Qodir Bozorov

"Mikrovolnovka" qanday ishlaydi?

2024-02-19T08:23:53.593Z

Microvawe

Amerikalik muhandis Persi Spenser Ikkinchi Jahon urushi davrida fashistlar samolyotlarini aniqlashga yordam beradigan RADAR texnologiyasini ishlab chiqdi, ammo tez orada u boshqa hayratlanarli ilovalarga ega bo'ladi. 1945-yilning bir kuni Spenser magnetron deb nomlangan radar asbobi yonida turar edi, bu qurilma samolyotlarni aks ettira oladigan yuqori intensiv mikroto'lqinlarni ishlab chiqaradi. Birdan cho‘ntagidagi konfet erib ketganini payqadi.

U boshqa narsalarni magnetronga ta'sir qildi va, albatta, popkorn yadrolari paydo bo'ldi va tuxum - yaxshi pishdi. Ko'p o'tmay, xuddi shu texnologiyadan foydalangan holda ishlaydigan birinchi mikroto'lqinli pech paydo bo'ldi. Xo'sh, u qanday ishlaydi?
Barcha yorug'lik energiyasi tebranuvchi elektr va magnit maydonlarining to'lqinlarida tarqaladi. Ushbu tebranishlar elektromagnit spektrni o'z ichiga olgan bir qator chastotalarni qamrab oladi. Chastota qanchalik baland bo'lsa, shunchalik baquvvat bo'ladi. Gamma nurlari va rentgen nurlari eng yuqori chastotalarga ega; mikroto'lqinlar va radio to'lqinlar eng past darajaga ega.

Umuman olganda, yorug'likning tebranuvchi elektr maydoni molekuladagi elektronlar kabi zaryadlangan zarrachalarga kuch ta'sir qiladi. Yorug'lik suv kabi qutbli molekulalarga duch kelganda, ularning ijobiy va salbiy hududlari turli yo'nalishlarda itarilib, tortilishi natijasida ularni aylantirishi mumkin. Yorug'likning harakatlanish chastotasi uning materiya bilan qanday ta'sir qilishini ham belgilaydi.

Mikroto'lqinlar ko'pgina oziq-ovqatlarda mavjud bo'lgan suv molekulalari bilan kuchli ta'sir o'tkazadi. Asosan, ular molekulalarni bir-biriga urishtirib, ishqalanish issiqlik hosil qiladi. Uy mikroto'lqinli pechlari bo'shliqli magnetronlar bilan jihozlangan. Mikroto'lqinli pechni ishga tushirganingizda, magnetron ichidagi isitiladigan element elektronlarni chiqarib yuboradi va kuchli magnit ularni tashqariga chiqishga majbur qiladi.

Magnitronning metall bo'shliqlari ustidan o'tayotganda, elektronlar tebranish zaryadini keltirib chiqaradi va elektromagnit mikroto'lqinlarning uzluksiz oqimini hosil qiladi. Metall quvur mikroto'lqinli pechlarni asosiy oziq-ovqat bo'limiga yo'naltiradi, u erda ular metall devorlardan sakrab o'tib, ichidagi ovqatga bir necha santimetr kirib boradi.
Mikroto'lqinlar oziq-ovqatda suv kabi qutbli molekulalarga duch kelganda, ular yuqori chastotalarda tebranadi. Bu taomning tarkibiga qarab qiziqarli ta'sir ko'rsatishi mumkin. Yog 'va shakar mikroto'lqinlarni suvga qaraganda kamroq o'zlashtiradi, shuning uchun ularni faqat mikroto'lqinli pechda pishirsangiz, unchalik ko'p bo'lmaydi.

Ammo mikroto'lqinli pechlar zefirga duch kelganda, ular jelatin-shakar matritsasi ichidagi namlikni isitib, issiq havoni kengaytiradi va zefir pufagini hosil qiladi. Yog 'mohiyatan yog'dagi suv tomchilarining suspenziyasidir. Mikroto'lqinli pechda suv tezda bug'lanadi, sariyog 'tez eriydi, ba'zan esa biroz kuchli.

Shunday qilib, mikroto'lqinlar oziq-ovqat molekulalarini ishqalanish orqali mexanik ravishda isitadi, ammo ular kimyoviy jihatdan o'zgartirmaydi. Mikroto'lqinli pechda isitiladigan sho'rva pechda yoki pechda isitiladigan sho'rvadan molekulyar jihatdan farq qilmaydi. "Mikroto'lqinli radiatsiya" atamasi tashvishli bo'lishi mumkin. Ammo fizikada radiatsiya energiyaning bo'shliq bo'ylab har qanday uzatilishini oddiygina tasvirlaydi.

Yuqori chastotali ionlashtiruvchi nurlanish zararli bo'lishi mumkin, chunki u molekulalardan, jumladan DNKdan elektronlarni olib tashlashi mumkin. Biroq, mikroto'lqinlar kimyoviy aloqalarni o'zgartirish uchun etarlicha energiyaga ega emas. Mikroto'lqinli pechlar esa xavfsizlik va samaradorlik uchun oqishning oldini olish uchun mo'ljallangan. Shunga qaramay, ta'sir qilishni butunlay cheklash uchun mutaxassislar mikroto'lqinli pech yoqilganda bir necha fut uzoqlikda turishni maslahat berishadi.
Mikroto'lqinli metall xavfli, shunday emasmi? Xo'sh, bu bog'liq. Metalllar o'tkazgichdir, ya'ni ularning elektronlari atomlari bilan erkin bog'langan va elektr maydonlariga javoban erkin harakatlanadi. Mikroto'lqinli nurlanishni yutish o'rniga, metallning elektronlari sirt ustida to'planib, o'tkir qirralarda, burchaklarda va kichik bo'shliqlarda yuqori kuchlanishga olib keladi.

Bunga alyuminiy folga varag'idagi burmalar, vilkalar yoki metall buyumlar va mikroto'lqinli pechning metall devorlari orasidagi joylar kiradi. Ba'zida kuchlanishlar atrofdagi havo molekulalaridan elektronlarni olib tashlash uchun etarlicha yuqori bo'ladi. Bu elektr zaryadlangan gaz yoki plazma keyinchalik chaqmoqdek uchqun hosil qilishi va mikroto'lqinlarni ko'proq singdirishi natijasida o'sishi mumkin. Pech o'chirilgandan so'ng, plazma tarqaladi.

