<?xml version="1.0" encoding="utf-8" ?><feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xmlns:tt="http://teletype.in/" xmlns:opensearch="http://a9.com/-/spec/opensearch/1.1/"><title>@tsuos</title><author><name>@tsuos</name></author><id>https://teletype.in/atom/tsuos</id><link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://teletype.in/atom/tsuos?offset=0"></link><link rel="alternate" type="text/html" href="https://teletype.in/@tsuos?utm_source=teletype&amp;utm_medium=feed_atom&amp;utm_campaign=tsuos"></link><link rel="next" type="application/rss+xml" href="https://teletype.in/atom/tsuos?offset=10"></link><link rel="search" type="application/opensearchdescription+xml" title="Teletype" href="https://teletype.in/opensearch.xml"></link><updated>2026-09-23T05:44:32.013Z</updated><entry><id>tsuos:-ASGous-P</id><link rel="alternate" type="text/html" href="https://teletype.in/@tsuos/-ASGous-P?utm_source=teletype&amp;utm_medium=feed_atom&amp;utm_campaign=tsuos"></link><title>АКАДЕМИЧЕСКИЙ ОТПУСК</title><published>2020-08-03T08:57:13.804Z</published><updated>2020-08-03T08:57:13.804Z</updated><summary type="html">Академический отпуск студентам может быть предоставлен в следующих случаях:</summary><content type="html">
  &lt;p&gt;Академический отпуск студентам может быть предоставлен в следующих случаях:&lt;/p&gt;
  &lt;ul&gt;
    &lt;li&gt;&lt;em&gt;для прохождения военной службы;&lt;/em&gt;&lt;/li&gt;
    &lt;li&gt;&lt;em&gt;для восстановления здоровья;&lt;/em&gt;&lt;/li&gt;
    &lt;li&gt;&lt;em&gt;по беременности и родам;&lt;/em&gt;&lt;/li&gt;
    &lt;li&gt;&lt;em&gt;по уходу за детьми.&lt;/em&gt;&lt;/li&gt;
  &lt;/ul&gt;
  &lt;p&gt;С перечнем заболеваний, связанных академическими отпусками можно &lt;a href=&quot;http://lex.uz/docs/1675687#3446575&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;ознакомиться здесь.&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;
  &lt;p&gt;В период обучения студентам предоставляется академический отпуск &lt;u&gt;два раза&lt;/u&gt;, в качестве исключения, студентам медицинских учебных заведений &lt;u&gt;до трех раз&lt;/u&gt;.&lt;/p&gt;
  &lt;p&gt;Академический отпуск студентам первого курса, в качестве исключения, может быть предоставлен &lt;strong&gt;только по причине их болезни&lt;/strong&gt;.&lt;/p&gt;
  &lt;p&gt;Предоставление студенту академического отпуска не считается его отчислением из образовательного учреждения.&lt;/p&gt;
  &lt;p&gt;Стипендии студентам в период академических отпусков &lt;u&gt;не выплачиваются&lt;/u&gt;.&lt;/p&gt;
  &lt;h2&gt;Срок академического отпуска&lt;/h2&gt;
  &lt;p&gt;Академический отпуск предоставляется в любой период учебного года, на следующие сроки:&lt;/p&gt;
  &lt;ul&gt;
    &lt;li&gt;для прохождения военной службы — &lt;strong&gt;на срок прохождения военной службы&lt;/strong&gt;, установленный законодательством;&lt;/li&gt;
    &lt;li&gt;для восстановления здоровья — на срок до 12 месяцев;&lt;/li&gt;
