@wanderer_rb

Психолог болғым келеді

2021-12-09T05:24:55.393Z

Жақсы маман болу үшін, не істеу керегі жайлы бірге талқылап көрейік

Психологтардың арасында "Психология мамандығына өз жанының жарасын емдеуге келгендер түседі" деген миф бар. Егер терапиядан кейін, психологиялық әдебиет, мақала оқығаннан кейін біраз адамның аталған мамандыққа қызыға бастайтынын есепке алсақ, жоғарыдағы сөздің жаны бар ау деуге болады.

Бірақ маңыздысы бұл емес.

Мәселе - жақсы маманды табудың және жақсы маман болып шығудың қиындығы. Бүгінгі ойлар - ол менің жеке тәжірибем. Өз тәжірибемнің негізінде жақсы маман болу үшін не істеу керегін бірге қарастырып көрелік.

Жоғары білім.

Қолыңызға скальпель алмасаңыз да, адамның тәніне, әлеуметтік өміріне үлкен ықпалы бар феноменмен жұмыс істейтіндігіңізден, аталған мәселеге жауапкершілікпен қарау маңызды. Жақсы психолог болу үшін диплом керек пе? Иә, керек. Себебі жалпы психологиядан бастап, клиникалық психология, психодиагностикаға қатысты жетік білімдеріңіз болмаса, клиентке зиян тигізуіңіздің ықтималдығы жоғарылайды. Универ қабырғасында оқуға мүмкіндігіңіз болмаса да, классикалық кітаптардан бастап, заманауи ғылыми әдебиетпен таныс болсаңыз, бұл сіздің жұмысыңыздың сапасын көтерері анық.

Жаныңыздың (психикаңыздың) саулығы

"Сапожник без сапог" болу керек емес қысқасы. Клиент - психологтың айнасы десем, қателеспеспін деп ойлаймын. Клиенттегі сұраныстың кейбірі сіздің кішігірім "таракандарыңызбен" ұқсас болуы мүмкін. Сәйкесінше, олармен қалай өмір сүру керек екенін шешіп алмасаңыз, бұл консультацияның тиімділігіне, сіздің менталды қауіпсіздігіңізге өз әсерін бере алады. Сол үшін психологтың өз психологы болуы маңызды.

Мінсіз психикалық денсаулық деңгейіне жету мүмкін бе? Әрине, жоқ. Сол үшін, кез-келген жақсы психолог жүйелі түрде өз жеке психологымен жұмысты жүргізіп отырады (үзбей деген сөз емес, әр жағдай индивидуалды).

Екінші жағынан, мұнда да өзіңізге белгілі шек, дедлайн қойып қажет емес. Өз психологыңызбен келісіп, кей жағдайда параллельді түрде терапия мен жұмысты бастап кетуге болады.

Психолог қымбат, жақсы маман табу қиын дегенге қатысты:
Қалауын тапса, қар жанады. Сіз амалын қарастырып бастасаңыз, шешімі шығары анық. Психологтың бір консультациясы 20к+ болғаны, ол ең керемет психолог дегеннің критерийі емес.

Супервизия және тағысын-тағы

Суреттегі бос орындықтар клиенттер үшін емес, психологтар үшін :)
Клиенттің сұранысын қарастырғанда психолог "ақ парақ" болып, клиентті бағалаусыз жұмыс істейм дегенімен, психолог - адам. Сезімдері, жаңағы "өз таракандары" бар дегендіктен, психологқа ситуацияны кей жағдайларда үшінші жақтан қарап көру өте маңызды. Оған супервизия, балинт топтары сынды шаралар көмектеседі. Мұнда клиентке қатысты барлық құпиялық шаралары сақталып, психолог өзге мамандармен отырып, өз жұмысының барысы жайын ақылдасады, өз сезімдерімен жұмыс істейді.

