@ro_zimurod@ro_zimurodhttps://teletype.in/atom/ro_zimurod2026-05-02T07:17:21.001Zro_zimurod:NZDSzX-Jq2 - qism2020-09-13T08:48:13.704Z2020-09-13T08:48:13.704ZИкром уни вокзал ташқарисига судради. Бундан ўғри бола бутунлай тамом бўлди. Ҳатто кўзидан ёш чиқиб кет- ди. У бунчалик тез қўлга тушаман деб ўйламаган эди-да. — Сен бола, бизни шарманда қилдинг! — деди Икром пўписа аралаш, холироқ жойга борганларидан кейин. — Бу ишинг учун бўғизлаб ташласам ҳам ҳақим кетади. — Нима қилдим? — деди ўфи бола титраб. — Ў, эшшак, ўғриликниям шунақа қиладими? — Мен ўғрилик қилмадим... — Буни ҳов анави, — дея Икром қўли билан милиция пунктини кўрсатди, — ердагиларга айтасан. Менға фақат рост гапирасан. Ёлғон аралаштирсанг абжағингни чиқара- ман. Ўғри боланинг юзига табассум югурди. У илгарилари катта ўғрилар ичида мутлақо алдов ишлатилмайди, деб эшитганди. Ана шундай тўдаларга қўшилиш унинг энг катта...
<p>Икром уни вокзал ташқарисига судради. Бундан ўғри <br />бола бутунлай тамом бўлди. Ҳатто кўзидан ёш чиқиб кет-<br />ди. У бунчалик тез қўлга тушаман деб ўйламаган эди-да.<br />— Сен бола, бизни шарманда қилдинг! — деди Икром <br />пўписа аралаш, холироқ жойга борганларидан кейин. — Бу <br />ишинг учун бўғизлаб ташласам ҳам ҳақим кетади.<br />— Нима қилдим? — деди ўфи бола титраб.<br />— Ў, эшшак, ўғриликниям шунақа қиладими?<br />— Мен ўғрилик қилмадим...<br />— Буни ҳов анави, — дея Икром қўли билан милиция <br />пунктини кўрсатди, — ердагиларга айтасан. Менға фақат <br />рост гапирасан. Ёлғон аралаштирсанг абжағингни чиқара-<br />ман.<br />Ўғри боланинг юзига табассум югурди. У илгарилари <br />катта ўғрилар ичида мутлақо алдов ишлатилмайди, деб <br />эшитганди. Ана шундай тўдаларга қўшилиш унинг энг <br />катта орзуларидан бири эди. Рўпарасидаги одам рост сўзлаш <br />ҳақида гапириб турибдими, демак, у ана шундай гуруҳга <br />тегишли.<br />— Акажон, — деди у бирдан тиз чўкиб, Икромнинг <br />оёғидан қучаркан, — мени ўзингизга қўшиб один г. Кўра-<br />сиз, ҳамма айтганингизни ўйлаганингиздай бажараман.<br />Икромга ҳам айни шу нарса керак, унинг-да дилига <br />кувонч югурди. Бироқ буни мутлақо ташига чиқармади.<br />— Бу ёққа юр, — дея Икром ўғри боланинг қўлини <br />қўйиб юбориб, ошхонага йўл олди. Ўғри бола қочиб кет-<br />мади, аксинча ундан ортда қолмаслик учун тез-тез юрди.<br />Улар ошхонага кириб, ароқ билан бошланган тамаддини <br />лагмон еб давом эттиришди. Шу орада Икром ўғри бола-<br />нинг исми Самандар эканини, отаси кўп ичишини, онаси <br />эса отасининг касофатига бир неча йил бурун ўлиб кетга-<br />нини билиб олди. Самандарнинг гапларидан Икром ўйла-<br />ниб қолди. У на отаси ни танирди ва на онасини. Худди <br />осмондан тушгандай...<br />— Ҳаммасини тушундим, — деди Икром Самандар га-<br />пини тугатгач. — Энди сени “Қовун” деб чақираман.<br />— Нега? — Самандар ҳайрон бўлди.<br />— Сени биринчи учратганимда қовун туширдинг. Энди <br />ўла-ўлгунингча сен га шу ном ёпишиб юради.</p>
<p>— Ака, бошқачароқ от қўйинг. Таниш-билиш эшитиб <br />қолса кулади.<br />— Мен гапимни ҳеч қачон қайтариб олмаганман, — дея <br />Икром ён чўнтагига қўлини тиқиб қалам билан қоғоз <br />олди-да телефон рақами ёзиб Самандарга узатди. — Эрта га <br />пешиндан кейин телефон қиласан. Бошқа гапларни ўшан-<br />да сен га айтаман. Ҳозирча уйингга бориб босиб ўтир. Яна <br />ўзбилармонлик қилиб битта-иккитанинг чўнтагига қўлин-<br />гни узатиб ўтирма. Шундай қилсанг, мент ушламаган тақ-<br />дирдаям ўзим терингга сомон тиқаман, укдингми?<br />— Ҳа, — деди Самандар кўзи чақнаб.<br />— Энди манавини ол, — дея Икром чўнтагидан пул <br />чиқариб Самандарга узатди.<br />Шу билан улар ажралдилар. Иккиси ҳам хурсанд эди. <br />Бири катта гуруҳга аъзо бўлганидан, иккинчиси ўзига ше-<br />рик топганидан димоги чог.<br />Икром қилган ишлари юзасидан устозига ҳисобот бер-<br />ди. Эгамқул кўзини юмиб чайқалганча ўйланиб ўтирди. <br />Сўнг маслаҳат оҳангида ran қотди:<br />— Биронта иш буюришдан олдин яхшилаб у болани <br />текшир. Отаси ҳақиқатан ҳам адкаш, онаси ўлиб кетган <br />бўлса, демак, алдамабди. Агар бошқача бўлса, ундан шерик <br />чиқмайди. Яхшилаб таъзирини бер-да, бу ерлардан йўқот. <br />Шунда ўзинг ҳам тинч бўласан.<br />Икром устозининг ўгитига оғишмай амал қилди. Нати-<br />жа ўзи кутганидай чиқди. Самандар бир оғиз ҳам ёлғон <br />гапирмабди. Бу Икромнинг шаҳардаги дастлабки иши эди. <br />Муваффақиятдан руҳланди, Самандарни ёнига олиб, вок-<br />залдаги қолган икки ўғрини ҳам ўзига бўйсундирди. Энди <br />улар тўрт кишидан иборат кичкинагина тўда эди. Тўртов-<br />лон бир бўлишиб режа тузишди. Биринчи навбатда уни-<br />вермаг деректорининг уйи “супуриб-сидирилди”. Ўлжа <br />мўмайгина эди. Ётиб ейилса, бирор йилни ўтказиш мум-<br />кин эди. Эгамқул уларни бошқа “ов”га чиқармади. Унинг <br />фикрича, ўғрилар \али жуда ожиз, мисоли чақалоқ эдилар, <br />қўлга тушиб қолса тўрталаси ҳам қулоғини ушлаб кетиш-<br />лари тайин. У ҳолда ҳеч ким жазодан қутқариб қололмай-<br />ди. Яхшиси, узларига ўхшаган майда-майда тўдаларга ҳужум <br />қилган маъқул, шунда улар чўтал тўлаб ту ради. Айни му-<br />лоҳаза ўғрибоши Икромга ҳам маъқул тушди. Аммо ҳужум</p>
<p>қилишдан аввал шундай тўдадарни топиш зарур эди. У <br />устози бир пайтлар макон қилган чойхонани излаб топди. <br />Эски чойхона бузилиб, урнига янгиси қурилган экан. У <br />ерга тинимсиз икки ҳафта қатнади. Ва ниҳоят шу ерда <br />қимор ўйнайдиганларнинг назари га тушди.<br />— Ўтирсам майлими? — елкалари кенг, қалин мўйловли, <br />бўйи узун бир йигит пиёласидаги чойини эрмак қилиб <br />ўтирган Икромга шундай деб ёнидаги столни кўрсатди.<br />— Бемалол, — дея илжайди Икром.<br />— Сизни анчадан бери кўраман. Ҳар келганингизда уч-<br />тўрт соат ўтирасиз, бировни излаяпсизми? — ran бошлади <br />нотаниш йигит.<br />— Нима десам экан... Умуман \еч кимни қидирмаяп-<br />ман. Шу ер ёқиб қолди. Ўтириб чой ичсам, енгил торта-<br />ман.<br />— Бошқа жойдаям дам олиш мумкин.<br />— Шунақа-ку-я, лекин шу ер менга ёқди-да.<br />— Бу ер табаррук жой.<br />— Биламан, шунинг учун келдим-да.<br />— Қаёқцан билдингиз?<br />— Бундан тахминан йигирма йилча бурун, ҳали сиз <br />билан мен ёш болалигимизда, амаким раҳматли икки-уч <br />марта олиб келганди. Кўп огайнилар и бор эди. Шулар <br />билан маза қилиб ўтирганини кўрганман. Амаким ўтиб <br />кетди. Мен у киши кўп келадиган жойни қадрлаб, мана, <br />келдим.<br />— Ким экан амакингиз?<br />— Балки сиз танимассиз, шундай бўлсаям, айтай, ҳақиқий <br />оти Эштурди. Лақабиям бор эди, адашмасам, Шўртумшуқ.<br />Икромга Шўртумшуқ ҳақида устози: "Мени ўлдига чи-<br />қарганларидан кейин чойхонага Шўртумшуқ эгалик қила <br />бошлабди. Мен у билан тенгдош эдим. Ниҳоятда тулки <br />бола. Одами кўп эди. Фақат мендан қўрқарди...” деганди <br />ўзининг тарихини гапираётганида. Икром Шўртумшуқнинг <br />ўлган-ўлмаганлигини билмасди. Фақат устозининг тўқсон-<br />дан ошганини ҳисобга олиб, Шўртумшуқни бу дунёдан <br />ўтиб кетган тахмин қилди. Чунки ҳамма ҳам тўқсонга <br />боравермайди-да.<br />Йигитнинг ранги ўзгарди. Зеро, у Шўртумшуқ ҳақида <br />эшитганди. Иккита наркоман ўғлиниям, уларнинг отаси</p>
<p>дан олдин ўлиб кетишганиниям биларди. Бир қизи ҳам <br />бор бўлиб, у Россияда яшарди. Лекин жияни тўғрисида <br />мутлақо эшитмаган экан.<br />— Шунақа денг... — деди ишонқирамай мўйловли йигит <br />Икромнинг кўзига тикилганча. — У кишининг огайнила-<br />ридан бирортасини танийсизми?<br />— Афсус. Ёшликда кўрганман. Кейин амаким олиб кел-<br />май қўйганлар... Биз вилоятга кўчиб кетганмиз. Крн би-<br />лан кирса, жон билан чиқаркан... Қаранг, орадан неча йил <br />ўтса ҳам, шу ерни соғиниб қолдим. Келдим.<br />— Исмингиз...<br />— Икром.<br />— Яхши, Икромбек, кечқурун соат тўққиздан кейин <br />кел инг. Амакингизнинг огайниларидан бирортаси билан <br />кўришиб крларсиз.<br />Мўйловли йигит ўрнидан туриб кетди.<br />Айтилган пайтдан бир дақиқа ҳам кеч қолмай Икром <br />чойхонага кирди. Одати бўйича чойхоначидан бир чойнак <br />чой олди. Ўтириб, ҳали бир пиёла ҳам чой ичмасидан <br />бурун, ёнига мўйловли йигит келди.<br />— Меҳмон, сиз ичкарига киринг, — деди у Икром <br />билан ўта қуюқ сўрашганидан кейин.<br />Икром дарров ўрнидан туриб, унга эргашди. Ичкарида-<br />ги ҳужрада ёши қиркдан ошган икки киши нарда ташлаб <br />ўтиришарди. Улар “меҳмон” эшикдан кирган заҳоти ўги-<br />рилишди, бирок, қимирлашмади. Икромнинг саломига бош <br />иргаш билан алик олиб қўя қолишди. Икром ўтиришга <br />таклиф бўлмаганидан кейин кирган жойида қаққайиб ту-<br />раверди. Ўйнаётганлар ора-чора у томонга ўгирилмай гоҳ <br />исмини, гоҳ ёшини сўраб қўйишар, кейин ҳеч нарса бўлма-<br />гандай яна ўйинни давом этказишарди. Туравериб Икром-<br />нинг оёкдари увушиб қолди. Лекин тишини-тишига босиб <br />чидади. Кутди.<br />— Ие, — деди мезбонлардан бири ўйин охирлаганидан <br />кейин, — ҳалиям турибсизми? Қани, манави ерга ўтиринг.<br />У ўзининг ёнидан жой кўрсатди. Сўнг негадир ўнг оёгини <br />шу томонга узатди. Кирганидан бери \ар бир ҳаракатни <br />зимдан диққат билан кузатиб турган Икромнинг эътибо-<br />ридан бу четда қолмади. У кўрсатилган жойга ўтираётиб <br />оёққа назар солишни унутмади. У ҳали ўтиришга улгурмай</p>
<p>оёқ ҳаракатга тушди. Икром эпчиллик қилиб ўрнидан тур-<br />маганида, биқинига товон тегиши аниқ эди. Чап беришга <br />улгурган йигитнинг афт-ангорида ўзгариш бўлмади. У жил-<br />майганча қотиб турар эди.<br />— Исминг нима?<br />— Икром.<br />— Бунисини айтмасанг ҳам биламиз. Ҳақиқийси.<br />— Ҳақиқийсини сизлардан умид қилиб келганман.<br />— Шўртумшуқнинг номини нега сотдинг? — дея ўрни-<br />дан турди тепмоқчи бўлган одам.<br />— Сизларга қўшилишнинг бошқа иложи йўқ эди, — <br />дадил жавоб қилди Икром.<br />— Шўртумшуқни қаердан биласан?<br />— Эшитганим бор.<br />— Яна нимани биласан?<br />— Ҳеч нимани.<br />— Кўринишингдан тузукка ўхшайсан. Кел, танишамиз, <br />— дея тепмоқчи бўлган киши қўлини узатди. — Менинг <br />исмим Амирбек. Манави акангни эса, — у тиржайиб тур-<br />ган шеригини кўрсатди, — Мавлон деб чақирасан.<br />Икром ўзи томон чўзилган қўлнинг тарсаки бўлишидан <br />бироз чўчиб, эҳтиёткорлик қилаётганди. Амирбек буни се-<br />зиб, кулди:<br />— Қўрқма, — сўнг Икромнинг қўлини маҳкам сиққанча <br />гапида давом этди: — Мақсадингни очиқроқ айт.<br />— Сизга хизмат қилиш. Баҳонада ўзим ҳам одамдай <br />яшаш.<br />Унинг гапи тугар-тугамас Амирбек қа\қаҳа отиб кулиб <br />юборди. Бирор икки-уч дақиқа маза қилиб кулиб, деди:<br />— Менга қўшилиб одамдай яшайман, дегин. Ким айтди <br />сенга менга қўшилган одамни кайф-сафо қилиб яшайди, <br />деб?<br />— Ўзим билдим.<br />Амирбекнинг башараси бирдан жиддийлашди. Кўзи ўт <br />бўлиб ёнди. Бир қадам босиб Икромга юзма-юз бўлди-да:<br />— Очиқ гапирганинг учун сенга индамайман. Кейинги <br />гал шунақа сайрайдиган бўлсанг онангни учқўргонда кўра-<br />сан, — деди важоҳат билан.<br />Унинг турқ-таровати қўрқинчли эди. Важоҳатидан от <br />ҳуркарди. Гапи унчалик ҳам ҳайиқтирадиган бўлмаса-да,</p>
<p>ижро ваҳимали чиққан эди. Амирбекнинг истеъдоди ҳам <br />шунда эди-да, артистлардай рол га кириб кетарди. Икром <br />қўркди. Ўт сачраётган кўзнинг эгасидан ҳар балони кутиш <br />мумкин эди. Лекин Икромда ичидагини ташига чиқар-<br />майдиган хислат бор эди. Шу боисдан бурни бурнига те-<br />гиб турган одамдан қўрқмаётгандай қилт этмай тураверди.<br />Бу хислат Амирбекка ёкди. У қанчадан-қанча одамни <br />сафига қўшмоқчи бўлганида шу тахлит синаб кўрган, улар-<br />нинг кўпчилиги йиглаб юборганди. Бундайлар унинг қарор-<br />гоҳида бир дақиқа қам турмас, дарров жавоб и бериларди: <br />омади борлари ўласи қилиб калтакланса-да, кейин озод <br />этиларди, омади чопмаганларининг ҳолига маймунлар кўзёш <br />тўкарди...<br />Икромга кетишга рухсат берилди. Жўяли бир ran айтил-<br />мади. Унга энг алам қилгани \ам шу бўлди. На тўдага аъзо <br />бўлганини билди ва на “имтиҳон”дан ўтмаганини. Шу <br />боисдан чойхонадан чиқиб, жаҳл билан тез-тез юриб кет-<br />ди. Йўл-йўлакай пойлоқчиликка қўйилган йигитлари унга <br />қўшилди. Улар хўжайиннинг кайфияти йўк^игини дарров <br />англашди. Шунинг учун ун чиқармай у билан ёнма-ён <br />кетаверишди.<br />Қора дев Икромдан воқеа тафсилотларини миридан-си-<br />ригач.а эшитгач, юзига табассум югурди.<br />— Эртага яна бор ўша чойхонага. Аста-секин Амирбек-<br />нинг нима қарорга келганини билиб оласан.<br />Эгамкулнинг башорати бу сафар ҳам тўғри чикди. Ик-<br />ром бир чойнак чойни тугатмасидан кечаги йигит яна <br />рўпарасида пайдо бўлиб, ичкарига таклиф қилди. Икром <br />бўйи узун, қотмадан келган, кўзлари пиёладай-пиёладай <br />Амирбек билан унинг юзида қон борлиги мутлақо сезил-<br />майдиган, қарашлари совукдан-совуқ шериги Мавлон ни <br />кўраман, деб ўйлаган эди. Аммо ҳужрага кирганидан кей-<br />ин умуман бошқача манзарага гувоҳ бўлди: тутунга тўлиб <br />кетган хонада кўнгилни айнитадиган қўланса ҳид ҳукмрон <br />эди. Беш киши давра қуриб, қимор ўйнаш билан о вора. <br />Мўйловли йигитнинг таклифи билан Икром ҳам қаторга <br />қўшилди.<br />Ўйин тонггача чўзилди. Биров ютди, бошқаси ютқазди. <br />Тикилаётган пулларнинг чўғи унчалик ҳам кўп эмасди. <br />Шу боисдан ютган хурсанд, ютқазган хафа бўлмади.</p>
<p>Шу тариқа Икром қиморбозлар орасига кириб олди. <br />Улар ҳафтада бир-икки бор учрашишар, қимор ўйнаб гонг <br />оттиришарди. Тўрт-беш сўм учун бутун кечани бедор ўтка-<br />зиш зерикарли эса-да, у айни кунларда шундай қилишга <br />мажбур эди. Амирбекнинг эътиборига тушишнинг бирдан-<br />бир йўли ҳам шунда эди унинг назарида.<br />Бугунгидай қиморда эса у биринчи марта иштирок этар-<br />ди. Биринчиларга омад кулиб боқиши ростмиди, унинг <br />\ам қўли келди. Кўп пул ютди. Шу билан Амирбекка <br />яқинлаштирадиган биринчи қадамни босди. Лекин кўнглида <br />алланечук норозилик ҳукмрон эди. Бунга сабаб Шер ютуқ-<br />г " и.<br />риб борди (у Қора девнинг кўрсатмасига биноан яна битга <br />уй сотиб олганди. Ўзи ўша янги уйда турар, Қовунни эса <br />Эгамқулнинг ихтиёрида қолдирганди. Ўзининг уй юмуш-<br />ларига бир аёлни ёллаган эди). Бироқ 1\ора девнинг кай-<br />фияти йўкпигини кўриб хурсандчилиги йўқолди.<br />— Нима бўлди? — деди у устози ўтирган каравотнинг <br />ёнига тиз чўкиб.<br />— Эй-й, — Эгамқул чуқур нафас олди. — Қаригим <br />келмаяпти...<br />— Сизга ким айтди қарияпсиз деб?<br />— Бировнинг айтиш и га ҳожат йўқ. Авва-з оёқ-қўлимдан <br />дармон қочганди. Бугун, биласан ми, кўзим кўрмай қолди... <br />— деб пичирлади қари зўравон. Унинг юзи аянчли туе <br />олган, вужуди титрар, кўзидан ёш сизиб чиққанди.<br />— Даволатаман, — деди унинг кўнглини кўтариш мак-<br />сад ида Икром.<br />— Энди даволатганингда қаёқка борардим. Роса пишиб <br />турган бўлсам... Ундан кўра ўзингни ишингдан гапир.<br />Икром устозига термилган кўйи жим қолди. Унинг кўз <br />ўнгидан устозига дуч келган кун яшиндай ўтди. Хўрлиги <br />келди. Шу боисдан тили га бир сўз келмади. Шодлигини <br />эса умуман унутди.<br />— Бугун сизга янгилик олиб келгандим, — деди у би-<br />роздан кейин ўзига келиб, паст овозда гапираркан.<br />— Янгилик, қани гапир, тез... Биласан-у, киморга кет-<br />ган кунларинг мен ухлаёлмайман, — деди шошиб Кора дев <br />қўли билан пайпаслаб шогирдининг елкасига туртар экан.</p>
<p>Унинг хатти-ҳаракатидан Икром бутунлай қайғу домр да <br />қолди. “Наҳотки одам бир кун ичида шундай аҳволга ту-<br />шиб қолса-я...”<br />— Бир мошина пул ютдим...<br />— Қандай қилиб?<br />— Қимор катта бўлди. Лекин ярмини тортиб олишди.<br />— Ким?! — бирдан бақириб юборди қария, шунда пешо-<br />насидаги ажинлари жудаям кўплиги аён булди.<br />— Амирбек... Қиморда у йўқ эди, лекин мен унинг <br />номини сотиб, омон қолдим, — деди Икром. Унинг сўнгги <br />гапида қандайдир хафақонлик аломатлари бор эди. Шу <br />боисдан гапидан тўхтади. Шифтга, ён-атрофига қаради. <br />Кейин ҳамма воқеани бирма-бир гапириб берди.<br />— Қиморда ютганингданам Амирқулни боплабсан, — <br />деди ҳамма ran ни қулоқ қоқмай эшитган Қора дев. — <br />Унинг нияти умуман бошқа бўлган. Яъни, сенинг озгина <br />талашишингни кутган. Шунда сендан ҳамма пулни тортиб <br />олар эди... Ўғлим, бунинг отини ишбилармонлик дейди. <br />Амирбек, сендан пул тортиб олмаган, аксинча, бойлиги-<br />нинг ҳаммасини бой берган. Бун и вақт-соати келса ўзинг <br />билиб оласан... Бугун сен ухлама. Ухласанг, вақтдан ютқа-<br />засан. Йигитларингни йиғ-да, Қосимни топ. Уни ўйиндан <br />бутунлай чиқариб ташлаш керак. Номарднинг жазоси шун-<br />дай... Энди бор. Мен чарчадим. Озгина ухлай. Дам олсам, <br />балки сўқир кўзларим илгаригидай яна кўриб қолар.<br />Икромнинг ҳам устозини ортиқча уринтириш нияти йўқ <br />эди. Маслаҳатни олди, энди уни зудликда амалга ошириш <br />керак. Бироқ у ўйлаганини қилолмади. Йигитларидан ик-<br />китаси уйида йўқ эди. Самандарни топиб келишга юбор-<br />ди-да, ўзи диванга чўзилди. Орадан икки дақиқа ўтар-<br />ўтмас ухлаб қолди. Роса чарчаганидан қимир этмай ухлар <br />эди у. Орадан маълум фурсат ўтганидан кейин эса туш <br />кўра бошлади... Дарахтлари қалин, соя-салқинли хиёбон... <br />Икромнинг бир ўзи ялангоёқ кезиб юрарди. Шунда рўпа-<br />расида қоп-қора сочлари белига тушадиган, калта жинси <br />юбка, оппоқ бадан и га ёпиштириб кофта кийган қиз пайдо <br />бўлди. Унинг юзи сутдай тиниқ, киприклари узун, кўзи <br />ша^ло эди, Икром жойида ҳайкалдек қотиб қолди. Қиз <br />йигитнинг ёнидан ўтар экан, унга жилмайиб бир қараб <br />қўйди... сўнг туши бирдан бошқа томонга ўтиб кетди.</p>
<p>Тоғлар, бузилиб ётган баланд иморатлар... И кром чор то-<br />монга югуриб, ҳозиргина кўрган қизини қидирди. Бироқ <br />қиз осмонга учиб кетдими ёки ерга кириб кетдими, ҳеч <br />қаерда йўқ эди...<br />— Икром ака, Икром ака, — кимдир уни туртгандай <br />бўлди. Икром чўчиб уйғонди ва тепасида ўзига ҳайратла-<br />ниб тикилиб турган Самандарни кўрди.<br />— Нима дейсан? — деди у бевақт уйғотганлари учун <br />норозиланиб.<br />— Болаларни топиб келдим, — деди Қовун эшик томон-<br />га қараб олиб.<br />— Қайси гўрда юрган экан?<br />— Икковиям «иш» қилибди.<br />— Ним-ма?! — дея бирдан бўкириб юборди Икром. — <br />Мен у итларга рухсатимсиз “иш”га чиқмайсан, дегандим-<br />ку!<br />— Хўжайин, улар бошқача “иш’’га боришган...<br />— Ҳа-а, — деди Икром чўзиб, — бирдан шунақа демай-<br />санми? Соат неча бўлди?<br />— Ўндан ошди.<br />— Йўғ-э, шунча кўп ухладимми? — деб Икром ўрнидан <br />турди-да, тез-тез юриб ювиниш хонасига кетар экан, Са-<br />мандарга йигитларни ошхонага чақиришни буюрди.<br />Самандар Икром ювиниб келгунича тамаддига таом тай-<br />ёрлади. Лекин хўжайин унга қараб ҳам қўймади. Икром-<br />нинг хаёлини тушида кўрган париваш эгаллаб олган эди. <br />Ювинаётган паллада ҳам у шу хдкда ўйлади ва тиш чутка-<br />сини оғзидан олмаган кўйи: “ Мен сени ернинг тагидан <br />бўлса ҳам топаман. Топмагунимча қўймайман”, дея пичир-<br />лади.<br />Овқат ейилмаганидан кейин Самандар:<br />— Болаларга нима иш буюрай? — дейишга журъат этди.<br />— А-а? — деди чўчиб тушган Икром. — Қайси болалар-<br />га?<br />— Ўзимизникиларга, тонготарда топиб кел, дегандин-<br />гиз-ку.<br />Самандарнинг шу гапидан кейингина Икром кечаги во-<br />қеаларни эслади ва машинада пул борлиги ёдига тушиб, <br />ўрнидан сапчиб турди.<br /></p>
<p>— Мошина қани, унга ҳеч ким тегингани йўқми? — дея <br />қичқирди Самандарга.<br />— Подъезд олдида, ҳеч ким тегинмади, қандай қўйган <br />бўлсангиз шундайлигича турибди.<br />— Юр, — деди Икром эшик томон йўналаркан.<br />У машина юкхонасини очишдан олдин агрофига яхши-<br />лаб разм солди. Битта-иккита одам нарида юрарди. Бирок, <br />уларнинг бирортаси ҳам унга эътибор бераётгани йўқ.<br />Қопнинг бир томонидан Икром, иккинчи томонидан <br />Самандар ушлади.<br />— Сизни овора қилгандан кўра болаларни олиб чиқсак <br />бўларкан, — деди Қовун.<br />— Болаларинг буни кўтарадиган иш қилгани йўқ! — <br />деди қўполлик билан Икром.<br />Қоп меҳмонхонага олиб кирилди. Икром қолган икки <br />йигитини ҳам шу ерга чақирди. Улар келгач қопнинг оғзини <br />очиб, пулларни гилам устига сочи б ташлади. Ҳамманинг <br />кўзи олайиб кетди.<br />— Хўж... хўжайин... — деди Самандар томогига бир <br />нима тиқилгандай бўғилиб. — Банкни ўмардингизми?..<br />Икром кулди. Сўнг бир даста пулни ағдариб-тўнтариб <br />томоша қилди-да:<br />— Шундай қилган бўлсам-чи, — деди.<br />— Бир ўзингиз-а?!<br />— Узумини егин-у, богини суриштирма, деган машой-<br />ихлар. Манави сенларга, — деб қўлидаги пулни Самандар <br />томон отиб юборди. — Арра қилларинг. Яна бир нарсани <br />айтиб қўяй. Мен берган пулларни биронтанг ҳаром-ҳариш-<br />га ишлатсанг шу кун и ўлдим деявер!<br />Йигитларнинг қулокдарига унинг кейинги гаплари кир-<br />маганди. Уларнинг эс-ҳуши теккан улушни бўлиш билан <br />овора эди. “ Шуниси ҳам тузук. Булар қанчалик очкўз <br />бўлса, менга шунча яхши”, дея хаёлидан ўтказди Икром. <br />Йигитларига гилам устидаги пулларни санашни буюриб, <br />ўзи устозининг хонасига ўтди.<br />Уйда бўлган гап-сўзлардан Эгамқул шогирди айтганини <br />бажармаганини билди ва уни хўмрайиб кутиб олди.<br />— Устоз, — деди Икром бошини эгиб, — мадорим <br />етмади, бол ал ар тўплангунча озгина чўзилай, деб диванга <br />ётиб, шу билан қотиб қопман.</p>
