobatga olgan birinchi lahza edi.

Shu kechada, shahar yana bir hikoyani yutdi. Bir-birini yo‘qotib, keyin yana topgan ikki insonning hikoyasi. Ular sevgi haqida hali gapirmasdi. Lekin ikkalasi ham bilar edi: bu kechada aytilmagan narsalar, aytilganlardan ko‘proq edi.

NAKSU TAKAYAMI

2025-05-09T20:24:59.989Z

I WAITED FOR YOU

Yaponiyaning shimoli-g‘arbida, qalin o‘rmonlar bilan o‘ralgan, tog‘ etagida joylashgan Yamasato degan bir qishloq bor edi. Bu yerda hayot sekin, lekin sokin kechardi. Har bir uyda bir tarix, har bir ko‘zda bir dard yashardi.

O‘sha qishloqda, onasidan erta yetim qolgan, yoshgina qiz yashardi. Uning ismi Aiko edi. Otasi, Urabe Hiroshi, o‘z vaqtida imperator armiyasida samuray bo‘lgan, lekin bir jangda halok bo‘lgan. Aikoning onasi esa hijron, sovuq va ochlikka chiday olmagan edi.

Aiko endi yolg‘iz yashar, qo‘shnisi bo‘lgan kampir – Oba-san unga ovqat pishirishni, kiyim tikishni o‘rgatgan. Oba-sanning o‘zi ham urushda o‘g‘lidan ayrilgan edi. Shu sababli Aikoni o‘z nabirasidek ko‘rar, unga o‘rgatgan har bir narsa orqali o‘tmishini unutishga harakat qilardi.

Bir kuni…

Oba-san: “Aiko-chan, bu dunyoda eng qimmatli narsa nima deb o‘ylaysan?”

Aiko: “Eh… menimcha… yurakdagi sokinlik.”

Oba-san kuldi: “Yurakdagi sokinlik doim bir sinov bilan keladi, bolam. Sen hali yosh, ko‘rasan, yuraging qancha og‘risa, shuncha chuqur sevishni o‘rganasan.”

Shu so‘zlardan ko‘p o‘tmay, qishloqqa bir notanish yigit keladi. U yelkasiga kichik bir sumka osib olgan, qadamida harbiylarning yurish ohangi sezilardi.

Yigitning ismi Takashi edi. U samuray oilasidan chiqqan bo‘lsa-da, urushdan charchab, tinch joy izlab kelgan edi. U Aikoning uyi yaqinidagi ibodatxonaga vaqtincha joylashdi.

Aiko va Takashi ilk bor ibodatxonada uchrashdi. Aiko har kuni gullar terib olib kelar, ularni ibodatxona yoniga qo‘yardi. Bir kuni Takashi uning qo‘liga qaramay so‘z qildi:

Takashi: “Sen har kuni bu gullarni terasanmi?”

Aiko: “Ha. Onam har doim shunday qilardi. Bu… uning menga qoldirgan yodgorligi.”

Takashi bosh irg‘adi: “Men har kuni qilich ko‘tarardim, ammo yuragim yengillik topmagan. Sen gullar terasan, lekin qalbingda onang bilan yashaysan.”

Bu uchrashuvdan keyin ular har kuni birga vaqt o‘tkazadigan bo‘lishdi. O‘rmon bo‘ylab yurishar, kechasi o‘t bo‘lib qolgan yaproqni qo‘lida aylantirib, hayot haqida suhbat qurishardi.

Aiko: “Sen urushdan qochdingmi?”

Takashi: “Yo‘q. Men o‘zimdan qochdim. Men… bir do‘stimni o‘ldirdim. U menga qilich ko‘tardi, men esa javob qaytardim. Ammo yuragim… kechirmayapti.”

Aiko unga qo‘l uzatdi. Ular ilk bor bir-birining ko‘zida ko‘z yosh ko‘rishdi.

Oradan oylar o’tdi

Aiko va Takashi bir-biriga oshiq bo‘lib qolishdi. Lekin qishloq ahli bunday munosabatga qarshi edi. Takashi “begona”, “qonli qo‘lli samuray” sifatida qaralardi. Oba-san esa Aikoga ogohlantirish berdi.

Oba-san: “Uning o‘tmishi qora, Aiko. Sen esa nurli qizsan. Yuragingni himoya qil.”

Aiko: “Lekin yuragim unga allaqachon tegishli…”

Bir kuni, Aiko og‘ir kasal bo‘lib qoldi. Sovuq kechalar va ochlik uning zaif tanasini holdan toydirgan edi. Takashi uni parvarish qildi, qo‘lini ushlab tonggacha bedor o‘tirardi.

Takashi: “Sen sog‘ayishing kerak. Sen o‘lmaysan, Aiko. Men yana gunohkor bo‘lishni istamayman.”

Aiko: “Takashi… agar men ketaman desam, meni yodda tutasanmi?”