    &lt;li&gt;по беременности и родам, а также по уходу за детьми — &lt;strong&gt;на срок отпуска по беременности и родам&lt;/strong&gt;, а также по уходу за ребенком, установленный законодательством.&lt;/li&gt;
  &lt;/ul&gt;
  &lt;h2&gt;Порядок получения академического отпуска&lt;/h2&gt;
  &lt;p&gt;Для получения академического отпуска студент обращается с заявлением на имя ректора учебного заведения.&lt;/p&gt;
  &lt;p&gt;К заявлению учащегося, обратившегося за получением академического отпуска по оздоровлению, беременности и родам, а также по уходу за детьми, должны быть приложены заключение комиссии медицинского учреждения, в котором студент находится под постоянным медицинским наблюдением, призывная бумага соответствующего районного (городского) органа по делам обороны о призыве студента на военную службу.&lt;/p&gt;
  &lt;p&gt;Если студент не может посещать занятия более месяца из-за хронического заболевания, то по его заявлению может быть предоставлен академический отпуск. При этом начало академического отпуска исчисляется со дня, с которого студент не может участвовать в занятиях.&lt;/p&gt;
  &lt;p&gt;Обращение студента о получении академического отпуска должно быть &lt;strong&gt;рассмотрено в недельный срок&lt;/strong&gt;.&lt;/p&gt;
  &lt;p&gt;Академический отпуск студента оформляется приказом ректора учебного заведения. В этом приказе обязательно указывается дата начала и окончания академического отпуска&lt;/p&gt;
  &lt;p&gt;В случае наступления беременности и родов у студентов, находящихся в академических отпусках для восстановления здоровья, срок академического отпуска продлевается на срок академического отпуска по беременности и родам.&lt;/p&gt;
  &lt;p&gt;Студент имеет право подать заявление в учебное заведение с просьбой отменить академический отпуск и вернуться в учебное заведение, если со дня выхода в академический отпуск не прошло месяца.&lt;/p&gt;
  &lt;h2&gt;Порядок возвращения из академического отпуска&lt;/h2&gt;
  &lt;p&gt;По окончании срока академического отпуска по возвращении на учебу необходимо обратиться с заявлением на имя ректора учебного заведения.&lt;/p&gt;
  &lt;p&gt;Обращение студента по возвращении из академического отпуска должно быть рассмотрено в недельный срок и издан приказ о его возвращении в учебное заведение.&lt;/p&gt;
  &lt;p&gt;В этом приказе обязательно указывается учебный курс и группа, в которой обучается студент.&lt;/p&gt;
  &lt;p&gt;&lt;em&gt;&lt;strong&gt;Нормативные акты&lt;/strong&gt;&lt;/em&gt;&lt;/p&gt;
  &lt;p&gt;&lt;a href=&quot;http://lex.uz/ru/docs/1675689&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;&lt;em&gt;Положение о предоставлении академического отпуска студентам высших образовательных учреждений Республики Узбекистан&lt;/em&gt;&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;