<p>— Ҳамма нарсани вақтида кил га н маъқул. Энди анча <br />жабр чекишингга тўғри келади. Кеча Қосим деганинг жуда <br />ғазабланган эди, шу боис кўп хато қиларди. Уни осонгина <br />букиб ташлардинг. Бугун у ўзига келган. Анча-мунча нар-<br />сани режалаштириб қўйган. Эҳтимолки, жонингни олиб <br />кетиш учун ажални чақириб қўйған чиқар, — бепарволик <br />билан шундай деган Крра дев каравотига чўзилди. У доим <br />Икромдан аччиқланган кезлари тескари ўгирилиб оларди. <br />Бепарволиги ҳам ясама бўларди. Бир-икки марта шогирд <br />ўзини оқпамоқчи бўлиб аразлаган устозига гапириб кўрган. <br />Ўшанда шунақанги дакки эшитганки, суяк-суягидан ўтиб <br />кетган, шундан бери Қора девнинг жаҳли чиққанида, Ик-<br />ром сўз қотмайди. Ё унинг олдидан чиқиб кетади ёки <br />бирор соат жим ўтиради, токи Эгамқулнинг ўзи гапирма-<br />гунча.<br />У берилиб пул санаётганларнинг олдига борди-да, кечки <br />пайт ҳаммаси шу ерда тўпланиб туришларини тайинл’аб <br />ўзи ташқарига чиқди. Машинаси турган жойида қолавер-<br />ди, киракаш машина тўхтатиб, шаҳар марказига кстди. <br />Қаерда дарахтлар қалин, сўлим жойлар бўлса, хаммасини <br />бир-бир кўздан кечирди. Тушига кирган қизни қидирди <br />гўё. Бироқ тушидаги санам ҳеч қасрда йўқ эди. Шундан <br />кейин боши айланиб, олий ўқув юртларидан бири олдида-<br />ги хиёбонга келиб қолди. У ердаги дарахтларни кўргани-<br />дан кейин кўнглига ажиб бир хурсандчилик кирди. “ Нега <br />авваллари бу ерларга келмаганман? — ўйлади у. — Зўр <br />жой экан-ку”. Шу маҳал унинг кўзи анча наридаги тала-<br />балар ётоқхонасига тушди. “Шу ер, — дея гапириб юборди <br />ўзига-ўзи, — аниқ!"<br />Ҳовлиқиб атрофига аланглади. Бир қараган тарафига <br />сония ҳам сарфламади. Агар бир томонга кўпроқ қараса, <br />бошқа томонидан қиз келиб, у кўрмай қоладигандек туйи-<br />лаверди.<br />Бир соат, икки... учинчи соат \ам охирлай бошлади. <br />Кўп қизлар, кўп сулувлар ўтди. Бироқ уларнинг орасида <br />тушида кўрган қиз йўқ эди. Шунда унинг ўзига-ўзининг <br />ичи ачиди. “Аҳмоқ, тушгаям ишонасанми? Бунча содда-<br />сан?” — деди овоз чиқариб. Шу маҳал узокдан, универси-<br />тет томондан бир қиз кўринди. Икромнинг кўзи ёнди <br />гўё... Қиз келаётган тарафга бир-икки қадам босди...</p>
<p>Икром қизнинг ортидан югуриб бориб уни тўхтатиши, <br />исмини сўраши мумкин эди. Қиз исмини яширган тақ-<br />дирдаям бир-икки огиз гапириши тайин эди. Шунинг ўзи <br />Икромнинг дидини яйратишга етарди. Албатта, ҳозирча. <br />Лекин у санамнинг ортидан бормади. Ғурури йўл қўйма-<br />ди, паст кетгиси келмади. Қиз боланинг ортидан боришни <br />у йигит кишининг шаънига тўфи келмайди, деб ҳисоблар-<br />ди. Бироқ ўша қизнинг кўнглини олмаса унга етишолмас-<br />лигини билмасди. Қиз кўздан ғойиб бўлгунча қаққайиб <br />турди. Сўнг бир-бир босиб ортига қайтди.<br />Уйига келганида йигитлари аллақачон пулларни тахлаб, <br />қанчалигини аниқлаб қўйишибди. Ҳатто бир шиша ароқ <br />олиб келиб, тўртовлон баҳам кўришибди ҳам. Икром буни <br />сезиши билан тутақиб кетди.<br />— Маразлар! — деди кўзи олайиб. — Мен сенларга <br />ичинглар деганмидим? Нега рухсатсиз ичдинглар? Кекир-<br />Дагингни узиб ташлайман!<br />У қўлларини мушт қилиб, важоҳатидан ит ҳуркадиган <br />даражада аста-секин Самандарга яқинлаша бошлади.<br />— Ока, товба қилдим! Биз билмасдан... Бир қошиқ <br />қонимиздан кечинг! — ёлворди Самандар оёғи қалтираб.<br />Икром муштини дўлайтирди-ю, уришга улгурмади. Чун-<br />ки қўшни хонадан устозининг нимжон овози эшитилган-<br />ди.<br />— Бахтинг бор экан, — деди Икром ва Эгамқулнинг <br />ёнига кетди.<br />— Келдингми? — деди Қора дев Икром салом бергани-<br />дан кейин. — Анча вақтдан бери сени сўроқлайман. Бола-<br />ларингнинг биронтаси билмайди қаерга кетганингни. То-<br />пиб беришолмади.<br />— Тинчликми? — сўради Икром устозининг пойига тиз <br />чўкар экан.<br />— Болам, менинг сендан бошқа ҳеч кимим йўқ. Ҳали <br />олти ёшга тўлмасимдан ота-онам ўлиб кетди. Ҳозир ҳатто <br />уларни эслолмайман ҳам. Ака-ука, опа-сингилларимам ёшли-<br />гимда ўлиб кетишган. Шунинг учун сени соғиниб қолаяп-<br />ман-да. Кўргим келаяпти-да...<br />Икром Крра девнинг бу гапларини жуда кўп марта <br />эшитган. Шу боисдан бепарво ўтирди. У битта нарсага <br />тушунмасди. Нега устози мутлақо уйланмаган? Бола-чақа</p>
<p>орттирмаган? Ёшлигида бу ҳакда у Қора дсвдан сўраган, <br />лекин жавоб ололмаганди. Эгамқул ўйланиб қолган-у, \еч <br />нарса демаган. Шу-шу Икром учун бу савол жумбоқлиги-<br />ча қолаверди. Ҳозир қам бу ҳакда у кўнглидан ўтказди. <br />Бироқ сўрашга ботинолмади.<br />— Мен сенга охирги ўгитимни айтай. Чунки умрим <br />охирлаб бораяпти. Ҳозир тирикман, бир соатдан кейин <br />балки жоним чиқиб кетар. Орқамда сендан бошқа ҳеч ким <br />йиғлаб қолмайди. Биласанми, нима учун, чунки менинг <br />бола-чақам йўқ... — деди Қора дев худди шогирдининг <br />кўнглидан кечганларни уқиб олгандай. — Билсанми, нега <br />бола-чақам йўқ? Буниям билмайсан. Сенга айтмаганман. <br />Мен тўгримда биладиганлар эса аллақачон қора ерга кириб <br />кетган.<br />Икромнинг қулоги бирдан динг бўлди. Бутун диққат-<br />эътиборини Эгамқулнинг оғзидан чиқаётган гапларга қарат-<br />ди.<br />— Ёшлигимда бир қизни яхши кўриб қолгандим. У <br />мени яхши танирди. Шунинг учун кўриб қолса, бир тош <br />наридан ўтиб кетарди. Лекин мен унинг орқасидан қол-<br />масдим. Доим йўлини пойлардим. Бир куни ушлаб олдим-<br />да, яхши кўришимни айтдим. Бечора қалтираб қолди. Бир <br />огиз ҳам гапирмай қочмоқчи бўлди. Лекин мен қўлидан <br />тутиб қолдим. Шунда шайтон юзига уришимни буюрди. <br />Жа)у1 кўзимни кўр қилиб қўйганди, мен аҳмоқ унинг <br />гапига кириб, бечора қизни бор кучим билан урибман. У <br />орқасига аганаб, қимирламай қолди. “Ўлдириб қўйдим-<br />ми?” деб ўйладим мен, сўнг биров кўриб қолмасин, деб <br />бечора қизни кўтариб олдим-да, уйга қараб югурдим. Кўчада <br />учраганга қўшнимизнинг тоби қочиб қолганини айтиб ке-<br />тавердим. Ўзиям биздан икки уй нарида турарди-да. У <br />пайтлари ҳеч ким менинг зўравонлигимни билмасди. Шу-<br />нинг учун гапимга чиппа-чин ишонишди.<br />Уйга оборганимдан кейин кўрпачага ётқизиб юрагига <br />қулоқ тутдим. Бахтимга ўлмаган, юраги ураётган экан. <br />Дарров латгани хўллаб келиб пешонасига босдим. Қиз кўзини <br />очди. Мени кўриши билан аста-секин эшик томон силжий <br />бошлади. Падарингга лаънат шайтон яна йўлдан оздирди, <br />мен худди оч қолган йиртқичдай ўзимни қизнинг устига <br />отдим. У чинқириб юборди. Аммо бу пайтда менинг кўзимга</p>
<p>ҳеч нарса кўринмас, кўз олдимни нафс пардаси қоплаган-<br />ди... Лекин... эркаклик қилолмаслигимни билганимдан кей-<br />ин мен бўкириб юбордим. Қиз бирпас ҳайратланиб турди-<br />да, кийимларини кийиб, қочиб қолди... Шу-шу уйланиш-<br />дан воз кечдим. Душманларимнинг айбимдан хабар топиб, <br />устимдан кулишларини истамадим...<br />Қора дев жимиб қолди. Унинг нафас олаётгани ҳам <br />билинмасди. Фақат қалтираётган қўлларигина тириклиги-<br />дан нишона бериб турарди. Икромнинг кўнглида устозига <br />нисбатан ачиниш пайдо бўлди. Шу пайтгача қоядай мус-<br />таҳкам деб юрган одами жуда ғариб кўриниб кетди кўзига. <br />У Эгамқулнинг кўнглини кўтармоқчи бўлиб сўз қидирди. <br />Тилига ran келмади, мум тишлагандай ўтираверди.<br />— Мана шундай гаплар... — оғир сўлиш олди устози <br />бироздан кейин. — Лекин сенинг уйланишингни хоҳлаяп-<br />ман. Боланг менга набира бўлади. Бир мартагина “бобо” <br />дейишини эшитиш, биласанми, мен га қандай роҳат бера-<br />ди!.. Шу кунларга етармиканман...<br />Икром устозининг йиғлаганини сира кўрмаганди. Ҳозир <br />унинг сўқир кўзларидан ёш сизиб чиқди. Бундан шогирд <br />титраб кетиб, секин Қора девнинг қўлидан тутди.<br />— Айтганингиз бўлади!.. — деди овози ҳам титраб. <br />Кўнгли бузилиб, ортиқ ўтиролмади. Ўрнидан туриб бошқа <br />хонага ўтди.<br />Йигитлари унинг кўзидаги қайғуни англаб етолмадилар. <br />Улар Икром қайтиб келиб, яна бизни дўппослайди, деб <br />ўйлашганди. Лекин ундай бўлиб чиқмади, сардор юмшоқ <br />диванга ўтирди-да, гўё одамларини кўрмаётгандай, бир нуқ-<br />тага термилиб, куни билан қидириб ниҳоят топган қизи <br />ҳақида ўй сура бошлади. Шу тахлит бироз ўтирганидан <br />кейин эса ухлаб қолди.<br />Уйғонганида Эгамқулнинг кўзёшлари ҳам, тушида кўриб, <br />севиб қолган қиз ҳам эсидан чиққан эди. Ўрнидан турди-<br />да, йигитларини эргаштириб ташқарига чиқди.<br />— Биз жудаям озчиликмиз, — деди биринчи марта йи-<br />гитларига оч и қ гапириб. — Беш киши узоққа боролмай-<br />миз. Ягона имкониятимиз — пул им из. Кўпайишимиз ке-<br />рак.<br />Йигитлари унинг кўзига термилиб туришарди. Юқорида <br />айтганимиздек, улар И кром ни катта ўғрилар тўдасининг</p>
<p>одами деб билишарди. Энди ҳаммаси аниқ бўлгач, карахт <br />бўп қолишди.<br />— Нега жимсанлар? — деди Икром йигитларининг миқ <br />этишмаётганидан жаҳли чиқиб. — Ёки гапимга қаршими-<br />санлар?<br />— Ака, — ниҳоят Самандардан ун чикди, — сиз нима <br />десангиз шу. Биз энди ҳамма нарсани тушуниб олди к... <br />Кўпайишимиз керак бўлса, мен бугуннинг ўзида учтасини <br />олдингизга олиб келаман. Ўзингиз кўрасиз, маъқул топ-<br />сангиз, қўшасиз сафимизга, бўлмаса кетаверади-да... Ле-<br />кин, ака, яна битта ran, — деб у чўнтагидан пичоқ чиқа-<br />риб, кафтига ботирди. Пичоқ изидан сизиб чиқаётган қонни <br />кўрган йигитларнинг кўзлари олайиб кетди.<br />— Мана шу қоним ҳаққи-ҳурмати, — деди Самандар <br />ўзини мағрур тутиб, — мен сизга икки дунёда ҳам хиёнат <br />қилмайман! Мен ҳар доим сизга содиқман!<br />— Раҳмат, — Икром тўлқинланиб кетиб, унинг ёнига <br />келди-да, елкасидан оҳиста қучди. — Биз сен билан бугун-<br />дан бошлаб биродарлармиз. Иссиғимиз ҳам, совуғимиз ҳам <br />бир!<br />Кўрсатилган томоша қолган уч йигит учун ўрнак эди. <br />Аммо уларнинг биронтаси ҳам Самандар қилган ишни қил-<br />мади. Демак, журъатсизликларини намойиш этиб қўйиш-<br />ди. Бу эса Крра девдан кераклича таълим олган Икром-<br />нинг эътиборидан четда қолмади.<br />— Бўпти, — деди Самандарни қучоғидан бўшатган Ик-<br />ром. —Бугундан бошлаб, мен йўқ пайтларимда Самандар <br />сенларга бош бўлади... Шу билан гапимизнинг расмий <br />қисми тамом... Энди тўрталанг ўша учта йигитни Чангал-<br />зортепа қишлоғидаги бузилиб ётган уйга олиб борасанлар. <br />Мен ўша ерда бўламан. Биласанларми, қишлоқнинг қаер-<br />далигини?<br />Ҳамма йигит бараварига бошларини чайқаб билмаслик-<br />ларини маълум қилишди.<br />— Чирчиқ дарёси бўйлаб юқорига юрганларингда тўртин-<br />чи қишлоқ. Кишлоқ охирида бузилган уй бор. Лекин <br />бирор кишидан уйни қаердалигини сўрамайсанлар.<br />Йигитлари кетганидан кейин Икром устозининг олдига <br />кирди. Унга катта ишни бошлаш арафасида турганини айт-<br />моқчи эди. Бироқ эшикдан кириши билан ҳайкалдек қотиб</p>
<p>қолди. “Фақат бугун эмас!..” — дея оҳиста пичирлади <br />унинг лабларил/Бир-бир қадам ташлаб, Эгамқул ётган ка-<br />равотнинг ёнига келди-да, тиз чўкканча, эти суя гига ёпи-<br />шиб, жуда кичкина бўп қолган (у Қора девнинг аҳволини <br />эндигина сезиб турган эди) устозининг қўлини ушлади.| z1<br />— Келдингми? — деди Икром «Ўлиб қолган бўлса-я», <br />дея хавотирланган одам. — Кутиб ётгандим.<br />. — Келдим, — деди шогирд гир ютиниб.<br />— Энди бошимгаям оғриқ кирди. Худо жонимни олган и <br />афзал эди, бундан кўра. Кўрмасам, қўл-оёғим ишламаса, <br />буям камдай, бошим... Бунақа узоқ яшагандан кўра ўлиб <br />кетган афзал... — алаҳсираётгандай гапирарди Эгамқул. <br />Икромнинг хаёлидан: “Ўлса қутуларди”, деган ўй ўтди. <br />Лекин дилидагини тилига чиқармади. Аксинча, устози-<br />нинг кўнглини кўтарди:<br />— Тирик жоннинг боши оғрийди. Ҳозир битта дори <br />ичсангиз, ҳеч нарса кўрмагандай бўп кетасиз.<br />— Майли, берсанг бер. Лекин, менимча, бу оғриқ гўрга <br />киргандан кейин қолади.<br />— Нафасингизни иссиқ қилинг, устоз. Ўзингиз айтдин-<br />гиз-ку, набирамнинг бобо дейишини эшитгим келаяпти, <br />деб. Худо xo>yiaca эшитасиз.<br />— Менга билдирмай юрувдингми, битта-яримта билан...<br />— Қаёқда, энди... Биттасини кўрдим.<br />— Маъқул тушди ми?<br />— Ёкди.<br />— Акдинггами, кўнглинггами?<br />— Нима деганингиз бу?<br />— Ақлинг билан шу қизни ёқтирдингми ёки кўнглинг <br />билан деяпман!<br />’ — Унда, менимча, кўнглим билан бўлса керак. Чунки у <br />қизни аввал тушимда кўрдим. Кейин излаб топдим... <br />Қанақа қизлигини умуман билмайман.<br />— Бўлади. Фақат тўйни тезлаштир. Менам бу дунёга <br />келиб битта тўй кўрай... Кўролмайман-у... Майли, шундай <br />бўлсаям.<br />Чол яна жимиб қолди. Тағин кўзидан ёш оқди. “Бекор <br />шундай дедим-да, — афсусланди Икром. — Тағин кўнглим <br />бузилиб чиқиб кетади га н бўлдим... Бошқа нарсани айт-<br />моқчийдим. Гап ўзани бошқа томонга кетиб қолди. Нега</p>
<p>ўзи майдалашадиган бўп қолдим? Илгари бунақанги ода-<br />тим йўқ эди-ку”.<br />— Устоз, — деди у томоғини қириб олиб, — сизнинг <br />дуонгизни олгани келувдим.<br />— Нимага, болам?<br />— Катта иш бошлаш арафасидаман. Атрофимга кўпроқ <br />одам йиғаяпман, — деди Икром ва бироз жимиб қолди. <br />Сўнг боягина йигитлари билан бўлиб ўтган суҳбатни гапи-<br />риб берди. Гапининг охирида, уларни иккаласи кўп йил-<br />лар бирга яшаган Чангалзортепага тўплашини қўшиб қўйди.<br />— Ҳаммаси яхши, — деди Крра дев, — фақат бекор у <br />ерни танлабсан. Шаҳар бўлганда беҳроқ бўларди. Бу ерда <br />қўшнилар бир-бирини тузук-қуруқ танИмайди. Қишлоқда <br />эътибор қилади. Керак бўлса кузатади. Бир-бировига айта-<br />ди... Лекин, майли, шу ёкдан бошлашни ният қилибсанми, <br />омадингни берсин... Энди, болам, менга бир пиёлагина <br />анави шайтоннинг сувидан бер. Озгина ўзимга келиб олай.<br />Икром унинг айтганини бажариш учун ўрнидан туриб, <br />илжайганча ошхонага ўтиб, музлатгичдан ароқ шишасини <br />олди.<br />Дилдора кейинги бекатгача қандай келиб қолганини ўзи <br />ҳам сезмай қолди. Шунчалик юраги тез урар, шунчалик <br />ҳаяжон босган эдики, ҳатто бир марта ортига қарашга ҳам <br />ботинолмади. “Ж инни”, дейишга деб қўйди-ю, кейин ўзи <br />қўрқиб кетди. Ваҳоланки, бу сўзни айтаётганида, лаблари-<br />гина қимирлаган, овоз эса деярли чиқмаганди.<br />Бахтига автобус тезда кела қолди. Чикди-ю, охирги ўрин-<br />дикдар бўш бўлишига қарамасдан, салоннинг ўртасига бор-<br />ди. Автобус юрганидан кейин қизнинг юраги «шув» этиб <br />кетди. Чунки у айнан ўша йигит томон кетаётганди. “Э, <br />Худо, — дея ёлворди у. — Ишқилиб, автобусга чиқмасин-<br />да... Шунча одамнинг олдида гапирса шарманда бўламан”. <br />Бироқ кейинги бекат тезюрар автобус тўхтамайдиган бе-<br />катлардан бири экан. Дилдора бундан қувониб кетди. Ле-<br />кин йигит турган бекатга қарашга юраги дов бермади. <br />“ Ғалат бола экан, — дея ўйлади “хавфли жой” ортда қол-<br />ганидан кейин деразадан ташқарига қараб кетар экан. — <br />Ҳе йўқ, бе йўқ «севиб қолсам майлими»миш... Шунақаям <br />дейдими? Севги сўралармикан?..” Дилдоранинг юзига нимтабассум югурди. Шунинг ўзи бегона йигитга нисбатан <br />қизиқиш уйгонганини билдириб турар эди.<br />Шу кайфиятда уйига борса, келинойиси боласини эрка-<br />лаб ҳовлида юрган экан. Қиз дарров сумкасини ерга таш-<br />лаб, болани келинойисининг қўлидан олди. Юзидан чўлпил-<br />латиб ўпди. “ Мениям ўп, мениям ўп”, дея эндигина бирга <br />кирган болакайга юзини тутди. Болакай қиқирлаб кулди. <br />Дилдора гўдакни қитиқлаб ўйнатаверди.<br />— Ҳой қиз, — деди паст овозда ёнида турган келинойи-<br />си. — Секинроқ, уйда меҳмон бор.<br />— Қанақа меҳмон? — ажабланди Дилдора болакайни <br />эркалатишдан тўхтаб.<br />— Сизга келишибди.<br />— Вой, нега? — деди бояги кайфияти йўқолган қиз.<br />— Нима деганингиз бу? — деди ингичка қошларини <br />бироз чимирган келинойиси. — Бўйингиз етган, шунга <br />сўраб келишган-да.<br />— Келинойижон, ўзимнинг келинойим, — дея Дилдора <br />Нафисани (унинг келинойиси) қучокдаб олди. — Айтинг, <br />кетишсин. Ҳали эрга текким йуқ. Ҳали ёшман.<br />— Вой, менинг гапимга қулоқ солишармикан? Ойимлар <br />билан адажон нима десалар — шу. Бериб юборишса, қай-<br />танга тўй кўрамиз...<br />— Келинойи, ҳеч сиздан иссиқлик чиқмайди-я, доим <br />бегоналарнинг қилиғини қиласиз, — аразлаб лабини чўччай-<br />тирди Дилдора.<br />— Ҳазиллашдим, Дилдорахон, яхши кўраман-да, шунга <br />ҳазиллашгим келади. Хафа бўлманг. Ўзингиз севган одам-<br />дан бошқасига бердирмайман.<br />— Раҳмат, келинойи.<br />Жиянини келинойисига бериб, хонасига кирган Дилдора <br />кўзгу ёнидаги курсичага ўтирди. Ойнага қараганча тилини <br />чиқариб, ўзини-ўзи мазах қилди. Кейин жилмайди. “Қалай-<br />сан, Дилдор? — деди у ойнадаги аксига, — анави йигит <br />тўғрисида гаплашамизми? Ёкдими сенга? Жинни экан-а, <br />тўфими? Шунақа йигитни севиб қолиш мумкинми?.. Ғала-<br />тисан, Дилдор. Сенга бор-йўғи бир мартагина севги ҳақида <br />гапирди. Уни аввал кўрмагансан. Гаплашмагансан. Бил-<br />майсан кимлигини... Кейин, сени калака қилиш учун айт-<br />гандир. Сен бечора нуқул у ҳақида ўйлаб қолдинг... У</p>
<p>бола жинни эмас, ўзинг жиннисан. Эсингдан чиқар, та-<br />мом-вассалом...” Бироқ қизнинг нотаниш йигитни эсдан <br />чиқаргиси келмаётганди. Тўғри, у ҳозир ўша “девона”нинг <br />юз тузилишини умуман эслолмасди. Лекин қандайдир куч <br />ойнадаги аксига айтган гапларига қарши борарди.<br />— Дилдора! — дея чақирди шу пайт ойиси ташқаридан.<br />— Ҳозир, ойижон, — деди Дилдора ва шоша-пиша кий-<br />имларини алмаштириб, эшик томон юрди.<br />Айвонда онаси бетоқатланиб у ёкдан-бу ёққа бориб ке-<br />лар эди. Қиз эшикни очиб, бироз Назира опани (унинг <br />онаси) кузатди. Онасининг юришида дадиллик, бардамлик <br />бордай эди. Қизини сабрсизлик билан кутаётганлиги шун-<br />доққина кўриниб турарди. Сабабини Дилдора англагандай <br />бўлди ва қовоғи уйилди.<br />— Лаббай, ойижон, — деди паст овозда.<br />— Вой, қизим-а, намунча кийимларингни алмаштири-<br />шинг қийин. Зарур пайтда имиллайсан-а. Дарров чой дам-<br />лагин-да, меҳмонларга олиб киргин.<br />Назира опанинг койиши ҳам, иш буюриши ҳам шунча-<br />лик майин эдики, Дилдора ҳатто қўрқиб кетди. “ Наҳотки <br />рози бўлган бўлишса”, деган ўй яшин тезлигида хаёлидан <br />ўтди.<br />— Нега қаққайиб қолдинг, бўл тез!<br />Назира она қизига: “Сенга совчи келибди. Яхши жой-<br />дан экан, айтишларича, бола уддабуррон, кўркамгина <br />эмиш...” деган гапларни гапирмади, қизининг кўнглини <br />кўтармади. Чой олиб киришни буюрди-ю, ўзи совчилар <br />ўтирган хонага кириб кетди. Ана шуниси Дилдорага алам <br />қилди. Яна бирозгина жойида қоққан қозикдай турди, <br />сўнг истар-истамас ошхонага кирди. Чой дамлаб, меҳмон-<br />лар олдига кирди.<br />Узун, қоп-қора киприклар шаҳло кўзларни бекитган, <br />оппоқ юзда озгина қизиллик пайдо бўлган, қадам олишлар <br />ниҳоятда нафис... Совчилар бундай санамни кўришлари <br />билан ўринларидан туриб кетаёзишди. Қиз чойнакни ибо <br />билан стол устига қўйди-да, қайтариб, назокат билан со-<br />вчиларга узатаётганида, қайнона бўлишни орзулаб келган <br />аёл ўзини тутиб туролмади. Ўтирган стул ни бироз ортга <br />суриб, Дилдорадан кўзини узмаган кўйи унинг ёнига яқин-<br />лашди.</p>
<p>— Бўйларингиздан ўзим ўргилай!.. Ўзгинамга қиз бўла-<br />сиз! — дея бир-биридан ширин сўзларни айтиб, Дилдора-<br />нинг пешонасидан ўпди. Қиз кутилмаганда бирдан сеска-<br />ниб кетди-да, ёнидаги аёлга ҳадиксираб қараб қўйди ва <br />тез-тез юриб уйдан чиқиб кетди.<br />— Ёввойи, — деди Назира она у чиқиб кетиши билан.<br />— Сизларга кўпам маъқул келмас-ов.<br />— Бекорларни айтибсиз, — дея жилмайди совчилардан <br />яна бири — кўхдиккина жувон, — ақллилиги шундоққина <br />кўриниб турибди. Чиройлилигини айтмайсизми, хохдасан-<br />гиз ҳам, хоҳламасангиз ҳам шу қизингизни келин қила-<br />миз. Худо хохдаса, иккала ёш бахтини топиб кетади. Бир <br />чиройли яшашсинки, кўзингиз қувнасин.<br />Дилдора бу гапларни эшик ортида эшитди ва бирдан <br />эти музлаб кўзи жиққа ёшга тўлди. Югурганча хонасига <br />кириб юмшоқ ўриндиққа ўзини ташлаганча ҳўнграб йиғ-<br />лаб юборди.</p>
<p></p>
<p>👉 @KongilKaliti</p>
ro_zimurod:ja5fnzf1cИсмоилов, Нуриддин. Иблис салтанати 1 - qism2020-09-12T16:03:28.481Z2020-09-12T16:13:03.430Z<img src="https://teletype.in/files/3c/da/3cda24ea-f578-4d59-a73c-afec4c550084.jpeg">Ниҳоят Икромнинг ҳам омади кулиб, қиморда қўли келди. Анчадан бери бундай бўлмаган, ҳар сафар ютқазар- Г ди. Бунисида ютди! Ютгандаям унча-мунча эмас, бир йўла қирқ минг! (Ҳозирги қирқ миллион!) Айтишга осон буни. Лекин бир ерга йиғса, нақ каттароқ сандиқдан иккитаси тўлади. Қиморбозлар саккиз нафар эди. Кутилмаганда Икром- нинг қўлига учта туз келди. Аввал ишонмади. Қайта-қайта тикилди: ростдан тузми? Адашиши мумкинмас, ҳақиқатан ҳам уч туз. Ичига қувонч кирди-ю, лекин буни ташига чиқармади. Худди оддий қарталар келгандай, ҳатто омади чопмагандай юзини қайғули қиёфада буриштирди. Бу ма- хал рўпарасидаги саккизта дўкон, учта ошхона, битта тўйхо- нанинг эгаси бўлган Косим қиморбоДца учта етти турарди. Унинг ҳам юраги қувончдан...