Mikroto'lqinli pechda hamma metall buyumlar ham uchqun chiqavermaydi, garchi ular biroz notekis pishishiga olib kelishi mumkin. Aslida, mikroto'lqinli pechning ko'plab qadoqlari oziq-ovqat yuzasini maydalash uchun yupqa metall qoplamadan foydalanadi. Umuman olganda, pechning devorlariga yaqinlashmasa, metall qoshiqni mikroto'lqinli pechda sho'rva solingan idishga qo'yish juda oddiy ish bo'lishi kerak. Bu Radar bilan pishirishning yana bir yaxshi foydasi.

Salvador Dali

2024-02-17T14:41:09.743Z

Salvador Dali 1904-yil 11-mayda Figueresda, Kataloniya, Ispaniyada tug‘ilgan, o‘zining ekssentrik shaxsiyati va innovatsion san’at asarlari bilan tanilgan taniqli surrealist rassom edi. Dalining dastlabki badiiy iste'dodlari yoshligidan yaqqol namoyon bo'ldi va u atigi 17 yoshida Madriddagi San-Fernando Qirollik Tasviriy san'at akademiyasiga o'qishga kirdi.

1920-yillarda Dali Parijga ko'chib o'tdi va Andre Breton boshchiligidagi syurrealistik harakatga qo'shildi. Uning o'ziga xos uslubi paydo bo'ldi, u orzuga o'xshash, fantastik tasvirlar va tafsilotlarga ehtiyotkorlik bilan e'tibor bilan ajralib turadi.

Uning eng mashhur kartinalaridan biri “Xotiraning barqarorligi” (1931) asarida vaqt va xotiraning ravonligini aks ettiruvchi turli ob’ektlar ustiga o‘ralgan eriydigan soatlar aks ettirilgan.

The Persistence of Memory - Salvador Dali

Dalining g'ayrioddiyligi uning san'atidan tashqariga chiqdi; u o'zining ajoyib mo'ylovi, hashamatli kiyimi va teatrdagi xatti-harakatlari bilan mashhur edi. Uning shaxsiy hayoti ham xuddi shunday dramatik edi, u rafiqasi va rassom hamkasbi Gala bilan notinch munosabatlar bilan ajralib turardi.

Ikkinchi jahon urushi paytida Dali va Gala Qo'shma Shtatlarga ko'chib o'tdi va u erda noyob va bahsli asarlar yaratishda davom etdi. 1950-yillarda u o'z san'atida diniy mavzularni, jumladan, mashhur "Oxirgi kechki ovqat marosimi" kartinasi bilan shug'ullangan.

Salvador Dalining karerasi bir necha o'n yilliklarni qamrab oldi va u 1989 yil 23 yanvarda Figueresda vafot etgunga qadar sermahsul rassom bo'lib qoldi. Uning merosi zamonaviy san'at olamida mashhur bo'lgan va o'rganilayotgan syurreal durdona asarlari orqali yashaydi.

How gravity works?

2024-02-17T10:54:17.484Z

How far would you have to go to escape gravity?

More than six thousand light years from the surface of the earth, a rapidly spinning neutron star called the Black Widow pulsar blasts its companion brown dwarf star with radiation as the two orbit each other every 9 hours. Standing on our own planet, you might think you’re just an observer of this violent ballet. But in fact, both stars are pulling you towards them. And you’re pulling back, connected across trillions of kilometers by gravity.

Gravity is the attractive force between two objects with mass—any two objects with mass. Which means that every object in the universe attracts every other object: every star, black hole, human being, smartphone, and atom are all constantly pulling on each other. So why don’t we feel pulled in billions of different directions? There are two reasons: mass and distance.

The original equation describing the gravitational force between two objects was written by Isaac Newton in 1687. Scientists’ understanding of gravity has evolved since then, but Newton’s Law of Universal Gravitation is still a good approximation in most situations. It goes like this: the gravitational force between two objects is equal to the mass of one times the mass of the other, multiplied by a very small number called the gravitational constant, and divided by the distance between them, squared.

If you doubled the mass of one of the objects, the force between them would double, too. If the distance between them doubled, the force would be one-fourth as strong. The gravitational force between you and the Earth pulls you towards its center, a force you experience as your weight. Let’s say this force is about 800 Newtons when you’re standing at sea level. If you traveled to the Dead Sea, the force would increase by a tiny fraction of a percent. And if you climbed to the top of Mount Everest, the force would decrease—but again, by a minuscule amount.

Traveling higher would make a bigger dent in gravity’s influence, but you won’t escape it. Gravity is generated by variations in the curvature of spacetime—the three dimensions of space plus time—which bend around any object that has mass. Gravity from Earth reaches the International Space Station, 400 kilometers above the earth, with almost its original intensity. If the space station were stationary on top of a giant column, you’d still experience ninety percent of the gravitational force there that you do on the ground.

Astronauts just experience weightlessness because the space station is constantly falling towards the earth. Fortunately, it’s orbiting the planet fast enough that it never hits the ground. By the time you made it to the surface of the moon, around 400,000 kilometers away, Earth’s gravitational pull would be less than 0.03 percent of what you feel on earth. The only gravity you’d be aware of would be the moon’s, which is about one-sixth as strong as the earth’s.

Travel farther still, and Earth’s gravitational pull on you will continue to decrease, but never drop to zero. Even safely tethered to the Earth, we’re subject to the faint tug of distant celestial bodies and nearby earthly ones. The sun exerts a force of about half a Newton on you. If you’re a few meters away from a smartphone, you'll experience a mutual force of a few piconewtons. That’s about the same as the gravitational pull between you and the Andromeda Galaxy, which is 2.5 million light years away but about a trillion times as massive as the sun.

But when it comes to escaping gravity, there’s a loophole. If all the mass around us is pulling on us all the time, how would Earth’s gravity change if you tunneled deep below the surface, assuming you could do so without being cooked or crushed? If you hollowed out the center of a perfectly spherical Earth—which it isn’t, but let’s just say it were—you'd experience an identical pull from all sides. And you’d be suspended, weightless, only encountering the tiny pulls from other celestial bodies. So you could escape the Earth’s gravity in such a thought experiment—but only by heading straight into it.

Sigaretalar tanaga qanday ta'sir qiladi?

2024-02-06T09:51:40.243Z

Sigaretalar biz uchun yaxshi emas. Bu deyarli yangilik emas - biz chekishning zarari haqida o'nlab yillar davomida bilamiz.

Ammo sigaretalar bizga qanday zarar etkazadi? Keling, ularning tarkibiy qismlari tanamizga kirib borishi bilan nima sodir bo'lishini va chekishni tashlaganimizda jismoniy foyda olishimizni ko'rib chiqaylik.