Даму, оқу, тоқу

4 жылдық бакалаврдың дипломымен, не болмаса "коучтың", "психоконсультанттың", жарты жылдық "бір психология саласының" сертификатын алып алып, оқып біттім деген қате тұжырым болады. Біздің мамандық үздіксіз ізденіс пен зерттеуді талап етеді. Себебі, алдыңызға келетін тағдыр мен тарих сан-түрлі. Соған сәйкес қызмет көрсету үшін, біліктіліктің жоғары болуы маңызды.

Не оқимын? Қандай курстан өтемін? Егер еш идея болмаса, қарапайымынан бастаңыз. Тамырын басып көріңіз. Қымбат емес, бір күндік семинарлардан бастаңыз, кейін ақырындап өзіңізге қызық бағыт тобын табасыз.

Шектеу қоймаңыз.

Оқу оқып, техника үйренгеніңізде, тағы қайталаймын: алдыңызға келетін адамның тағдыры мен мінез қырлары, тұлға қырлары сан-түрлі. Сәйкесінше, егер клиентке қолданып жатқан әдісіңіз сәйкес келмесе, ережені кішкене оған бейімдеуге қорықпаңыз.

Қай кезде бұны тәжірибеде қолдануға болады? Білім деңгейіңіз, аталған бағыттағы біліктілігіңізді дамытқан жағдайда, сенімділік пайда болады, фундамент пайда болады. Сонда өз тәжірибеңізге сай өзгерістер енгізуге қажеттілік өзі-ақ пайда болады. Эклектика дейді мұны, қысқасы.

Ең соңғы, ең маңыздысы: қорықпаңыз. Дамыңыз, оқыңыз, өзіңізді зерттеңіз, өзгелерді зерттеңіз, қателесіңіз. Ол да нормально екенін ұмытпаңыз :)

Сонымен, кім бірінші орында?

2021-12-06T18:05:51.202Z

Приоритет тақырыбында, Құдаймен бақ таластыруға бола ма деген тақырыпта талқы жүргізіп көрейік

Мюррей шеңбері

Универде енді бірінші курсқа келгенде, қазіргі ғылыми жетекшім "Біз деген маразмды таста", "Мен" деу керек, эгоист болу керек дегенін естігенде, біразға дейін неге сонша қиындатады деп түсінбей жүргенмін.

Себебі дәстүрлі отбасылардың біразында ата-ана "менің жемегенімді осылар жесін", "мен көрмеген жақсылықты бұлар көрсін" деп өсіретінін есепке алсақ, ол модель жоғарыдағы сызбаны қабылдауды қиындатады.

Ал шындығында біз көріп өскен альтруизм шынымен бар ма? Біреу үшін жақсылық жасау, біреу үшін өзіңді құрбан ету, біреу үшін аш қалу, біреу үшін жаман киім кию деген нәрсеге сенесіз бе?

Егер сенсеңіз, ниет пен амал дегенді келесідей саралап көрейік:

Біреу түн ұйқысы тыныш болуы үшін, ары мазаламауы үшін, жұмысын адал әрі сапалы істейді.
Біреу үйдегі неше түрлі проблемалармен бас қатырмау үшін, трудоголизмге салынып, жұмысын тиянақты істейді.
Біреу өзін пайдалы сезіну үшін, кез-келген жұмыста инициативаны өзіне алады.
Біреуге біреудің жымиып күлгені ұнағандықтан, сол адамға көбірек қуаныш сыйлауға тырысады.
Біреу баласы қауіпсіздікте екенін сезінгенде өзін жайлы сезінгендіктен, баласы үшін барлық жағдайды жасауға тырысады.
Біреу сүйгені бақытты болғанынан өзін бақытты сезінетіндіктен, сүйгеніне көбірек бақытты сәттер сыйлауға тырысады.

Қысқасы, түсінген шығарсыз, жоғарыда айтқан "біреу үшін" дегеннің артында "ӨЗ НИЕТІҢІЗ" тұрады. Жасайтын амалыңыз да сәйкесінше біреу үшін емес, өзіңіз үшін жасалады. Сол үшін сіздің ниетіңіздің бірінші орында тұруы - бұл норма.

Осы идеяны қарасақ, жоғарыдағы жүйенің дұрыс екеніне көз жеткізуге болады.