</content></entry><entry><id>tsuos:qs6p2Lqsz</id><link rel="alternate" type="text/html" href="https://teletype.in/@tsuos/qs6p2Lqsz?utm_source=teletype&amp;utm_medium=feed_atom&amp;utm_campaign=tsuos"></link><title>AKADEMIK TA’TIL</title><published>2020-08-03T08:56:41.233Z</published><updated>2020-08-03T08:56:41.233Z</updated><summary type="html">Talabalarga akademik ta’til quyidagi hollarda berilishi mumkin:</summary><content type="html">
  &lt;p&gt;Talabalarga &lt;strong&gt;akademik ta’til &lt;/strong&gt;quyidagi hollarda berilishi mumkin:&lt;/p&gt;
  &lt;ul&gt;
    &lt;li&gt;&lt;em&gt;&lt;strong&gt;harbiy xizmatni&lt;/strong&gt; o‘tash uchun;&lt;/em&gt;&lt;/li&gt;
    &lt;li&gt;&lt;em&gt;&lt;strong&gt;salomatligini&lt;/strong&gt; tiklash uchun;&lt;/em&gt;&lt;/li&gt;
    &lt;li&gt;&lt;em&gt;&lt;strong&gt;homiladorlik&lt;/strong&gt; va tug‘ish uchun;&lt;/em&gt;&lt;/li&gt;
    &lt;li&gt;&lt;em&gt;bolalarni &lt;strong&gt;parvarish&lt;/strong&gt; qilish uchun.&lt;/em&gt;&lt;/li&gt;
  &lt;/ul&gt;
  &lt;p&gt;Akademik ta’til berishga asos bo‘luvchi kasalliklar ro‘yxati bilan &lt;a href=&quot;https://lex.uz/docs/-1675687#-3446575&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;bu erda tanishishingiz mumkin&lt;/a&gt;.&lt;/p&gt;
  &lt;p&gt;Talabalarga o‘qish davomida &lt;u&gt;ikki marta&lt;/u&gt;, istisno tariqasida, tibbiyot ta’lim muassasalari talabalariga &lt;u&gt;uch martagacha&lt;/u&gt; akademik ta’til berilishi mumkin.&lt;/p&gt;
  &lt;p&gt;Birinchi kurs talabalariga akademik ta’til, istisno tariqasida, &lt;strong&gt;faqat ularning kasalligi tufayli &lt;/strong&gt;berilishi mumkin.&lt;/p&gt;
  &lt;p&gt;Talabaga akademik ta’til berilishi uni ta’lim muassasasidan chetlashtirish deb hisoblanmaydi.&lt;/p&gt;
  &lt;p&gt;Talabalarga akademik ta’til davrida stipendiyalar &lt;u&gt;to‘lanmaydi&lt;/u&gt;.&lt;/p&gt;
  &lt;h2&gt;Akademik ta’til muddati&lt;/h2&gt;
  &lt;p&gt;&lt;strong&gt;Akademik ta’til&lt;/strong&gt; o‘quv yilining har qanday qismida, quyidagi muddatlarga beriladi:&lt;/p&gt;
  &lt;ul&gt;
    &lt;li&gt;harbiy xizmatni o‘tash uchun — qonun hujjatlarida belgilangan &lt;strong&gt;harbiy xizmatni o‘tash muddatiga&lt;/strong&gt;;&lt;/li&gt;
    &lt;li&gt;salomatligini tiklash uchun — &lt;strong&gt;12 oy muddatga&lt;/strong&gt;;&lt;/li&gt;
    &lt;li&gt;homiladorlik va tug‘ish, shuningdek bolalarni parvarish qilish uchun — qonun hujjatlarida belgilangan &lt;strong&gt;homiladorlik &lt;/strong&gt;va&lt;strong&gt; tug‘ish&lt;/strong&gt;, shuningdek bolalarni &lt;strong&gt;parvarish qilish ta’tillari muddatiga&lt;/strong&gt;.&lt;/li&gt;
  &lt;/ul&gt;
  &lt;h2&gt;Akademik ta’til olish tartibi&lt;/h2&gt;
  &lt;p&gt;Akademik ta’til olish uchun talaba ta’lim muassasasi &lt;strong&gt;rektori nomiga ariza&lt;/strong&gt; bilan murojaat qiladi.&lt;/p&gt;
  &lt;p&gt;Salomatligini tiklash, homiladorlik va tug‘ish, shuningdek bolalarni parvarish qilish uchun akademik ta’til olishni so‘rab murojaat qilgan talabaning arizasiga &lt;strong&gt;tibbiyot muassasasi komissiyasining xulosasi&lt;/strong&gt;, harbiy xizmatni o‘tash uchun akademik ta’til olishni so‘rab murojaat qilgan talabaning arizasiga talabani &lt;strong&gt;harbiy xizmatga chaqirish haqidagi chaqiruv qog‘ozi&lt;/strong&gt; ilova qilinishi lozim.&lt;/p&gt;