Takashi: “Sen mening yuragim bo‘lding. Men har tunda sening ismingni yodlab uxlayman.”

Bahor keldi. Gullar yana ochildi, lekin Aikoning yuzi oqarib, nafasi qisqarib qolgan edi. Oba-san unga dorivor o‘simliklar bergan bo‘lsa-da, bu faqat vaqtincha yengillik berardi.

Takashi har kuni Aikoni tog‘ bo‘yiniga olib chiqardi. U yerda ular yelkam-yelka o‘tirib, uzoqda to‘lqinlanayotgan dalalarni kuzatishar, shudringli havodan nafas olar, va o‘z orzularini so‘zlab chiqishardi.

Aiko: “Men orzu qilaman… bir kun kelib biz bu qishloqdan ketamiz. Daryo bo‘yidagi kichik uyda yashaymiz. Sen baliq tutasan, men esa gullar teraman.”

Takashi: (jim turadi, ko‘zlari to‘lgan) “Men sening har bir orzuingni ro‘yobga chiqarishga qasam ichaman.”

Ammo qishloqqa yirik muammo yaqinlashmoqda edi. Shogun vakillari qishloqni soliq yig‘imiga tortmoqchi bo‘ldi. Ular keksa va yoshni ajratmasdan, kimda bor – oladi, degan buyruq bilan kelishdi. Qishloq ahli esa norozilik bilan qarshi chiqdi.

Takashi bu nohaqlikni ko‘rib, yana bir bor qilichini beliga taqdi. Ammo bu gal o‘ldirish uchun emas, himoya qilish uchun.

Oba-san: “Yana qoning to‘kiladimi, bolam”

Takashi: “Agar men bu qishloqni himoya qilmasam, Aikoni qanday sevgan bo‘laman?”

U qishloq oqsoqollari bilan birga shogun vakillari bilan muzokara qildi. U o‘zini qurbon qilish evaziga qishloqni omon saqlashga va’da berdi.

Shart shunday bo‘ldi: Takashi o‘zini Tokyoga topshiradi, evaziga Yamasato qishlog‘i ozod bo‘ladi. Aiko bu xabarni eshitgach, jim qoldi, so‘ng yig‘lab yubordi.

Aiko: “Sen menga orzularimni va’da qilganding. Nega endi menga yolg‘izlikni qoldiryapsan?”

Takashi: “Sening yashashing – mening orzum. Men yo‘q bo‘lsam ham, sening tabassuming yashasin.”

Ketish kuni keldi. Oba-san Takashiga qora ipakdan tikilgan ko‘ylak berdi. Bu uning o‘g‘liga tegishli bo‘lgan, lekin hech kiymagan edi.

Oba-san: “Men o‘g‘limni yo‘qotdim. Endi seni ham yo‘qotaman. Lekin yuragingdagi poklik meni xotirjam qiladi.”

Takashi Aikoning oldiga keldi. Uning qo‘lida kichik quticha bor edi. Unda kichik loydan yasalgan ikki qush — biri oq, biri qora.

Takashi: “Bu qushlar biz. Oq qush – sening begunohliging, qora qush – mening gunohlarim. Ular bir-biridan ajralmasin.”

Aiko javoban unga rangsiz ipak tasma berdi.

Aiko: “Buni yuragingga bog‘la. Har nafas olganingda meni esla.”

Takashi ketdi. Uning ketishi bilan bahor ham yuvilib ketganday bo‘ldi. Qishloqda sukunat hukm surdi.

Aiko esa uni kutdi. Har kuni u tog‘ bo‘yiniga chiqib, uzoqdan kelayotgan har qanday odamni kuzatardi. Bir yil , ikki yil o‘tdi. Takashidan xat ham, xabar ham kelmadi.

Aiko zaiflashdi. Yuragi endi bardosh bermas edi. Oba-san uni parvarish qilar, u bilan suhbatda bo‘lar edi.

Oba-san: “Takashi senga yashashni o‘rgatdi, Aiko.”

Aiko: “Lekin u yuragimni olib ketdi. Endi faqat yarim odamman.”

Bir kecha, oy nuri derazadan tushib turgan paytda, Aiko oxirgi marta ibodat qildi. U qo‘lidagi ikki qushni ushlab, pichirladi:

Aiko: “Men seni kutaman. Bu hayotda bo‘lmasa ham, kelgusi hayotda…”

U shu so‘zlar bilan ko‘z yumdi.

Takashi ketganidan 2yil o‘tdi. Yamasato qishlog‘i o‘zgarib bordi. Aiko ham vafot etdi.

Mahalliy odamlar bu joyga “Sevgi qoyasi” deb nom berdi. Har kim bu yerga kelib, yurak so‘zlarini aytadi, sukunatda yig‘laydi, va umid qiladi.

Va bir kuni… uzoqdan, yuzlarida chandig’i bor,qolida esa qonga belangan qilich , qo‘li titragan bir kishi keldi. U qora kiyimda edi. Uning ko‘zlari sukunatga to‘la, yuragi iztirobga yo‘g‘rilgan.