Жаратылысыңыздан, бірінші орында сіз тұрасыз. Одан кейінгі приоритеттерді саналы түрде саралауыңыз, сіздің бақытты болуыңызға ықпал етері анық.
Екінші орында неге күйеу/әйел? Өйткені жұбайыңыз сіз таңдаған адамыңыз. Соған орай, сізді ең жақсы түсінетін, демейтін, қасыңызда болатын, сізді шартсыз қабылдайтын, сіздің "айнаңыз" болатын адам болуы тиіс.
Үшінші орында табиғат заңдылығына орай балаларыңыз орналасады. Өйткені бұл сіз ең жақсы түсінетін, сіз әрдайым қасында болатын, сіз шартсыз қабылдайтын жақын адамыңыз - сіздің балаңыз.
Ата-анаңыздың тек төртінші орынға орналасқанына қысылмаңыз. Себебі жоғарыдағы некенің моделін, отбасының моделін ата-анаңыз сізге үйретеді. Дені сау қарым-қатынаста ата-анаңыз сізді шартсыз қабылдауы тиіс.
Осы төрт қадамыңыз орнында болса, қалғаны да өз ретімен "өз приоритеттерін" табары анық.

Соңғы қалғаны: бірінші орында мен бе? Әлде Құдай ма? (сеніміңізде Құдай болмаса, кез-келген басқа сеніміңізді қойсаңыз болады)

Сіз бірінші орынға өзіңізді емес, ниетіңізді қоясыз.

Ниетіңізді приоритетке қою деген, сіздің қалауларыңыз, сіз басқалардан артықсыз, жоғарыдасыз дегенді білдірмейді. Адамзаттың бәрі тең, сәйкесінше бәрі бірдей өз ниетін бірінші кезекке қойып, өзара компромисс табу арқылы қоғамда бірге өмір сүреді (I'm OK, you are OK).

Ал адамзаттың құлдық жаратылысын есепке алсақ, "біреулердің қалауларына табынуды" доғарғанда, яғни адам өз ниеті мен амалын бірінші орынға қойғанда, аталған сұрақтың жауабы өзі ақ шыға келеді.

Қысқасы, эгоист болудан қысылмаңыз. Түсінгеніңіздей, бұл нормально :)

Мен сені шартсыз сүйемін.

2021-04-04T18:52:48.203Z

Сен айтқанымды тыңдамайсың, тіл алмайсың, сондықтан сенімен сөйлескім келмейді. (сен мені тыңдамасаң, біз дос бола алмаймыз, мен сені жақсы көре алмаймын)

Неге сен маған гүл сыйламайсың? Басқа қыздар сияқты гүл алуға мен лайық емеспін бе? (мен тек гүл сыйлайтын жігіттің махаббатына сенемін, және менің махаббатым гүлге (басқа материалды дүниеге) сатылады)

Сен орынсыз ашулана бастағанда, қашып кеткім келеді. Сені мүлдем түсінбеймін. (Мен тек көңілді, сабырлы әйелді сүйемін, сен ашуланғанда, мен сені жақсы көрмеймін)

Шартты махаббат сатылады. Шартты махаббаттың құны — өзгенің сіз үшін ыңғайлы мінез-құлқы, өзін ұстауы.

"Мен сені сүйемін, тек сені толықтай қабылдай алмаймын. Сен көбірек қаражат табуың керек, басқа адамдармен араласуыңды шектеуің керек, маған көбірек көңіл бөлуің керек, маған айфон әперуің керек, менің ата-анама ұнауың керек және тағысын тағы. Осы сынды шарттар орындалғанда мен сені өмір бақи сүйіп өтемін."

Оқығанда абсурд көрінгенмен, шын мәнінде біраз адамдардың қарым-қатынасы осындай "дені сау емес формула" негізінде құралады.

"Адамдар неге мұндай "toxic" қарым-қатынас формасын таңдайды?" деген сұраққа психологияда мәселе балалық шақтан бастау алады дейді.