  &lt;p&gt;Talaba surunkali kasalligi sababli &lt;strong&gt;1 oydan ortiq &lt;/strong&gt;vaqt davomida darslarda qatnasha olmasa, uning arizasiga asosan akademik ta’til berilishi mumkin. Bunda, akademik ta’til muddati o‘tishining boshlanishi talaba &lt;strong&gt;darslarda qatnasha olmayotgan kundan boshlab hisoblanadi&lt;/strong&gt;.&lt;/p&gt;
  &lt;p&gt;Talabaning akademik ta’til olish haqidagi &lt;strong&gt;murojaati 1 haftada&lt;/strong&gt; ko‘rib chiqiladi.&lt;/p&gt;
  &lt;p&gt;Akademik ta’til berish haqidagi buyruqda akademik &lt;strong&gt;ta’tilning boshlanish va tugash sanasi &lt;/strong&gt;ko‘rsatilishi shart.&lt;/p&gt;
  &lt;p&gt;Salomatligini tiklash uchun akademik ta’tilda bo‘lgan talabalarda homiladorlik va tug‘ish hollari yuzaga kelgan taqdirda, akademik ta’tilning muddati &lt;strong&gt;homiladorlik &lt;/strong&gt;va&lt;strong&gt; tug‘ish&lt;/strong&gt; uchun belgilangan akademik &lt;strong&gt;ta’tilning muddatiga uzaytiriladi&lt;/strong&gt;.&lt;/p&gt;
  &lt;p&gt;Talaba akademik ta’tilga chiqqan kundan boshlab &lt;strong&gt;1 oy o‘tmagan bo‘lsa&lt;/strong&gt;, akademik ta’tilni bekor qilish va o‘qishga qaytishni so‘rab ta’lim muassasasiga &lt;strong&gt;ariza bilan murojaat etishga haqli&lt;/strong&gt;.&lt;/p&gt;
  &lt;h2&gt;Akademik ta’tildan qaytish tartibi&lt;/h2&gt;
  &lt;p&gt;Akademik ta’tilning muddati tamom bo‘lgandan so‘ng o‘qishga qaytish bo‘yicha ta’lim muassasasining rektori nomiga &lt;strong&gt;ariza bilan murojaat qilishi kerak&lt;/strong&gt;.&lt;/p&gt;
  &lt;p&gt;Agar, akademik ta’til davrida talaba o‘qigan &lt;strong&gt;ta’lim yo‘nalishi&lt;/strong&gt; (mutaxassisligi) &lt;strong&gt;tugatilgan bo‘lsa&lt;/strong&gt;, talabani shu ta’lim muassasasida yoki boshqa ta’lim muassasasiga &lt;strong&gt;o‘qishini ko‘chirish masalasi&lt;/strong&gt; ham ariza bilan birga ko‘rib chiqilishi va hal etilishi lozim.&lt;/p&gt;
  &lt;p&gt;Homiladorlik va tug‘ish, shuningdek bolalarni parvarish qilish uchun akademik ta’tilda bo‘lgan talabalar akademik ta’til boshlangan sanadan boshlab&lt;strong&gt; 12 oy muddat o‘tgandan so‘ng o‘qishga qaytishi mumkin&lt;/strong&gt;.&lt;/p&gt;
  &lt;p&gt;Akademik ta’tildan qaytish bo‘yicha talabaning murojaati &lt;strong&gt;1 haftalik muddatda ko‘rib chiqilishi&lt;/strong&gt; va uning ta’lim muassasasiga o‘qishga qaytishi to‘g‘risida &lt;strong&gt;buyruq chiqarilishi lozim&lt;/strong&gt;.&lt;/p&gt;
  &lt;p&gt;Ushbu buyruqda talaba o‘qiydigan&lt;strong&gt; o‘quv kursi &lt;/strong&gt;va&lt;strong&gt; guruhi ko‘rsatilishi shart&lt;/strong&gt;.&lt;/p&gt;
  &lt;p&gt;Akademik ta’til muddati tugagandan so‘ng&lt;strong&gt; o‘qishga qaytmagan&lt;/strong&gt; va natijada bir semestr davomida darslarni uzrli &lt;strong&gt;sabablarsiz 74 soatdan ortiq qoldirgan &lt;/strong&gt;talaba ta’lim muassasasidan &lt;strong&gt;chetlashtiriladi&lt;/strong&gt;.&lt;/p&gt;