<figure class="m_original">
<img src="https://teletype.in/files/3c/da/3cda24ea-f578-4d59-a73c-afec4c550084.jpeg" width="720" />
</figure>
<p>Ниҳоят Икромнинг ҳам омади кулиб, қиморда қўли <br />келди. Анчадан бери бундай бўлмаган, ҳар сафар ютқазар-<br />Г<br />ди. Бунисида ютди! Ютгандаям унча-мунча эмас, бир йўла <br />қирқ минг! (Ҳозирги қирқ миллион!) Айтишга осон буни. <br />Лекин бир ерга йиғса, нақ каттароқ сандиқдан иккитаси <br />тўлади.<br />Қиморбозлар саккиз нафар эди. Кутилмаганда Икром-<br />нинг қўлига учта туз келди. Аввал ишонмади. Қайта-қайта <br />тикилди: ростдан тузми? Адашиши мумкинмас, ҳақиқатан <br />ҳам уч туз. Ичига қувонч кирди-ю, лекин буни ташига <br />чиқармади. Худди оддий қарталар келгандай, ҳатто омади <br />чопмагандай юзини қайғули қиёфада буриштирди. Бу ма-<br />хал рўпарасидаги саккизта дўкон, учта ошхона, битта тўйхо-<br />нанинг эгаси бўлган Косим қиморбоДца учта етти турарди. <br />Унинг ҳам юраги қувончдан энтикиб кетаётган, кўз ўнги-<br />да бир уюм пул гавдалана бошлаганди. Ўйинчиларнинг <br />тўрттаси қардасини отиб юборишди. Бу уларга тузукроқ <br />бирон нима ^елмаганидан дара к берарди. Яна икки киши-<br />да эса ўттизлик бор экан. Уларнинг-да қувончлари чексиз <br />эди. Ўйин бошланди, ўртага аввал фақат юз сўмликлар, <br />кейинроқ эса худди шундай купюралар учталаб, бешталаб <br />ва ниҳоят юзталаб шерикларини етаклаб кела бошлади. <br />Аста-секин бунга ҳам қаноат ҳосил қилмай, даста-даста <br />пул ўртага ташланди. Ҳеч кимнинг чув тушгиси келмасди. <br />Ҳамма ўртадаги пул ни олсам, ютсам, дейди. Тортишувлар <br />тўхтай демас, Икромнинг эса олиб келган пуллари тугай <br />деб қолганди. Мабодо пули етмай қолса, учта тузни қучоқ-<br />лаб қолиб кетаверади. Бошқалар ундан кучсиз бўлса-да, <br />тоғ мисол уйилган пулга эга чиқади. Нихоят “ўтиш’* на-<br />вбати мингга етди. Икромда эса мутлақо пул қолмади. У <br />қўлидаги уч тузга гўзал бир жононни томоша қилгандай <br />меҳр билан қараб қўйди-да, ҳовлида турган оппоқ “Жигу-<br />ли”сининг калитини пул уюми ёнига ташлади. Унинг ҳам</p>
<p>ярим пули сарфлангач, рақиб сифатида Қосим қиморбоз <br />билан Икром қолди.<br />— Икки минг, — дея Қосим қиморбоз ҳам сўнгги пул-<br />ларини ўртага ташлади.<br />— «Жигули»дан яна икки минг кетди, — деди Икром <br />ҳам бўш келгиси келмай.<br />— Агар ёнимда яна озгина пулим бўлганида, шу моши-<br />нангни бус-бутунлигича олиб қўярдим. Майли, қолган пу-<br />лини бериб, олиб кетавераман, очдик, — деган Қосим <br />қиморбоз ишонч билан қўлидаги учта еттиликни пуллар-<br />нинг устига отиб юборди.<br />— Ака, — деди Икром ёлғондакам хўрсиниб, — шу <br />мошинани кейинги сафар олиб кетарсиз.<br />Шундай деб, Икром қўлидаги тузларни битта-битта ше-<br />ригининг еттиликлари устига ташлай бошлади. Ҳамманинг <br />кўзи олайиб кетди. Айниқса, Қосим қиморбознинг пешо-<br />насига совуқ тер тепчиди. У қўли билан гилам устини <br />пайпаслай бошлади. Уйини қиморчиларга бериб кўйиб, ўзи <br />фақат чўтал йиғиш билан қаноатланадиган бир оёғи чўлоқ <br />Ўлакса лақабли Мамарасул дарров унинг ниятини илғаб, <br />оқсокданганча орқа томонидан борди-да, Қосим бойвачча-<br />нинг ёнгинасида турган сигаретдан биттасини тутатиб, <br />қўлига тутқазди. Сўнг токчадаги арокдан пиёлага тўлди-<br />риб уни \ам ўйинни бой бериб ўзига келолмай довдираб <br />ўтирган Қосимга берди.<br />— Ҳалол! — деди бир дақиқалик сукутни бузиб малла-<br />соч Ринат ўғри, уни таниш-билишлари Читтак деб аташар-<br />ди. Чунки Ринат бир сўзли одамлар тоифасига яқин ҳам <br />йўламас эди. Худди читтакдай у шохдан-бу шохга қўниб <br />юрарди.<br />Дарров бошқалар ҳам унинг гапини маъқуллашди. Бир-<br />гина Қосим қиморбоз норози эди. Унингча қандайдир но-<br />ҳакдик бўлгандай эди.<br />Икром Ўлаксага иккита қоп олиб келишни буюрди-да, <br />секин-аста пулларни олдига тортиб, тахлай бошлади.<br />— Ютиб қочиш ҳалолликка кирмайди! — деди Қосим <br />қиморбоз ичига ароқ кирганидан кейин бироз дадилла-<br />шиб.<br />— Накдига ўйнайман, — деди Икром ҳам бўш келмай,</p>
<p>— агар ҳозирнинг ўзида пул тиксангиз, ran бўлиши мум-<br />кин эмас!<br />— Ўлакса магазинимга бориб келади.<br />— Кейинги сафар Ўлаксага олдинроқ тайинлаб қўясиз, <br />бой ака, — дея Икром Қрсим қиморбозга бир қараб қўйгач, <br />дасталанган пулларни қопга битта-битта сола бошлади.<br />Худди шу маҳал Қосим ёнида ўтирган тақирбош, қош-<br />киприксиз, бағбақалари осилиб кетган Толмасга қаради-да, <br />кўз қисди. Унинг қилиғини Икромдан бошқа ҳамма кўрди. <br />Даҳшатли воқеа содир бўлишини сезған қиморбозлардан <br />баъзиларининг ранги оқарди. Даврага шундай ж и мл и к <br />чўкдики, чивин учса билинар эди. Тол мае ё нидан банд и <br />кичкина, тиғи узун пичоқ чиқариб, энди ўрнидан тур-<br />моққа шайланган маҳал жимжитликдан шубҳаланиб қол-<br />ган Икром бошини кўтариб даврадошларига бирма-бир <br />қараб чиқди. Бу пайт Толмас пичоқни қинига солишга <br />улгурган эди.<br />— Сизларга битта янгиликни айтиб қўйиш эсимдан чи-<br />қай дебди, — деди Икром ўзини ҳеч нарсани сезмаганга <br />олиб. — Окахон наҳорға ош бераётгандилар, бу ерга кели-<br />шимдан олдин шуни менга тайинловди. Айниқса, Қосим <br />акангга қаттиқ тайинла, унинг хотираси сал чатоқроқ, де-<br />ганди. Соат ҳозир уч бўлибди, яна уч соатдан кейин ошда <br />ҳаммамиз бирга ўтиришимиз керак.<br />Икром “окахон” деб ўн йилдан буён барча жиноий <br />тўдаларга бош бўлиб келаётган Шер лақабли Амирбекни <br />назарда тутганди. Унинг номи тилга олиниши билан барча <br />бирдай сергакланди. Зеро, Икромнинг Шер билан алоқаси <br />борлигидан қиморбозлар яхшигина хабардор эдилар.<br />— Окахон, — деди Қосим аламини зўрға ичига ютиб, — <br />қиморни кўпам хуш кўравермасди-ку, қандай қилиб се-<br />нинг бу ерга келишингга рухсат берди?<br />— Ока, — Икром ҳаммани лол қилганидан қувонгандай <br />илжайди, — билишингиз шарт бўлмаган нарсаларга бунча-<br />лик интилмасангиз. Раз, келдимми, у ёғини суриштир-<br />манг. Шундайми? — у нигоҳини тақирбошга қаратди.<br />Бу пайтда Толмас қўрқувдан бўзариб кетганди. Ичида <br />бир нима «чирт» этиб узилгандай бўлди. Агар ҳозир пичоқ <br />чиқарганини Икром кўрган бўлса-ю, бу ҳакда хожасига <br />айтса, тамом, у тонгни қайтиб кўрмайди. Шу боисдан ҳам </p>
<p>гарчи ўзига мутлақо ярашмаса-да, қийпаланглаб хушомад <br />қилишга тушди:<br />— Оканинг маъракасидан бехабар қолибмиз-да. Билга-<br />нимизда ўйин-пўйинга келмай, ўзимиз бел бўлиб турган <br />бўлардик. Афсус, шундай савобли ишдан қуруқ қолибммз.<br />Қосим унинг гапларидан ғижинди. Ичида тақирбошни <br />сўкди. Бироқ буни ташига чиқармай, ўзига яқин ёрдамчи <br />бўлган Толмаснинг гапини маъқуллай бошлади:<br />— Оғайнилар, ҳалиям кеч эмас. Адресни олиб, ҳаммамиз <br />бир бўлиб ўтайлик. Агар у ерда окахон ҳаммадан аввал <br />бизни курсалар, хурсанд бўладилар.<br />Икром ичида кулди. “Осмондан келасанлар-у, баринг <br />қуёнюраксан. Бир калима гапимга ўтириб қўяй дединглар. <br />Ҳайф сенларга! Сенлар билан қимор ўйнашгаям одам ҳазар <br />қилади”.<br />— Оғайни, — деди Ринат Икромнинг елкасига қўлини <br />қўяр экан, — адресни айт. Биз бориб тураверайлик.<br />— Яхши, — деб Икром шаҳар марказидаги машҳур рес-<br />тораннинг номини айтди.<br />Унинг гапини эшитганларидан кейин дастурхонга фо-<br />тиҳа қилишни ҳам унутган қиморбозлар тапир-тупур ўрни-<br />ларидан туришди.<br />Улар уйдан чиқиб кетганларидан кейин Мамарасул чўлоқ <br />Икромга пулларни қоплашда ёрдамлашиб юборди. Кейин <br />улар юкни машинага ортишди.<br />— Тез дарвозангни оч! — дея қичқирди Икром Ўлаксах-<br />ўрга.<br />— Ҳозир, ҳозир, — дея Мамарасул оқсокданиб дарвоза <br />томон кета бошлади. Унинг юриши жудаям секиндай туй-<br />илиб кетди. Шу боисдан Икромнинг ўзи чаққон машина-<br />дан тушиб, югурганча Ўлаксахўрдан олдин дарвозанинг <br />ёнига етиб бориб, бир табақасини тепиб очди. Иккинчиси-<br />га Ўлаксахўр етиб келди.<br />— Манавини ол, — деб Икром бир сиқим пулни уй <br />эгасига тутди. Сўнг машинасига ўтириб, шайтон ин қурган <br />уйдан чиқиб кетди.<br />У ниҳоятда ҳаяжонда эди. Чунки даврадошларига Шер-<br />нинг ош бераётганлигини айтиб, уларни алдаганди. Айни <br />пайтда қиморбозларнинг чангалидан соғ-омон қутулиш-<br />нинг ёлғиз йўли \ам шу эди. Айбининг кечирилмаслигини Икром яхши биларди. Қиморбозларни найранглари билан <br />ноғорасига ўйнатиб кетишига унинг кўзи стар эди. Бироқ <br />Шер ўзининг номини сотгани учун калласини олиши аниқ. <br />Унинг чангалидан ҳеч қаёққа қочиб қутулиб бўлмайди. <br />Шу боисдан у ўйлаб-ўйлаб охири тўғри Ш ернинг уйига <br />боришга қарор қилди ва машинасини шаҳарнинг чекка <br />қисмидаги маҳалла томон буриб, тезликни оширди.<br />— Бемаҳалда пишириб қўйибдими? — Шернинг дарво-<br />засини қўрикдаётганлар Икромни дагал сўзлар билан ку-<br />тиб олишди.<br />— Окахонга зарур гапим бор эди, — деди ранги оқариб <br />кетган Икром.<br />— Эрталаб кел.<br />— Ҳозир айтмасам кеч бўлади!<br />— Бизга айтиб кетавер. Хўжайин уйгонганидан кейин <br />ўзимиз айтиб қўямиз.<br />— Айтдим-ку, кеч бўлади деб!<br />— Унда кутиб тур, — деб икки йигитдан бири ичкарига <br />кириб кетди.<br />Шу кетганча талай муддат унинг қораси кўринмади. <br />Бунга сайин Икромнинг диққати ошар, кетма-кет сигарет <br />тутатар эди. Ниҳоят қоровул йигит чиқиб келди-да:<br />— Орқамдан юр, — деб буюрди.<br />Икром остона ҳатлаб, Шернинг ҳовлисига кирар экан, <br />қўрқувдан оёги қалтираб кетди. “Эй, худо, — дея илтижо <br />қиларди у тинмай, — ўзинг мадад бергайсан...”<br />Бу пайтда Шер зиналарни бир-бир босиб ҳовлига тушиб <br />келарди. У йигитининг ортидан қунишибгина келаётган <br />Икромни кўрганидан кейин бир гижиниб қўйди-да, тўхтаб:<br />— Нимага келдинг? — дея менсимайгина сўради.<br />— Хўжайин, — қ&пирабгина сўзланди қадамини тезлат-<br />ган Икром, — мен... номингизни сотиб қўйдим...<br />— Ним-ма?! — кутилмаган бу гапдан қа.\ри келиб бақи-<br />риб юборди Шер.<br />— Бир қошиқ қонимдан кечинг!.. Қиморхонада сизнинг <br />номингизни сотиб, жонимни сақлаб қолдим. Мени ўлдир-<br />моқчи бўлишди. Кўп пул ютгандим. Мени ўлдириб, пул-<br />ларни тортиб олишмоқчи бўлишди. Кейин... сизнинг но-<br />мингизни сотишдан бошқа чорам қолмади.</p>
<p>— Сен эшшак шуни айтиш учун мени уйқудан уйғот-<br />дингми? — туйқусдан кулиб юборди Шер.<br />— Хўжайин, мен сизни наҳорга ош бераяпти, дедим, — <br />хожасининг қиёфаси ўзгарганидан бироз дадилланиб давом <br />этди Икром.<br />— Қанақа ош, итдан тарқаган! — қаршисида турган <br />айбдорнинг ҳаддидан ошгани жахпини чиқарди Шернинг.<br />— Шунчаки, наҳорги ош, дедим. Биронтаси қанақанги <br />наҳорги ош, деб сўрамади...<br />— Энди гапир, иблиснинг боласи, безовта қилганинг, <br />қаердаги қаланғи-қасанғи итдан тарқаганлар орасида ис-<br />мимни хор қилганинг учун нима қилай сени?!<br />— Устоз, — деди дадил гапиришга уринган Икром, — <br />багаж пулга тўлди. Шунча пулни сизнинг номингизсиз <br />олиб чиқиб кетолмасдим.<br />— Мошинанинг багажи тўлди? Йўғ-э! Қани мошина?<br />— Ташқарида турибди.<br />Шер буйруқ кутиб хожасига терм ил иб турган йигитига <br />қаради-да, “ им” қоқди. Йигит Икромдан калитни олиб, <br />тез-тез юрганча дарвоза томон кетди. “Ҳаммасини тортиб <br />олиб қўйса-я”, дея хаёлидан ўтказган Икром ичидан зил <br />кетди.<br />Қоплардаги пулни кўрган Шернинг юраги ҳаприқиб <br />кетди, лекин буни сиртига чиқармай Икромга юзланиб:<br />— Манинг исмимни ишлатиш қанча туришини биласан-<br />ми? — деб сўради.<br />— Ўзингиздан қолар ran йўқ, — деб минғиллади бироз <br />ўзини босиб олган йигит.<br />— Элликка эллик!<br />— Сиз нима десангиз шу, — деди Икром, гарчи Шер-<br />нинг нафси ҳакалак отиб кетганидан алами келган эса-да. <br />Ўзгача дея олмасди ҳам. Мабодо, огзидан: “Ока, анча-<br />мунча тер тўкканмиз”, қабилидаги ran чиқиб кетса, икки <br />кўлини бурнига тиқиб қолаверади. Калласини ҳам қўшқўллаб <br />Шернинг қўлига топшириши ҳеч ran эмас.<br />— Ақлли бола экансан, — деди Шер ва йигитига: — <br />Битта қопни тушириб олинглар, — деб кўрсатма берди.<br />— Хўжайин, тонг отиши билан улар мени қидиришади.<br />— Кимлар бориди? — деди Шер бошини қашлаб қўйиб.<br />Айни шу саволни кутиб турган Икром қаерда қимор</p>
<p>ўйнаганини, кимлар иштирок этганини бирма-бир айтиб <br />берди. Гапининг сўнгида: “Толмаснинг ханжар чиқаргани-<br />ни аниқ ўзим кўрдим”, деб қўшиб қўйди.<br />— Крсим! — деди Шер кўзи чаракдаб. — ABBaji ҳам <br />йигитлар билан гапи қочган. Кечирим сўраб келганди, <br />индамагандим. Тағин бўйни йўғонлашиб қолибди-да. Бун-<br />дан ташқари, икки ойдан бери солиқ тўламайди... Пулни <br />асосан шу ютқаздими?<br />— Қўлига учта етти келган экан.<br />— Сенда бўлса уч туз. Майнавозчилик қилмаганмидинг?<br />— Хўжайин, мен тоза ўйнайман. Ғарлик қилсам, тешиб <br />чиқади.<br />— Ўзингни оппоқ қилиб кўрсатаверма! Қандайлигингни <br />яхши биламан... Толмаси ким бўлди, танимас эканман?<br />— Тақирбош.<br />— Ҳа-а, — деди Шер нимадир эсига тушгандай. Сўнг <br />сал нарида турган, ҳар елкасига битта одам сиғадиган, <br />бўйи икки метр келадиган, қўллари йўғон Холматга тўртта <br />одам олиб Икром айтган ресторан га тезда етиб боришни <br />тайинлади. Савол назари билан ўзига термилиб турган Ик-<br />ромга эса:<br />— Уйингга бориб дамингни олавер, пешинда олдимга <br />келасан, — деди.<br />— Хўп бўлади, — дея Икром машинаси томон юрди.<br />Холмат йигитлари билан рестораннинг олдига борганида<br />у ерда \еч ким йўқ эди. Крсим шериклари билан аллақа-<br />чон бу ерга келган, қоровулдан соат нечада ош бошлани-<br />шини сўраган-у, ҳаммаси ёлгонлигини англаган. Аламига <br />чидолмаган Крсим овозининг борича сўкиниб, газабига <br />чидолмай крровулни тепкилаганча машинага ўтирган ва <br />ошналарини эргаштириб Икромнинг уйига кетган эди.<br />Крровул Холматни кўрганидан кейин орқасига тисарил-<br />ди. Лаблари пирпиради.<br />— Яқинлашманглар, — деди қўрқувдан даг-даг титраб. <br />— Менга тегинсанглар милицияга телефон қиламан!<br />— Амаки, — деди ҳайрон бўлган Холмат дўрилдоқ овоз-<br />да, — сизга ҳеч ким тегинмайди. Бир нарса...<br />— Боягиларам шундай дейишганди. Бир нарса сўрамоқ-<br />чи бўлишди-ю, кейин мени тепкилашди. Мен бечорада</p>
<p>нима айб. Оддий қоровул бўлсам, бировга зиёним тегмаса, <br />— деди крровул йиғламоқдан бери бўлиб.<br />— Ким?! — деди Холмат кршларини чимириб.<br />— Кимлигини билмадим-да! Бўлмаса директирга айтар-<br />дим. Ўзи суробини тўғрилаб қўярди.<br />— Қ.аерга кетишди улар?<br />— Роса сўкишиб, мени тепкилаганларидан кейин моши-<br />нага ўтириб даф бўлишди.<br />— Майли, амаки, хафа бўлманг, улар билан ўзимиз <br />гаплашамиз, — деб Холмат ортига қайтди.<br />У Шернинг уйига келганида хожаси аллақачон уйқуга <br />кетганди. Агар буюрилган иш ўта муҳим бўлганида ва <br />тезликда жавоб талаб қилинганида Шер ухламасди. Ҳов-<br />лида кутиб турарди. Ётоққа кирибдими, уни безовта қилиш-<br />нинг ҳожати йўқ. Буни яхши билган Холмат йигитларига <br />дам олаверишларини айтиб, ўзи болохонага чиқди.<br />Икром уйига бормади. У Крсимнинг эрта қайтишини ва <br />уйининг олдида кутишини яхши биларди. Ўзининг одам-<br />ларини йиғиб димоғдор қиморбознинг адабини бериб қўйиш <br />қўлидан келарди. Аммо бундай қилгиси келмади. Қолавер-<br />са, бундан бу ёғига устозидан маслаҳат сўраши шарт эди. <br />Шундогам анча-мунча ишни унга билдирмай тугатиб таш-<br />лади. Энди сўрамаса бўлмайди. Вазият ўзгарди, нозиклаш-<br />ди. Шундай кезда унинг маслаҳати сув билан ҳаводай <br />зарур.<br />Икромнинг устозини Қора дев деб аташарди. Албатта, <br />бундан ўттиз йилча муқаддам бу таъриф тилга олинарди. <br />Ҳозир эса Эгамқул бобога айланган эди у. Умуман, Кора <br />девнинг ҳали-ҳануз тирик эканлиги ҳақида Икромдан бо-<br />шқа бирорта ҳам жиноий олам вакилининг хабари йўқ <br />эди. Сабаби...<br />Қора дев, авторитет эди. Унча-мунча жиноий тўдалар у <br />билан ҳисоблашишга мажбур эдилар. Фақат девнинг ўзи <br />атрофига одам тўпламаганди. Ёлгиз эди. Кўпчиликни ёқтир-<br />масди. Тўда бошлиқлари уйига бирорта зарурат юзасидан <br />танҳо келишарди. Чунки йигитлари билан келган одамни <br />Кора девнинг жини суймаслигини улар яхши билишарди. <br />Айни чоғда ўзлари ҳам бу “ёлгиз бўри’’нинг баъзи қилиқ-<br />ларини ёқтираверишмасди. Шундай кезлар бўлардики, тил-<br />ка-пора қилиб ташласа камдай, бироқ қўрқишарди. Аммо нимадан ва нега қўрқишларини ўзлари ҳам билишмасди. <br />Катта-катта қиморларда, гарчи Қора дев иштирок этмаса-<br />да, унга ютуқнинг маълум миқдорини ажратиш, ўғирлан-<br />ган моллардан ҳам улуш олиб қўйиш одат тусига кирган-<br />ди. Бунинг сабабини дев олтмиш ёшга киргунча ҳеч ким <br />суриштирмади. Тўғрироғи, бунга ботинолмадилар...<br />Бир пайтлар Кора дев ҳали Эгамқул бўлиб юрганида <br />чайир гавдаси бошқаларникидан иккита келарди. Ўша кет-<br />лари у йўлтўсарлик билан шугулланарди. Хилватда ким <br />дуч келиб қолса, бор-будини шилиб олаверди. Мабодо би-<br />рорта одамнинг ўғрилик билан шуғулланишини эшитиб <br />қолса, ўша кимсага икки ҳисса зулм ўтказди. Пировардида <br />ўғрилар унга ўлпон тўлайдиган бўлишди. Шу йўл билан <br />Эгамқулга яқинлашишга интилишди. Бироқ у бировни <br />ёнига йўлатмади. Ўлпонни оларди-да, кейинги сафар қанча <br />келтириши зарурлигини айтиб орқасига жўнатаверарди. Ўзи <br />эса аста-секинлик билан йўлтўсарликни йиғиштирди. Кун-<br />да-кунора келаётган улуш билан қаноатланди.<br />Орадан бироз вақт ўтиб уйда ётаверишдан ҳам зерикди. <br />Чойхонага чиқди. Бир-икки кун у-бу билан гаплашиб ку-<br />нини ўтказди. Шундай кунларнинг бирида унинг ёнига <br />ёши қирқ-тардан ошиб қолган бир одам келди.<br />— Сизнинг дарагингизни эшитиб оёғимни қўлимга олиб <br />югуриб келаяпман, — деди у ташвишли бир қиёфада.<br />— Сиз кимсиз? — деди ҳайрон бўлган Эгамқул.<br />— Мен куйган одамман, ака, куйдириб кетишди мени. <br />Дардимни кимга айтишни билмайман. Яхши ниятда тир-<br />ноқлаб йиғиб мотоцикл сотиб олгандим (у пайтлари мото-<br />цикл олиш жуда ҳам катта ran эди), ўғирлаб кетишди, — <br />деди ҳалиги одам.<br />— Қачон ўғирлади?<br />— Бир соатча бўлди.<br />— Ким сизга мени йўқолган нарсани топиб беради деб <br />айтди? Нима, мен фолбинмидим?<br />— Сиздан ҳамма ўғрилар қўрқади деб эшитгандим. Шу-<br />нинг учун олдингизга ялиниб келдим. Ака, қўлингизни <br />қуруқ қўймайман. Ёрдам бериб юборинг.<br />Қора девнинг умрида биринчи марта бировга ичи ачиди. <br />“Ке, шунга бир ёрдам берай”, дея хаёлидан ўтказди-да:</p>
<p>— Бир суриштириб кўрай, сиз уч соатлардан кейин <br />кел инг, — деди.<br />Мотоциклини йўқотган одам қайта-қайта эгилиб чиқиб <br />кетди. Эгамқул эса эринибгина ўрнидан турди-да, чойхо-<br />начининг олдига бориб:<br />— Пискани биласан, а? — деди.<br />— Танимас эканман, ака, — деди чойхоначи худди айб <br />иш қилиб қўйган одамдай кўзлари ўйнаб.<br />— Баққоллик кўчасига бориб, любой одамдан сўрайсан <br />— уйини кўрсатади. Менинг олдимга, шу ерга тез етиб <br />келсин, — деб Крра дев қошининг устини бармоғи билан <br />силаб қўйди. Унинг бу одати жуда кўпчиликка таниш эди. <br />Агар Эгамқул қошини силаса, унинг кўнгли хотиржам, <br />унча-мунча ran ни бемалол айтиш мумкин. Ғазабга учраб <br />калтак емайди, сўкиш эшитмайди.<br />Писка лақабли ўғрибоши чойхопачидан олдин етиб кел-<br />ди, Қора дев билан қўшқўллаб сўрашди.<br />— Сенинг одамларинг, — деди тўсатдан Эгамқул, — бир <br />танишимнинг мотоциклини ўғирлаб кетишибди.<br />— Қачон? — деди ўзини гўлликка солган Писка.<br />— Башарангни бузаман, қачонлигини шундан кейин би-<br />либ оласан!<br />— Бир қошиқ қонимдан кечинг! Болалар билмасдан...<br />— Ҳозироқ опке!<br />Писка ўрнидан турди-да, тез-тез юриб чиқиб кетди. <br />Эгамқул эса чойхоначига пиво олиб келишни буюрди.<br />Қора дев мотоциклнинг эгаси ҳаммаёққа жар солиб юбо-<br />ришини кутмаган эди. Орадан уч кун ўтиб ўгирланган <br />молини топиб беришни илтимос қилиб келувчиларнинг <br />сони узилмай қолди. Бундан Эгамқул асло хафа бўлмади. <br />Аксинча хурсанд булди. У ўгирланган молни топиб беради. <br />Эвазига ўша молнинг ярим баробарида ҳақ олади. Ҳамма-<br />сини ўзининг чўнтагига тиқмайди. Ўгрини ҳам “хизмат <br />ҳақи”сиз қолдирмайди. Шундай қилиб шаҳарда “разбор” <br />деган янги сўз “кашф” қилинди. Бу сўзнинг обрўси шу <br />даражада тез ўсдики, иккита одам уришиб қолса, жабрлан-<br />гани оёгини қўлига олиб чойхонага — Қора девнинг ёнига <br />югурадиган бўлди.<br />Вақт тинимсиз ўтаверди. Қора девнинг ёши олтмишни <br />қоралади. Бу пайтда янги-янги зўравонлар, ўгрилар пайдо</p>