Har bir nafas olishda tutun o'zining 5000 dan ortiq kimyoviy moddalarini tana to'qimalariga olib keladi. Qatron, qora, qatronli material boshidanoq tish va tish go'shtini qoplay boshlaydi, tish emalini shikastlaydi va oxir-oqibat chirishga olib keladi. Vaqt o'tishi bilan tutun ham burundagi nerv uchlarini shikastlab, hidning yo'qolishiga olib keladi.

Nafas olish yo'llari va o'pka ichida tutun infektsiyalar, shuningdek, bronxit va amfizem kabi surunkali kasalliklar ehtimolini oshiradi. U buni nafas yo'llarini toza saqlash vazifasi bo'lgan kiprikchalar, mayda, tuksimon tuzilmalarga zarar etkazish orqali amalga oshiradi. Keyin u o'pka va qon o'rtasida kislorod va karbonat angidrid almashinuvini ta'minlaydigan alveolalarni, mayda havo qoplarini to'ldiradi.

Uglerod oksidi deb ataladigan zaharli gaz bu membranani qonga kesib o'tib, gemoglobin bilan bog'lanadi va u odatda tana bo'ylab tashiladigan kislorodni siqib chiqaradi. Bu chekish kislorod etishmasligi va nafas qisilishiga olib kelishi mumkin bo'lgan sabablardan biridir.

Taxminan 10 soniya ichida qon oqimi nikotin deb ataladigan stimulyatorni miyaga olib boradi, bu esa chekishni juda o'ziga qaram qiladigan yoqimli his-tuyg'ularni keltirib chiqaradigan dofamin va boshqa neyrotransmitterlarni, shu jumladan endorfinlarni chiqaradi.

Sigaret tarkibidagi nikotin va boshqa kimyoviy moddalar bir vaqtning o'zida qon tomirlarining siqilishiga olib keladi va ularning nozik endotelial qoplamini shikastlab, qon oqimini cheklaydi. Qon tomirlarining bu ta'siri qon tomirlari devorlarining qalinlashishiga olib keladi va qon trombotsitlarining yopishqoqligini kuchaytiradi, qon quyqalari paydo bo'lishi va yurak xurujlari va qon tomirlarini qo'zg'atish ehtimolini oshiradi.

Sigaret ichidagi ko'plab kimyoviy moddalar tanadagi DNKda saraton paydo bo'lishiga olib keladigan xavfli mutatsiyalarni keltirib chiqarishi mumkin. Bundan tashqari, mishyak va nikel kabi ingredientlar DNKni tiklash jarayonini buzishi mumkin, bu esa tananing ko'plab saraton kasalliklariga qarshi kurashish qobiliyatini buzishi mumkin. Darhaqiqat, Qo'shma Shtatlardagi har uchinchi saraton o'limiga chekish sabab bo'ladi.

Va bu nafaqat o'pka saratoni. Chekish ko'plab to'qimalar va organlarda saraton paydo bo'lishiga, shuningdek, ko'rish qobiliyatining buzilishiga va suyaklarning zaiflashishiga olib kelishi mumkin. Bu ayollarning homilador bo'lishini qiyinlashtiradi. Erkaklarda esa erektil disfunktsiyaga olib kelishi mumkin.

Ammo chekishni tashlaganlar uchun deyarli darhol va uzoq muddatli jismoniy foyda bilan katta ijobiy ijobiy tomonlar mavjud. Chekuvchining oxirgi sigaretidan atigi 20 daqiqa o'tgach, yurak urishi va qon bosimi normal holatga qaytadi. 12 soatdan keyin uglerod oksidi darajasi barqarorlashadi, qonning kislorod tashish qobiliyatini oshiradi.

To'xtatilgandan bir kun o'tgach, yurak xuruji xavfi pasayishni boshlaydi, chunki qon bosimi va yurak urish tezligi normallashadi. Ikki kundan keyin hid va ta'm uchun mas'ul bo'lgan nerv uchlari tiklana boshlaydi. Taxminan bir oydan keyin o'pka sog'lom bo'ladi, yo'tal va nafas qisilishi kamroq bo'ladi.

Nafas olish yo'llari va o'pkalaridagi nozik, tukka o'xshash kirpiklar haftalar ichida tiklana boshlaydi va 9 oydan keyin tiklanadi, infektsiyaga chidamliligini oshiradi. Chiqarishning bir yilligi munosabati bilan yurak xastaliklari xavfi ikki baravar kamayadi, chunki qon tomirlari faoliyati yaxshilanadi.

Besh yil o'tgach, qon pıhtılarının paydo bo'lish ehtimoli keskin kamayadi va insult xavfi pasayishda davom etadi. O'n yil o'tgach, o'limga olib keladigan o'pka saratoni rivojlanish ehtimoli 50% ga kamayadi, ehtimol tananing DNKni tiklash qobiliyati yana tiklanganligi sababli.

O'n besh yil o'tgach, koroner yurak kasalligining rivojlanish ehtimoli chekmaydigan odam bilan bir xil bo'ladi. Bularning barchasiga erishish oson, deb o'ylashning ma'nosi yo'q. Chiqarish nikotinni olib tashlash natijasida yuzaga keladigan tashvish va tushkunlikka olib kelishi mumkin.

Yaxshiyamki, bunday ta'sirlar odatda vaqtinchalik. Asboblar arsenalining ortib borayotgani tufayli, ishdan bo'shatish osonlashmoqda. Nikotinni saqich, teri yamoqlari, pastillar va spreylar orqali almashtirish sigaret chekuvchilarni chekishga yordam beradi.

Ular miyadagi nikotin retseptorlarini rag'batlantirish orqali ishlaydi va shu bilan boshqa zararli kimyoviy moddalarni qo'shmasdan olib tashlash belgilarining oldini oladi. Maslahat va qo'llab-quvvatlash guruhlari, kognitiv xulq-atvor terapiyasi va o'rtacha intensivlikdagi mashqlar chekuvchilarga sigaret chekmaslikka yordam beradi. Bu yaxshi yangilik, chunki chiqish sizni va tanangizni sog'likka qaytish yo'liga soladi.

En | Ru | Tr

Sigara vücudu nasıl etkiler?

2024-02-06T09:44:09.397Z

Sigara bizler için faydalı değil. Bu yeni bir şey değil, on yıllardır sigara içmenin tehlikelerini biliyoruz. Peki sigara bize tam olarak nasıl zarar verir? İçindeki maddeler vücudumuza girdiğinde neler olduğuna bakalım ve sigara içmeyi bırakırsak fiziksel faydaları nelerdir öğrenelim.