  &lt;p&gt;&lt;strong&gt;&lt;em&gt;Normativ hujjatlar&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;
  &lt;p&gt;&lt;a href=&quot;http://lex.uz/docs/1675687&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;&lt;em&gt;O‘zbekiston Respublikasi oliy ta’lim muassasalari talabalariga akademik ta’til berish to‘g‘risidagi nizom&lt;/em&gt;&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;

</content></entry><entry><id>tsuos:fx5HH9PVj</id><link rel="alternate" type="text/html" href="https://teletype.in/@tsuos/fx5HH9PVj?utm_source=teletype&amp;utm_medium=feed_atom&amp;utm_campaign=tsuos"></link><title>Tilimiz “tug‘may” qo‘ydi...</title><published>2020-04-24T08:04:15.536Z</published><updated>2020-04-24T08:04:15.536Z</updated><summary type="html">Hukumatimizning ona tilimizga bu qadar e’tibor berishi quvonarli hol, albatta. Chunki, tilimiz milliy rangini yo‘qotish bilan birga, taraqqiyotdan ham ancha orqada qolib kelyapti. Ta’bir joiz bo‘lsa, o‘zbek tili borgan sari, “dangasa”, “tekinxo‘r”, “qashshoq” tilga aylanib borayotir. Ilmiy salohiyati-ku, no‘lga tushib qolayozgan. Texnika, tibbiyot, internet, qishloq xo‘jaligi... kabi sohalar tilining holi ham shu. Hatto tilshunosligimizga oid atamalar ham chetdan to‘g‘ridan-to‘g‘ri qabul qilinib, iste’molga kiritilmoqda. Xullas, tilimiz “tug‘may” qo‘ydi, faqat begonalarning “bola”sini asrash (yoki o‘ziniki qilib olish) bilan cheklanib qolmoqda. Albatta, bu holatga bizning o‘zimiz sababchimiz. Oldindan ta’kidlab o‘taman, tilimiz...</summary><content type="html">
  &lt;p&gt;    Hukumatimizning ona tilimizga bu qadar e’tibor berishi quvonarli hol, albatta. Chunki, tilimiz milliy rangini yo‘qotish bilan birga, taraqqiyotdan ham ancha orqada qolib kelyapti. Ta’bir joiz bo‘lsa, o‘zbek tili borgan sari, “dangasa”, “tekinxo‘r”, “qashshoq” tilga aylanib borayotir. Ilmiy salohiyati-ku, no‘lga tushib qolayozgan. Texnika, tibbiyot, internet, qishloq xo‘jaligi... kabi sohalar tilining holi ham shu. Hatto tilshunosligimizga oid atamalar ham chetdan to‘g‘ridan-to‘g‘ri qabul qilinib, iste’molga kiritilmoqda. Xullas, tilimiz “tug‘may” qo‘ydi, faqat begonalarning “bola”sini asrash (yoki o‘ziniki qilib olish) bilan cheklanib qolmoqda. Albatta, bu holatga bizning o‘zimiz sababchimiz.&lt;br /&gt;       Oldindan ta’kidlab o‘taman, tilimiz borasida aytib o‘tilayotgan barcha kamchiliklarga qo‘shilaman, ko‘riladigan chora-tadbirlarni yuz foiz qo‘llab-quvvatlayman. Tilimiz mavqeini oshirish, tom ma’nodagi davlat tili darajasiga ko‘tarish bo‘yicha ba’zi takliflarimni aytib o‘tmoqchiman.&lt;br /&gt;Korxona va tashkilotlardan Davlat tilida ish yuritish talab etilar ekan, hujjatlarni o‘zbek tiliga o‘girishda e’tiborli bo‘lish kerak. Yo‘qsa, no‘noq tarjimalar tufayli tilimizning ustidan kulishlariga sababchi bo‘lib qolishimiz mumkin. Masalan, “ogneopasno” so‘zining “yong‘indan xavfli” deb tarjima qilinganiga o‘xshab.