<p>бўлган, уларнинг “қаердаги чол’та бўйин эписи кслмаслл. <br />Ўзлари хон, кўланкаси майдон бўлишини исташарди. ДГун-<br />дай кунларнинг бирида ҳали пешин бўлмасидан олдин, <br />Қора дев уйидан чиқиб у ёқдан-бу ёққа “зув” қатнаётган <br />машиналарга қўл кўтарди (Эгамкул машина ҳайдашни бил-<br />масди. Умуман, машина минишдан қўрқар эди. Борадиган <br />ери жуда узоқ бўлсагина машинага чиқарди. Шунда ҳам <br />кўчага чиқиб киракаш машинага ўтирарди-да, манзилга <br />етгунча юрагини ҳовучлаб кетар эди).1Дарров ёнгинасига <br />оппоқ “ Волга” келиб тўхтади-да, нариги эшикдан отилиб <br />тушган ҳайдовчи Қора дев билан қуюқ сўраша бошлади:<br />— Окахон, битта хизматингизни қилиш бизгаям насиб <br />этаркан-ку! —шофёр хушомадомуз илжайди.<br />Бўйи пастгина, шу ҳолига қорин \ам қўйиб олган, чи-<br />ройли кийинган бу одам ни Эгамқул танимади.<br />— Кимсан? — деди пешонаси тиришиб.<br />— Окахон, шогирд,тарингиздан биттасиман, — деди йи-<br />гит яна илжайиб.<br />— Менда шогирд нима қилсин! — деди йигитнинг аниқ <br />жавоб бермаганидан жаҳпи чиқк,ан Қора дев.<br />— Исмим Султонмурод, — деди йигит бироз жиддийла-<br />шиб, — у-бу ерда майда-чуйда ишларни қилиб юрамиз. <br />Сиз бошлаган ишни...<br />— Нимага тўхтадинғ?! — деди Қора дев қўлларини мушт <br />қилиб.<br />— Ока, — деди қўлини кўксига қўйган Султонмурод, — <br />бир марта сизнинг хизматингизни қилай. Борадиган жой-<br />ингизга обориб қўяй. Айтишади-ку, “устоз — отангдан <br />улуг” деб.<br />— Энанг гапга бошқоронғи бўлганми, бунча кўп гапи-<br />расан, — деди Қора дев бироз юмшаб. Йигитнинг муома-<br />ласи унга хуш ёққан эди. Буни Эгамқулнинг юзидаги <br />ўзгаришдан Султонмурод тезда илгаб олди.<br />— Ока, бизам огайнилар олдида мақтаниб юрайлик, <br />сизга хизмат қилганимизни айтиб, — дея чаққонлик билан <br />машинанинг орқа эшигини очди.<br />Қора дев машинага минди-ю, ҳаётида... катта хатога йўл <br />қўйди. Султонмуроднинг ёнида яна бир йигит ўтирарди. У <br />ҳам Қора дев билан илиққина сўрашиб, илжайиб қўйди. <br />Шунда ҳам Эгамқул ҳеч қандай хавф сезмсши.</p>
<p>Машина бошқа кўчага бурилди.<br />— Мен чойхонага бораяпман, ҳов бола, — деди Қора дев <br />ҳайрон бўлиб.<br />— Окахон, — деди орқасига бир қараб олган Султонму-<br />род, — у кўчани бузиб ташлашган, канализация тортиша-<br />ётган экан, шунга айланиб бормасак бўлмайди. Сиз безов-<br />та бўлманг, дарров етказиб қўяман.<br />— Ҳм-м, — деб қўйди Қора дев ва деразадан ташқарини <br />томоша қилиб кетаверди. Улар яна бироз юрганларидан <br />кейин негадир машина ўз-ўзидан тўхтаб қолди. Султонму-<br />род сўкинганча бир неча марта газ берди. Лекин ҳеч қан-<br />дай натижа бўлмади.<br />— Уф-ф, — деб бош қашлаганча машинани тўхтатди <br />Султонмурод.<br />— Нима бўлди? — деб сўради Эгамкул.<br />— Ҳайронман. Бунақанги одати йўғиди... Кеча укам <br />минганди, бирон нима қилганга ўхшайди.<br />Султонмуроддан кейин унинг ёнида ўтирган йигит ҳам <br />машинадан тушди. Улар машинани талай муддат титки-<br />лашди. Эгамкул бўлса ўтиравериб зерикди ва эшикни очиб, <br />пастга тушди-да:<br />— Тузатиб бўлмас эканми энди? — деб сўради.<br />— Ҳозир, окахон, мой қўйиб юборибди. Беш минутда <br />тўғрилаймиз, — деди Султонмурод.<br />— Сен беш минутда тўғрилагунингча мен чойхонага <br />етиб оламан, кейин сен Эгамкул акамнинг олдида шарман-<br />да бўлганман, деб мақтаниб юрасан, — деди Қора дев ва <br />худди бирон нимани биладиган одамдай машинага энга-<br />шиб қаради. Худди шу маҳал машина моторининг қопқоғи <br />унинг бошига қарсиллаб тушиб кетди. Гўё атайлаб қилин-<br />магандай, тасодифдай. Эгамкулнинг кўз олди қоронғилаш-<br />ди, боши айланиб орқасига йиқилаётганида, Султонмурод <br />белидан кучоқлаб қолди-да, машинанинг орқа ўриндиғи <br />томон суд рад и.<br />Узокдан кўрган одам бу фалокат уюштирилганини мут-<br />лақо сезмасди. Эҳтиёт бўлмагани учун шунақа бўлди, ше-<br />риклари ҳозир касалхонага олиб боришади, деб ўйлаш мум-<br />кин эди.<br />Аммо жойидан силтаниб қўзғалган машина бошқа та-<br />рафга елдай учиб кетди.<br /></p>
<p>Машина Чирчиқ дарёси бўйида янги тушган тош йўл <br />бўйлаб ярим соатдан мўлроқ юргач, ёввойи жийдалар ёнида <br />тўхтади.<br />Султонмурод билан унинг шериги Эгамқулни пастга ту-<br />ширишди-да, жийдазорнинг анча ичкарисига судраб олиб <br />боришиб, ўлганига тўла ишонч қосил бўлиши учун кўкра-<br />гига пичоқ тиқишди. Шундан кейин Қора девда мутлақо <br />тириклик аломатлари сезилмай қолди. Султонмурод шери-<br />ги га қараб:<br />— Пишди, этини кўмиб ўтирмаймиз. Шу атрофда ёввойи <br />ит кўп бўлади. Бир маза қилишсин маразнинг гўштини еб, <br />— деди ва Эгамқулнинг биқинига бир тепиб, қонга бўял-<br />ган юзига гижиниб қараб қўйгач, ортига қайтди.<br />Аммо улар янглишган, Крра девнинг жони узилмаган <br />эди. Копот уни ҳушидан кетказган, пичоқ эса юрагининг <br />жуда яқинидан ўтиб кетган эди. Бироқ \ар икки зарба \ам <br />Эгамкулнинг жонини олиш га кучи етмаганди. Эгамкул-<br />нинг яна битта бахти. орадан унча кўп вақт ўтмай худди у <br />ётган ерга чўпон қўйларини ҳайдаб келди. Чала ўлик ҳолда <br />ётган Эгамкулни кўриб, аввал довдираб қолди. Бир хаёли <br />қочиб кетмоқчи бўлди. Кейин яна тўхтади. Бир бечорани <br />ажалнинг домига ташлаб кетгиси келмади. Чўпоннинг на-<br />зарида Эгамқул бечора эди. У яримжон одамни эшагига <br />ортиб уйига олиб борди-да, кўрпачага ётқизди. Хотини-<br />нинг адоқсиз саволларига жавоб бермай кушнисиникига — <br />Апимкул дўхтирникига ю гурд и.<br />Чўпоннинг меҳрибонликлари, дўхтирнинг муолажалари <br />сабаб Қора дев омон қолди. Ўзига кел га нидан кейин нақ <br />ярим кун шифтга қараб ётиб, уйлай-ўйлай шу ерда — <br />чўпонникида қолишга қарор қилди. Чўпон билан хоти ни <br />яна бир марта бағрикенглик қилди. Унинг бор-йўғи икки <br />хонадан и борат уйларида яшашига рози бўлишди.<br />— Нега мени касалхонага олиб бормадинглар? — дея <br />сўраб қолди бир кун и Эгамкул чўпондан.<br />— Куркдик, — деди чўпон очи гига кўчиб, — тўғриси, <br />Алимкул қўрқитди. “Агар касалхонага олиб борсанг ўзинг <br />қилгансан, деб қамаб юборишади”, деди. Лекин ўзи кули <br />енгил одам, дарров даволаб ташлади.<br />Орадан бир-бирини кувиб йиллар ўтди. Эгамкул чўпон-<br />га кушилиб қўй бокди. Катгик, нон еса, қаттиқ нон еди,</p>
<p>оч ўтирса, уям оч юрди. Шу тарзда кунлар ўтаверди ва <br />айни 40ғда қандай қилиб бу аҳволга тушиб қолганини <br />ўйлади. Бўлган воқеаларни бирма-бир кўз ўнгидан ўтка-<br />зиб, шунга амин бўлдики, уни атайлабдан ўлдирмоқли <br />бўлишган. Шунингдек, у яна бир нарсага иқрор бўлди. <br />Ёлғиз от, барибир ёлғизлик қилар экан. Бир хаёли қасос <br />олмоқяи ҳам бўлди. Аммо дарров ниятидан қайтди. Чўпон-<br />лик, хотиржамлик унга ёққан эди.<br />Ўн йиляа намаси вақт ўтганидан кейин яўпоннинг туғ-<br />мас хотини ўлди. Кўп ўтмай яўпон ҳам унинг орқасидан <br />равона бўлиб, Эгамқулнинг яна ўзи ёлғиз қолди. Бу пайт-<br />да унинг қўйларини бошқа одам боқа бошлаганди.<br />“Энди қариб қолдим. Йўлтўсарлик қилиш қўлимдан <br />келмайди. Ўғрилардан ўлпон йиғолмайман. Қўй ҳам бо-<br />қолмайман, шу ҳолимяа бир ўзим битта уйда ояликдан <br />ўлиб кетсам керак”, дея ўйлаб юрган кезлари, саккиз-<br />тўққиз ёшлардаги болакай адашиб унинг уйига келиб қолди.<br />Қоқ туш пайти, офтоб тиғининг тагида, ҳовлининг ўрта-<br />сида қандайдир ялтироқ бир нарсани ўйнаб ўтирган бола-<br />кайни кўриб, у ҳайрон бўлди. Битта-битта қадам босиб <br />унинг ёнига келди-да:<br />— Ҳов, болакай, бу ерда нима қилиб ўтирибсан? — дея <br />еўради.<br />Болакай қовоғини уйганяа унга бир қараб олди-да:<br />— Ўйнаяпман, — деб, қўлидаги ялтироқ занжирни ерга <br />қўйганяа устидан тупроқ тортди.<br />— Қаердан келдинг? — деди Эгамқул баттар таажжуби <br />ошиб.<br />— Болалар уйидан қочиб келдим.<br />Болакайнинг ўзини бемалол тутиши, айтаётган гаплари <br />Эгамқулни бутунлай довдиратиб қўйди.<br />— Нега қо4динг?<br />— Манавини кўраяпсизми? — деб болакай ялтироқ зан-<br />жирни тупроқ остидан олиб Эгамқулга кўрсатди. — Мали-<br />ка опаники. Мен Малика опани ёмон кўраман. У ҳар куни <br />мени уради. Соатининг занжирини ўғирлаб кетдим. Урга-<br />ни уяун. Энди ушлаб олса ўлдиради.<br />Болаларяа соддалик билан айтилган бу гаплардан кейин <br />Эгамқул унинг келажакда катта ўғри бўп етишишини дар-<br />ров англади. “Неяа кун умрим бўлса, бу болакайни тарбиялайман. Мени шу кўйга солганлардан қасос оламан”, дея <br />хаёлидан ўтказди-да:<br />— Исминг нима? — дея сўради қўлидаги занжирни яна <br />тупроққа кўмаётган болакайдан.<br />— Икром.<br />— Зўр отинг бор экан, — мақтади бўлажак устоз. — <br />Қорнингам роса очгандир, Икромжон? Ўрнингдан тур, уйга <br />кирамиз. Би-ир сени ме\мон қилай.<br />— Малика опага ушлаб бермайсизми? — сўради Икром <br />ўрнидан туриб.<br />— Агар ўша Малика опанг бу ерга қадамини босса, ўзим <br />терисини шилиб оламан. Сени ҳечам хафа қилдириб қўймай-<br />ман. Гапимга ишонавер, кийимингни қоқ, чан г бўлибди.<br />Икром, кексайиб қолса-да, қадам олиши дадил бўлган <br />чолга эргашди.<br />Ўша куни Эгамқул ўзи ўйлаган келажакнинг меваси — <br />Икромни роса сийлади. Дастурхонга борини тўкди. Бола <br />бечора юравериб роса чарчаган экан, қорни тўяр-тўймас <br />ўтирган жойида уйкуга кетди. Унинг қилиғини кўриб, <br />Эгамкул роса ҳузур қилди. Умрида бунчалик роҳатланма-<br />ганди. Ёш боланинг ҳамма қилиғи ёқимли бўлишини ил к <br />бора англади. Икромни авайлабгина кўрпачага ўтказиб <br />қўйди.<br />Кунлар кувлашмачоқ ўйнагандай бир-бирини кувлаб уга-<br />верди. Икром аста-секин улгайди. Аввал о вози дўриллади, <br />сўнг бурни остида тўртта мўй ниш урди...<br />Крра дев ниманики билса, ҳаммасини шогирдининг куло-<br />гига куйиб борд и. Ўғриликнинг сир-асрорлари, бошқалар-<br />нинг кўз ўнгида сирли бўлиш, атрофига одам тўплаш (Эга-<br />мкул ўзининг энг катта хатосини ёнига ҳеч кимни йўлат-<br />магани, одам тўпламаганида деб биларди), обрўсини сақ-<br />лаш, бошқаларга таъсир ўтказиш каби нозик жиҳатларни <br />эринмасдан биттама-битта ўргатди. Икром мактабга деярли <br />бормади. Қишлоқцаги мактабга Крра девнинг ўзи етаклаб <br />борганди. Сабаби шогирди озми-кўп ўқишни ўрганиб оли-<br />ши, кейин ҳисобдан адашмаслиги лозим эди. Кол га н “таъ-<br />лим”ни ўзи бера олишига унинг ақли етарди.<br />Шунинг билан бирга ҳар-ҳар замон у Икромни майда-<br />чуйда ўғирликларга чиқариб турди. Албатта, ўзининг туз-<br />ган режасига биноан ҳаракат қиларди шогирди бундай пайтлар. Бу машғулот Икромга ҳам хуш ёқарди. У қилаётган <br />ишини сидқидилдан бажарар, оқибатда ўлжани силлиққи-<br />на қўлга киритарди.<br />Йигит йигирмадан ошганида жиноят оламининг тайёр <br />“мутахассис”и эди. Энди уни қишлоқнинг ҳамма одами <br />бирдай одобли, қўй оғзидан чуп олмайдиган йигит сифа-<br />тида хурмат қила бошлади. [^гамқулни эса жиянини (у <br />Икромни қўшниларига синглисининг ўғли, яъни жияни <br />деб таништирганди) эсли-хушли қилиб вояга етказгани <br />учун эъзозлашардилар. Шунингдек, худо ҳам Қора девни <br />умрдан қисмади:1/Ўнинг тенгдошлари, ҳатто ўша қора кун-<br />да ўлдирмоқчи бўлганлар, умуман, унга қасд қилганлар-<br />нинг бари аллақачон умрининг поёнига етган эдилар. Ал-<br />батта, тўқсонни қаршилаш арафасида Эгамкулнинг ҳам қўл-<br />оёғидан мадор кетди, бироқ мияси ўша-ўша тиниқ ишлаш-<br />да давом этарди.<br />Икром устозининг тавсиясига биноан, йиққан-терганла-<br />рига шаҳардан уй олди. Аввалига Эгамкул билан бирга <br />турди. Кейин вокзалга борди. Ўфи болаларни излади. Битта-<br />иккитасини топди ҳам. Улар асосан қишлокдан биринчи <br />марта ша\арга келганларнинг шўрини қуритиш билан шу-<br />ғулланишарди. Ҳафта мобайнида Икром синчиклаб кузат-<br />ди. “Вой аҳмокдар, — деди ниҳоят, — шунчалик ҳам овсар <br />бўлишадими? Бу аҳволда узоққа бориш қийин. Уста “мент” <br />бир куннинг ўзида буларнинг шохини қайириб ташлайди”.<br />У эҳтиёткорлик билан поезддан тушиб, аввал атрофга <br />аланглаб, қаёққа борарини билмай бироз тургач, оломонга <br />кўшилган ёши тахминан йигирманинг нари-берисидаги йи-<br />гитчанинг ортидан тушган ўғрини пойлади. Ўғри бола югу-<br />риб бориб йигитнинг қўлидаги сумкани тортиб олиб қоч-<br />моқчи бўлганида, қишлокдан келган йигит ҳам чаққонлик <br />билан сумкасини қўйнига қисиб қолди. Ўғри мувозанати-<br />ни йўқотиб, ўмбалоқ ошиб кетди. Буни кўрган Икром <br />қотиб-қотиб кулганча унга яқинлашди.<br />— Ҳа, — деди унинг қўлидан ушлаб туришига ёрдам <br />бераркан, — балиқ чап бердими?<br />Ўфи боланинг ранги гезариб кетганди. Айниқса, ёнидан <br />ўтиб кетаётган одамларнинг нафратли ниго\лари уни бу-<br />тунлай довдиратиб қўйган эди. Боз устига, қўлидан ушлаб <br />турган одамни милициядан деб гумон қилди.</p>
<p>Davomi bor...</p>
<p><a href="Https://t.em/KongilKaliti" target="_blank">Https://t.em/KongilKaliti</a></p>
ro_zimurod:cUfvoB9xkВидога интиқ кўзлар...2020-09-03T07:17:58.359Z2020-09-03T07:17:58.359Z—Ҳой, одамлар! Энди нима қиламан? Қизим кўзларини юммаяпти!..
<p>—Ҳой, одамлар! Энди нима қиламан? Қизим кўзларини юммаяпти!..</p>
<p>Катта ҳовлида уввос тортиб йиғлаётган Машҳура холанинг юзига кимдир сув сепди.</p>
<p>—Ўзингизни босинг, холажон, домла келсин, бир гапни айтишар…</p>
<p>Қўни-қўшнилар холани суяб, ичкарига олиб киришди.</p>
<p>Домла келиб, майитни кўрди-ю, «У кимгадир илҳақ бўлиб ётибди, яқинларидан кимнидир кўрмаган, ўшани олиб келинглар», деди. Ҳамма Юсуфга унсиз тикилди…</p>
<p>Моҳира қишлоқнинг энг олди қизларидан, сочи тақимини ўпар, гўзал қизнинг йўлини пойлаганлар кўп эди. Нима бўлди-ю, қўшни қишлоқдан Иброҳим деган йигит унга совчи қўйди. Ота-онаси тагли, зотли бўлган Иброҳимга Моҳирани «жойидан тинсин», дея узатиб юборишди. Аммо оиланинг тинчлиги фақат аёлга боғлиқ эмас экан-да. Моҳира эрининг суюкли хотинига айланишга кўп бора ҳаракат қилиб кўрди. Аммо унинг «Сенга уйланаман, деб баҳс боғлагандик, мен битта тойчоқ билан сенга эгалик қилишни ютиб олдим», дейишлари жон-жонидан ўтиб кетса-да, ҳеч кимга билдирмади. Ота-онасига доим келин бўлиб тушган хонадонини мақтар, ўзи ишлаб топган пулига сотиб олган нарсаларини кўрсатиб, бир гал «Қайнонам совға қилди», деса, бир гал «Куёвингизнинг ҳадяси», деб мақтанарди. Орадан вақт ўтиб, Моҳира Иброҳимга қўчқордек ўғил туғиб берди. Аммо кўчадан бери келишни ўйламайдиган, қизлар билан маишат қилиб, йиққан-терганини кўчага ташлаб келадиган Иброҳимнинг хурмача қилиғи тобора орта борди. Охири оилага дарз кетди.</p>
<p>Бир куни қизининг уйига меҳмонга борган ота-она йигитнинг асл башараси қанақалигини қўшнилардан эшитишгач, Моҳирани уйга олиб кетишди. Лекин Иброҳимнинг таниш-билишлари кўп экан, ўғлини ундан суд орқали тортиб олишди. Моҳира бир неча кун бағрини совуққа бериб ётди. Онаси унга «Гиёҳванднинг боласи нима бўларди, кўнглингни совитгин-да энди», дея далда берди. Моҳира аста-секин кўника бошлади. Қўлида гулдек ҳунари бўлгани учун ишга тушиб кетди. Орадан икки йил ўтди. Иброҳим гарчи бошқа аёлга уйланган бўлса-да, эски қилиғини ташламаганини эшитган Моҳира ўғлининг дийдорини кўриш учун қишлоққа борди. Унинг дарагини эшитган қайнона эса ўғлини унга кўрсатмади. Зор-зор йиғлаган Моҳира шалвираб уйига қайтди. Кундан-кунга сўлиб бораётган қизини кўрган Машҳура хола уни орқаворотдан сўраб-суриштириб юрган кўчанинг бошида турадиган, яқинда хотини ўлиб, уч боласи билан қолиб кетган Юсуфга узатишни режалаштириб қўйди. Бир куни ишдан келган Моҳирага гап очди.</p>
<p>— Болам, кўзим очиқлигида сенинг бир жойнинг эгаси бўлишингни истайман. Юсуфни танийсан. Бир мактабда ўқигансизлар. Бечоранинг хотини касал бўлиб, узоқ вақт ётганда ҳам, ўзи оқ ювиб-оқ таради, гард юқтирмади. Аммо Аллоҳнинг иши экан, дард хотинини енгиб қўйди. Олти ойдан бери уч болани ҳали онасиникига, ҳали опасиникига ташлаб юрибди. Кеча бир гап эшитдим. Опаси Ҳалима гап билан бўлиб, Юсуфнинг кичкина қизини кўздан қочирган экан, ариққа тушиб кетибди. Сал бўлмаса чўкиб кетай дебди, болам… Ахир норасида бўлса, унинг уволини ким тортади? Юсуфнинг онаси ҳам, опаси ҳам бир эмас, бир неча марта оғиз солди. Жужуқларни кўргач, зора яранг битса дейман. Энди бу ёғи сенга боғлиқ, қизим…</p>
<p>Моҳира бир куни ёмғир шаррос қуяётган пайтда Юсуфни кўчада кўриб қолди. Учта болани етаклаб, лой кечиб онасиникига кетаётган экан. Кичкина қизини кўтарган дадасининг оёғига ўғли ҳам осилиб олган эди. Шу топда унинг оналик ҳисси уйғониб кетдими ё Юсуфга раҳми келдими, унга яқинлашиб қолган ота-болаларга бефарқ қараб тура олмади. Тинмай дадасининг оёғига ёпишаётган болани даст кўтариб олди.</p>
<p>—Ойи… —дея болакай Моҳирани маҳкам қучди.</p>
<p>Бу ҳолни кутмаган Моҳира Юсуфга қаради.</p>
<p>—Икки кундан бери иситмалайди, тинмай «Ойи», дейди. Нима қилишни билмаяпман…</p>
<p>Шундагина Моҳира боланинг оташ бўлиб ёнаётганини пайқади.</p>
<p>—Қани, бизникига кирайлик…</p>
<p>Дабдурустдан учта бола билан кириб келган қизига тикилиб қолган Машҳура хола бироз ҳайрон бўлиб қолди.</p>
<p>—Ойи, жой тўшанг, боланинг иситмаси баланд…</p>
<p>Она бирпасда тахмондан кўрпачаларни олди-да, болани ётқизишга ёрдамлашди.</p>
<p>Ҳамон «ойи»лаётган болакай тинмай титрарди.</p>
<p>—Ойи, дори қутини олиб келинг, укол қилмасак бўлмайди.</p>
<p>Моҳира ўша топдаёқ оналикка киришиб бўлган, Юсуф</p>
<p>эса дераза тагида уни кузатиб турарди. Болалар Моҳиранинг атрофида парвона, бири унинг сочини тортса, бири кўйлагини ғижимларди. Буни кўрган Моҳиранинг кўнгли бўшаб кетди…</p>
<p>Моҳиранинг Юсуфга узатилганига ҳам кўп бўлмади. Юсуф меҳнаткаш, дили тоза йигит эди, Моҳирага қийин бўлмади. Улар биргаликда уч фарзандни вояга етказа бошлашди. Орадан бир йил ўтмай, уларнинг боласи тўртта бўлди. Моҳира энди Иброҳимникида қолиб кетган ўғилчаси ҳақида кўп ўйламас, ҳаёт ташвишлари ва қувончлари билан банд эди. Болалар улғайгач, аста-секин тўй тараддудига тушиб қолишди.</p>
<p>Уларнинг оиласи яна қувончга тўлди. Ора-сира биринчи ўғли Одил ҳақида ўйларди. Иккинчи хотини билан ҳам тузукроқ яшамаган Иброҳим ичкиликка берилиб кетган, Одилни эса унинг онаси уйлантириб қўйганди. Она-бола гоҳида учрашиб қолишар, бир-бирига тўймай, яна хайрлашарди. Наилож? Тақдирига шундай битилган экан-да…</p>
<p>Моҳира бир куни юрагининг қаттиқ санчишидан уйғониб кетди. Бироз туриб юрди.</p>
<p>Бемаҳалда ҳовлидаги тиқир-тиқирни эшитган ўғли Жалил югуриб чиқди:</p>
<p>— Ҳа, ойи, нима гап?</p>
<p>— Ўзим, шунчаки…</p>
<p>Кейинги пайтларда ўқтин-ўқтин такрорланаётган санчишлар ўз ишини кўрсатди. Бир куни ҳовлининг ўртасида Моҳира йиқилиб қолди. Ўғиллари Жалил ва Комил «Тез ёрдам»га қўнғироқ қилишди…</p>
<p>Касалхонага етиб келган Юсуф гап нимадалигини шифокорлардан сўради.</p>
<p>— Микроинсульт. Энди бу ёғига авайлайсизлар, акс ҳолда, кейинги хуруж бундан кучли бўлиши мумкин. Хотинингизнинг кўнглига қаранг, унга асабийлашиш мумкин эмас…</p>
<p>Гап нимадалигини билган Юсуф даҳшатга тушди. Ахир нега? Шунча йилдан буён нега айтмади? Ўзи шифокор бўлса… Нега билдирмади?</p>
<p>Моҳиранинг ранги оқариб, кўзларининг таги кўкимтир тус олган эди.</p>
<p>— Дадаси, — деди у хаста оҳангда, — Жалил билан Комилни уйлантирайлик, бу ёғи…</p>
<p>— Ундай дема, хотин, ахир бир умр бирга бўлишга қасам ичганмиз, асло кўнглингни бўлма. Ҳали, эҳ, келинларни би-ир йўлга солай, деб қоласан ўзинг…</p>
<p>— Илоҳим… Илоҳим, ўша кунларга эсон-омон етайлик…</p>
<p>Аммо дард дардлигини қилди. Бир куни Моҳира тағин беҳуш йиқилди.</p>
<p>— Бемор комага тушиб қолган. Уни ҳамма ҳам енга олмайди, ҳамма нарса бўлиши мумкин, — деди шифокор Юсуфга.</p>
<p>Юсуф бошини хам қилиб ташқарига чиқди. Эшик тагида кўзлари нигорон турган фарзандларини қучиб, тўйиб-тўйиб йиғлади…</p>
<p><br />Гарчи оламдан ўтган бўлса-да, Моҳиранинг кўзлари ҳамон ним очиқ турган эди. Юсуф зор қақшаб, охири Одил ҳақида ўйлади.</p>
<p>— Одилбекни, Одилбекни олиб келинглар… — деди пичирлаб.</p>
<p>Қўшни қишлоққа дарров машина юборилди. Зум ўтмай етиб келган Одилбек эшикдан йиғлаб кирганида, барча оёққа қалқди. Уни дарров онаси қошига олиб киришди. Одил ўзини тута олмас, «онам»лагани сайин ичкарида йиғи-сиғи авж оларди…</p>
<p>Буни қарангки, Одил келгач Моҳиранинг кўзлари юмилди.</p>
<p></p>
<p>@KongilKaliti</p>
<p><a href="Https://t.me/KongilKaliti" target="_blank">Https://t.me/KongilKaliti</a></p>
ro_zimurod:XiiKcfqR0Mo'jiza2020-09-02T13:26:35.642Z2020-09-02T13:26:35.642ZШаҳарлараро автобус бекатига яқин минорадан таралган муқаддас чорлов қулоқлардан кириб, кўнгилларга тараларди. Абдуллоҳ рўзасини очди-ю, шошилганча Мерседес автобусининг орқа эшигидан ичкари кирди. Қўлидаги кичкина сумкани орқа ўриндиққа қўйиб, пастга тушди. Жомадонларни юкхонага жойлаётган ёрдамчи томон юрди. Ҳайдовчи ёрдамчиси ўрта бўйли, сабза мўйлабли йигит эди. Абдуллоҳ, мени тушунармикин, дея тараддудда қолди. Аммо сўраб кўришдан бошқа чораси йўқ эди.