Sigara, her solukla 5.000'den fazla kimyasal maddeyi vücut dokularına nüfuz ettiriyor. Başından itibaren katran -siyah, reçineli malzeme- dişleri ve diş etlerini kaplamaya başlıyor, diş minesine zarar veriyor ve sonunda çürüğe sebep oluyor. Sigara zamanla burundaki sinir uçlarına da zarar vererek koku alma kaybına sebep oluyor. Solunum yolları ve ciğerlerdeki bronşit ve anfizem gibi kronik hastalıkların yanı sıra enfeksiyonların riskini de artırıyor. Bunu sile -görevi solunum yollarını temiz tutmak olan küçük tüyümsü yapılar- zarar vererek gerçekleştiriyor. Sonra alveolleri -kan ile akciğerler arasında oksijen ve karbondioksit değiş tokuşunu sağlayan küçük hava keseleri- dolduruyor. Zehirli bir gaz olan karbonmonoksit zardan geçip kana karışıyor, hemoglobine tutunuyor ve normalde vücut boyunca taşınan oksijeni yerinden ediyor. Sigaranın oksijen yoksunluğu ve nefes darlığına yol açmasının sebeplerinden biri budur.

Yaklaşık 10 dakika içinde kan akışı beyine, endorfin de dahil olmak üzere dopamin ve diğer nörotransmiterlerin salgısını tetikleyerek, zevkli hisler oluşturup sigarayı oldukça bağımlılık yapıcı kılan nikotin denilen bir uyarıcı taşıyor. Sigaradaki nikotin ve diğer kimyasallar eş zamanlı olarak kan damarlarında daralmaya sebep oluyor, hassas endotelyal astarına zarar veriyor ve kan akışını kısıtlıyor. Bu damarsal etkiler kan damarı duvarlarında kalınlaşmaya yol açıyor ve trombosit yapışkanlığını artırıyor, sonra da pıhtı oluşma ihtimalini yükselterek kalp krizini ve felci tetikliyor. Sigarada bulunan kimyasallardan çoğu, kanser oluşturabilecek tehlikeli DNA mutasyonlarını tetikleyebilir. Ek olarak, arsenik ve nikel gibi bileşenler DNA onarımı sürecini baltalayabilir, bu da vücudun birçok kanserle savaşma yeteneğini riske atar. Amerika'da her üç kanser ölümünden birinin sebebi sigara içmek. Sadece akciğer kanseri de değil. Sigara, görme bozukluğu ve zayıf kemiklerin yanı sıra birçok doku ve organda da kansere sebep olabilir. Kadınlarda gebe kalmayı zorlaştırır. Erkeklerde ereksiyon bozukluğuna sebep olur.

Ama sigarayı bırakanlar için neredeyse anında ve uzun süreli fiziksel fayda sağlayan çok büyük artıları var. Tiryakinin son sigarasından hemen 20 dk. sonra kalp atışları ve kan basıncı normale dönmeye başlar. On iki saat sonra karbonmonoksit seviyesi dengelenerek kanın oksijen taşıma kapasitesini artırır. Bıraktıktan bir gün sonra kan basıncı ve kalp atışı normalleştikçe kalp krizi riski azalmaya başlar. İki gün sonra koku ve tat almakla görevli sinir uçları iyileşmeye başlar. Daha az öksürük ve nefes yetmezliği ile akciğerler, bir ay içinde daha sağlıklı hale gelir. Solunum yollarındaki ve akciğerlerdeki hassas tüyümsü siller haftalar içinde iyileşmeye başlar ve 9 ay içinde onarılıp enfeksiyonlara dayanıklılık geliştirir. Bırakmanın birinci yıl dönümünde kan damarlarının işlevini geliştirmesiyle kalp hastalıkları riski yarıya düşer. Beş yıl içinde pıhtı oluşma ihtimali önemli derecede azalır ve felç riski azalmaya devam eder. On seneden sonra ölümcül akciğer kanseri oluşma riski muhtemelen vücut DNA onarma yeteneğine tekrar kavuştuğu için %50 azalır. 15 sene içerisinde, kroner kalp hastalığına yakalanma riski

sigara içmeyen bir kişininki ile aynı seviyede olur.

Başarması çok kolaymış gibi davranmanın lüzumu yok. Sigarayı bırakmak, nikotin yoksunluğundan dolayı endişeye ve depresyona yol açabilir. Neyse ki bu etkiler genellikle geçicidir. Giderek artan araçlar sayesinde de sigarayı bırakmak kolaylaşmaktadır. Sakız, nikotin bandı, pastil ve spreyler ile nikotin yerine alternatif oluşturan terapiler tiryakileri sigaradan soğutmaya yardımcı olabilir. Beyindeki nikotin reseptörlerini uyararak başka zararlı kimyasal maddeler işe karışmadan yoksunluk belirtilerinin önüne geçiyorlar. Danışmanlık ve destek grupları, bilişsel davranışçı terapi ve makul yoğunlukta egzersiz yapmak da tiryakilerin sigarasız kalmasına yardımcı olur.

Bu iyi haber çünkü sigarayı bırakmak sizi ve vücudunuzu sağlıklı yaşam yoluna tekrar ilettiği için.

Uz | En | Ru

Как сигареты влияют на организм?

2024-02-06T09:41:38.341Z

Конечно! Вот ваш текст, организованный в структурированные абзацы:

Сигареты наносят нам вред. Едва ли кого-то это удивит — мы уже десятки лет знаем о вреде курения.

Но как именно сигареты вредят нам? Посмотрим, что происходит, когда их содержимое распространяется в наших телах и какую пользу нашему организму даёт отказ от курения.

С каждой затяжкой с дымом в ткани организма попадает более 5 000 химических элементов. С самой первой затяжки смола — чёрное липкое вещество — постепенно покрывает зубы и десны, повреждает зубную эмаль и в конечном итоге разрушает её. Со временем дым также повреждает нервные окончания в носу, что приводит к потере обоняния.

Из-за дыма дыхательные пути и лёгкие становятся более подверженными инфекциям и хроническим заболеваниям, таким как бронхит и эмфизема. Дело в том, что дым повреждает реснички — крошечные волосковидные структуры, отвечающие за очистку дыхательных путей. Затем он заполняет альвеолы, крошечные мешочки с воздухом, которые участвуют в газообмене между лёгкими и кровью.

Токсичный угарный газ проникает через них в кровь, связывается с гемоглобином, вытесняет кислород и таким образом распространяется в организме. Курение может привести к кислородному голоданию и одышке.

Примерно за 10 секунд стимулятор под названием никотин, двигаясь с кровотоком, попадает в мозг и вызывает выделение дофамина и других нейромедиаторов, включая эндорфины, от чего возникают приятные ощущения — из-за них курение вызывает зависимость.