Кішкентайынан "ойыншықтарыңды жина, сол кезде тәтті берем (айтқанымды істесең ғана, махаббат сыйлайм)", "тентек болдың ба, болды, сөйлеспейм, құшақтама мені", "сенің осы тоқсанда бес ала алмағаның маған қатты тиді, мені бағаламайсың (бес алмасаң, мені жақсы көрмейсің)" деген сынды дүниені естіп өскен бала махаббатқа лайық болу керек деп ойлайды.

Бұл ойлар баладағы өзіне сенімсіздікке, бойындағы кей қасиеттерді жек көре бастауға, адамның өзін-өзі қабылдай алмауына алып келеді.

Содан адам ер жетеді, бой жетеді, кейін өзін жөндеуге күші жетпегендіктен, жақын қарым-қатынасқа түскенде, адамдардың махаббатына лайық болуы үшін шарттар ойлап таба бастайды. Махаббаттың берекесі қашады қысқасы.

Ең қызығы, мұндай адам өзін қабылдай алмағандықтан, өзіне сенімсіздік жоғары болғандықтан, кәсіби қарым-қатынаста шарт қойып білмейді :). Жай үйге келгенде, бастығым жаман, әріптесім жаман, бірақ не керек, мен бәріне шыдаймын, себебі бұның бәрі өмірдің заңы дейді. Олар көбіне өмірге ренжулі, бірақ мәселені шешуден қашады. Мұндай адамда "Мен бұған шынымен лайықпын ба?" деген күмән жиірек орын алады.

Махаббатқа шарт қойған адам, бақытқа да шарт қояды. Сәйкесінше, мұндай адамның бақытты болу ықтималдығы төмендейді.

Мұндай шартты махаббат әдетке кіріп кетсе не істеуге болады?

Әрине, балалық шақтан қалыптасқан фундаменттен бір мақала оқып, жаңа фундамент құру мүмкін емес. Оның үстіне шартсыз махаббаттың бірінші
шарты — түсінгеніңіздей, өзіңізді шартсыз қабылдай алуыңыз. Өзіңізді жақсы көріңіз, дамытыңыз, өзіңізді сезініңіз, қабылдаңыз.

Екіншіден, мен өзім танитын адамдардың арасында ең дана деп білетін бір адам, маған "Қарым-қатынас саясат емес" деп айтқаны есіме түсіп отыр. Қарым-қатынаста ұтылатын, немесе жеңетін жақ жоқ. Ұтылса, екеуі де ұтылады. Жеңсе, екеуі де жеңеді. Қарым-қатынаста манипуляция керек емес. Керегі: ашықтық, шынайылық, өз-өзіңізді, жұбыңызды алдауға тырыспауыңыз.Бірнәрсе түсініксіз, жайсыздық сыйлай ма? Ондай жай отырып талқылаңыз, сөйлесіңіз. Ұрыссаңыз да, махаббатпен ұрысыңыз.

Үшіншіден, өмірден жақсылықты күту — норма. Жақсы адамға күйеуге тиюді қалау, мінезі көркем жұбайыңыз болғанын қалау, балаңыздың жақсы адам болып өсуін қалау — норма.

Логикалық сұрақ: егер жақындармен қарым-қатынаста махаббат шартсыз болуы тиіс болса, онда бұл қалауларға қалай жетемін?

Жауап қарапайым: сізді адам сүйсе, онда ол сізге жақсылық жасауға талпынады. Сізге махаббатын сыйлағысы келеді. Сіздің қалауларыңызды сезеді, және сізді бақытты еткісі келгендіктен, сол қалауларды орындағысы келеді. Сізді сүйетін адам сіздің махабатыңыздың тілін іздейді. Яғни ниетіңізге орай, бәрі өз ретімен болады.

Ескерту: жоғарыдағы нәрсе "toxic" қарым-қатынаста жұмыс істемейді. Дені сау қарым-қатынас болуы үшін екі жақ та "дені сау" болуы тиіс. Екі жақта шартсыз жақсы көруі тиіс. Егер ол орындалмаса, адам махаббатын сыйлай алмайды.