<p>Шаҳарлараро автобус бекатига яқин минорадан таралган муқаддас чорлов қулоқлардан кириб, кўнгилларга тараларди. Абдуллоҳ рўзасини очди-ю, шошилганча Мерседес автобусининг орқа эшигидан ичкари кирди. Қўлидаги кичкина сумкани орқа ўриндиққа қўйиб, пастга тушди. Жомадонларни юкхонага жойлаётган ёрдамчи томон юрди. Ҳайдовчи ёрдамчиси ўрта бўйли, сабза мўйлабли йигит эди. Абдуллоҳ, мени тушунармикин, дея тараддудда қолди. Аммо сўраб кўришдан бошқа чораси йўқ эди.</p>
<p>— Салом ҳамшаҳар, — деди тортиниброқ.</p>
<p>— Лаббай акажон, — ёрдамчи унга юзланди.</p>
<p>— Автобусни беш дақиқа тўхтатиб туроласанми, шом номозини ўқиб келсам дегандим.</p>
<p>Ёрдамчи Абдуллоҳга бошдан оёқ разм солди. Сўнг:</p>
<p>— Ҳозироқ жўнаймиз ака, — деди қўлларини устига артаркан. — Вақт бўлди, кута олмаймиз.</p>
<p>— Беш дақиқада келаман, ахир!</p>
<p>— Йўлда ўқирсиз.</p>
<p>— Вақти жуда қисқа бўлади. Ҳозир улгурмасам...</p>
<p>— Узр ака!</p>
<p>Ёрдамчига қолса, беш дақиқа кутишнинг ҳечам зиёни йўқ эди. Аксинча, бир-иккита бўш қолган ўринни ҳам тўлдириб оларди. Лекин, иложи йўқ, деб қўйди. Сўзидан қайтгиси келмаяпти. Бунинг устига ишга янги келгани учун ҳайдовчининг феълини ҳам яхши билмайди. Танимаган кишиси учун танбеҳ эшитиб қолиши мумкин.</p>
<p>— Икки дақиқа кечроқ жўнасак нима қилади, — Абдуллоҳ ёлворишга тушганди.</p>
<p>— Нима гап, нега тортишаяпсан? — ён томондан дағал овоз эшитилди. Иккови ҳам овоз келган томонга қаради. Қорачадан келган, қорни кўйлагини йиртгудай осилган, қалин мўйловли, ўрта ёшлардаги бир киши улар томон келарди. Ёрдамчи бошлиғини кўриб сергакланди:</p>
<p>—Бу йўловчи намоз учун беш дақиқа сўраяпти.</p>
<p>—Бунинг нимаси баҳслашадиган масала. Борсин, ўқиб келсин. — Ҳайдовчи Абдуллоҳга юзланди. — Қани ҳамшаҳар, тезда ўқиб қайт, бизни ҳам дуо қил. Кутиб турамиз.</p>
<p>Абдуллоҳ севиниб кетди. У қайтгач, автобус қўзғалди. Жойига ўтирар экан, ҳамма жойи ҳорғинликдан сирқирарди. Улов Малатя автобекатидан чиққанда оқшомнинг ола-була қоронғулиги тобора қуюқлашиб борарди. Мерседеснинг ўткир чироқлари қоронғулик бағрини тилиб борарди.</p>
<p>Ҳайдовчи пештоқдаги ойнадан йўловчиларни кузатди. Кимдир газета ўқир, бошқаси ўриндиғини ётқизиб, ухлашга ҳозирлик кўрарди. У икки кундан буён тузук ухлаёлмади. Кеча тунда ҳам йўлда эди. Босиб келаётган ҳорғинликни кетказиш учун радионинг қулоғини буради. Ундан ажойиб қўшиқ тараларди. Ҳузурланган ҳайдовчи чўнтагидан сигарета олиб тутатди. Истанбул сафарларидан бирида яширинча сотиб олганди. Ютоқиб тутун тортаркан, «Шу сабил қолгурни эркин сотишга қўйишса нима қиларкин», дея ғудраниб қўйди. У узоқ йўлларга юришдан зерикканди. Осойишта бир иш бўлса жон деб ўтиб кетарди.</p>
<p>Абдуллоҳ эса орқа ўриндиқларни ҳеч ёқтирмасди. Бунинг устига икки семиз кишининг ўртасида сиқилиб қолган, оёқларини узатолмас, асабийлашарди. Ухлашга уринар, лекин ёта олмасди. У Малатяга тижорат учун келган, энди уйига қайтаётганди. Кундузи роса юриб чарчаган, аммо онаси, рафиқаси ва ширинтой ўғли Усмондан айро қолишга сабри чидамай йўлга отланганди.</p>
<p>Онаси у ҳар гал сафарга отланганида дуо қиларкан, «Мусофир йўловчиман, дея намозингни ташлаб қўйма», деб тайинларди. Отаси ўлганидан буён барча савдо ишлари унинг зиммасига тушган, ишни бошлаганига унча кўп бўлмагани учун ҳам заҳмат тортаётганди.</p>
<p>У уйқусизликдан қизарган кўзларини ёрдамчига тикди. Сўлғин қорача юзида умидсизлик акс этса-да, яна унга мурожат қилди. Орқа ойна билан ўриндиқлар орасидаги ёрдамчининг жойига ишора қилиб:</p>
<p>—Шу жойга бироз мизғиб олсам майлими? —деди.</p>
<p>Рад жавобини кутганди, аммо ёрдамчи унга жилмайиб қаради:</p>
<p>—Ўтинг ака, ётиб роҳатланиб ухланг.</p>
<p>—Раҳмат укажон, жонинг омон бўлсин!</p>
<p>Абдуллоҳ дарҳол ёнидаги кишидан узр сўраб орқага ўтди. Костюмини ечиб, ёстиқ қилди. Ўта толиққанидан мотор товуши ва уловнинг силкинишига ҳам кўникиб, тезда ухлаб қолди.</p>
<p>Автобус Малатя тепаликлари томон тирмашиб чиқаркан, овози шамолда кеча сукунатига қоришиб кетарди. Ҳайдовчининг кўзлари уйқусизликдан тез-тез юмилар, боши олдига эгилиб кетарди. Йўловчиларнинг аксарияти ухлагани учун унинг бу ҳолидан бехабар эди. Энди улов тоғ йўлига ўрлай бошлаганди.</p>
<p>Абдуллоҳ уйқу асносида у ёқдан бу ёққа ағдарилар экан, оёғи ҳайдовчи билан ёрдамчи ўртасидаги алоқани таъминлов</p>
<p>чи, йўлда тушадиган йўловчиларни билдириш учун қўлланадиган тугмага тегиб кетди. Қўнғироқ товушидан уйқусираб уйғонган ҳайдовчи тормозни қаттиқ босиб юборди. Катта автобус қаттиқ силкиниб тўхтади. Йўловчилар саросима билан уйғонди. Энди кўзи илинган ёрдамчи ҳам нима бўлганига ҳайрон эди. Орқа ўриндиққа зарб билан урилган Абдуллоҳ аччиқланиб кўзларини очди. Ҳайдовчи ёрдамчидан сув сўради. Ташқари зим-зиё, уловнинг яқинни ёритувчи фаралари милтиллабгина турибди. Ҳайдовчи қўл тормозини тортиб, юзини ювиб олиш учун пастга тушди-ю, бақрайиб қолди. Мерседес тик жарлик томон бурилган ва бир қадам берида тўхтаган эди. Ҳайдовчи ўзига келгач, ҳаяжондан ёрдамчига бақириб юборди:</p>
<p>— Қўнғироқни ким босди?!</p>
<p>— Оқшомда биздан намоз учун беш дақиқа изн сўраган киши мендан илтимос қилиб, орқага ўтиб ётганди. Кечиринг устоз.</p>
<p>— Ҳайдовчининг эса ҳаяжони босилмас:</p>
<p>— Бу бир мўъжиза, мўъжиза! — дея такрорларди.</p>
<p>Абдуллоҳ эса бу воқеадан хабарсиз ҳолда орқа ўриндиқда ўтирганча сумкасидан саҳарлик учун олган егуликларини чиқараётганди...</p>
<p></p>
<p><br /><a href="https://t.me/KongilKaliti" target="_blank">https://t.me/KongilKaliti</a></p>
ro_zimurod:GLB9M9vlCНОМУС2020-09-01T17:02:41.039Z2020-09-01T17:02:41.039ZМастура кузни ўзгача интиқлик билан кутарди. Гўё, бу сафаргиси уни бутун умрлик виждон азобидан қутултирадигандек, шу билан гуноҳларидан фориғ бўладигандек. Илоҳий тартиб бузилмасди: қиш ортидан баҳор, ёз кетидан куз келарди; бироқ, у нажот фаслига етолмасди. Барглар сарғаяр, хазонрезги устида совуқ, намчил шамол ўйнар, ёмғирлар ўз қўшиғини куйларди-ю ёлғизгина у, қирқдан ҳатлаб, элликка юзланган, сочининг қорасидан оқи кўп Мастура кузнинг келганини ҳис қилолмасди. Елвизак шамол қишнинг бўм-бўш кўчаларидек кўнглини-да шип-шийдам қилишга беҳуда уринаётгандек кўринаверарди. Бу йилги куз ҳам шундай бошланди. Сунбула яримламай, мезон эшик қоқмай ҳақиқий куз келди-қўйди. Буни у оёқ-қўли увушидан, тез-тез ҳолсизланишидан сезди. “Қаридим!..”...
<p>Мастура кузни ўзгача интиқлик билан кутарди. Гўё, бу сафаргиси уни бутун умрлик виждон азобидан қутултирадигандек, шу билан гуноҳларидан фориғ бўладигандек. Илоҳий тартиб бузилмасди: қиш ортидан баҳор, ёз кетидан куз келарди; бироқ, у нажот фаслига етолмасди. Барглар сарғаяр, хазонрезги устида совуқ, намчил шамол ўйнар, ёмғирлар ўз қўшиғини куйларди-ю ёлғизгина у, қирқдан ҳатлаб, элликка юзланган, сочининг қорасидан оқи кўп Мастура кузнинг келганини ҳис қилолмасди. Елвизак шамол қишнинг бўм-бўш кўчаларидек кўнглини-да шип-шийдам қилишга беҳуда уринаётгандек кўринаверарди.<br />Бу йилги куз ҳам шундай бошланди. Сунбула яримламай, мезон эшик қоқмай ҳақиқий куз келди-қўйди. Буни у оёқ-қўли увушидан, тез-тез ҳолсизланишидан сезди.<br />“Қаридим!..”<br />Уни ёши ўтаётгани, аҳволи кундан-кунга оғирлашаётгани ҳеч қизиқтирмасди. Фақат, кузга етиб олиш, Худо айтишга имкон берса, виждон азобидан қутулиш эди. Шу орзу-хаёлларда кун санарди, яшарди.<br />Ана шундай куз кунларидан бирида, тушкун ва дилгир аҳвода кўчага чиқди, ишга – мактабга бориши керак эди. Эшикни қулфлаб, йўлга чиққан ҳам эдики, ундан ўн-ўн беш қадамлар олдинда кетаётган кишига кўзи тушди-ю юраги қалқиб кетгандек бўлди. Қудратингдан! Қадам ташлаши, чап елкасини хийла пастроқ тутиши, бошини бироз солинтириши ҳам ўша-ўша! Кептику!<br />“Зафар…”<br />У юриш-юрмаслигини, чақириш-чақирмаслигини билмай қолди. Қанча вақт туриб қолганини билмади. Аста кетиб бораётган кишининг ортидан журъатсиз бир-икки қадам ташлади. Оёқ товушларини эшитиб қолишидан чўчиб, бирдан уйи томон ўгирилди –таниб қолмасин, нима дейман?! Қулоқлари остида таниш, қувноқ овозлар эшитилиб кетди:<br />“Зафар “бешчи!” Зафар физикадан ҳам зўр! Зафар алгебрадан ҳам зўр!..”<br />Беихтиёр кўзларига ёш келди, бўғзига нимадир тиқилди. Ич-ичидан ҳайқириқ келгандек бўлди.<br />“Биламан! Биламан! Биламан!”<br />Лекин буни ўн тўрт-ўн бешлардаги, юзларига сепкил тошган, бурни пучуқроқ, майда ўрилган сочлари устидан чамандагул дўппи кийган Мастура тан олишни истамасди. Шундай деганларни ёмон кўрарди. Зафардан нафратланарди… У бўлмаса синфдаги энг аълочи ўқувчи бўларди, ҳамма ўқитувчилар уни мақтарди, деворий газетада фақат унинг сурати бўларди.<br />“Зафарнинг дадаси физика-математика ўқитувчиси бўлмаганда у беш олмасди!” – дерди чамандагул дўппили Мастура, майда ўрилган сочини ўйнаб.<br />“Ҳеч ундай эмас, Зафарнинг ўзи жуда каллали бола, бўлмаса вилоят олимпиадасида биринчи ўринни олармиди!” –дерди оқ сочларини рўмоли билан яширишга уринаётган Мастура. У анчагача кўчада туриб қолди. Ўтган-кетган қўшниларнинг саломини ҳам жавобсиз қолдирди. “Ота-онасини қабрини зиёрат қилишга кетяпти. Ортидан борсамми?”<br />Лекин бундай қилолмасди. Журъати етмасди, юзи чидамасди.<br />“Балки бу охирги марта келишидир, кейин келмасачи?”<br />Яна ўша кишининг ортидан юрди. Ишга кечикаётгани, директорнинг тўнғиллаши ҳам эсига келмасди. Фикри-ёди фақат биргина сўзни айтишда эди.<br />“Кечир!..”<br />Хаёллари уни ўттиз йил олдинга, гавжум синфга улоқтирди. Салкам қирқ ўқувчили синфхона, танаффусдаги ғала-ғовур, чамандагул дўппи кийган, сепкилюз ва сочлари майда ўрилган, нимадандир норози Мастура… У ўтирадиган парта ўқитувчининг столи билан тўқнашган эди. Кейинги дарс физика. Ўлгудек ёмон кўрган фани. Ҳеч нарсага тушунмайди, формулалар, аллақандай тенгламалар келганда мияси ишламай қоларди. Шундай фанни одамлар қандай ўзлаштиришига таажжубланарди ҳам. Агар физика бўлмаганида мактабнинг энг олди ўқувчиси бўларди…<br />Эшик очилиб ўйлари тўзғиди, норозиланиб жойига ўтирди.<br />Физика ўқитувчиси – Зафарнинг отасини ҳамма Бойдуллаев домла деб танир, доим бир ҳил – эски, лекин тоза кулранг костюм-шимини кияр, қўлтиғида икки-уч дарслик, қалин умумий дафтар бўлар, синфга кирганида аввал салом бериб, сўнг жойига ўтирарди. Бу сафар ҳам одатига хилоф қилмади. Ўтиргач, синф журналини очиб йўқлама қилди ва уй вазифасини кимлар қилмаганига қизиқди. Шундоқ қаршисида ўтирган Мастура айбдордек қўлини кўтарди. Ёлғиз ўзи эди, уй вазифасини бажармаган.<br />–Қизим, нега бундай қиласан? Ҳар доим уй вазифасини қилмай келасан. Ҳеч бўлмаса, физика ҳурмати, бирор дугонангдан кўчириб кел, барака топгур! Икки қўйишга кўзим қиймайди, шундай аълочи</p>
<p>қиз. Яхши баҳо қўйсам, буниям ҳисоби бор, жавоби бор, қизим<br />Мастура бу гапларга зўрға чидарди. Синфдаги энг аълочи қиз бошқалардан кўчирадими? Ҳеч қачон! Кўчиртирганлар нима деб ўйлайди? Биз билан бир ҳил эканку, демайдими?<br />–Ўтир қизим, бошқа бунақа қилма, уят бўлади. Бу сафар “нуқта” қўйиб турамиз…<br />Аввалига Мастура хижолатдан дув қизарди, сўнг хижолатпазлик ўрнини нафрат ва алам эгаллади-ю юзидан қон қочди, гезарди. Ўн олти ёшли қизнинг сония ичида турлик қиёфага кириши тўпори ғуруридан гувоҳлик бергандек эди.<br />“Уят сенга бўлади!” – фавқулодда ўй ўтди унинг кўнглидан.<br />Шу куни у уйга қандай етиб борганини билмади. Онасининг қулоғига нималардир, деб шипшиди. Ўзини уялганга солди, кўзларини ерга тикди. Ҳам ғазабдан, ҳам номусдан ёнган онаси эшитганларини тафтиш қилмай дарров эри ва яқинда ҳарбий хизматдан келган ўғлига етказди.<br />“Нима эмиш, анави қариб қуюлмаган Бойдуллаев домла қизингизга қичиқ қипти! Усталининг1 тагидан оёғини узатиб қизингизнинг оёғига теккизганмиш! Қизимни энди эр олмайди, войдод!..”<br />“Нима?! Ким?!..”<br />Алангага мой сепишнинг ҳеч кераги йўқ эди. Ўртада энди ор-номус масаласи турарди. Ота-боболари қўрбоши ўтганлар, сўзини бермаганлар учун бу ичга ютиб кетадиган нарса эмасди. Мастуранинг отаси ва акаси ўша куниёқ Бойдуллаев домланинг уйига бостириб киришган, сўроқ-саволсиз уни дўппослашган, оиласи, болалари кўз ўнгида ҳақоратлашганди.<br />Синфдош қизга тегажоқлик қилган отасининг дўппосланишини Зафар жимгина кузатиб турарди. Нима қилишини билмасди. Бундай қилишга отасининг қандай ҳадди сиғди? Ахир оиласига иснод эмасми? Унга иснод эмасми?..<br />Мастуранинг отаси ва акаси Бойдуллаев домлани чала ўлик ҳолига келтириб кетишди. Ҳамон ҳис-туйғулари билан курашаётган Зафар на ёрдам беришини, на жойида туришини биларди. Шу пайт миясига ғалати ўй урилди ва шартта ортига ўгирилди. Дарвоза томон юра бошлади. Буни биринчи бўлиб онаси сезди.<br />–Болам! Қайт, болам!..<br />Худди онаси ушлаб оладигандек, Зафар қадамини тезлаштирди ва югурганича кўчага чиқиб кетди…<br />…Қишлоқда аввал Бойдуллаев домланинг ўзининг ўқувчисига тегишгани дув-дув гап бўлди.<br />Кейин Зафарнинг ғойиб бўлгани оғизлардан тушмай қолди. Катта қишлоқ бу воқеани жимгина кузатар, аралашишга қўрқар, худди ҳеч нарса бўлмагандек тутарди ўзини.<br />Аввал бундай гап бўлмаган, гап чиқмаган. Аёл-қизлари рўмолда, эркаклари очилиб қолган эшиклар ёнидан ўтаётганда ерга қараб юрадиган қишлоқ чуқур сукутда эди.<br />Бойдуллаев домланинг акаси, деҳқончилик қиладиган Мирабдулла оиласи билан хотинининг юртига, Балиқчига кўчиб кетди. Чортоққа, Учқўрғонга тушган домланинг сингиллари эса қишлоқдан қадамини узди.<br />Мастурага етадиган одам йўқ эди. Мактабда энди физика ва математика ўқитилмай қўйди. Ўқитувчи йўқлигидан ўрнини бошқа дарслар эгаллади. Мастура ҳамма фандан “беш”га ўқирди…<br />Бойдуллаев домла қишлоққа аралашолмай қолди. Одамлар ҳам уни тўй-ҳашамларга айтмай қўйди. Зафарни қидириб бормаган жойи қолмади. Орада аёлининг аҳволи оғирлашди-ю шу ётганича бошқа туролмади. Сунбула ўтиб мезон кирганида омонатини топширди. Ўша кузнинг ёқимсиз, этни жунжиктирувчи салқин кунларида Мастура буни эшитди-ю ичида нимадир узилиб тушгандек бўлди. Ўшанда у институтга иккинчи марта имтиҳон топшириб киролмай қишлоққа қайтган эди…<br />Ўн беш ўтгачгина Зафарнинг дараги чиқди. У Россияда эди. Ишлагани борган синфдошларидан бири уни таниб қолган, расмини юборганди. Энди телефонларда унинг сурати айланарди: йўғон гавдалик, сочлари калта, ҳарбийларга ўхшаган қиёфа…<br />Шундан кейин у қишлоққа келадиган бўлди. Куз эди. Онаси омонатини топширган кунлар.<br />Биринчи марта келганида отасини таний олмади. Қариб, бир бурда бўлиб қолган, елкалари чўккан, гапларини эплаб гапиролмасди. Зафар кекса, ушоқдек отасини бағрига босиб узоқ йиғлаган, Бойдуллаев домла эса нуқул: “болам! болам!” дерди, холос. У отасини олиб кетди. Шу билан қишлоқ бу уруғ билан тамом ҳайрлашди.<br />Мастура кетма-кет беш йил университетга кира олмади. Журналист бўламан, шеърлар ёзаман, деган орзу-хаёлдаги қизга: “Яхшиси, физика-математика факултетига топшир, одам кам” дея маслаҳат беришди. Қишлоқда у ҳақда гап-сўз оралагандан кейин бирор совчи уларнинг уйи остонасидан ҳатлама</p>
<p>ди. Бир вақтлар нафратланган, ундан қутулиш учун ҳар нарсага тайёр Мастура қўлига… физика дарслигини олди. Яна икки йил уриниб, йигирма беш ёшида физика-математика факултети талабаси бўлди…<br />Дунёни чарҳпалак дейишлари шу бўлса керак…<br />…Хаёлларидан юлқинганида гавдали киши – Зафар ундан анча узоқлашиб бўлганди.<br />“Таваккал!”<br />У оёғини қўлга олгудек бўлиб Зафарнинг ортидан чопди. Унга икки-уч қадам қолганида беихтиёр тўхтаб қолди. Қўрқа-писа унга разм солди. Чакка сочлари оқарган… Бу сочлар тилга кирса уйдан кетиб қолган ўн олти ёшли боланинг дарду-ҳасратларидан юраклар адо бўлишини туйқус сезди. Шунда Мастура ўз-ўзидан нафратланди.<br />Ортида одам турганини сезибми, Зафар ортига ўгирилди. Мастура қўрқувдан қотиб қолди. Ўзи билиб-билмай салом бериб юборди.<br />–Кечирим сўрагани келдингми? – ўттиз йиллик айрилиқдан сўнг Зафарнинг айтган сўзлари шу бўлди.<br />Мастуранинг кўзлари катта-катта очилиб кетди. Тили айланиб-айланмай сўради:<br />–Қаердан… билдинг?..<br />–Дадам раҳматли ҳаммасини айтиб берганлар.<br />Мастура ўйлаб ўйига етолмасди. Айтиб берганлар? Қанақасига? Ёки, Бойдуллаев домла тиз чўкиб ўзини оқлаб, ўғлини ишонтирганмикин?<br />Зафар кўзларини юмди. Ҳириллаб нафас олаётган отаси хаёлидан ўтди.<br />–Ўғлим… болам… ўзимни… оқламоқчимасман… Бир кун келиб… ўзинг ҳам балки… кўрарсан… Мен ўтирган стол билан… ўша қизнинг партаси ўртасида… ерга етадиган… ёғоч тўсиқ бўлган… Худонинг олдида… виждоним тоза… ўғлим…<br />Ҳайратдан, алам ва нафратдан Зафарнинг тилидан сўз, қўлидан куч қочди. Шу оддийгина нарсани текшириш наҳот ақлига келмади?! Шу билан отаси ва оиласи номусини ҳимоя қилиш мумкин бўлган эканку!.. Орадан бирмунча вақт ўтиб қишлоққа келганида ўша синфга кирди. Ҳайратланарлиси, ўша оғир парталар, ўқитувчи столи шу ҳолича турарди. Ҳолиқи қудрат буни атайин шундай қолдирган, бутун умр ёмонотлиқ қилинган бандаларини фойдасига гувоҳлик беришга ирода қилганди. Бир вақтлар отаси ўтирган стол ва унга қадалган парта ўртасида ердан ярим қарич очиқлик қолдирилган ёғоч тўсиқ бор эди.<br />Зафар синфнинг ёғоч полига беихтиёр чўккалаб қолди. Бир муддат ўзи билан ўзи курашди-ю кучи етмай ўкраганича йиғлаб юборди. Уйини бошқа кўрмаслик умидида вагонлардан-вагонларга сакраётган ўн олти ёшли бола, совуқ, файзсиз шимол бозорларидаги кир-чир ҳаммол, қурилишларда ғишт-лой ташиган мардикор ва университетнинг иқтидорли талабаси, донгдор физик олим ўртасида шу биргина ёғоч тўсиқ турганини ўшанда ҳис қилди.<br />–Дадамлар бирор марта сени гапирмаганлар, – ниҳоят ўйларидан юлқиниб деди Зафар. – Кечирим сўрашинг ҳам шарт эмас. Худо ҳаммасини кўриб турибди.<br />“Худо бор, бўлмаса ҳаммасини жой-жойига туширмасди!” – Мастура кўнглидан ўтганини тилига чиқара олмади.<br />Мастура турмушга чиқмади, аниқроғи, унга совчи келмади. Ота-онаси унинг тўйини кўрмай омонатни топширишди.<br />–Ортимдан юрма, ота-онамнинг олдиларига кетяпман, – деди унга қарамай Зафар.<br />Унинг нима демоқчилигини Мастура тушунди. Зафар хайрлашмай ортига бурилди ва юриб кетди. Мастура қишлоқ ва қабристон ўртасида, бўм-бўш кўчада ўзи ёлғиз қолди. Нафақат синфдоши Зафарнинг, балки ўзининг бахтини ҳам ерга кўмганини алам билан эсларди. Чамандагул дўппили, сепкил тошган юзли қиз абгор қилган ёшлиги ортидан маъюс тикилиб қолди.<br />Барибир Мастура кузни ўзгача интиқлик билан кутаверарди. Бўм-бўш, зулмат оралаган кўнглида ёлғиз югурик шамоллар айланар, айланаверарди…</p>
<p><a href="http://t.me/KongilKaliti" target="_blank">http://t.me/KongilKaliti</a></p>
ro_zimurod:8kiCCS4jkФАРЗАНДИНИ ИЗЛАЁТГАН АЁЛ2020-08-30T06:55:05.298Z2020-08-30T06:57:17.958ZХафиза ота онасининг уйидан бир неча минг чакирим нарига келин булиб тушди. Эри яхши пул топсада кайнонаси келинини еб ётишда бокибегамликда айблаб иккинчи фарзанди 6 ойлик булганида уйлари якинидаги тугрукхонага ишга чикарди. Хафиза иш бошлагач хамма билан чикишиб кетди, колаверса уз кулида хам пули булади. Унга тунгги сменадан хам иш беришди, хафтасида 3 маротаба тунгги сменада коларди. Иссик ёз кунларининг бири, тугилган чакалокларни купинча кондиционер куйилган хонага ёткизиларди. Хафиза уша хонада бошини столга куйиб ухлаб ётаркан бир чакалокнинг инграгани эшитилди. У бошини кутариб караса бир аёл чакалокларга караб турибди. Корнини дока билан боглаган, устига ок халат кийган. Сочи белидан келадиган сарик рангга буялган. Бошида...