Никотин и другие химические элементы в составе сигарет вызывают сужение кровеносных сосудов и повреждение нежного эндотелия, что приводит к замедлению кровотока, утолщению стенок кровеносных сосудов и увеличению липкости тромбоцитов, а это повышает вероятность возникновения тромбов, которые являются причиной инфарктов и инсультов.

Многие химические элементы в сигаретах могут вызвать серьёзные мутации в структуре ДНК, от которых возникают разные формы рака. Кроме того, входящие в состав сигарет мышьяк и никель могут нарушить процесс восстановления ДНК и способность организма бороться со многими видами рака. Фактически примерно каждая третья смерть от рака в Соединённых Штатах вызвана курением.

Причём это не только рак лёгкого. Курение вызывает рак разных тканей и органов, а также приводит к нарушению зрения и ломкости костей. Из-за курения женщинам сложнее забеременеть, а у мужчин может возникнуть эректильная дисфункция.

Однако у тех, кто бросает курить, почти сразу наблюдается улучшение здоровья, которое носит долгосрочный характер. Спустя всего 20 минут после последней выкуренной сигареты частота сердцебиения и кровяное давление постепенно нормализуются. Спустя 12 часов уровень угарного газа стабилизируется, кровь переносит больше кислорода.

Спустя день риск инфаркта начинает снижаться, так как пульс и давление приходят в норму. Два дня спустя нервные окончания, отвечающие за обоняние и вкус, тоже начинают восстанавливаться. Спустя примерно месяц состояние лёгких улучшается, кашель и одышка беспокоят всё реже.

Нежные волосковидные реснички в дыхательных путях и лёгких начинают восстановление в первые недели, а через 9 месяцев окончательно приходят в норму и вновь надёжно защищают от инфекций. Спустя год после отказа от курения налаживается работ

а кровеносных сосудов, в связи с чем риск сердечных заболеваний снижается вдвое.

Пять лет спустя резко снижается вероятность образования тромбов, как и риск возникновения инсульта. Спустя 10 лет вероятность возникновения смертельного рака лёгких снижается на 50%, возможно, потому что ДНК вновь может восстанавливаться. 15 лет спустя вероятность возникновения ишемической болезни сердца будет на том же уровне, что и у некурящего человека.

Нет смысла притворяться, что достичь этой цели легко. Отказ от курения может привести к тревожности и депрессии из-за никотинового голодания. К счастью, в большинстве случаев эти явления носят временный характер, а отказ от курения можно облегчить постоянно растущим арсеналом средств.

Замена никотина жевательными резинками, пластырями, таблетками и спреями может помочь курильщику отвыкнуть от сигарет. Они стимулируют никотиновые рецепторы в мозгу, предотвращая синдром отмены без употребления других вредных химических соединений. Группы консультирования и поддержки, когнитивно-поведенческая терапия и упражнения с умеренной нагрузкой также помогают людям бросить курить.

Это хорошие новости, поскольку отказ от курения помогает вашему телу снова стать здоровым.

Uz | En | Tr

How do cigarettes affect the body?

2024-02-06T09:38:22.156Z

Cigarettes aren’t good for us. That’s hardly news—we’ve known about the dangers of smoking for decades.

But how exactly do cigarettes harm us? Let’s look at what happens as their ingredients make their way through our bodies and how we benefit physically when we finally give up smoking.

With each inhalation, smoke brings its more than 5,000 chemical substances into contact with the body’s tissues. From the start, tar, a black, resinous material, begins to coat the teeth and gums, damaging tooth enamel and eventually causing decay. Over time, smoke also damages nerve endings in the nose, causing a loss of smell.

Inside the airways and lungs, smoke increases the likelihood of infections, as well as chronic diseases like bronchitis and emphysema. It does this by damaging the cilia, tiny, hairlike structures whose job it is to keep the airways clean. It then fills the alveoli, tiny air sacs that enable the exchange of oxygen and carbon dioxide between the lungs and blood.

A toxic gas called carbon monoxide crosses that membrane into the blood, binding to hemoglobin and displacing the oxygen it would usually have transported around the body. That’s one of the reasons smoking can lead to oxygen deprivation and shortness of breath.

Within about 10 seconds, the bloodstream carries a stimulant called nicotine to the brain, triggering the release of dopamine and other neurotransmitters, including endorphins, that create the pleasurable sensations that make smoking highly addictive.

Nicotine and other chemicals from the cigarette simultaneously cause constriction of blood vessels and damage their delicate endothelial lining, restricting blood flow. These vascular effects lead to thickening of blood vessel walls and enhance blood platelet stickiness, increasing the likelihood that clots will form and trigger heart attacks and strokes.

Many of the chemicals inside cigarettes can trigger dangerous mutations in the body’s DNA that make cancer form. Additionally, ingredients like arsenic and nickel may disrupt the process of DNA repair, thus compromising the body’s ability to fight many cancers. In fact, about one in every three cancer deaths in the United States is caused by smoking.

And it’s not just lung cancer. Smoking can cause cancer in multiple tissues and organs, as well as damaged eyesight and weakened bones. It makes it harder for women to get pregnant. And in men, it can cause erectile dysfunction.

But for those who quit smoking, there’s a huge positive upside with almost immediate and long-lasting physical benefits. Just 20 minutes after a smoker’s final cigarette, their heart rate and blood pressure begin to return to normal. After 12 hours, carbon monoxide levels stabilize, increasing the blood’s oxygen-carrying capacity.

A day after ceasing, heart attack risk begins to decrease as blood pressure and heart rates normalize. After two days, the nerve endings responsible for smell and taste start to recover. Lungs become healthier after about one month, with less coughing and shortness of breath.

The delicate, hair-like cilia in the airways and lungs start recovering within weeks and are restored after 9 months, improving resistance to infection. By the one-year anniversary of quitting, heart disease risk plummets to half as blood vessel function improves.

Five years in, the chance of a clot forming dramatically declines, and the risk of stroke continues to reduce. After ten years, the chances of developing fatal lung cancer go down by 50%, probably because the body’s ability to repair DNA is once again restored.

Fifteen years later, the likelihood of developing coronary heart disease is essentially the same as that of a non-smoker. There’s no point pretending this is all easy to achieve. Quitting can lead to anxiety and depression resulting from nicotine withdrawal.

But fortunately, such effects are usually temporary. And quitting is getting easier, thanks to a growing arsenal of tools. Nicotine replacement therapy through gum, skin patches, lozenges, and sprays may help wean smokers off cigarettes.