Ескерту [2]: кез келген қарым-қатынас динамиканы талап етеді. Сондықтан егер жоғарыдағы дүниелер сізге, сіздердің жұптарыңызға қатысы бар екенін ұқсаңыз, айырылысуға асықпаңыз.

Сонымен негізгі түйін — жақыныңызға (балаңыз, жұбайыңыз, бауырыңыз, досыңыз т.б.) махаббатқа шарт қойылмауы тиіс.

Шартты махаббаттың қажеті бар ма?

Баланы тәрбиелеудің мақсаты — оның жеке тұлға болып қалыптасып, өз бетінше өмір сүріп кетуіне жәрдем беру. Өмірде баланы барлық адамдар жақсы көруі, қателессе де, басынан сипауы мүмкін емес нәрсе. Сондықтан, ойын арқылы, тағысын тағы амалдардың көмегімен, балаға шартты махаббатты (шартты қарым-қатынасты) үйреткен абзал.

Себебі шартты махаббатты кәсіби қарым-қатынаста қолданудың қажет бар. Жұмыс барысында бізге қызметтес болуға қатысты шарттар ұнаған жағдайда, біз қарым-қатынасты бастаймыз. Жалақы ұнаса, жұмыс уақыты ұнаса, әлеуметтік пакет көңілден шықса, біз жұмысқа келісім береміз, жұмысқа былайша "махаббатымызды", не болмаса "көңілімізді" сыйлаймыз. Жоғарыда айтылғандай, шартты махаббат пен шартсыз махаббатты ажырата алмайтын адам өзінің "не нәрсеге лайық" екенін білмейді. Сондықтан жеке өмірінде де, жұмысында да проблемалары көп болады.

Сондықтан, екінші түйін: шартты махаббат та керек. Тек бәрі өз орнымен. Тек кәсіби салада, немесе қоғамда.

Бүгінгі күнгі "ойлар" осы.

Шабыт, мотивация тағысын тағы

2021-03-06T18:10:02.381Z

Маған психологиялық мастер класс дегендер ұнаңқырамайды) Неге десеңіз, біріншіден, берілетін білім мен дағдылар тар көлемде беріледі, яғни әдетте, оларды сіз білгенмен, практикалық деңгейде аса пайдалана алмайсыз. Екіншіден, керемет мотивация мен шабыт алып шыққаныңызбен, эмм, екі аптадан кейін оның бәрі өшіп қалады. Энтузиазм кетеді, мақсаттар приоритеті төмендеп, "бұйырса болады ғой, ақырындап болады" деген деңгейге түсіп кетеді.

Және бұл тек мастер класс, тренингтерге қатысты емес) Көрген подкастыңыз, тыңдаған эфиріңіз, оқыған кітабыңыз, көрген адамыңыз, қатысқан шараңыз дәл осындай әсер берері анық.

Сонда сұрақ:
Шабыт қайда кетеді? Мотивация "ұзаққа шыдауы" үшін не істеу керек?

Бірінші ұғымның табиғатына үңілейік:

Мотивация - статикалық ұғым емес, ол бір орында тұрмайды, және әрдайым динамиканы талап етеді. Егер бір затты істеуге стимулдың қажеттілігі әрдайым расталып отырмаса, дәлелденіп отырмаса, онда сіздің ғажайып миыңыз аталған мақсаттың приоритетте емес екенін ұғып кейінге ысырып тастап отырады, яғни мотивация өшіп қалады)

Ендеше, миыңыздың сіздің саналы түрде керек деп есептеген мақсатыңызды қоқыс жәшігіне лақтырмауы үшін не істеуіңіз қажет? Миға мұны қалай түсіндіруге болады?

Қойылған сұрақта кілтті сөз "саналы түрде". Мақсатыңыздың сана елегінен қаншалықты өткендігін сол мотивацияның түрлеріне орай, талдап көрелік.

Біріншіден, оң және теріс мотивация болады.