<p>Хафиза ота онасининг уйидан бир неча минг чакирим нарига келин булиб тушди. Эри яхши пул топсада кайнонаси келинини еб ётишда бокибегамликда айблаб иккинчи фарзанди 6 ойлик булганида уйлари якинидаги тугрукхонага ишга чикарди. Хафиза иш бошлагач хамма билан чикишиб кетди, колаверса уз кулида хам пули булади. Унга тунгги сменадан хам иш беришди, хафтасида 3 маротаба тунгги сменада коларди. Иссик ёз кунларининг бири, тугилган чакалокларни купинча кондиционер куйилган хонага ёткизиларди. Хафиза уша хонада бошини столга куйиб ухлаб ётаркан бир чакалокнинг инграгани эшитилди. У бошини кутариб караса бир аёл чакалокларга караб турибди. Корнини дока билан боглаган, устига ок халат кийган. Сочи белидан келадиган сарик рангга буялган. Бошида кизил бантиги бор ободок таккан, чиройли 20 ёшлардаги киз эди.<br />-Ха мамаша болангиздан хабар олгани келдингизми суради Хафиза. Киз хеч нарса демади факат чакалокларга караб тураверди.<br />-Бораверинг хавотирланманг, мен узим караб куяман. Дам олинг. деди Хафиза. Сунг урнидан туриб сув келтираман телефонга кул узатди ва киздан ниманидир сурамокчи булиб бурилганди киз йуколиб колибди. Орадан бир сония вакт утганди холос. Ё тавба уйлади Хафиза шарпадай чикиб кетибдими?<br />Уша кунги вокеяни уйга кайтиб эсидан чикариб юборган Хафиза яна иш куни келганда эслади, юраги алланечук булди. Иш одатдагидай бошланди, бир хамшира аёл, фаррош аёл ва шифокор бир сменада колишди. Хафиза тунгги 3 дан утгач залда шиппагини судраб юрганда чикадиган овоздан уйгонди. Залга чикса коридор буйлаб яна уша узун сочли киз оёгини судраб кетаётганди. Хафиза хайрон булди, бу булимда бундай киз йук эдику, бошка булимдан келиб колдимикан. У кизни кузатиб турди. Киз тугри юриб операция хонасини очиб кирди. Хафиза тез тез юриб операционный хонани эшигини очди. Хозир яхшилаб гапираман бу саёхатчига деб уйлади у. Лекин хона коп коронгу эди. Хафиза чирокни ёкиб чироклар хонани тулик ёритгунча кутиб турди. Хонадаги хамма асбоб ускуналар кузга ташланди. Лекин бояги киз куринмасди. Хафиза столларни тагига энгашиб каради, лекин киз йуколиб колганди. иё уйлади Хафиза хозиргина шу ерда эдику! Ё тавба! Оркасидан кимдир туртганди Хафиза каттик куркиб кетди. Бурилса хамкасабаси экан.<br />-Нима киляпсиз опа?<br />-Кимдир шу ерга кирдими дебман деди Хафиза куксига туфлаб, куркитвордингизе.<br />-Узр, мен ухлаб олай дегандим деди киз.<br />-Майли деди Хафиза. Киз кетгач Хафиза эшикни ёпиб бу хонадан нарирокка кетди. Яна чакалокларни олдига кайтиб чой дамлаб олдида стулга утириб ича бошлади. Эшик охиста чертилиб чакалок кутарган келинчак пайдо булди.<br />-Опо шу кизимни харорати кутариляпти деди йиглаб<br />Хафиза чакалокнинг хароратини улчаб свича куйди, болага смесь тайёрлаб ичиргач шу ерда ёткизди. Сиз бориб ухланг деди келинчакка. Келинчак жуда чарчаганини куриниб турарди, чикиб кетди. Орадан куп утмай келинчак яна кайтиб келди.<br />-Бораверинг дедимку нега яна келдингиз. Куриниб турибди жуда чарчабсиз. Дам олинг, узим карайман кизингизга!<br />-Мен ухлай олмаяпман! Бир сарик сочли киз залда юрувди кейин операционный деб ёзилган хонага кириб кетди. Уша ерда алла айтяпти, овози бирам галати куркяпман деди келинчак. Сал пастлатинг деб эшикни очиб карасам хеч ким йук экан!<br />Хафиза бу гаплардан галати булди. Кейин келинчакни тинчлантирди. Сиз бемалол бор уйлайверинг, а операция киладиган хонамизда я кушимча эшик бор, уша эшикдан чикиб кетгандир. Бошида кизил бантикли ободоги борми? Врачимизни жияни у. Унга люкс палата килиб беришди, 2 3 каватларга тушиб чикиб юради, узиям шу ерда ишлаганда деб тинчлантирди...<br />Хафиза тезрок тонг отишини интизорлик билан кута бошлади. Тезрок 8 булсаю уйига кетса. Бу ерда колиш кандайдир куркинчли. Орадан икки кун утиб ишга кайтгач каландимог шифокор билан сменаси тугри келди. Оркаваротдан хамма уни ёктиришмасада юзига айтишмасди. Хафиза туннинг биринчи ярмигача бир неча дакика ухлаб олди. Кейин хоналардаги ёш оналардан хабарлашиб чикди. Соат миллари тунгги учга бонг урганида Хафиза залдаги деразани очиб турган одамни курди. Якинлашса уша келинчак ташкарига юзини тутиб турарди. Хафизанинг оёгидан мадор кетгандек булди, кейин узин</p>
<p>и кулга олиб сарик сочли кизга якинлашди.<br />-Деразани очманг, бу мумкинмас деди у. Киз унга карамади. юзини хавога тутиб тураверди.<br />-Бориб дам олинг, деди Хафиза<br />-Мени...боламни...улдиришди... деди киз дудукланиб.<br />Хафизанинг хайратдан огзи очилди, чунки киз одамдекмас каердандир узоклардан гапираётганга ухшарди.<br />-Ким улдиради суради Хафиза<br />-Мени...боламни...улдиришди деди киз такрорлаб. Хафиза ичида калима кайтара бошлади, бир неча сонияда киз хавога сингиб кетди. Хафизанинг бошка туришга мадори етмади. Тиз чукди, деразадан юзига урилаётган майин хаво уни узига келтирди. Деразани ёпгач югуриб хонага кириб муздек сув ичди, юз кулини сувга ювди. Шифокор келиб унга<br />-Ха Хафизахон арвох кургандек югуриб юрибсиз, тинчликни сакланг демаганмидим сизга деди.<br />-Биласизми Мусаевна кандай кизни кураман. Сочи сарик бошида ободоги бор. Корнини боглаб олган, бугун мени боламни улдиришди деди.<br />-Хафизахон касалмасмисиз? Кузизга алламбалолар куринаётган булса ишдан бушанг, дам олиб бошка жойдан иш топарсиз!<br />-Йуге хаммаси яхши деди калтираб Хафиза, агар ишдан хайдалса кайнонасидан балога колади. Бор йуги 2 ойгина ишлаяпти.<br />-Боринг 2 3 палатадаги чакалокларга антибиотик уринг.<br />Хафиза дориларни кулига олиб айтилган чакалокларга укол уриш учун кетди.<br />Шу сафар онасиникига мехмонга бориб булган вокеяни сузлаб берди. Бувисиям мехмонга келган экан, бу арвох менимча, ишдан бушаганинг яхши доимо калиманг тилингда булсин. Улар зарар етказиши хам мумкин, гаплашмагин деди.<br />Хафиза келиб кайнонасига айтишга куркди, дангасасиз деган гапни эшитгиси келмай яна тунгги сменага кайтди. Хафиза яна тун ярмидан утганда чакалокларга укол уриб кайтаётганди чикиш йулагидан утиб кетди. Кейин кимнингдир турганини сезди. Ярим тунда бирорта она кочиб кетаётгандир деб уйлаб оркасига кайтиб караса яна уша киз. Бурчакда турибди. Хафиза курмаганга олиб кетаётганди кизнинг овози уни тухтатди.<br />-Мени боламни улдиришди. Уни шу ерда колдиргандим дедим галати овозда.<br />-Нега факат менга куриняпсиз нима килай мен деди Хафиза йиглаб, болаларим ёш мени, ноилож чикдим ишга. Илтимос куринманг менга. У нима деятганини узиям билмасди. Киз судралганча уни тугрисига келди.<br />-Мени улдиришди, боламни колдиришди, углимни улдиришди...<br />Хафизанинг оёк кули калтираб кутиш учун мулжалланган стулларга чукди. Кузидан окаётган ёшларни кули билан артаркан деди.<br />-Тугрук вакти аёл оламдан утса шифокор айбдормаску!<br />Бошини кутарса шарпа йуколиб кетганди. Бу бекорга куринмаяпти, бу ерда бир сир бор деб уйлади Хафиза.<br />Якшанба куни кайнонасининг тугилган кунига мехмонлар йигилишди. Мехмонга келган бир киз жуда киришимли экан Хафизага ёрдамлаша бошлади. Хафиза ишларни тугатгач киз билан сухбатлашиб туй суръатларини томоша килишди. Кизнинг исми Наимахон экан, унга дугоналарининг суръатларини телдан курсата бошлади. Хафиза суръатларга караб кулиб утираркан бирдан тугрукхонада курган сарик сочли кизнинг суръатига ухшаш киз чикиб колди. Хафиза шу суръатда тухтаб кизни кули билан курсатди.<br />-Наимахон мана бу киз...ким бу?<br />-Ха у кизми? Феруза исми. Нима эди нега сурадингиз?<br />-Чиройли киз эканда деди киска килиб Хафиза<br />-Ха шу чиройи бошига бало булди!<br />-Нега?<br />-Коллежимизда изидан бир бадавлат оиланинг угли уни изидан юрарди. Туйи роса дабдабали булди. Туйидан куп утмай больницага тушиб колиб эрта тугилган боласиям узиям улди.<br />Хафиза ёкасини гижимлади. Тавба деди у. Илтимос Наимахон шу суръатни мени телефонимга утказиб беринг дедиа.<br />Хафиза ишга кайтган куни яна уша Феруза Мусаевна билан ишлади. Аёл тугрук кабул килаётганда Хафиза унинг хонасига кириб касаллик варакаларини титиб курди. Шу вакт айнан улим хакидаги варакалардан Феруза Хамидова деган варакани топди. Чикариб олгач вактли тулгок ва улим деб кайт килинганди. Бунинг устига кизнинг 3х4 сурати турарди. Улим варакаси билан танишган Хафиза хамма жойда Феруза Мусаевнанинг имзосини курди. Келинчак жуда паст давлениеда яна бола оёги билан тугилиш хавфи булган, ок кон касали деб ёзилганди. Хафиза когозларни кайтариб куйгач хамкасби ёши утган фаррош аёлдан Феруза Мусаевнанинг келини бормиди шу шифохонада тукканмиди деб суради. Аёл Хафизага пичирлади,<br />Хеч кимга айтмангу М</p>
<p>усаевнани келини туйидан 5 ой утиб тугиб куйди. Угли билан юрмаган бошкасиданмиш дейишди. Феруза Мусаевна узи операция килди. Келини куп яшамади, оналари йиглаб олиб кетишди.<br />Угли шу ерда колди, 5 ойликка ухшамасди. Уям нимадир булдию 3 кун утиб уям улди. Кимдир Феруза Мусаевна алданган дейишса кимдир шунака кизларга буям кам дейди. бу аёл узи улдирмаган булса керак хар калай лекин келинчак хам нотугри килганда. Аслида Феруза Мусаевна купларни аборт килади, яна халигадака кизларни пулларини олиб киз бола килиб куядида, мана окибати.<br />Хафиза узича чамалаб куп нарсани тушунгандек булди. Демак Феруза Мусаевна келин олган, келини киз бола булиб келган 5 ой утиб соглом угил туккан. Бу шармандагарчиликни йук килиш учун аёл болани эрта тугилиш деб хужжат тахлаган ва келинчакка купрок наркоз бериб юборган. Кейин хужжатларни тугирлаб мана индамай юрибди. Кандай вахшийлик... Шунинг учун унга бир киз куриняпти деганида бакириб берган эканда.<br />Куп утмай Феруза Мусаевна Хафизани ишдан бушаттириб юборди. Хафиза бошка ишга кирди. Хар калай бу ер тинчрок эди. Орадан 1 йил утиб Хафиза хамкасби фаррош аёлни куриб колди. У ёк бу ёкдан сузлашган аёл галати гапни айтди. Феруза Мусаевна узига канакадир укол килиб улиб колибдимиш. У куни тунгги сменада булган ва операция хонасида операция столига суяниб халок булибди.<br />Хафизанинг лаблари Худо куриб турибди хаммасини, ёмонлик жазосиз колмайдида деди пичирлаб.</p>
<p></p>
<p><a href="http://t.me/KongilKaliti" target="_blank">http://t.me/KongilKaliti</a></p>
ro_zimurod:RLRLEovk1БЎРИ2020-08-22T07:20:49.414Z2020-08-22T07:20:49.414ZБу аел билан таништиришганда "Ажабо,шунака чиройли аелга хам шунака от куйишадими "деган хаел келди.Чунки бу аелни якиндан билганлар Бури деб,хаттоки уни танийдиган биладиган руслар хам Волчица деб аташарди. Шунака дейишларини биларкан хам узи. -Салом.Бурини кураман деб куркиб турганмидингиз?Мана ман!Иррррр.... хазиллашди у.Кулгуси бирам чиройли...Латофатли,гузал аел экан "Бури".Бу аелга кизикишим ортиб борарди.Ишхонада унга алохида хурмат ва бир оз...хадик билан карашарди.Гапиришлари кескир,нигохи оловли эди Бурининг.Бир муддат бирга ишлагандан кейин бу аелнинг ок кунгил,мехрли,шу билан бирга кахри хам каттиклигига ишонч хосил килдим.Бу аелга анча якин булган Дилдора исмли аелдан сурадим охири:-Нима учун бу аелни Бури дейишади?Бунака...
<p>Бу аел билан таништиришганда "Ажабо,шунака чиройли аелга хам шунака от куйишадими "деган хаел келди.Чунки бу аелни якиндан билганлар Бури деб,хаттоки уни танийдиган биладиган руслар хам Волчица деб аташарди. Шунака дейишларини биларкан хам узи.<br />-Салом.Бурини кураман деб куркиб турганмидингиз?Мана ман!Иррррр....<br />хазиллашди у.Кулгуси бирам чиройли...Латофатли,гузал аел экан "Бури".Бу аелга кизикишим ортиб борарди.Ишхонада унга алохида хурмат ва бир оз...хадик билан карашарди.Гапиришлари кескир,нигохи оловли эди Бурининг.Бир муддат бирга ишлагандан кейин бу аелнинг ок кунгил,мехрли,шу билан бирга кахри хам каттиклигига ишонч хосил килдим.Бу аелга анча якин булган Дилдора исмли аелдан сурадим охири:-Нима учун бу аелни Бури дейишади?Бунака хурмат аралаш хадикни сабаби нима?Бошлик даражасигача етиб бегона мамлакатда иш юритишни узи булмагандир?- Ха болама...айтиб берсам сан хам йиглайсан йигит бошинг билан..Улим билан хам куришиб уни хам енгган бу аел....<br /> Кимсан,Вилоят умумий овкатланиш трести бошкарувчисининг куеви булишга талабгорлар ортиб бораетган махалда Висола эндигина 16 ешда эди.Кари онаси -Тенги чикканда узат болам.Биринчи бахтни фаришталар олиб келади дея Баходир акани кизини чикаришга ундарди.Куевликка Тошкентда,аспирантуранинг сунгги боскичида укиетган Мансурхон лойик топилди.Мансурхон ота онаси маъкул курган Висолани бир курдию, 5 йил ахду паймон килиб, ваъдалар бериб юрган Нилуфарни бир зумда унутди.16 ешли бойвучча, гунчадеккина Висола каердаю,оддий укитувчини оиласидан чиккан,педагогика университети талабаси,25 ешли Нилуфар каерда!Дабдабали туй булди.Келин либоси Изроилдан буюртма асосида келтирилди.Туй ман ман деган Интурист мехмонхонаси ресторанида утди.Келинни жамолини мактаганлар,куевни камолини башорат килганлар,кадах сузлар,дустларнинг кимматбахо совгалари....чин тилаклар ва ешларнинг амалдор оталарига хушомад коришик тавозелар.....Туй тилларда достон булди.<br />Шу дамларда чекка бир кишлокда бебурд,виждонсиз бир йигитга ишонган ва ишончига кушилиб номуси,юраги топталган киз кон кон йигларди...<br />Туйдан кейин Висола отаси ва амалдор кайнотасининг сайъи харакатлари билан Медицина олийгохига укишга кирди.Мансурхон эса Вилоят курилиш бошкармасидаги амал курсиларининг бирини эгаллади.Бозор иктисодиетига утиш давридаги такчиллик,мустаккиликнинг дастлабки йилларидаги кийинчилик бу оилага таъсир хам килмасди.Хамон ушандай....халк тили билан айтганда "Бой "эди бу оила.Шу тарика бирин кетин икки фарзандли булди Висолахон.Мансурхон хар томондан тукис эди.Кунларнинг бирида туман мактабларини таъмирлаш масаласида туманлардан биридаги мактабга борган Мансурхон уша мактаб ховлисида тасодифан Нилуфарга тукнаш келиб колди.Куз кузга тушди.Нилуфарнинг кузидаги дард,иложсизлик,ва каердадир сакланиб колган хали тирик мухаббат Мансурхонни юрагини эритиб юборди.Нилуфарни таъкиб килиб "Гаплашиб олайлик"деб холи жонига куймасди.Нилуфар эса жим...Охири йулда машинасини тухтатиб, тушиб йулини тусган Мансурхонни нигохи билан тешиб вишиллади:-Нимани гаплашасан?!Гунохим буйнингда!!!Илохим рушнолик курма.....Йук...Йук....сени каргай олмайман....емонлик раво куролмайман сенга....багритош....номард...-украб йиглаб юборди Нилуфар.Мансурхон Нилуфарни махкам багрига босди.Шу кундан хиенат бошланди...Шу кундан оилага дарз кета бошлади....Зийрак Висола эридаги узгаришни,юриш туришидаги бежоликни дарров сезди.Мансур хотинини канчалик кафтида тутмасин барибир сездириб куярди.Висола акл билан иш тутиб хеч нарсани билмагандай курсатсада узини эрининг хайдовчиси Илесни кулга олди.Онангизга деб кимматбахо ширинликлар,ишлатарсиз деб берилган чет эл атирлари,келинга берилаетган Фаранг духилари ишини килди.Илес "Акахонни "сотди.Келишилгандай ораларида колди янга билан.Лекин Висола утда ена бошлади.Узини ерга уриб Нилуфарни олдига бормади.Лекин эрига масалани кундаланг куйди."Еки биз,еки у".-Бизни десангиз фарзандларингизни уртага куйиб касам ичасиз уни унутишга!-талаб килди Висола.Мансур ноилож эди энди.Висола дангал аел.Айтганини килади.Висолани охирги гапи Мансурни жонини халкумига келтирди.<br />-Сиздан ажрашама</p>
<p>н.Кейин эса энг якин дустингизга уйнаш буламан!<br />Куз ешларда ютокиб,аламда айтилган бу сузларни чин кабул килган йигит шердай укириб хотинига ташланди.Уриб моматалок килди.Висола касалхонага тушди.Шу бахона сир хам очилиб,Мансурхоннинг ишкий саргузашти ошкор булди.Амалдор кайнота ва амалдор ота купни курган булсаларда эсанкираб колишди.<br />Нилуфар эса олти ойлик хомиладор эди.Энди нима киламан деган саволдан ун тирилиб ун улаетган Нилуфар ,Мансурнинг сувга тушган тошдай куринмай кетганидан минг улиб тирила бошлади.Охири излаб ишхонасига борди.Нилуфарга Мансурни куриниши емон таъсир килди.Кузлари киртайиб, маъюс тортиб колган эди у.Мансур булиб утган вокеъаларни ва шароитини батафсил,лекин киска тушунтирди.Энди хайр дегандек гап килди.-Сен тушун мен хотинимни барибир севарканман.Ундан,болаларимдан кечолмайман.Болага келсак,ихтиеринг хохласанг хозир олдир,сунъий тугдириш мумкинку ахир?Харажатини тулайман.Хохласанг туг,алимент тулайман,карашаман....энди бор!Бора кол...Хайр!<br />Нилуфар йигламади.Чикибок тугри Висола ишлайдиган касалхонага йул олди.<br />Эндигина касалхонадан чикиб иш бошлаган эди Висола.Сураб келган аелни бошлаб келган хамшира -Чойингизни янгилаб келайми опа дея суради.Рад жавобини олгач,керак булсам постда буламан деб чикиб кетди.Узини зимдан кузатаетган аелга бир зум караб туриб Висоланинг юраги галати булиб кетди."Нигохи бунча хунук булмаса..Товба...."<br />-Утиринг.Эшитаман....<br />-Хмммм....Мен эшитаман!Гапирингчи бир бахт угриси!Сен узингни ким деб уйлаяпсан а?Отангга ишоняпсанми?Ман Нилуфарман!-шангиллай бошлади Нилуфар.-Учир! -Висоланинг кескин овозидан шошилиб колди Нилуфар.:-Билганман кимлигингни кирганингдаек.Хуш нимага келдинг?!Эр талашганими?Узига хавола килиб куйганман,овора булмай куя кол!Хохласа мана мени жавобимни бериб сен билан яшайверсин!Энди йукол!Сур дедим сенга...-хансираб утириб колди Висола.Нилуфар узини кулга олиб Висоланинг кузларига каради.<br />-Ешсан...Аелсан сен хам.Мен...хомиладорман.Висола энди эътибор берди ракибасининг думпайган корнига.Юраги санчиб куйди.Вужудини рашк алангаси коплаб олди.Куз олдига куз очиб кургани каршисидаги аелни суйиб эркалаетгани келди.<br />-Йукол... -секин пичирлади Висола-Йукол бу ердан фохиша!Хароми болангни тугиб шарманда булганингда мен хумордан чикиб устингдан куламан.<br />Икки аел...Икковининг хам ишончи топталган.Иккови хам хиенат курбони.Нигохлари енарди икковининг хам.Нилуфар титрарди.<br />Висолани парчалаб ташлагиси келди.Важохат билан Висолага ташланди Нилуфар.Аммо билмасдики Висолага,трест бошкарувчисининг кизига спорт усталари акалари катори спорт махоратидан дарс беришган.Висолага Нилуфарни ташлангани ошиб тушди.Ун йил кафтида тутган эри шу канжик сабаб хушидан кетгунча урса,ширин рузгори захарга айланса,эл -юрт шу гапни эрмак килетган булсаю шу топда яна бу юзсиз ишхонасигача келиб томоша курсатса?Ишхонасида душмани йукми?Ул бу кунингдан дегувчи топилмайдими?Висола стол устидаги медицина символи куринишидаги бронза хай.калчани олди.Сочига епиган аелни кулини кайириб олиб ташлаб йикитдию,бошига шу хайкалча билан аямай сола бошлади.Хозир у хеч нимани хис килмасди.Факат кадри,оиласи,болалари юраги,узининг юрагини синдирган аелни таъзирини бериб куйиш истагида енарди.<br />Эшикдан кириб келган хамкасблари Висолани кулидан конга беланган хайкалчани олиб, уни кулидан Нилуфарни ажратганда хам у узида эмасди.Улдираман....Улдираман....дерди нукул...<br />Нилуфар бошидан олган жиддий жарохати сабаб касалхонада вафот этди.Улими олдидан Висоладан кечирим сураб хуш бехуш елворди.Кимнидир каргади.Висола эса тергов изоляторида тирик мурдадай булиб колганди<br /> Гап дошкозонда кайнади.Бутун вилоят шу гапни мухокама киларди.Биров Мансурхонни айбласа,биров Нилуфани айбларди.Висолани айблаб "Егани олдида, емагани кетида, касрдек ховлида маликалардай яшаб юрибти шукр килмайдими?Эркак юрадида!Тукликка шухлик!Отасига ишонадида!"деганлар хам купчилик булди.Бир томонда Висола ишлаган касалхона маъмурияти судга Висолани ижобий таърифлаб оклашни сураб ариза езишса,бир томонда мархума Нилуфар ишлаган мактаб коллективи уни ижобий бахолаб Висолага катъий жазо берилишини сураб ариза езарди.Когозбозлик бошланди.Иш</p>
<p>га Республика Хотин кизлар уюшмаси аралашди.Улар вазиятни урганиб чикиб Висолани оклашди.Висоланинг отаси хар ерга етгувчи кули билан кизини химояси учун шайланди.Мансур хам Нилуфар "йулдан ургани"боис хотинини хурлагани,урганини ,ва маънавий зарбалар берганини тан олиб Висолани оклашни сураб ариза езди.<br />Куз кунларининг бирида суд булди..Висола бошини баланд тутиб турврди судда.Саволларга давоб беришдан бош тортди.Охирги суз берилганда ешгина йигит судяга караб "Мени урнимга опангизни еки синглингизни куйиб курингда,шундан келиб чикиб жазо тайинланг.Мен пушаймон эмасман килган ишимдан!"деди.Нилуфарнинг онаси додлаб юборди.Аммо Висола хатто пинагини хам бузмади,лоакал уша томонга карамади хам....<br />Суд Висолага 16 йил камок жазоси тайинлаб,келтириб чикарган сабаблар инобатга олиниб 7 йилу 9 ой озодликдан махрум килди.Суд залида шу пайтгача жимгина утирган Висоланинг онаси чинкириб юборди-Боламммм...Онанг улсин болам...Сани кариндршга бермай ман улай боламмм...дея онаизор хушидан кетди.Залнинг бошка бурчагида эса Нилуфарнинг онаси саккиз йилгиная....эссизгина болам....жувонмарг булган болам...<br />дея кукрагига муштлаб йигларди.<br />Агар камок яхши жой булганда у ерга жиноятчиларни жунатишмасди.Демакки камокда хам зур яшайди яшайдиган деган гап елгон.Отасининг харакатлари билан "Кора зона"га жунатилган Висола хам бу ерда оиласи учун курашгани сабаб бу ердаги Мать томонидан иззат икром билан кутиб олинсада азобу укубатлардан мустасно булмади.Уч кунлаб сув берилмаганда хушидан кетгунча чидасада "кулок"ликка рози булмагани обрусини оширди.Карцерда то хушидан кетгунча калтаклансада бировни сотмагани янада эътиборини оширди.<br />Камокдан чикканда эса у энди олдинги Висола эмас эди.Энди унда бури яшарди.<br />Мен бу ерда кололмайман.Уч кудукми еки бирор узокрок ерга бораманда уша ерда узимга келгунча яшамасам кийин буляпти деди отасига.Мансур билан эса умуман куришишни хохламади.Ку.пни курган ота кизини тушунди.Сузсиз Россия федерациясига билет ва минг доллар пулни кизига тутказиб пешонасидан упди<br />-Худога омонатимсан....айбсизгина айбдорим....отанинг кузидан еш думалади.<br />Висоланинг кургилигининг колган ками Россияда давом этди энди.Аэропортга тушганда самолетда танишган, узини Манзура деб таништирган аел -Биринчи марта келаетган экансиз борадиган жойингиз борми -дея суради.<br />-гостиницага бораман опа деди Висола.Манзура куярда куймай Висолани бегона юртда ташлаб ку.ймаслигини айтиб узи билан олиб кетди.<br /> Висолани Москвадаги ижара хонасига олиб келган Манзура уша кунинг узидаек ишбилармон укахонларидан бирига сим кокди<br />"Китоб олиб келдим Запар.Калингина.Муковаси шунака чиройли ки....Хаммасиданам маъноси зур экан ука!Кел,бегона булмасин олиб кет."Ярим соатга колмай етиб келган Зафар "китобдан"бир иккита саволига киска ва лунда жавоб олгач Манзурага икки юз долларни тутказиб деди<br />-Бу китобингни осонликча укиб булмайди.Иш таклиф кил.Бошкага курсатма!!!Нима килсанг кил,лекин меники булиши керак.Бу зодагонлардан манимча.<br />Манзура айерлик билан иш тутди.<br />-Музаффардан шу кизга иш топиб бер деб илтимос килдим.Майли курамиз деди.Узингда хам 30 -40 киши ишлайдику.Шуларга ош овкатини икки махал пишириб берса, бир хона ажратиб берсанг ойлигини берсанг ишларди шугина дедим.Майли дегандай килди.Борасизми?<br />-Бораман.-жавоб киска булди.<br />Энди Музаффар Висолага екиш учун жон жахди билан тиришарди.Бу савол берсагина жавоб берадиган,кузларида гусса котиб колган кули ширин ошпаз бригададагиларга екиб колди.Жимгина ишини килиб, хонасига кириб кетадиган,кулиб турган бола ва кизалокнинг суратига соатлаб тикилиб турадиган сирли аел Музаффарни кундан кун мафтун килиб борарди.Чидолмади охири.Дардини айтди Музаффар.Таваккал килди у.Аел жимгина эшитди.Кейин Музаффарнинг кузига тик каради.Йигит сесканиб кетди.Йук.Аел нигохи эмас бу.Бу бурининг нигохи эди.Тахкирланса,хурланса,алданса кечирмайдиган, касдини оладиган бурининг нигохи эди бу.<br />-Сиз айтмадингиз,мен эшитмадим.Кет десангиз кетаман. Менинг ерим худо.Аммо кайта бу хакда огиз очманг.<br />Музаффар кайта огиз очмади.Аммо бир кун иш хакки олишганда росса байрам килиб ичкилик ичишди.Арок кайфи билан Музаффар Висоланинг хонасига ки</p>
<p>риб бордию эшикни кулфлади.Кузини ендириб юрган гузал жувонга караб иршайди.Аел бирдек хотиржам турар,куркув аломати йук эди унда.Факат кузларида еш ялтирарди.Афсус бор эди у кузларда.Йигит хансираб якинлашганда бир харакат билан полга агнатиб юборди.Музаффарнинг нафсонияти кузиб кетди.-Хе сандака фариштани..... дея ташланди у аелга.Эркак барибир эркакда.Висолани кийимларини йиртиб улоктира бошлади.Шу пайтда Висола Музафарни бармогини гарчча жон жахди билан тишлаб олдию,бандидан узиб ташлашига оз колди.Огрикдан букириб кузи конга тулган йигит Висолани томогидан буга бошлади.<br />Бирор соатдан кейин эса улди деб гумон килинган жасад минг хадик билан машинага юкланиб урмонга олиб бориб ташланди.Кор устида колган танани кор билан кумиб устига утинлар ташланди.<br />Балким муъжизадир,балким бу бир тасодиф...<br />Висолани чалажон холда кор тагидан ити кори очиб аккилайвергач топган чол кампир янги йилда невараларини хурсанд килиш учун урмондан арча угрилаш учун тунда боришган эди.Чаналарига арча эмас Висолани ортиб кайтишди.Унг томони совук уриб куйгандай жарохатланган Висолани касалхонага еткизиб уз кизларидай караб парваришлашди.Уйга олиб келгач то оекка тургунича парваришлашди.<br />-Мен урушни курдим.Бир караганда билдим.Сен олий насаб одамлар фарзандисан деди Федор бобо.<br />Висола оекка тургач Федор бобонинг угли Аркадийнинг ердами билан иш бошлади.Хужжатларини расмийлаштиришда ердам берган Аркадий ресторан калитини топширар экан кулди.У Висоладан бутун хаетини эшитиб бош чайкаб сен бурисан,бури деганди.<br />-Омад сенга Волчица!Доим шундай булиб кол.Ургочи бурини кулга ургатиб булмас экан.Сотиб олиб хам булмайди.Сен худи уша Бурисан!<br />Мана сизга Бури тарихи.Хукм чикариш узингизга хавола.Висола ижобий кахрамонми,салбийми бу хам сизнинг хукмингиз. Айтмокчи булганим азиз акаларимиз,укаларимиз,оталаримиз хар кадамни куйишдан олдин уйланг.Зеро хар бир чигал аел такдирининг сабаби асосан сизларнинг уйламай куйган кадамингиз натижасидир.</p>
ro_zimurod:Gg_vwwsUlОИЛА МУҚАДДАС ДАРГОХ2020-08-18T14:59:38.168Z2020-08-18T15:00:07.056ZНодира ўзига тўқ бир оиланинг фарзанди. Ота - онасини махаллада хамма хурмат билан тилга олишади . Нозим ака Мухаббат опа уч қизини оқ ювиб, оқ тараб ,халол мехнат билан луқма едириб, тарбиялаб вояга етказишди. Ора сирада қизларини жаннати қизларим деб эркалаб суйиб қўйишарди. Чунки қиз фарзандни тарбиялаб вояга етказган ота - она жаннатга муносибдир ... Нодира жуда тиришқоқ ақилли, зехни ўткир қиз бўлгани учун, мактабни аъло бахоларга тамомлади. Нодирани келин қилиш ниятида келаётган совчиларнинг кети узилмасди. Нодира онасига аввал ўқийман,- деб туриб олди. Ота - онаси оқ - қорани таниган инсонлар бўлгани учун қарши бўлишмади. — Майли қизим, ўқигин. Аммо ўзинггга эхтиёт бўлгин. Қиз бола остона хатлаб уйдан чиққанида ота...