They work by stimulating nicotine receptors in the brain and thus preventing withdrawal symptoms, without the addition of other harmful chemicals. Counseling and support groups, cognitive behavioral therapy, and moderate-intensity exercise also help smokers stay cigarette-free. That’s good news, since quitting puts you and your body on the path back to health.

Uz | Ru | Tr

Uyqu jadvalingizni o'zgartira olasizmi?

2024-01-23T14:40:36.886Z

Bu erda biz erta qushni (vaqtli uygo'nadiganlar) va tungi boyo'g'lini (tongda yoki shunga yaqin uxlaydiganlar) tabiiy yashash joylarida kuzatamiz. Erta qush quysosh chiqishi bilan uyg'onadi, to'shakdan jo'shqinlik bilan otilib chiqadi. Kun bo'yi ularning energiyasi asta-sekin so'nadi, ular oxir-oqibat quyosh botishiga to'g'ri keladi. Aksincha, tun boyo'g'li quyosh botganidan keyin uyg'onadi. Taxminan 30 daqiqadan so'ng - yoki bir chashka qahva - ular jonlana boshlaydilar, quyosh botganidan keyin qulay tarzga o'tishadi. Odatda ular erta tongda yotishadi.

Ko'pchilik uchun bu stsenariy o'zaro bog'liq bo'lib, qancha odam chinakam tungi boyqushlar yoki erta qushlar ekanligi haqidagi savolni tug'diradi. Bundan tashqari, bizning tabiiy uyqu jadvalimiz tug'ilishda oldindan belgilanganmi yoki uni o'zgartirish mumkinmi? Haqiqat o'rtada yotadi, ko'pchilik odamlar bu ekstremallar orasida bir joyga tushib qolishadi. Bizning xatti-harakatlarimiz oldingi gipotalamusdagi nerv hujayralari klasterlari bilan bog'langan sirkadiya tizimi (sirkadiya tizimi - bu uyqu va uyg'onish davrlarini tartibga soluvchi tananing ichki soati) tomonidan tartibga solinadi. Bu hujayralar yorug'lik ta'siriga javob beradi, tananing ichki soatini yoki sirkadiya ritmini belgilaydi va gormonlar sekretsiyasiga ta'sir qiladi.

Sirkadiya tizimi dirijyor vazifasini bajarib, tananing uyg'onish va uyqu o'rtasidagi o'tishlarini tartibga soladi. U uyqu vaqtini o'zboshimchalik bilan belgilay olmasa-da, yorug'lik ta'sirini kuzatib, uyquga bo'lgan ehtiyojni bashorat qiladi. Misol uchun, agar siz doimiy ravishda soat 22:00 da uxlashga yotsangiz, sirkadiya tizimingiz uxlash vaqti kelganini bildirish uchun taxminan ikki soat oldin uyquni qo'zg'atuvchi melatonin ishlab chiqarishni boshlaydi.

Ushbu ritmni qat'iy jadvalga rioya qilish orqali o'zgartirish mumkinmi? Qaysidir darajada. Har bir insonning tanasi noyobdir va sirkadiya tizimidagi gormonal farqlar turli xil tajribalarga yordam beradi. Garchi odatlar sirkadiya ritmiga ta'sir qilishi mumkin bo'lsa-da, yosh va gormonal nosozliklar kabi omillar uyqu rejimini o'zgartirishni qiyinlashtiradi. Doimiy uyqu soatlari gormonlarni aniq bashorat qilishga yordam beradi, jadvalga rioya qilishni osonlashtiradi, mos kelmaydigan odatlar esa sirkadiya tizimini zaiflashtirishi mumkin.

Uyqu gigienasiga qo'shimcha ravishda, yengil gigiena juda muhimdir. Yorqin kunduzi va xira tungi yorug'lik o'rtasidagi kontrastga erishish sirkadiya ritmini sinxronlashtirishga yordam beradi va hech narsa buni quyosh nuridan yaxshiroq o'rnatmaydi. Hatto bulutli kunlarda ham quyosh nuri ichki yorug'likka qaraganda ancha yorqinroq bo'lib, faollik va hushyorlikni bildirish uchun tashqariga erta chiqish zarur.

Tanangizning xohishiga ko'ra uyqu jadvalini saqlash juda qiyin va buzilgan bir kecha sirkadiya tizimni tiklashi mumkin. Siz erta qush bo'lasizmi, tungi boyo'g'li bo'lasizmi yoki ular orasida bo'ladimi, barqarorlik muhim ahamiyatga ega. Uyg'onish yoki uxlash uchun noto'g'ri vaqt yo'q; Eng muhimi, kelgusi kun uchun yetarlicha dam olishdir.

Muharrir va publikator: Qodir Bozorov

Nimaga Sevamiz?

2024-01-23T05:03:38.260Z

Eh, romantik muhabbat, ba'zan maftunkor va sarmast qiluvchi, ba'zan yurakni parchalovchi va jafokash, ko'pincha esa hammasi birda. Nima uchun biz hissiyotlarimizni siqib, suvidan sharbat qilishlariga qo'yib beramiz? Sevgi hayotimizga mazmun kiritadimi yoki yolg'izlik va azob-uqubatlardan qochmoqchi bo'lamizmi? Sevgi ortida jinsiy xohish-istagimiz yashiringanmi yoki bu nasl qoldirishimiz uchun tabiat o'ylab topgan nayrangmi? Bizga faqat shu kerakmi? Umuman uning keragi bormikin?

Agar muhabbatdan biror maqsad bo'lsa, na biror olim, na biror psixolog buni kashf eta olgan emas. Ammo uzoq tarixiy davr mobaynida ayrim taniqli faylasuflarimiz ba'zi qiziqarli nazariyalarni ilgari surdi. Sevgi bizni qayta bir butun qiladi. Qadimgi yunon faylasufi Aflotunning fikricha, biz bir butun bo'lish uchun sevamiz. Uning "Bazm" asarida tasvirlanishicha, kechki ziyofat chog'ida komediyanavis Aristofan mehmonlarining vaqtini chog' qilish uchun quyidagi afsonani aytib beradi: bir vaqtlar odamlar to'rt qo'l, to'rt oyoq va ikki yuzli mavjudot edilar. Bir kuni ular xudolarning g'azabini keltirdi va Zevs ularning barchasini ikkiga ayirib tashladi. Shundan beri inson o'zining ikkinchi yarmini qidiradi.

Sevgi - birgalikda o'zimizni yana bir butundek his etishimizda kerak bo'lgan insonni topish istagidir, har qalay, Aflotun mast komediyanavis bazmda shunday deyishi mumkinligiga ishongan. Sevgi sabab bolalar dunyoga keladi. Ko'p yillar o'tgach, nemis faylasufi Artur Shopengauer jinsiy istakka asoslangan sevgi hissiy xom xayol ekanini ta'kidlagan. Unga ko'ra, xohishlarimiz bizni birov baxtli qilishiga ishonishga undagani bois sevib qolamiz, ammo biz qattiq yanglishamiz.