U yodgorlik oldida tiz cho‘kdi.

Takashi: “Men qaytdim, Aiko. Ammo kech qoldim…”

U yodgorlik yoniga yotdi. Va so‘nggi marta ko‘zlarini yumdi.

Bu voqealar Takashi qaytib kelishidan ikki oy avval sodir bo‘lgan edi.

Bahor hali tog‘larning orqasida pishayotgan edi. Qorlar endigina erib, tuproqqa umid tomchilari singayotgandi. Ammo Aikoning vujudi bahorni kutishga ojiz bo‘lib qolgandi.

U so‘nggi haftalarda ko‘p jim yurdi. Yuragi har tun o‘zini tor tutardi, go‘yo har bir urishi – og‘ir yuk tortayotganday edi. Har kuni derazadan osmonga qarar, kech tushganda esa yostiqni ko‘z yoshi bilan ho‘l qilardi.

Oba-san: “Aiko-chan, yuragim sezayapti… bir dard bosmoqda seni.”

Aiko (sekin jilmayib): “Men to‘liq yashadim. Har bir kunimni yuragim sevgan insonni kutish bilan o‘tkazdim. Qolganini endi osmonlar biladi…”

U o‘sha kuni oxirgi bor tog‘ bo‘yiniga chiqdi. Pastda shovqinli daryo oqardi, osmon esa tiniq edi. Aiko ikki qush — biri oq, biri qora — yasalgan loy haykalchalarni qo‘lida ushlab, ibodat qildi.

Aiko: “Takashi… agar sen bu ovozni bir kun eshitsang, bilgin — men seni hech qachon unutmadim. Men seni kutdim, kutdim… va kutib o‘tdim.”

U kechqurun o‘z to‘shagiga yotdi. Oba-san uni choy bilan iliqlatmoqchi bo‘ldi, lekin Aiko asta boshini chayqadi.

Aiko: “Men charchadim, Oba-san. Ko‘zimni yumsam, balki uni tushimda ko‘rar…”

Oba-san uning qo‘lini ushlab, past ovozda she’r o‘qidi — eski she’r, yaponlar kechirim tilab o‘qiydigan duo:

“Ketayotgan yurak, yuragini esla,

Kim seni sevgan — unga nafas bo‘l.

So‘nggi ko‘z yoshing — gulsifat yog‘du,

Unutma: sevgi o‘lmaydi, yurakda qol…”

Aiko ko‘zlarini yumdi. So‘nggi nafasida u:

“Takashi…”

— deb pichirladi.

So‘ngra tinchlik cho‘kdi. Deraza ortida shamol to‘xtadi, kechikkan yaproqlar yerga yumshoq tushdi. Oba-san uning qo‘lini qo‘yib yubormadi.

Ertalab esa qishloq o‘rtasidagi ibodatxona eshigi oldida oq matoga o‘ralgan kichik tosh haykalchalar paydo bo‘ldi: biri oq, biri qora qush — bir-biriga suykalib turardi.

Qishloq ahli sukutda yig‘ladi. Ular Aikoni so‘nggi marta tog‘ bo‘yniga olib chiqib dafn qilishdi. Oba-san esa yoniga bitta so‘z yozilgan toshni qo‘ydi:

“Men seni kutdim.”

Oba-san Aikoning vafotidan keyin uning sandig‘ini ochdi. U yerda bir parcha yozuv topdi — Aikoning o‘z qo‘li bilan yozilgan, lekin hech kimga bermagan maktubi.

U shunday yozgan edi:

“Agar men bu xatni yozayotgan bo‘lsam, demak yuragim bir sir bilan to‘lib ketgan.

Men uni kutdim. Takashini. Har kuni, har tunda… va yuragimda bir hayotni ko‘tarib yurdim.

Men farzandlik bolishni hohlagan edim lekin bu menga orzu bo’lib qoldi

Bilmadim, bu sirni aytishim kerakmidi. U kelsa, unga aytaman degandim.

Ammo men kutgan bahor kechikdi.

Agar bola dunyoga kelganida, men unga ‘Yuki’ deb ism qo‘ymoqchi edim — bu ‘umid’ degani.

Chunki, u mening oxirgi umidim edi.”

Oba-san bu maktubni ko‘z yoshlar bilan Takashining qabri yoniga qo‘ydi. So‘nggi marta yelkasini qattiq silkitib, pichirladi:

“Endi sizlar bir boldingiz . Aiko, Takashi.Ikkita yurak, bir qabriston, bir abadiyat.”

Tog‘ ustida shamol esdi. Qora va oq qush yodgorligi tepasida bir yaproq aylanib, yerga tushdi.

Va Yamasato qishlog‘ida bir afsona tug‘ildi — muhabbat, kutish va yo‘qotish haqida. Har yil bir kun — Aiko, Takashi xotirasiga sukunatda ibodat qilinadi.