&lt;br /&gt;     Sohalar (sog‘liqni saqlash, qishloq xo‘jaligi, texnika, energetika, xizmatlar va b.) bo‘yicha ilmiy asoslangan atamalarni iste’molga kiritish, zamonaviy atamalarning o‘zbekcha muqobillarini yaratish ishlari muntazam yo‘lga qo‘yilishi lozim. Bu jarayonda ham ehtiyot bo‘lib, ammo qo‘rqmasdan tarjima qilaverish kerak. Shunda balki, tilimizning boshqa tillarga qaramligi ham barham topar. Masalan, “samolyot” so‘zini olaylik. Sof o‘rischa so‘z (ya’ni “olimpiada”, “golf”, “ombudsman”, “sertifikat” kabi so‘zlarga o‘xshab baynalmilal emas). Uning o‘rnida bemalol “uchoq” so‘zini ishlatishimiz mumkin. Yoki, “pampers” (inglizcha) so‘zining o‘rnida ba’zi odamlar “tagshimma”ni qo‘llashmoqda. Shuningdek, bizda oldindan mavjud, ammo bugungi kunda unutilayotgan, iste’moldan chiqib ketayotgan so‘zlar, atamalar bor: achmil (kislota), qo‘nalg‘a (aeroport), jarnoma (reklama), hovuz (basseyn), qopqoq (klapan), qorovul/qo‘riqchi (security), chilla (karantin) kabi. Ularni iste’molga qaytarishimiz kerak.&lt;br /&gt;    Mazkur jarayonda, xohlaymizmi, yo‘qmi, tarjima qilib bo‘lmaydigan bir qancha so‘zlarni qabul qilishga majburmiz. Ana shu vaqtda har bitta so‘z “O‘zbek tilining asl tabiati va xususiyatlari”ga (Davlat dasturi, 2-bob) to‘la mos keladigan tarzda qabul qilinishi kerak. Hozirda baynalmilal so‘zlar, asosan, o‘ris tilidan to‘g‘ridan-to‘g‘ri, qanday yozilsa va qanday talaffuz qilinsa, shundayicha ko‘chirilmoqda. Masalan, “kompyuter” so‘zi. Bu so‘z asli inglizcha bo‘lib, uni inglizlarning o‘zi “kompyuti” deb talaffuz qilishadi. Faranglar (fransuzlar) yana boshqacha, olmonlar, arablar va hokazo xalqlar o‘z tillariga moslab talaffuz qilishadi. Ammo faqat biz o‘zbeklar o‘rislar qanday aytsa, shunday aytamiz, qanday yozsa, shunday yozamiz. Yoki, “palto” so‘zini olaylik. Nega uni “po‘stin” deyish mumkin emas? Yo‘q, u po‘stindan boshqacharoq narsa, deyilsa, unda nega “” (yumshatish) belgisi bilan yoziladi? Nega uni o‘zimizga moslab, “palto” (yoki “poltin”) deb olmaymiz? O‘rislarning tilida dag‘allik, qattiqlik bor, yumshatish belgisini qo‘ymasa, talaffuzlari qattiqlashib ketadi (“sdelal”ni “zdelal”, “sbor”ni “zbor” deyishadi-ku). Bizning tilimiz esa, shundog‘am muloyim. (Albatta, bu jarayon ikki-uch yilda amalga oshadigan jarayon emas. Chunki tilimiz bir necha o‘n yillar davomida o‘z xususiyatlarini yo‘qotib keldi.)&lt;br /&gt;     Xullas, aytmoqchimanki, chet tildan so‘zni o‘z holicha qabul qiladigan bo‘lsak, tilimiz tabiatiga moslashtirib olaylik. “Brigadir”ni (asli olmoncha so‘z) “birgadir” deb, “monitor”ni (inglizcha) “monito‘r”, “kiosk”ni (farangi) “kiyoska/kioska” deb, “kafel”ni (olmoncha) “kafel” deb, “kauchuk”ni (inglizcha) “kavuchuk” deb olinsa, tilimizning o‘ziga xos xususiyatlari saqlangan bo‘ladi, deb hisoblayman. Mana, masalan,&lt;/p&gt;