Tabiat naslimizni davom ettirish uchun mug'ambirlik qiladi va biz izlaydigan ishqiy qovishuv farzand ko’rish bilan yakun topadi. Jinsiy ehtiyojlarimiz qondirilgach, yana uqubatli hayot tarzimizga qaytamiz, odamzot naslini saqlab qolish va zerikarli turmush davomiyligini abadiylashtirishgina qo'limizdan keladi. Naqadar g'amgin o'ylar, kimnidir quchoqlab olging keladi-ya. Sevgi – yolg'izlikdan qochish. Nobel mukofoti sovrindori britaniyalik faylasuf Bertrand Rassellning so'zlariga ko'ra, biz jismoniy va ruhiy istaklarimizni qondirish uchun yaxshi ko'ramiz.

Odamlar ko'payish uchun yaratilgan, ammo ehtirosli muhabbat zavqisiz ishqiy munosabatdan qoniqib bo'lmaydi. Sovuq va shafqatsiz dunyodan qo'rqib, himoyalanish va yashirinish uchun qattiq qobiqqa o'ralib olamiz. Sevgi beradigan quvonch, yaqinlik va iliqlik dunyo qarshisidagi qo'rquvimizni yengishga, yolg'izlik qobig'idan xalos bo'lishga va to'laqonli hayot kechirishga yordam beradi. Sevgi butun borlig'imizni boyitadi va dunyodagi eng yoqimli hissiyotga aylanadi. Sevgi aldamchi azobdir. Budda yoxud Nurlangan nomi bilan tanilgan Siddxarta Gautama Rassel bilan munozaraga kirishganida, ehtimol, qiziqarli dalillar keltirgan bo'lardi. Budda asosiy ehtiyojlarimizni qondirish uchun yaxshi ko'ramiz, deb hisoblagan. Ammo ehtirosli xohish-istaklarimiz nuqsonlar bo'lib, yaqinlik tuyg'usi, hatto romantik muhabbat ham cheksiz iztiroblar manbaidir. Yaxshiyamki, Budda Nirvana – tinchlik, ravshanlik, donolik va rahm-shafqatdan iborat oliy saodatga eltuvchi sakkiz bosqichli yo'l, boshqacha qilib aytganda, xohish-istaklar olovini so'ndirish uchun dasturi amal topdi. Yozuvchi Tsao Syuetsin Xitoyning eng mashhur klassik romanlaridan biri "Qizil ko'shkdagi tush" asarida buddistlarning romantik sevgi – bema'nilikdir, degan qarashini ochib beradi. Sujet voqealaridan birida Tzya Rui uni aldab, xo'rlab ketuvchi Sifengga oshiq bo'ladi. Muhabbat va nafratga to'la qarama-qarshi hislar uning qalbini parchalaydi, shu bois daos unga sehrli ko'zgu beradi.

Agar Tzya Rui unga qaramasa, dardiga davo topishini aytadi. Ammo u, o'z-o'zidan ravshanki, ko'zguga boqadi. Unda Sifengni ko'radi. Uning ruhi ko'zguga kiradi va oshiq o’lgunicha zanjirband etiladi. Hamma buddistlar ham romantik va oshiqona sevgi haqida bunday fikrda bo'lmagan, ammo qissadan hissa shuki, bunday his-tuyg'ular fojiaga olib keladi va inson sehrli ko'zgu bilan bir qatorda sevgidan ham o'zini chetga olishi kerak. Sevgi o'zligimizni to'laligicha namoyon etishga imkon beradi. Keling, biroz ko'tarinki ruhda so'zimizga yakun yasaymiz. Fransuz faylasufi Simona de Bovuarning fikricha, sevgi - bu boshqa bir inson bilan bir butun bo'lish istagi va u hayotimizga mazmun olib kiradi. Ammo u biz nega sevishimiz haqida emas, balki qanday qilib yaxshiroq sevishimiz mumkinligi haqida ko'proq bosh qotirgan.

Bovuarning aytishicha, an'anaviy romantik muhabbatdagi muammo shundaki, u bizni o'ziga qattiq maftun etgani bois biz uni tiriklikning yagona sababchisiga aylantirmoqchi bo'lamiz. Ammo mavjudligimizning mohiyati deb birovga qaram bo'lish tez orada zerikish va manipulyatsiyaga olib keladi. Bunday tuzoqqan tushmaslik uchun Bovuar chinakam do'stlikni eslatuvchi haqiqiy muhabbatni tarbiyalashni maslahat beradi. Sevishganlar o'zlarini kashf etishda, imkoniyatlari doirasini kengaytirishda bir-birlarini qo'llab-quvvatlaydilar, hayotlarini va atrof-borliqni birgalikda boyitadilar.

Sevib qolishimiz sababini hech qachon bilmasligimiz mumkin, ammo bu hissiyotlar uchun o'ziga xos «Amerika tepaligi» attraksioni bo'lishiga ishonavering. U qo'rquv ham, shodlik ham ulashadi. Ko'ngilga ozor beradi va uchishga qanot bag'ishlaydi. Ehtimol, o'zligimizni yo'qotarmiz Ehtimol, toparmiz. U qalbimizni parchalashi yoki hayotdagi eng yoqimli tuyg'u bo'lishi mumkin. Balki uni sinab ko'rishga jur'at etarsiz?

Muallif: Qodir Bozorov

Marixuana miyangiz uchun zararlimi?

2024-01-22T11:33:27.565Z

1970 yilda marixuana Qo'shma Shtatlarda 1-jadvaldagi dori sifatida tasniflangan, bu mumkin bo'lgan eng qat'iy belgi, ya'ni u butunlay noqonuniy va tan olingan tibbiy maqsadlarda qo'llanilmagan. O'nlab yillar davomida bu qarash davom etdi va preparatning mexanizmlari va ta'siri bo'yicha tadqiqotlarni to'xtatdi.

Bugungi kunda marixuananing terapevtik foydalari keng e'tirof etilgan va ba'zi davlatlar tibbiy foydalanishni qonuniylashtirgan yoki bu yo'nalishda harakat qilmoqda. Ammo marixuananing tibbiy ahamiyati tobora ortib borayotgan e'tirof bu savolga javob bermaydi: marixuanadan foydalanish miya uchun zararlimi?