Мәселен, қызды жігіті тастап кетіп (не керісінше), ол қыз егер мен әдемірек болсам, ол мені тастап кетпес еді, кейін өкінеді деп, өзін күтіп бастаса, бұл мотивацияның теріс түріне келіңкірейді. Жұмыс істейді, бірақ соңындағы қанағаттану жеткілікті деңгейде болмайды. Себебі мотив ашу, қорқыныш, өкініш сынды стимулдардан құралған.

Оң мотивация жақсы нәрсеге талпыныспен сипатталады. Мәселен, егер қазірден болашақта жақсы маман болғым келеді деп, өзіңізге дамуға жан-жақты жоспар құрсаңыз, бұл оң мотивация деуге келеді.

Екіншіден, сыртқы және ішкі мотивация.

Мұнда сізге мақсатқа бет бұруыңызға себеп болған нәрселердің табиғатын ұғыну қажет болады. Қарапайым мысалдан бастайық.

Мысалы, оқушы дарынды балаларға арналған мектепте оқиды. Мектеп оған ұнамайды, алайда сыныбын жақсы көреді. Достарынан ажырағысы келмейді. Сондықтан іштен жігер тауып, сабақтарын төрт пен беске жабуға талпынады. Мұндағы мотивация - мектепте достарымен тұрақты кездесудің мүмкіндігі.

Егер ішкі мотивация болса, бала бұл оқу орнында оқу оған не беретінін ұғынып, болашаққа керемет түйіндеме жинай алатындығын, мектептен ғылыми жобаларға қатысып, кейін шетелдік керемет оқу орнына түсуге жол бар екенін түсінеді. Сосын өзінің дамуға деген талпынысы оны беске оқуға жетелейді.

Ішкі мотивацияның сыртқы мотивациядан тиімдірек екендігінің дәлелі: қарапайым, бәрі карантиннен онлайн режимге көшіп кеткенде, сыртқы мотивация қанағаттандырылмағандықтан, жаңағы балада оқу үлгерімі төмендеуі ғажап дүние емес. Яғни, сыртқы мотивация ұзақ өмір сүрмейді.

Сыртқы мотивацияға тағы нені жатқызуға болады?

Бәрі біледі ғой, мен де білуім керек деп, ағылшын үйренуге тырысу
Отырып қалды дейді ғой, деп тұрмысқа шығу))
Немесе, Мамам немере керек деді деп әйел іздеу :)
Мама мен Папа айтқан оқу орнына түсу
Досымен компания үшін, диетаға отыру, жүгіріп бастау
Күшті бір оратор, мотиватор, спикерді көр сол сияқты болуға тырысу, соның копиясы болуға тырысу
Қоғам берген нормаға сәйкес "тұлға" болуға ұмтылу.
Біреуге ұнау үшін, мінезін өзгертуге тырысу және тағысын тағы)

Қысқасы осы сынды мотивация бар екенін көрсеңіз, онда неге шабытым тез өшіп қалады дегеннің жауабы осы жерде деп біліңіз.

Не көп, теория көп, мотивацияның да түрлері алуан. Алайда, жоғарыда айтылған екі мотивацияның түрі түйін шығаруға жеткілікті деп ойлаймын.

Ниет оң болса, шабыт та ұзаққа шыдайды. Сондықтан мотивацияңыз оң болуын қадағалаңыз. Сонда жемісі де тәтті болады.

Не істесеңіз де, өзіңіз үшін істеңіз. Жігерді сырттан емес, ішіңізден іздеңіз. Жүрегіңізді тыңдаңыз. Өзіңіздің ең жақсы нұсқаңызға айналыңыз. Сол кезде жанға жайлылық, көңілге бақыт орнайды.

Өзіңізді тану үшін, көп психологиялық кітап, на на на дегендер аса қажеті жоқ)
"Не сезініп тұрмын? Маған бұл не үшін керек? Бұған жетсем мен не аламын? Мені бұл бақытты ете ме? Бақытты етсе, қалайша бақытты етеді? Нақты өзім үшін керек пе?" деген сынды сұрақтарға жауап іздесеңіз жеткілікті.

Жауап таппай жатсаңыз, онда, иә, есік ашық, психологқа консультацияға келіңіз :) (жасырын жарнама)

Шпаргалка: олар бізді естуі үшін біз не істеуіміз қажет?