  &lt;p&gt;tilimizda “cho‘t” degan so‘z bor. U, aslida, o‘ris tilidagi “schyot”ning o‘zbekchaga o‘zlashgan shakli, xolos. O‘ris millati ham “o‘tlig‘”imizni “utyug” deb, tillariga moslashtirib olishgan va xabarsiz odam uni hecham turkiy so‘z deb o‘ylamaydi, ya’ni bu so‘zimiz g‘irt “o‘ris”lashib ketgan. Bizning ham chetdan oladigan har bir so‘zimiz – agar olishga majbur bo‘ladigan bo‘lsak – xuddi shunaqa “o‘zbek”ka aylanib ketishi kerak. Aslida, bu xususiyat butun dunyo tillariga xos narsa. Faqat bizning tilimiz keyingi asrda shu xususiyatini boy berib qo‘ydi. Bu hol esa, ayni qaramlikning belgisi sifatida baholanadi.&lt;br /&gt;     Yana bir gap: ba’zi do‘stlarimizda “atoqli otlar qanday bo‘lsa, shundayicha olinishi kerak”, degan fikr bor. (Hatto ba’zilar o‘zbekchada “Visotskiy” deb yoza boshladi.) Ammo shaxsan men bu fikrga mutlaqo qarshiman. Mana, masalan, o‘rislar bizning “Toshkent”ni “Tashkent” deyishadi. Va to‘g‘ri qilishadi. Holbuki, tillarida “Toshkent” deyish uchun barcha tovush mavjud. Ammo o‘zlariga moslashtirib-o‘zgartirib aytishadi. Yoki “Jizzax”imizni qanchalar “buzib” aytishlarini olaylik. Lekin biz nega ularning “Moskva”sini “Moskva” deymiz? Bobolarimiz kabi “Moskov” demaymiz? Shu haqda ham o‘ylab ko‘rishimiz kerak. Bu yerda tilning sofligidan tashqari, milliy g‘urur degan narsa ham bor.&lt;br /&gt;Ha, xalqimiz ona tilimizga muhabbat qo‘yishi uchun milliy g‘ururi hozirgidan ancha baland bo‘lishi kerak. Shundagina odamlarimiz majburan yoki jarima-jazolardan qochib emas, ixtiyoriy ravishda o‘zbekchalashadi, ochiq ko‘ngil bilan o‘zbekchani sevadi va himoya qiladi.&lt;br /&gt;     Reklama-jarnomalar haqida gapiradigan bo‘lsak, ularni o‘zbekchalashtirish bilan birga, milliylashtirish ham muhim. Juda ko‘p jarnomalar o‘zbek ma’naviyatiga mos emas. Shu o‘rinda yana bir narsani taklif etmoqchi edim, modomiki, davlat rahbari tomonidan kitobxonlikka katta e’tibor berilayotgan ekan ekan, hech yo‘g‘i, beshta tijoriy jarnomaning orasida bitta kitobning targ‘iboti ham qo‘yilsa yaxshi bo‘lar edi. Xarajati esa, o‘sha jarnomachilarning yoki oynayi jahonning hisobidan qoplansa. Chunki kitobni targ‘iboti uchun pul to‘lashga kitob chiqargan nashriyot yoki muallifning imkoniyati yetishmaydi.&lt;br /&gt;      Sohalar bo‘yicha terminlar lug‘atlarini yaratish masalasida shoshmaslikni so‘ragan bo‘lardim. Agar qisqa muddat ichida bajarish talabi qo‘yilsa, ish xom bo‘lishi, nomigagina bajarilishi mumkin. Faqat ularni tuzishda izoh berish bilan cheklanib qolinmasa, balki, so‘zlarni o‘zbek tiliga tarjima qilib, muqobil sifatida tavsiya ham qilinsa.&lt;br /&gt;Tilimiz targ‘ibotida eng katta ta’sir kuchiga ega soha bu – tele va radioeshittirshlar. Eng oldin, ularning tilini o‘nglash kerak, hech bo‘lmaganda, tele-radio boshlovchilar sof adabiy tilda gapirishlari kerak, sheva yoki boshqa ajnabiy aksentda emas (masalan, “Yaponiya”ni “Yeponiya”, “Lola”ni “Lo‘la” demasliklari kerak).&lt;/p&gt;
  &lt;p&gt;&lt;/p&gt;
  &lt;p&gt;&lt;strong&gt;Abdug‘afur Iskandar, “Muharrir nashriyoti” rahbari, filologiya fanlari nomzodi&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;

</content></entry></feed>