<p>Нодира ўзига тўқ бир оиланинг фарзанди. Ота - онасини махаллада хамма хурмат билан тилга олишади . Нозим ака Мухаббат опа уч қизини оқ ювиб, оқ тараб ,халол мехнат билан луқма едириб, тарбиялаб вояга етказишди. Ора сирада қизларини жаннати қизларим деб эркалаб суйиб қўйишарди. Чунки қиз фарзандни тарбиялаб вояга етказган ота - она жаннатга муносибдир ...<br /> Нодира жуда тиришқоқ ақилли, зехни ўткир қиз бўлгани учун, мактабни аъло бахоларга тамомлади. Нодирани келин қилиш ниятида келаётган совчиларнинг кети узилмасди. Нодира онасига аввал ўқийман,- деб туриб олди. <br /> Ота - онаси оқ - қорани таниган инсонлар бўлгани учун қарши бўлишмади.<br /> — Майли қизим, ўқигин. Аммо ўзинггга эхтиёт бўлгин. Қиз бола остона хатлаб уйдан чиққанида ота -онасининг обрўсини, ака - укаларининг орини, ўзини номусини елкасида олиб чиқади. Сенга нима учун буни айтганимизни тушундинг деб ўйлаймиз қизим , - дея ўқишга киришга рухсат беришди.<br /> Медицина бўйича ўқиб таҳсил олди. Нодира қадди -қомати келишган, чиройли одобли, хаёли иболи қиз бўлгани учун қанча йигитлар ошиқу - беқарор бўлиб севги изхор қилди. Нодира хеч кимга парво қилмади, ота - онасини обрўсини ўйлаб хеч йигит билан гаплашмади. Ўқишни тамомлаб ишга кирди.Совчилар сони узилмасди. Охири Нозим ака Мухаббат опага: "Қизингга айт, келаётган совчилардан бирини танламаса бўлмайди ", - деди.<br /> — Менга бойлиги керак эмас. Турмуш ўртоғим ичмасин, чекмасин, тақводор инсон бўлсин, камбағал бўлса хам майли деб , - онасига айтади.<br /> Яхши гапга хам , ёмон гапга хам фаришталар омин дейди, ёки хар доим Нодиранинг нияти шундай бўлгани учунми ,худди орзу қилганидай йигитга турмушга чиқди.<br /> Отаси Нозим ака Нодирага тўйи куни оқ фотиха бермасидан олдин насихат қилди: " Она қизим сени оқ ювиб оқ тарадик, хар бир еган луқманг халолдан бўлди, харом аралаштирмадик.Ўқитдик, юзимизни ерга қаратмадинг. Рахмат сендан мингдан - минг розимиз. Лекин шуни унитмагин бизни қандай хурмат қилсанг, қайнона - қайнотангни шундай хурмат қилиб, беминнат хизматини қилгин. Уларнинг дуосини ол. Энди биз сенинг оиланг эмас. Сенинг оиланг эрингни оиласи. Борган ерингда тошдай ўрнаш. Бахтли -тахтли ,ували - жували бўлгин. Ўша хонадонга қадаминг қутлуқ бўлсин, - деб пешонасидан ўпиб кўзда ёши ила Нодирага оқ фотиха берди.<br /> Оилага бешинчи келин бўлиб келган Нодира тезда оиладагиларнинг кўнглига йўл топиб тезда чиқишиб кетди. Қайнонаси билан шунақа иноқ бўлдики, хамма хавас қиларди.<br /> Нодира ўз бахтини топганидан бахтдан сермаст эди. Турмуш ўртоғи яхши тушунган, хар тарафлама ўйлаб иш қиладиган, Нодирани кўнглига қарайдиган инсон,ичмайди, чекмайди, уриб -сўкмайди. қайнонаси меҳрибон. Нодирани икки қўлида кўксида эса уйнинг барча ишларини елиб югуриб қиларди.<br /> Эрини эрталаб кулиб кузатади, ишдан келса дарров олдига югуриб чиқиб: Ассалому -алайкум, яхши келдингизми, чарчамадингизми, - деб ширин сўзлар билан қарши олади. <br /> Хам ишлайди, ишдан келиб уй ишга улгаради. Айниқса қайнона - қайнотасига алохида эътибор қаратади. Мана шундай бахтли йиллар ичида уч фарзандни дунёга келтирди. Хамма бу оилага хавас билан қарарди. Эри Темурбекни хам бу орада ишлари юришиб участка олди. Бироз маблағ жамғаришди. Темурбеекни хам теварак атрофида дўст - ёрлари кўпая бошлади . Нодира эса бундан ташвишда. Чунки Темурбекни ён атрофидаги дўстлари ёмон йўлда юрган инсонлар эди. Бу орада қайн отаси касал бўлиб ётиб қолди. Нодира отасини берган насиҳатини унитмасди. "— Қизим бизни рози бўлсин десанг қайнона -қайнотангга бизга қарагандай қара , хизматини қил, уларни дуосини ол,қари инсонлар улар шунда биз сендан розимиз "- деганини. Шунинг учун қайнотасига хам ўзи қарар, хамшира бўлгандан кейин қийналмасди.<br /> Нодира эрига бир куни; " - Менга шу дўстларингизни баъзилари ёқмайди, улар билан орангизни очиқ қилсангиз .Уйга кеч келадиган одат чиқардингиз " - деди.<br />Сени ишинг бўлмасин, менга шулар билан ўтириш ёқади, - деб жеркиб берди.<br /> Нодира баъзан тунгги сменада қолар эди. Ўша кунлари Темур уйга келмайдиган одат чиқарди. Нодира эрида бўлаётган ўзгаришларни сезар, аммо унга ишонарди. Хиёнат қилмайди. Унга ишонаман деб ўйл</p>
<p>арди.Чунки Темурбек ёлғон гапирмасди, қизларга хам қайрилиб қарамасди.<br /> Баъзан уйга кеч келган кунлари чойхонада ўртоқларим билан карта ўйнаб вақт ўтганини билмай қолибман деб бахона қиларди. Шу зайлда кунлар ўтаверди.Нодира бир куни ишчилари билан зиёратга кетади икки - уч кун. Зиёратдан келса эри Нодирага " мени кечир мен бошқа бир аёлни яхши кўриб қолдим. Анчадан бери биргамиз, орамизда никох ўқитдик ", - дейди. Нодира қулоқларига ишонмайди, Темурбекдан бу гапларни эшитганига. Ўзини қўлга олиб, " дадаси юрмаган эркак борми, бу гап овоза бўлмасидан йиғиштиринг бу ишингизни. Никохимга олдим деганингиз нимаси? <br />— Ўзинг ўқиган хамма нарсани тушунган аёлсан, никохимга олмай яшай олмасдим. Чунки сен қинғир йўлда юрган бўлсангиз, касофати фарзандларимизга урмасин дегандинг ,шунинг учун халол бўлсин деб никохимга олдим.<br />— Дадаси қариндош уруғ олдида нима деган одам бўлдик. Адашмаган хато қилмаган одам борми, майли мен сизни бу айтган гапларингизни унутаман. Хеч қачон юзингизга солмайман. Ойижон дадажон эшитмасин. Мени уйимдагилар хам хабар топмасидан нуқта қўйинг бу ишингизга.<br />— Бир хафтадай мухлат бер ...<br /> Нодира Темурбекга ишонди. Оиласига қайтади деб ўйлади.<br /> Орадан анча вақт ўтиб, Нодира ишда тунги навбатчи эди. Ўша куни иккита қиз касалхонага келишди. Улар Нодирани кўриб бир - бирига имо - ишора қилиб ўзларича бир нималарни гаплашишди. Нодира уларга эътибор қилмасликка харакат қилди. Уларга яхши муомила қилиб, бир хонага уларни докторни топшириғи билан жойлаштирди.Аммо кўнгли бир нимани сезгандай нотинч эди. Тунгги соат 3 -ларда ўша қизлардан бирини телефондаги сухбатини эшитиб қолди. Нуқул Темур ака деб эркаланиб телефонда гаплашарди. Нодирани хаёлига нимадир келди - ю, дархол эрига телефон қилди. Эри телефонда ким биландир гаплашяпти. Қайта - қайта қилди ,яна банд. Демак тахминим тўғри чиқди. Темур акам ўша қиз билан бирга экан. Унинг учун у қизлар менга имо - ишора қилишди,- деб Нодирани дили оғрийди...<br /> Темурга келиб топганингиз ўша қизми, мен кеча навбатчилигимда касалхонага келди. Мени ўша қизга алмашдингизми? Мендан чиройли бўлганида хам алам қилмасди. Бир хафта мухлат бер дедингиз. Орадан қанча кун ўтди. Айтганингизда ўзим уйлантириб қўярдим ўша қизга сизни дейди. <br /> Сенми менга шарт қўйиб, ақл ўргатадиган деб Темур Нодирани дўппослаб уради.<br /> Нодира сабр қилади. Бир куни инсофга келиб қолар деб оиласини сақлаб қолиш учун қўлидан келганини қилади. <br /> Темур катта қарзга ботган бўлади.Нодира ўша қарзини тўлаш учун кредитга пул олади. Нима хам қила оларди.Темурни оиласига қайтар, қилаётган ишларини йиғиштирар деган ниятда, яшаган ўн йилимиз хурмати учун деб олган эди кредитни .<br /> Аммо Темурчи оиласининг, болаларининг рисқини ўша аёлга суртади. Хар хили совғалар, қимматбахо телефон, шунингдек операция бўлади хаттоки операция пулини хам Темур тўлайди.<br /> Нодира касалхонада хаммасини кўриб туриб ,шу аёл билан тенг бўлмай, ишхонамда шарманда бўлмай деб дардини ичига ютади. <br /> Сабр косаси тўлиб қайнона - қайнотасига Темурни қилиб юрган ишларини айтади. Ота - онаси Темурни ўртага олиб роса койиб, панд - насихат қилишади.<br /> Темур ота - онасидан гап эшитганига алам қилиб Нодира билан жанжал қилади ,хаттоки қўл кўтаришгача борди. <br /> Нодира уч болани олиб ота уйига келди. <br /> — Сабр қилсанг бўларди қизим, - деди отаси.<br /> — Отажон сиз айтгандан хам зиёд ойижонимни , дадажонимни хурматини жойига қўйдим. Хам ишладим, хам уй ишларини бари зиммамда, супур сидир, пишир— тушир, <br /> мол - хол, бола -чақа, бозор - ўчоқ хаммасига етишардим. Бирон марта нолимадим, эримни хурматини қилсам, аёллик вазифамни бажараётган бўлсам, сабр косам тўлди. Мен оилам учун эртадан кечгача жонимни жабборга бериб тиним билмайман.Қўлим косов , сочим супурги бўлса. У киши бўлса ўз нафси йўлида айшу - ишратдан бўшамай очиқчасига хиёнат қилаяпти. <br /> Шу билан Нодира беш ой ота уйида яшайди.<br /> Бир куни Темурни дўстисининг хотини Нодирага телефон қилиб: Нодира Темур машинани сотди , энди участкани сотмоқчи. Бу участка болаларингники. Бундай ота уйингда <br /> қолаверсанг болаларинг, сен участкадан уйдан махрум бўласизлар, - дейди.<br /> Нодира</p>
<p>Темурга телефон қилади.<br />Темур телефонга жавоб беради.Салом аликдан кейин Нодира Темурдан:<br />— Сизга нима бўлди. Нега машинани сотдингиз? - деб сўрайди.<br />— Қарзимдан қутилаолмаяпман. Агар қарзимдан қутилсам сизларни уйга олиб келардим, - дейди.<br /> Нодира Темурга, майли мен яқин таниш билишлардан пул топишга харакат қиламан .Шу пул билан қарзингиздан қутиларсиз деб, Нодира ота - онасига билдирмай танишларидан қарзга пул олиб Темурга беради. Чунки ота -онамга юк бўлмай, болалар хам отасини соғинишган деган ниятда оиласини қайта тикламоқчи бўлиб, болаларини олиб яхши ниятлар билан уйига келиб Темур билан яна аввалгидай яшай бошлайди. Нодира ва болаларнинг қайтиб келганидан қайнона - қайнотаси хурсанд бўлишади.<br /> Аммо эгрини гўр тўғрилайди деганларидай ,Темурни қилиқлари кун сайин ортиб борарди. Бир куни Нодира ишдан чарчаб келди . Темур эса Нодирага мен сен билан яшамаймани,кет кўзимга кўринма йўқол ,сен мени алдаб келиб олдинг қарзимни охиригача узушмадинг деб, жанжал қилади. <br /> — Қарзи бор инсон ярим кечагача санқиб дайдиб , уйга келмасдан юрмайди.<br /> — Сен билан яхши яшаймиз деб ўйлайсанми, бундан буёғи сен учун дўзах бўлади. Кундошинг хомиладор. Мен уни никохимга олганман. Бу билан нима демоқчилигимни уқдингми? Мен жаннати инсон бўлдим ,уни ёмон йўлга кириб кетишдан сақладим.<br />— Жаннати инсон... ўз оиласини халоватини бузиб, болаларини иссиқ - совуқидан хабар олмай, ота - онасини гапини писанда қилмай , рафиқасига зулум ўтказиб ўз нафси йўлида ўзини рохатини ўйлаган инсон жаннати инсонми сизнингча ...?<br />— Болам бор деб катта кетяпсанми, менга ўша болани кундошинг хам туғиб беради билдингми, менга болани рўкач қилма.<br />— Ўша жазманингиз қиз туғса нима бўларди ўзидек енгилтак, ўғил туғса бир ўғри бўладида.</p>
<p>Ота - онаси Темурдан бу гапни эшитиб ундан хафа бўлишди. Отаси Темурга: "Агар шу келинимни, набираларимни кўзидан бир томчи ёш чиқса норозиман, гўримда тик ўтираман "- деб, орадан уч кун ўтиб бу дунёни қўйиб, чин дунёга рихлат қилди.<br /> Отасини қабрга қўйиб хам, ақли бошига келмади. Отасини қирқ маракаси ўтиб - ўтмай ,кечаси кетиб, сахарлаб келиб, эрталаб худди кечани уйда тунагандай уйдан чиқарди. Шу зайлда кунлар ўтаверди. Нодира Темурни қарзини узиш билан оввора, Темур эса никохига олган жазманасини уйини бошдан оёқ тўшаб, уйнинг хамма кам кўстини тўлдиради. Жасманиси хам ой куни келиб туғиш вақти келади. Туғмасидан олдин юраги уриб турган чақалоқ ўлик туғилади. <br />Бора - бора Темурни ишлари орқага кетиб, яна қарзга ботади . Аламини келиб Нодирадан чиқарарди. Нодирани сўкиб хақоратлаб урарди.<br />Нодира шўрлик бу аламларга чидамай, " мени гулдай оиламни бахтимни йўқ қилганларни худога солдим " деб яратганга нола қилиб йиғларди.<br /> Темур қарзларини тўлаш учун Россияга ишлашга кетди. Боргандан кейин Нодирага кел бирга ишлаймиз деб чақиради. <br /> Минг қилса хам болаларимнинг отаси , майли бориб бир қанотидан кириб ишлаб қарзларини узишга ёрдам берай деб ,Нодира не умидлар билан Россияга боради.Эски хаммом эски тоз деганларидай Темурнинг шу бўлиши ўзгармаган. Нодирани хаммасига сен айбдорсан деб уришарди. Бу хам етмагандай бир болали аёлга илакишиб ўша аёл билан кетади.<br /> Темур Нодирага сен билан яшамайман, яхшиси бундай хўрланиб яшаганингдан кўра мен билан ажраш деди.<br /> Нодира болаларини отасиз катта бўлишини хохламагани учунми, балки эримга инсоф келиб қолар деб ажралишмай, эрини инсофга келишини кутиб яшади, аммо бу кутишлари бефайдо эканлигини билмади. Эри эса ўша аёлни кетига тушиб кетди. Уйига эса қайнонаси катта боласининг ўғлини уйлантириб, ўша уйга келин туширадиган бўлди. Нодира хам эрсиз, хам уйсиз қолди ...<br /> Оила муқаддас даргохдир. Ўткинчи хою - хавасни деб гулдай оилангиздан, бола - чақангиздан воз кечманг...<br /> Оиласи, бола -чақаси бор эркакларни оиласини бузаётган аёлларимиз хаётда кам эмас. Ўша аёлларга айтмоқчи бўлганим, сиз хам хаётда бахтли бўлишга хақлисиз ...фақат бир оиланинг бахти эвазига эмас. Чумолининг ини хам бузилмасин деб бежизга айтишмаган.</p>
ro_zimurod:r3TgKcqUUЎГАЙ ОТА.2020-08-15T07:25:04.166Z2020-08-15T07:25:04.166Z✒
<p>✒ </p>
<p>Ҳашаматли ва номдор Паризод ресторани бугун ҳар кунгидан бошқача безатилди.Бугунги келин куёв Бухоронинг энг олди кишиларининг фарзандлари.Икки машҳур заргар қуда бўлаётганини алоҳида таъкидлаётгандек олтин рангга ва зарҳал безакларга алоҳида урғу берилган эди.Бу халқ таниган заргарлар Сафо заргар ва Муртазо заргар ҳурмати учун ҳатто Паризоднинг расмий хўжайини Зулфизар иш юритувчилар ва ака-укаларига ҳам ишонмай шахсан Москвадан ишини чала ташлаб учиб келди.Меҳмонлар билан тўлган ресторан столлари ноз неъматлар билан лиқ тўла.Йўқ нарсанинг ўзи йўқ деган гап худди шу ерга жоизда!Фақат .....келин куёв кечикишаётган эди.Қишнинг узун кечаларининг соати кечки 21-00 га етганда меҳмонлар орасида шивир шивир бошланди.Кимдир аста сирғалиб кетиб қолди,кимдир қўл телефонина ёпишди,яна кимдир атрофга аланг жаланг қараб миш-мишнинг рост ёки ёлғонлигига ишонч ҳосил қилишга уринди.Эмишки,куёв йўқолиб қолибти!Келиннинг уйидагилар кута кута охири нима қиларларини билмай ресторандагиларга қўнғироқ қилишганмиш...Ростдан оқ костюм -шим кийиб савлат тўкиб юраган куёвнинг отаси Сафо заргар кўринмай қолди.Келин томондан ташриф буюрганлар анча сийраклашиб қолишди....<br />Сафо заргар ҳам,Муртазо заргар ҳам Бухоронинг эски шаҳар қисмидан.Инқилобдан олдин Ойбиби иноқ,инқилобдан сўнг Пожарка дея танилган гузардан.Қадим Бухоронинг Эски шаҳар қисмидаги кўчаларнинг ёшлари ўз феъл атвори билан бошқалардан анча фарқ қилишади азалдан.Чунки шаҳарнинг бу қисмида туб аҳоли яшайдида.Уларнинг бобою-бобокалонлари шу масканда яшаб ўтишган.Таки Зиндон гузаридагилар урушқоқлиги,Банги Чойхона гузаридагилар пул топишда чаққон ва ишбилармонлиги,Таки пушта гузаридагилар эса савдо ишларига лаёқатлилиги билан ажралиб туришарди.Пожаркадагилар эса аксарияти кандакорлик ва заргарлик касбини эгаллашлари билан бирга дангал ва чўрткесарлиги билан ажралиб туришарди.Қарийб ҳамма бир бирини танийдиган шаҳарда Сафо заргарнинг ўғли қаерга ғойиб бўлди?<br />Шавкат Дилафрўзга уйланганида Нозима тўрт ёшли қизалоқ эди.Бу икки ярим кўнгил инсоннинг тақдирлари ўхшаш эди.Шавкатнинг хотини Гулшан уч ойлик келинчаклигида автоҳалокат сабабли дунёдан кўз юмди.Гулшаннинг вужудида икки ойлик гумонаси бор эди.Дилафрўзнинг эри Тошпўлат ҳам автоҳалокат сабаб ҳалок бўлганда мана шу Нозима бўйида уч ойлик қолган экан.Шавкатни қайта уйлантириш тараддудида юрган опаси ишхонасида кўпдан бери бирга ишлайдиган ҳамкасбининг қайнсинглиси Дилафрўз ҳаққида ниҳоятда яхши гаплар айтди.Унинг тақдири ва кўргуликларини айтаётиб -Фақат...қизи бор экан тўрт ёшлик Шавкатжон.Уйланаман десанг фарзанди йўқлар ҳам бору,шу қиз кўнглимга ёқдида жуда.Хоксоргина,мунисгина -деди укасининг кўзига мўлтираб.Шавкатнинг юраги жиз этиб кетди.Хаёлидан Гулшан,у билан қилган орзулари ўтди.Қиз кўришни орзу қилишганди.Гўёки ўша Гулшан вужудида олиб кетган қизалоғи кўз олдида хаёлан жонлангандек бўлди.<br />-Шу аёлга уйланаман!-деди қатъий.<br />Кичкинагина никоҳ маросими ўтказилди.Дабдабаларсиз,шовқин суронсиз.Икки ёрти бир бутун дегандек...<br />Дилафрўз қизини ота онасиникида қолдириб келган эди.Шавкатнинг росмана жаҳли чиқди.<br />-Бола онаси билан Дилафрўз.Сиз билан ҳаётимни тортишиш билан бошлаш ниятим йўқ.Шу сабаб илтимос,эътироз билдирмангда ,Нозимани олиб келинг!Эрининг бу кескин талабидан сўнг бирга бориб Нозимани олиб келишди.Икковлари ҳам ишлагани сабаб қизалоқни яқинларидаги болалар боғчасига жойлаштиришди.<br />Кемтиккина бахт..Дилафрўз қўл оёқликкина,уйим жойим дейдиган аёл эди.Шавкат эса ишбилармон,топганини рўзғорига ташийдиган эди.Дилафрўз ҳамширалигидан ташқари чеварчилик қилар,Шавкат эса Спорт клубида ёшларга курашдан мураббийлик қилиш билан бирга,ишдан бўш пайтлари киракашлик қиларди.Бошида бегонасираган Нозима Шавкатга аста секин кўникиб қолди.Олдин уялинқираб турадиган қизалоқ вақт ўтиши билан Шавкат ишдан келганда олдидан чопқиллаб чиқадиган бўлди.У олиб келган ширинлик,қўғирчоқ,совғани олардида,мунчоқдеккина кўзларини пирпиратиб мамнун илжайиб қўярди.Дилафрўзда ҳомиладорликнинг илк белгилари пайдо бўлган маҳаллар сал тоби қочиб,ҳолсизланиб юрган кунларда Шавкатнинг ўзи Нозимани боғчага олиб бориб,олиб кела бошлаганда қизалоқ унг</p>
<p>а янада яқинлашди.Бир куни Нозимани қўлидан ушлаб боғчадан чиқиб келётганда ўрта ёшлардаги икки аёл рўпарасидан чиқиб у билан бош қимирлатиб саломлашган бўлдию,Нозимани қучоқлаб кўтариб олганча юз кўзларидан ўпиб йиғлай бошлади.Қизалоқ бегонасираб уни ўзидан итарганча Шавкатга қўлини чўзиб йиғлай бошлади:<br />-Дада...Дадажон...<br />Аёл уни маҳкамроқ бағрига босиб ўзини таништиришга тушди йиғи аралаш:<br />-Мен аммангман Нозижон.Биттаю битта жигаримдан қолган ягонагинамсанку ахир.Бобонг билан бувингга олиб борайми?Юр кетдик!Ҳууу узоооқ бувингга борамиз.<br />Шундай деганча аёл Нозимани кўтарганча нарироқда турган қизил Тико автомашинаси томон юра бошлаганда Шавкат уни тўхтатди.<br />-Опа,тўхтанг.Сизнинг ҳолатингизни яхши тушуниб турибман,фақат онасидан рухсат олинг.<br />Аёл тўхтаб унга ёшли кўзларини тикди.Сўнг ҳиқиллаганча унга дардини тўкиб солди:<br />-Онаси эрга теккандан сўнг борди келдини йиғиштиргандик укажон.Аламданми,аччиқданми ишқилиб...Жигаримни туш кўрибтилар онагинам.Қизини сўрармиш...Ўшанга суриштира суриштира топиб келдим.<br />Шавкат аёлга раҳми келди.Йиғламсираб турган Нозимани унинг қўлидан олиб деди:<br />-Бизнинг уйимиз узоқмас.Дилафрўзни ўзим кўндираман.Юринг опа,Нозима бобоси билан бувисини кўргани боради.А қизим?<br />Шавкатга Дилафрўзни кўндириш осон кечмади.Келинчаклигида айрилиқнинг тоши бошига тушмагани етмагандек,таъна киноя тошлари ҳам дўлдек ёғилган кунларни унутиш осон эмасди.Лекин бир сўзли,ўрни келса сиёсатли ,кўча боласи бўлмиш Шавкат уни кўндирди.<br />Шу кундан бошлаб Нозимани йўқлаб аммалари келадиган бўлишди.Нозимани ўзи Дилафрўз билан байрам,ийд-ҳайитларда кекса бобо бувисини йўқлайдиган бўлди.Шавкатнинг бу одамохунлиги,мардлиги аммалар ва бобо -буви томонидан очиқ эътироф этилмасада ,ич ичларида бариси унинг яхши инсонлигини тан олишарди.Лекин барибир ғайирлик одамга ошно эканда...Нозима етти ёшларда эди ўшанда.Бир куни одатдагидек Нозимани кўргани келган аммаси қизалоқнинг Шавкатга «Дадажооооон»дея қучоқ очиб югурганини кўриб қошлари асабий чимирилди.Ёлғиз қолишганида «кап катта қиз бегона эркакни дада деб чақириши ножойиз»лиги,Нозиманинг ўз отаси қабрда ётгани,Шавкат унга мутлақо бегоналиги ҳаққида узоқ гапирди.Йиғлаб-йиғлаб гапирди.Эсини таниб қолган қизалоқнинг беғубор,маъсум кўнглида биринчи дарз кетди. Шавкат ўз отаси эмаслигини,отаси ўлганини тушунгач унга меҳри олдингидек бўлсада қайтиб дада дея чақирмай қўйди...Йўқ,Нозима Шавкатдан узоқлашмади,ораларида бошқа ўгай ота ва қизлардек девор ҳосил бўлмади ,у фақат дада демай қўйди....<br />Нозима ўзидан кейин туғилган уч ўғил укасини жуда яхши кўрарди.Шавкат эса болаларини эркалатадиган бўлса Нозимадан бошларди:<br />-Аввал она қизимдан айланай,кейин сан мишқилардан!<br />Дилафрўз шундай пайтларда меҳр тўла кўзларини эридан узолмас,ёшларини тиёлмасди.Мана эрта индин Нозима ўн саккизга киряптию,шу кунгача Шавкат бир марта ҳам уни кўнглини оғритадиган иш қилмади,Нозимага ўгайлигини билдирмади.Фақат бир мартагина бу нозик мавзудан сўз очди Шавкат.Нозима ўн етти ёшга тўлган кун унга олтин занжир совға қилди. Нозима шунақа хурсанд бўлди,шунақа қувонди.-Раҳмат,катта раҳмат ....-дерди тинмай.Шавкат шу раҳматлар ортида дадажон сўзи ҳам айтилармикан дея кутди.Лекин айтилмади...Ўша кеча Дилафрўзга юрагини очиб деди: -Дили,Нози мени дада дермикан қайтиб?<br />Бир куни Шавкат ишдан эртароқ қайтди.Дилафрўз ҳали ишда,ўғиллари мактабда.Ошхонада шўрва қайнаб турганидан,чой дамланиб турганидан Нозима уйдалиги аниқ эдию,лекин ҳовлида у кўринмасди.Шавкат эшикдан кириб энди чақирмоққа оғиз жуфтлаган эди ,Нозиманинг хонасидан унинг ўксиб ўксиб йиғлаётган товушини эшитиб юраги қинидан чиқаёзди.Туфлисини ечиш ҳам эсидан чиқиб қизнинг хонасига шошилди.Нозима гилам устида ғужанак бўлиб ётганча йиғларди.Шавкатни кўриб чўчиб ўрнидан турганча,кўз ёшини яширишга уринди.<br />-Нози...?Нима бўлди?Нега йиғлаяпсан?<br />-Ҳеч нарса..Ўзим..Бошим оғрияпти.<br />Қиз юзини яширишга уриниб ҳазингина жавоб берди.<br />-Қизим,мендан яширмай тўғрисини айт.Ким сени хафа қилди?Жонини суғуриб оламан.Айт қизим,нега йиғлаяпсан?<br />Нозима ҳўнграб юборди.Юзини кафтлари билан яшириб сўнгсиз ёшига номуносиб бир дард жисми жонини ўртаётгандек ич-ичидан отилиб чиқаётган фа</p>