2020-07-10T13:46:47.150Z

Біз Әлемді қалай қабылдасақ, солай әрекет етеміз.

Біздің жүріп-тұруымыз қоршаған Әлемге деген көзқарасымыз бен қабылдауымызға тікелей байланысты. Сәйкесінше, анасы баласын “бәле”, “басыма түскен бір оңбаған” деп білетін болса, яғни баламен достасуға, оған қарай көпір салуға тырыспаса, баласының ол үшін “проблема” болып қалары сөзсіз. Мұндайда, бірінші кезекте, адамның қабылдауымен жұмыс істеу керек (ол жайында менің бұған дейінгі посттарымнан оқи аласыз). Бүгін сіз бен біз «позитивті дені сау қабылдау» жайында сөз қозғайтын боламыз, яғни аталған жазба жақындарымен қарым-қатынасын дамытқысы келетін, өзімен жұмыс істегісі келетіндер үшін пайдалы болады.

Техника жұрт арасында танымал деседі, атауы – «Мен-хабарлама» (I-message, Thomas Gordon). Құрылымы өте қарапайым. Мысал түрінде түсіндіріп көрейін:

Сабираның қызы екі апта дегенде бірінші рет үй жинауға кірісті. Бала он екіде, үйді жинап бола бергенде, оған құрбысы телефон соғып, онымен ұзақ әңгіме айтып отырып, кіреберістің еденін сүртуді мүлде ұмытып кетеді. Анасы әдеттегідей жұмыстан кешке не тамақ пісірем деп басы қатып, шаршап келіп, кіреберістегі бес баттам шаңды көргенде, ашуы көтеріледі. Бәлкім,бұл уақытта анасы үйде дұрыс демеу жоқ екенін де сезінген болуы мүмкін. Қысқасы, классика.

Енді аталған жағдаятқа «Мен-хабарлама» қолданатын және классикалық маманың жауап реакциясын қарастырып көрейік.

1. Қарапайым реплика:

«Құдайдың құтты күні осы ғой. Қалай болса солай үйдің ішін сипалап шығып, үйді жинадым дейсің. Тиянақты істейтін күнің бар ма өзі?! Жылына бір жинайсың, оның өзі мынау....» (әрі қарай сіздің қиялыңызға қарай)

2. Мен-хабарлама:

«Айдана, қазір қатты ашуым келіп тұр. Үйге келсем, есік алдының түрі мынау. Білесің ғой, мен бір кішкентай жерде де шаң қалса, ұнатпаймын. Оның үстіне, мен келгенше жинап қойшы деп өтініп кеттім. Қазір жинасаң, дұрыс болар деп ойлаймын»

Бірінші мысалда жөні жоқ айыптаулар көп. «Тиянақты істейтін күнің бар ма» - абсолютті мағынада айтылып тұр. Ал қыз болса, екі апта бұрын үйді жинап шыққан. Кішкентайынан өтірік-шын былдырлап ән айтқанына ата-анасының қол шапалақтап отырғанына үйренген бала мұндай әділетсіз айыптауға тым сезімтал болары сөзсіз. Оның үстіне баладағы жеткіншектік шақтың әсерін тағы қосыңыз.

Екінші мысалда Айданаға (есім ойдан шығарылған) толық картинаны көру оңайырақ: оған анасына не ұнамай тұр, неге көңіл күйі жоқ, жайдан-жа й, әлде шын ұрсып жатыр ма деп бас қатыру керек емес. Оған анасы ашуын басуы үшін не істеу керек екені түсінікті. Айданаға өзінің қатесін саралау, рефлексия жасау оңайырақ, себебі мүнда жөн-жосығы жоқ айыптаулар жоқ. Оның үстіне анасы баласына не істеу керек екенін (кіреберісті сүрту) соңында айтып түсіндіріп тұр.

Сонымен, ең қарапайым «Мен-хабарламаның» құрылымы төмендегідей:

1. Мен не сезініп тұрмын?

2. Бұл сезім менде қашан пайда болды?