Marixuana tananing kannabinoid tizimiga ta'sir qiladi, bu butun miya va tanada retseptorlarga ega. Endokannabinoidlar deb ataladigan tanaga xos bo'lgan molekulalar ham ushbu retseptorlarga ta'sir qiladi. Biz kannabinoid tizimini to'liq tushunmayapmiz, lekin uning funksiyasi haqida katta ma'lumot beruvchi bitta xususiyatga ega.

Aksariyat neyrotransmitterlar xabarni tarqatish uchun sinaps orqali bir neyrondan ikkinchisiga o'tadi. Ammo endokannabinoidlar teskari yo'nalishda harakat qilishadi. Xabar bir neyrondan ikkinchisiga o'tganda, qabul qiluvchi neyron endokannabinoidlarni chiqaradi. Ushbu endokannabinoidlar jo'natuvchi neyronga ta'sir qilish uchun orqaga qarab harakatlanadi va asosan qabul qiluvchi neyrondan fikr bildiradi. Bu olimlarning endokannabinoid tizimi birinchi navbatda boshqa turdagi signallarni modulyatsiya qilish, ba'zilarini kuchaytirish va boshqalarni kamaytirish uchun xizmat qiladi, deb ishonishlariga olib keladi.

Endokannabinoidlarning fikr-mulohazalari neyron signalizatsiya tezligini sekinlashtiradi. Bu, albatta, bu xatti-harakat yoki idrokni sekinlashtiradi degani emas. Misol uchun, hidni to'xtatuvchi signalni sekinlashtirish hidni yanada kuchliroq qilishi mumkin.

Marixuana tarkibida ikkita asosiy faol birikma mavjud: tetrahidrokannabinol yoki THC va kannabidiol yoki CBD. THC asosan marixuananing xulq-atvor, idrok va idrokga psixoaktiv ta'siri uchun javobgardir, CBD esa psixoaktiv bo'lmagan ta'sirlar uchun javobgardir.

Endokannabinoidlar singari, THC kannabinoid retseptorlari bilan bog'lanib, signalni sekinlashtiradi. Ammo u bir vaqtning o'zida bu keng tarqalgan, tarqoq tizimdagi retseptorlarga bog'lanadi, endokannabinoidlar esa ma'lum bir stimulga javoban ma'lum bir joyda chiqariladi. Ushbu keng tarqalgan faoliyat, kannabinoid tizimining boshqa ko'plab tizimlarga bilvosita ta'sir qilishi bilan bir qatorda, har bir insonning o'ziga xos miya kimyosi, genetikasi va oldingi hayotiy tajribasi asosan ular preparatni qanday qabul qilishini aniqlaydi.

Bu o'z ta'sirini bir yoki bir nechta maxsus yo'llar orqali keltirib chiqaradigan boshqa dorilarga qaraganda marixuanaga nisbatan ko'proq to'g'ri. Shunday qilib, zararli ta'sirlar, agar mavjud bo'lsa, odamdan odamga sezilarli darajada farq qiladi. Garchi biz marixuana qanday o'ziga xos zararli ta'sir ko'rsatishini aniq bilmasak-da, odamlarning ularni boshdan kechirish ehtimolini oshiradigan aniq xavf omillari mavjud.

Eng aniq xavf omili - bu yosh. 25 yoshdan kichik odamlarda kannabinoid retseptorlari 25 yoshdan oshganlarga qaraganda oq moddada ko'proq to'plangan. Oq modda aloqa, o'rganish, xotira va hissiyotlarda ishtirok etadi. Marixuanani tez-tez ishlatish oq modda yo'llarining rivojlanishini buzishi va miyaning yangi aloqalarni o'stirish qobiliyatiga ta'sir qilishi mumkin. Bu uzoq muddatli o'rganish qobiliyatiga va muammolarni hal qilishga zarar etkazishi mumkin.

Hozircha bu zarar qanchalik og'ir bo'lishi yoki uni qayta tiklash mumkinligi noma'lum. Va hatto yoshlar orasida ham, xavf qanchalik yosh bo'lsa, 15 yoshli o'smir uchun 22 yoshli yigitga qaraganda ancha yuqori.

Marixuana, shuningdek, gallyutsinatsiyalar yoki paranoid aldanishga olib kelishi mumkin. Marixuana keltirib chiqaradigan psixoz sifatida tanilgan bu alomatlar odatda odam marixuana ishlatishni to'xtatgandan so'ng yo'qoladi. Ammo kamdan-kam hollarda psixoz pasaymaydi, aksincha, doimiy psixotik buzilishni ochib beradi. Shizofreniya kabi psixotik kasalliklarning oilaviy tarixi bu ta'sirning yagona xavf omili bo'lmasa ham, eng aniq hisoblanadi.

Marixuana keltirib chiqaradigan psixoz yoshlar orasida ham tez-tez uchraydi, ammo shuni ta'kidlash kerakki, psixotik kasalliklar odatda bu yosh oralig'ida yuzaga keladi. Bu holatlarda noma'lum narsa shundaki, psixotik buzilish marixuana ishlatmasdan paydo bo'ladimi - marixuanadan foydalanish uni erta qo'zg'atadimi, aks holda o'tib bo'lmaydigan burilish nuqtasi uchun katalizatormi yoki marixuanaga reaktsiya shunchaki ko'rsatmami? asosiy buzilishdan. Katta ehtimol bilan, marixuananing roli odamdan odamga farq qiladi.

Har qanday yoshda, boshqa ko'plab dorilar kabi, takroriy foydalanishdan keyin miya va tananing marixuanaga nisbatan sezgirligi pasayadi, ya'ni bir xil ta'sirga erishish uchun ko'proq vaqt talab etiladi. Yaxshiyamki, boshqa ko'plab dorilardan farqli o'laroq, marixuananing haddan tashqari dozasi halokatli xavfi yo'q va hatto og'ir foydalanish ham, agar foydalanish to'xtatilsa, zaiflashtiruvchi yoki hayot uchun xavfli bo'lgan olib tashlash alomatlariga olib kelmaydi. Marixuanani olib tashlashning yanada nozik shakllari mavjud, jumladan, uyqu buzilishi, asabiylashish va tushkun kayfiyat, ular foydalanishni to'xtatgandan keyin bir necha hafta ichida o'tadi.

Xo'sh, marixuana miya uchun zararlimi? Bu sizning kimligingizga bog'liq. Ammo ba'zi xavf omillarini aniqlash oson bo'lsa-da, boshqalari yaxshi tushunilmagan, ya'ni sizda ma'lum xavf omillari bo'lmasa ham, salbiy ta'sirlarni boshdan kechirish ehtimoli bor.

Tarjimon va muharrir: Qodir Bozorov