<p>рёдни тўхтатишга кучсиз, ожиз, иложсиз йиғларди. Шавкат уни елкаларидан тутиб силтаганча сўроққа тутди.<br />-Гапир,нима бўлди?!Нима бўлди деяпман?!<br />-У..У бошқасига уйланяпти!Мени ишонтириб,бошқасига уйланяпти!<br />Нозиманинг бу гапидан Шавкат бошига биров гурзи билан ургандек гарангсираб қолди.Уйдан бемаврид чиқмаган,ўқишидан вақтида бориб вақтида қайтадиган қиз ким билан,қачон,қаерда гаплашиб,ишониб ,кўнгил бериб улгурди?Агар Нозима худо қилмасину,ўйламай қадам босиб қўйган бўлса бу Шавкат учун ўлимдан оғир.Эл улус бири айтмаса бир оғзига кучи етмагани «Отаси тирик бўлганда бундоқ бўлмасдида!»дейиши мумкин.Одамни,орияти бор эркакни азалдан гап сўз ўлдирган.<br />-Тўхта,тўхта...Шошма..Кел бундоқ ўтирчи.-Шавкат қизни қўлидан ушлаб олиб келиб оромкурсига ўтқазди.-Энди гапир.Ким у?Нима деб ишонтирди?Фақат алдамай тўғрисини айт.<br />-Унинг исми Алишер.-ҳиққилаб сўз бошлади Нозима.-Мендан тўрт синф юқорида ўқиган,ҳозир Педагогика университетида ўқийди.Кечаги кунгача яхши гаплашиб юриб...Бугун уйланаётганини айтди.<br />Нозима яна ҳўнграб юборди.Шавкат ҳозир ор-номус,обрў учун дунёга ўт қўйишга тайёр эди.<br />-Йиғлама!<br />Унинг ўшқириғидан қиз бир чўчиб тушиб,ҳиққилаб қолди.<br />-Нози,менга тўғрисини айт!Бирор ахмоқлик қилиб қўймадингми?Қаерда гаплашиб юрувдинг?<br />Елкалари титраб йиғлаётган қиздан жавоб бўлмагач,қўлидан тортиб турғиздида елкасидан қўлини юзидан олиб ташлади.Сўнгра елкасидан силтаб важоҳат билан сўради:<br />-Гапир!!!Қаерда учрашиб юргандинг?!Ножўя қадам босмадингми мабодо?!Гапир дедим!!!<br />-Ҳеч қаерда учрашиб юрганим йўқ!-унинг қўлидан юлқиниб чиқди Нозима.-Лицейдан уйга келгунимча баъзан гаплашиб келардик автобусда икки бекат.Етаклашиб юриб эсимни еганманми сизга?Мана...-Нозима телефонини унга узатди.-Мана шу ерда ҳаммаси -деди мўлтираб.<br />Шавкат нозиманинг Телеграмм тармоғидаги ёзишмаларини ўқиб шуни тушундики қиз одоб доирасидан чиқадиган на бир сўз деган,на бир ҳаракат қилган.Тиниқ,беғубор туйғулар куртак отган юраги йигитнинг дабдурустдан уйланиш ҳаққидаги хабаридан чил чил синган.Қарийб саккиз ой давом этган ёзишмаларда ҳурматга ўралган изҳор,ҳаёга ўралган иқрор,оппоқ орзулар,гўзал туйғулар баёнидан бўлак нарса йўқ эди.Фақат шу бугун эрталаб ёзилган хабарда учтагина жумла ҳамма нарсани остин устун қилиб юборган эди.<br />«НОЗИМА,БУГУН МЕН УЙЛАНЯПМАН.ЮРАГИМГА,ЎЗИМГА,ОНГИМГА ҚАРШИ БОРИБ УЙЛАНЯПМАН.ҲАММАСИ ТУГАДИ...».<br />Шавкат Нозимадан Алишернинг оиласи ҳаққида билганларини,тўйнинг «Паризод»ресторанида бўлиб ўтишини сўраб аниқлагач қизга уйдан чиқмаслигини,онасига ҳеч нарсани билдирмаслигини қайта қайта тайинлаб,уйдан чиқиб кетди.Вақт кечки олтига яқинлашиб,ғира шира қоронғи туша бошлаган эди.<br />Алишер яшайдиган уй дарвозаси олдига келиб тўхтаган қора Ласетти машинасидан тушиб Шавкат тўғри ҳовлига кириб борди.Куёв жўралар,меҳмонлар,хизматдагилар билан гавжум хонадонга қараб Шавкатнинг чап кўкси бир санчиб қўйди.Тўйхонада хизмат қилиб юрганлардан бири пешвоз чиқиб уни кутиб оларкан Шавкат ундан Алишерни чақириб беришни сўради.Бир оз ўтиб ичкаридан чиқиб келган Алишер Шавкатни олдин кўрмагани учун танимади.Қимматбаҳо костюм шимда,куёвлик сарпоси ярашиб турган ,қора қош,қорамағиз ,баланд бўйли йигит Алишер эканини Нозиманинг телефонида кўрган суратларидан таниш қийин бўлмади.Фақат Алишер суратларда хуш-хандон,ҳозир эса қовоқлари бироз шишинқираган,қошлари чимирилган эди.Қўл бериб кўришиб,ичкарига таклиф қилди.Шавкат вақти зиқлигини айтиб,узр сўрагач Алишерга синовчан тикилиб қолди.Ўнғайсизланаётган йигитнинг юзларида ҳайронлик зоҳир бўлди.Бир нимани сезгандек безовталанди.<br />-Жиддий гап бор.Гаплашиб олиш керак.Машинада кутаман.Шундай дея Шавкат гапни қисқа қилиб ортига бурилиб чиқиб кетди.Бироздан сўнг Алишер дарвозадан чиқиб унинг машинасининг олд ўриндиғига ўтирди.<br />-Тинчликми ака?Эшитаман...-Алишер кўзлари пирпираб Шавкатга ҳали ҳам ҳайронлик билан қарар экан,ҳадиксираётгани ҳам билиниб турар,тез тез нафас олаётгани,пешонасида тер резалари пайдо бўлганидан у Шавкатнинг кимлигини пайқаган эди.Ширқ этиб автоматик тарзда қулфланган машина эшиклари товушини ё пайқамади,ё эътибор қилмади.Қаншарига тушган кучли зарбдан ўзига келиб улгурмай иккинчи зарбни олди.Гапир</p>
<p>ишга ҳам улгурмади ҳам Алишер.Шавкат машинасини елдек учирганча ҳайдаб кетди.Ранги қув ўчган Алишер -Ака,ҳой ака...Қаёққа кетяпмиз?Тўхтатинг!Тўхтатинг деяпман!!!-деганча дам эшикка,дам машина рулига тармаша бошлади.Бутун ҳаёти спорт билан боғлиқ,спорт мураббийси бўлиб фаолият кўрсатган Шавкатнинг навбатдаги муштидан Алишер тинчланишга мажбур бўлди.Замонавий қилиб қурилган уй олдида тўхтаган машинадан Алишерни Шавкат судрагандай қилиб тушириб уйга олиб кирди.Дарвозахонага қўйилган иккита оромкурсилардан бирига Алишерни ўтқазиб,иккинчисига ўзи ўтирди.<br />-Қани гапир -деди Алишерга ғазаб билан тикилиб.-Бир бегуноҳ қизнинг ҳислари билан ўйнашишга,уни алдашга сенга ким ҳуқуқ берди?Ўзингча йигитга ҳамма нарса мумкин деб ўйладингми?!Гапир!!!<br />Алишер ҳамон ўзига келолмай,ёрилган лабидаги қонни артиб зўрға гап бошлади:<br />-Ммм...мен нима қила оламан ака?Онам ҳеч нимани тушунишни истамадилар.Нозимани жондан ортиқ яхши кўришимни худо билади,ўзим биламан.Биттаю битта ўғлимга ўгай ота қўлида ўсган қизни олиб бермайман деб оёқ тираб туриб олдилар.Ноилож кўндим.Ўгай ота ўз отасидай тарбия бера олармиди деб ҳеч унамадилар.Берган сутимга рози бўлмайман дегач...<br />-Дадангчи?Дадангга тушунтиролмадингми?!<br />-Дадам қаттиққўл ва деярли уйда бўлмайдилар.Кейин оқ сутига рози бўлмай турганда миям ишламай,онгим қотиб қолгандай бўлди.Ҳамма нарса барибир бўлиб қолди.<br />-Ҳммм...Шунақа дегин...-Шавкат бир нуқтага тикилганча чаккалари томирлари бўртиб,иягини муштига тираганча жимиб қолди.Унга бундан оғир жазо бўлиши мумкинми?Сувдай тиниқ,беғубор бир қиз Аллоҳнинг иродаси билан ўгай ота қўлида ўссаю,Яратганнинг измини одамлар менсимаса?Бир қиз отасиз қолгани учун айбсиз айбдор бўлса?<br />Шавкат сапчиб ўрнидан турди.Алишерни ёқасидан тутиб турғизиб,силтаганча ташқарига олиб чиқиб машинага ўтқазди.Вақт ҳам кечки саккиздан ўтиб қолди.Алишернинг қўл телефонига тинимсиз қўнғироқ бўла бошлаган бўлсада,йигит лоқайд қараб қўярди холос.Ўзи айтганидай унга барибир эди чамаси.Шавкат Алишерга буйруқ оҳангида деди:<br />-Дадангни телефон рақамини бер!<br />Гўшакнинг нариги томонидаги Сафо заргарга Шавкат гапни қисқа қилди.<br />-Мен Шавкатман.Спорт мактаби мураббийси Шавкат.Гаплашиб олиш керак.<br />Асабийлашаётганидан қорайиб кетган Сафо заргар Бухорода ном қозонган Шавкат тренернинг ғазабнок важоҳатини кўриб аввал ҳайрон бўлди.Ўқдай тешиб ўтгувчи нигоҳларга «Ўзи нима гап?»дегандек саволомуз нигоҳ билан қаради.<br />-Машинангизда гаплашиб олсак бўладими?-Шавкатнинг ғазабини зўрға босиб берган саволига Сафо заргар жавоб бермай,машинаси томон юрди.Машинанинг олд эшигини очиб Шавкатга «Марҳамат»дегандек ишора қилди.<br />Шавкатнинг гапларини индамай эшитган Сафо заргар энди ҳақиқатдан ҳам ҳайрон,нима қилишни,қандай йўл тутишни билмаётган одам эди.<br />-Биз Пожарканинг йигитларимиз Сафо!Ўз қизингни Нозиманинг ўрнига қўйиб кўр.Айби отаси ўлгани,мени тақдир унга ота қилгани бўлса сен ҳозир Худонинг изми менга бир пул дегин,бир сўз демай кетаман.Худога солиб кетаман!<br />Охирги сўзларни айтаётиб Шавкатнинг овози титраб кетди.<br />Сафо заргар ниҳоят тилга кирди.<br />-Муртазога....<br />-Муртазонинг олдига ҳам ўзим бораман.Бори таваккал!<br />Сафонинг машинасидан тушиб ўз автомобилига ўтирар экан,Шавкат Алишер ҳамон унинг машинасида нималарнидир ўйлаганча ўтирар эди.<br />-Ресторандан ҳамма тарқабти Шавкат ака -деди Алишер деярли пичирлаб.Шавкат жавоб бермади.Машинасини ўт олдирар экан йигитга қарамай деди: -Муртазонинг уйини кўрсатасан ҳозир .<br />Алишер айтган манзилга боргунча Шавкатнинг хаёлидан бутун ҳаёти ўтди.Гўзал ,гулғунчадек рафиқасининг уяла уяла «Кўпайишармишмиз...»дея юзини унинг бағрига яширгани,қўғирчоқдек қизалоқни орзу қилишгани,ва... эртасига вужудида тифли бегуноҳ билан дунёни тарк этган Гулшан...Шавкат ёноқларини юваётган ёшларини сезмасди.Худога ёлворарди ҳозир унсиз.<br />ЭЙ ҚОДИР АЛЛОҲИМ!ШУ КУНГАЧА СЕНДАН ҲЕЧ НАРСА СЎРАМАДИМ.ПЕШОНАМГА БИТГАНИНГГА ИТОАТКОРОНА БОШ ЭГДИМ.МЕНИ ЎЗИНГ ҚЎЛЛА.ЎГАЙ ОТА АТАЛМИШ ТАҚДИРНИ ПЕШОНАМГА БИТГАНИНГ КАБИ ЎЗ ОТАСИДЕК БАХТИНИ,НОМУСИНИ ҲИМОЯ ҚИЛИШИМГА ИМКОН БЕР!НОУМИД ҚИЛМА ХУДОЙИМ!МЎЪЖИЗАНГНИ КЎРСАТ ХАЛЛОҚИ ОЛАМ!<br />Шавкат келиб тўхтаган Муртазо заргарнинг ҳашаматли ҳовлисида совуқ жимлик ҳукм сурарди.Чиро</p>
<p>қлари ёниқ,дарвозаси ланг очиқлигидан бундан бир неча соат бурун бу ер тўйхона,муродхоналигини билганлар билишса,билмаган одам сезмасди ҳам.Келиб тўхтаган машинага қараб бир одам яқинлаша бошлади.Қоронғида тургани учун пайқамаган экан,уч тўрт киши сал нарироқда тўпланиб туришарди.Келаётган одамни Алишер танитди.<br />-Келин бўлмишнинг амакиваччаси Нодирбек,менинг курсдош ўртоғим.<br />-Муртазони чақириб берсин, айт.- деди Шавкат жиддий баҳсга руҳан тайёрланиб Алишерга .<br />Алишер машинадан тушиб Нодирбек билан қўл бериб сўрашди.Бироз гаплашиб туришгач,тез тез юриб машинага келиб ўтирди.Қанчалик уринмасин мамнунлигини яширолмади.<br />-Келин қўшниси билан қочиб кетибти Шавкат ака.Севишиб юрар экан.Йигирма дақиқа олдин телефон қилиб айтибти.Талотўпда йўқолиб қолганини сезишмаган ҳам экан.Куёв йўқолиб қолгач...-Алишер пиқ этиб кулди.<br />Кейин жиддий қўшиб қўйди:-Муртазо ака қўшни,бўлажак қуда билан гаплашаётган экан.Кетдик ака,кетдик!<br />Бугун «Паризод»да тўй.Бир ҳафта олдин Бухорода ўғриланган куёв ҳаққидаги шов шувлар ҳали тиниб улгурганича йўқ.Давранинг тўрида ўтирган келин куёвга ўтиришларига рухсат бериш учун бошловчи ота оналарни таклиф қилди.Сафо заргар микрафонни олиб келин куёвга бахт тиларкан ўғлига ҳазиллашди:-Бундан кейин эҳтиёт бўлгина ўғлим!Қайнотангни билиб олдинг энди.Даврада гуррр этиб кулгу кўтарилди.Сафо заргар микрафонни Шавкатга тутқизаркан,Шавкатнинг қўллари билинар билинмас титраётганини сезди.<br />-Қизим...мен....<br />Кутилмаганда Нозима Алишер билан биргаликда давра тўридан уларга қараб кела бошлашди.Ота оналарига эгилиб таъзим қилган Нозима Шавкатга жиққа ёш кўзларидан ёноқларига инжу доналари думалаб тушганча бироз қараб турдида унинг бўйнидан қучоқлаб олди.<br />-ДАДАЖОН...ЎЗИМНИНГ ДАДАЖОНИМ.МЕНИНГ ҲАММА ДАДАЛАРДАН ЯХШИРОҚ ДАДАЖОНИМ!<br />Аксарият йиғилганлар,ҳатто эркаклар ҳам кўз ёшларини артишаётгани видеотасвирларга муҳрланиб қолди.«Паризод»тўйхонаси расмий хўжайини Зулфизар эса ростакамига ҳўнграб йиғлаган эмиш.Кўрганлар бор!<br />Тамом. </p>
ro_zimurod:rIMlx_MWJЖИННИВОЙ...2020-08-14T19:09:18.299Z2020-08-14T19:09:18.299ZЭрининг ўзгариб қолганини сезганига ҳам анча бўлди. Асқар аввалгидек уни эркалатмас, совға-салом кўтариб келмасди. Уйга жуда кеч қайтар, овқатини шоша-пиша еб ухлаб қоларди. Шаҳнозанинг саволларига эса “иш кўп, чарчаяпман” дея қисқагина жавоб бериб, суҳбатга якун ясаб қўя қоларди.
<p>Эрининг ўзгариб қолганини сезганига ҳам анча бўлди. Асқар аввалгидек уни эркалатмас, совға-салом кўтариб келмасди. Уйга жуда кеч қайтар, овқатини шоша-пиша еб ухлаб қоларди. Шаҳнозанинг саволларига эса “иш кўп, чарчаяпман” дея қисқагина жавоб бериб, суҳбатга якун ясаб қўя қоларди. </p>
<p>Кеча эрталаб эрининг шимини дазмоллаётган Шаҳноза орқа чўнтакдан тушган бир парча қоғозни очиб кўриб юраги жимирлаб кетди «Лариса 249-39-65». Шаҳноза қўллари титраб қоғозни қайтариб солиб қўйди. Кечгача қўли ишга бормади. </p>
<p>У Асқарни севиб турмушга чиққан, ота-онасининг кўп қаршиликларига қарамай муҳаббатидан воз кечмаган эди. Уларнинг мўъжазгина уйларида ҳақиқий бахт меҳмон бўлганди. Шаҳнозанинг болаларча қилиқларидан Асқар завқланар, ўзи ҳам хотинини “жиннивой” деб эркаларди. </p>
<p>Бу сўзни эшитганида Шаҳноза яйраб кетарди. Асқар жуда келишган йигит эди. Кўча-куйда бирга юрганларида қизларнинг эрига қараётганларини кўрса Шаҳнозанинг жони ҳалқумига келар, эрини маҳкамроқ қўлтиқлаб оларди. Унинг рашкидан завқланган Асқар сочларини силаб шивирларди, “Жиннивой, мен сени яхши кўраман!”. </p>
<p>Бугунги воқеа ҳаммасига якун ясади. Уйларидаги телефон параллел эди. У ошхонадаги гўшакни кўтарганида Асқар ким биландир русчалаб гаплашаётганди. </p>
<p>-Кечқурун еттида “Тунги ёғду” кафесида кутаман. </p>
<p>У томондан майин товуш эшитилди. </p>
<p>Яхши, албатта бораман... </p>
<p>Шаҳноза қалтираб кетди. Асқар кийиниб ишига жўнади. Шаҳноза ошхонадан чиқиб хайрлашмади ҳам. У кун бўйи тиканга ағанагандек юрди. Ҳали ҳануз эрининг хиёнат қилиши мумкинлигига ишона олмаётганди. </p>
<p>Охири тоқати тоқ бўлиб, телефонни олди ва кечаги рақамни терди. Иккита чақирувдан кейин кечаги майин товуш эшитилди... </p>
<p>“Ассалому-алайкум, бу мен-Ларисаман. Узрли сабабларга кўра ҳозир сиз билан гаплаша олмайман. Гапингиз бўлса сигналдан сўнг қолдиринг”. </p>
<p>Шаҳноза гўшакни қўйди. Тасаввурида Ларисанинг узрли сабаби аниқ эди. <br />Бир асрдан кейин соат кеч еттига яқинлашди ва Шаҳноза қалин кийиниб кўчага чиқди. Феврал охирлаб, март кириб келаётган бўлса-да кўчалар совуқ эди. “Тунги ёғду” кафесига етганида қоронғу тушаётганди. Ойнаванд деворлар ортидаги чароғон залга столлар териб қўйилган, улардан бирида Асқар ёлғиз ўтирарди. Шаҳноза дарахт панасига ўтиб эрини кузата бошлади. Беш минутлардан кейин залга тулки ёқали узун чарм плаш кийган, ўзи ҳам узун бўйли малласоч қиз кириб келди. Асқар дик этиб ўрнидан турди, улар қуюқ кўришдилар. Асқар қизнинг плашини ечишига кўмаклашди ва кийим илгичга илиб қўйди. Малласоч калта юбка кийиб олган, чиройли оёқлари шунча масофадан ҳам ўзини кўз-кўз қилиб турарди. </p>
<p>Улар сап-сариқ ичимлик ичиб қизғин суҳбатлаша бошладилар. Асқар чўнтакларини ковлаб бир даста пул чиқарди. Қиз пулни олиб бош чайқади. Шунда Асқар иккинчи чўнтагидан битта бежирим қутича чиқарди. <br />Шаҳноза тескари ўгирилди, бўғзига бир нима тиқилиб, кўзларига ёш келди. Бу қутичадаги узукни бундан бир йил муқаддам тўйлари муносабати билан Асқарнинг тоғаси совға қилганди. Шаҳноза кўз ёшини артиб уларга сўнгги бор нигоҳ ташлаганида малласоч гўзал узукни бармоғига тақиб кўраётганди. </p>
<p>Шаҳноза қон йиғлаб уйига қайтди. Уйига кирдию, кийимини ҳам ечмай ўринга ҳолсиз чўзилди. Қанча ётганини билмайди. Лекин қанча ётган бўлса шунча йиғлади. Муҳаббатининг малла сочлару хипча қадду-қомат олдида ожиз қолганлигига йиғлади. Ишонгани ундан осонгина кечаётганига йиғлади... </p>
<p>Эшик тақиллади. <br />Шаҳноза бориб ойначадан мўралади, Асқар келган эди. Шаҳноза эшикка суяниб йиғлайверди. Унинг очмаётганига ҳайрон бўлган Асқар: </p>
<p>-Шаҳноза, оч, -деб бақирди. </p>
<p>Шаҳнозанинг овози хириллаб чиқди: <br />-Кетинг... <br />-Нима гап ахир, оч Шаҳноза!<br />-Очмайман! Нима гаплигини ўзингиз яхши биласиз. Кетинг! <br />-Тушунтириброқ гапирсангчи... <br />Асқарнинг без бўлиб сўраши Шаҳнозанинг бор ғазаби вулқон бўлиб отилишига сабаб бўлди. </p>
<p>-Йўқол!!!</p>
<p>Асқар чиндан йўқолди. У кетганининг учинчи кунида Шаҳноза эрини йўқотганини астойдил ҳис қилди. <br />Эшик тақиллади. <br />Келганлар икки киши эди. </p>
<p>-Асқар Жалиловнинг хонадоними? </p>
<p>-Ҳа... </p>
<p>-Сиз кими бўласиз? </p>
<p>-Нима эди? </p>
<p>Посилка бор эди. Мана бунга қўл қўйиб, шуни олиб қолинг. <br />Шаҳноза қўлқ</p>
<p>ўйиб, картон қоғозга ўралган каттакон нарсани олди. Эшикни ёпиб, картонни йиртиб очди. <br />Каттакон портретда жуда гўзал манзара тасвирланган, расмнинг марказида Шаҳноза бошига гулчамбар тақиб жилмайиб турарди. Табиат ва аёл гўзаллиги мўйқаламда шу қадар уйғунлаштирилган эдики, лол қолмасликнинг иложи йўқ эди. Суратнинг юқорисига “8 Март билан” деган ёзув катта қилиб ёзилган, бу ёзув пастида эса кичкинагина “Жиннивой, мен сени севаман” деган битик бор эди. </p>
<p>Портретнинг ўнг бурчагида қинғир-қийшиқ ҳарфлар билан “Лариса -2004” деб ёзилганди. Портрет ромига бир парча қоғоз ёпиштирилган, унда русча ёзув бор эди: <br />«Асқар, буюртмангиз тайёр бўлди. </p>
<p>Келавермаганингиздан сўнг байрамга кеч қолмасин деб ўзим жўнатдим. Гарчи аслидагидек гўзал чиза олмаган бўлсам ҳам ҳарқалай ҳаракат қилдим. Меҳнат ҳақим ўрнига гаровга қолдирган узугингизни қайтариб олиб кетишингиз мумкин. Байрамда сизга керак бўлади. Хизмат ҳақимни тўлиқ бериш учун қанчалик меҳнат қилганингизни эшитдим. Қолганини эса имкон топганингизда берарсиз. Қани энди ҳамма эркаклар ҳам сиздай бўлса... </p>
<p>Айтганча “Жиннивой” дегани нима ўзи?!». </p>
<p>Шаҳнозанинг кўзига ёш келди. Нима қилишини билмай бир лаҳза жим қолди. Кейин шоша-пиша қалтироқ қўллари билан Асқарнинг чўнтак телефони рақамини терди. <br />Бешта чақирув бўлса ҳам Асқар кўтармади. Кўз ёшлари юзини юваётган Шаҳноза энди гўшакни қўяман деяётганда жуда таниш, жуда қадрдон овоз эшитилди: </p>
<p>— Жиннивой...</p>
<p></p>
<p><a href="https://t" target="_blank">s</a></p>