3. Неге мұны сезініп тұрмын?

4. Мен нені қалаймын?

Яғни сіз сұхбаттасыңызға нақты нені қалайтыныңызды орынсыз эмоционалды репликаларсыз жеткізесіз.

Сәйкесінше, аталған техника тек ата-аналарға арналған деу – қате пікір. Жұмыста, мектепте, универде, үйде т.б. жағдайларда аталған техниканы қолданып көрсеңіз, сонда сізге кикілжің тудырмай, адамдармен тіл табысу оңайырақ болуы тиіс. Немесе дұрыс жеткізілген ақпараттың құдыретімен қаншама шыңдарды бағындыруға боларына көз жеткізеріңіз сөзсіз.

Әзірге тағы оқып ізденіп, қолданып көріңіз. Келесі жолы, бәлкім, мұны іске асырудағы қиындықтар, недей артықшылықтар бар екені жайында әңгімені жалғастырармыз. Әзірге аман-сау жүріп тұрыңыздар :)

Шпаргалка: как сделать так, чтобы меня услышали?

2020-07-10T09:53:45.039Z

От того что мы видим, зависит то что мы делаем.

Если мать в ребенке видит «проблему», «безнадежность», то естественно мама не будет стараться с ним построить какой-нибудь контакт, соответственно разрешения ситуации тоже не будет. Первое, нужно работать с восприятием. Об этом можете почитать в предыдущих постах. Сегодня мы будем говорить о позитивном восприятии, то есть пост будет полезен только для тех, кто осознанно хочет изменить свое поведение, кто хочет сделать вклад в развитие своих отношении.

Техника вроде как известная, называется «Я-сообщение». Суть очень простая. Объясню на примере:

Дочь убралась в квартире впервые за две недели, уборкой занимается крайне редко. Ребенку 12 лет, и под конец уборки, ее отвлекла подруга, и она забыла вытереть пол в прихожей. Мама приходит с работы, сильно устала, да еще и в голове мысль, что еще нужно готовить ужин. В круговороте всех этих мыслей заходит, и видит неидеальную картину. Возможно чувствует отсутствие поддержки. Классика в общем. Теперь разберем как на это среагирует мама, которая использует «Я-сообщение», ну и классическая мама.

1. Обычная реплика:

«Опять как попало все сделала. Никогда не делаешь аккуратно. Раз в год еле как убираешься, и то не до конца…» (дальше на вашу фантазию)

2. Я-сообщение:

«Айдана, я сейчас сильно злюсь. Ибо я пришла домой, а прямо у входа грязно. Ведь понимаешь, я не люблю, когда дома хоть где-нибудь не убрано, я же попросила убраться до моего прихода. Буду благодарна, если ты сейчас уберёшься»

В первом примере очень много не справедливых обвинении. Никогда – абсолютное значение. Убиралась она две недели назад. И ребенок, который привык что ему хлопают, за то, что он коряво поет в детстве, просто недоумевает, да и добавьте туда подростковый период.

Во втором, Айдане (имя вымышлено) легче увидеть целую картину, ей не нужно гадать что не понравилось матери, ей понятно, что нужно сделать, чтобы Мама перестала злиться. Айдане легче провести саморефлексию (самокритику или), потому что нет необоснованных обвинении. Да и мама озвучивает свое желание под конец, то есть в какой то мере дает ребенку выбор «быть хорошим ребенком».

И так, конструктор самого простого «Я-сообщения»:

1. Я чувствую

2. Когда я это чувствую?

3. Почему я это чувствую?

4. Что бы я хотела?

То есть вы конкретно озвучиваете собеседнику, то чего вы хотите, без лишних эмоциональных реплик. Этот конструктор не предназначен только родителям. Думаю, если вы начнете вести беседу на работе, в школе, в универе, среди друзей, с родственниками при помощи данной техники, то будет проще не создавать конфликтных ситуации, или же будет проще их разрешать.

Попробуйте его применить, а в след раз уже поболтаем на тему, в чем сложность его применения, и в чем плюсы данной техники. На сегодня всё, всего доброго, котята.