4-savol:
Ikkinchi Jahon urushi davrlarida Shimoliy Qozog'iston hududida Vatan xoinlarining oila a'zolari saqlanuvchi
lager bo'lgan. Tarixchi Rustam Shamsutdinov ushbu lagerda saqlangan o'zbekistonlik ayollarga GO’ZALLAR
deya ta'rif beradi. GO’ZALLAR – beg’ubor qizchalarning o’yin o’ynashi bilan boshlanadi.
Diqqat savol: Savol matnida bir so’z bilan almashtirilgan uch so'zni yozib bering.
Javob:Qor qo’ynidagi lola
Izoh: Qishi izg’irinli va qorli hududda saqlangan ayollarga ta’rif berishda muallif Cho'lpon ijodiga murojaat
qiladi. Cho’lponning shu nomdagi beg’ubor qizchalarning o’yin o’ynashi bilan boshlanadigan hikoyasida
ayollarning ayanchli taqdiri tasvirlanadi. Savolda Cho’lponning mashhur she'ri boshqa bir hikoyasi nomi
bilan almashtirilgan.
Zachot: Qor qo’ynidagi lolalar

5-savol:
Istanbuldagi Fotih masjidi mehrobining ikki chetida Me'mor Sinan tomonidan bir maqsadda shunday
marmar ustunlar qoldirib ketilgan ekan. Ularni qo’l bilan aylanitirib burash mumkin.
Diqqat savol: Bu ustunlarning amaliy maqsadi nimadan iborat bo’lganligini yozib bering.
Javob:Zilzila bo'lganda binoga zarar yetgan yoki yetmaganligini aniqlash
Izoh: Zilzila ro’y bersa ustular aylantirilgan, agar ular aylanmasa, demak binoga zarar yetgan. Chunki, bino
cho'ksa yoki biron tomonga og'sa, devorlari siljisa, zich joylashtirilgan marmar ustunlar qisilib qoladi va
aylanmaydi, shundan binoga zarar yetganmi yoki yo'qligini bilish mumkin bo'lgan.
Zachot: “Zilzila” va “Yer qimirlashi” so’zlari bilan shu mazmundagi javoblar

6-savol:
Savolda bir so'zdan harflar tushirilgan.
Illyuzonist Jasper Maskelayn XX asr o'rtalaridagi faoliyati davomida, turli kontruksiyalar, sinxronlashgan
chiroqlar tizimini ishlab chiqqani bilan mashhur. Maskelayn haqidagi maqolada bir necha o'rinda Uni ko'rish
mumkin. “RealTree” [Real Tri] kompaniyasi Ularni yaratish bilan shug’ullanadi.
Diqqat savol: Harflari tushgan fransuzchadan kelgan so'zni asl holida yozib bering.
Javob:Kamuflyaj
Izoh: Jasper urush boshlangach dastlab harbiy xizmatga bormoqchi bo'ladi, biroq keyinchalik kamuflyajlar
ishlab chiqish, harbiy obyektlarni avia razvedka nazaridan yashirish kabi o'z kasbiga mos faoliyat bilan
shug'ullanadi. “RealTree” kompaniyasi nomidan ma’lumki, u odamlarni haqiqiy daraxt ko’rinishida
maskirovkalaydi.
Zachot: Aniq javob
7-savol:
Savol matnida ikki so’z IKS bilan almashtirilgan.
Oxirgi statistik ma'lumotga ko'ra, yurtimizda qayd etilayotgan o'limlarning 1,5% ini o'z joniga qasd qilish
tashkil etadi. Ko'rsatkichning yuqoriligini, televideniyada yoritilmasligini aytarkan A’zam Qahramoniy
holatni IKS deb ataydi.
Diqqat savol: 2006-yilda kim IKS ning jonli namoyishini o’tkazgan?
Javob:Benksi
Izoh: Holat “xonadagi fil”ga o'xshatilgan. Mavjud, lekin hech kim e'tibor qaratmaydi. 2006-yil Los Anjelsda
Benksi tomonidan tirik filni xonadagi gulqog'oz rangiga bo'yab qo'yilgan, go'yo kamuflyaj qilingani kabi.
8-savol:

Diqqat: O’zbek tilidagi harf birikmalari bitta yulduzcha sifatida berilgan.
Savol matnida va tarqatma materialda IKS va IGREK so’zlari almashtirish.
Ozodlik ruhida yozilgan she’rlari sababli shoir Asqar Qosimov KGB e'tiboriga tushgach, asarlaridagi
voqealarni boshqa o'lkalarga ko’chirishga, ezop tilidan foydalanishiga to'g'ri kelgan. Shodmon Otabekning
yozishicha, bu timsollar, obrazlar ham shoir dardu armonlarini to'la-to'kis izhor qilish imkonini bermas edi.
U ilojsiz qolganda dardini aytib, ko'nglini bo'shatadigan IKS kerakligini aytar ekan, bu bilan shoirni IGREKga
qiyoslaydi.
Diqqat savol: Tarqatma materialdagi so’nggi qatorda berkitilgan uchta so’zni yozib bering.
Javob:Iskandarning shoxi bor
Izoh: Shoir bilgan narsalarini hech kimga aytolmay qiynalgan mashxur afsonadagi sartaroshga
o’xshatilgan. Unga ko’ra Iskandarning shoxlari borligini bilib qolgan sartarosh buni hech kimga aytolmay,
ohiri quduqqa aytib, yuragi bo’shaydi. Ammo, oradan vaqt o’tib … uyog’i nima bo’lganini yaxshi bilasizlar.
Ey, quduq! Lol bo’lma, chimirilgan qosh kabi, Ko’ksimda tashnalik yo’q hali… Keldim men qoshingga
sartarosh kabi “Iskandarning shoxi bor” deb aytgali.
Zachot: Aniq javob
9-savol:
Home Staging [houm steyjing] - bu biron ko'chmas mulkni estetik, psixologik va marketing prinsiplariga
asosan sotuv uchun tayyorlashdir. Bunda uyning holati avvalgidan ancha yaxshi ko'rinishga keltiriladi.
1998-yildan 2004-yilga qadar Britaniyada ushbu faoliyatga bag'ishlangan "IKS IGREK" nomli ko'rsatuv
efirga uzatilgan. "IGREK IKS" esa 2004-yildan namoyish etila boshlangan.
Diqqat savol: IKS va IGREK so'zlari bilan almashtirilgan so'zlarni yozib bering.
Javob:House, Doctor
Izoh: Home Staging [houm steyjing] orqali uy go'yoki davolanib, yaxshi holatga keltiriladi. Yevropada
"xausdoktoring" va "xoumstayling" terminlari ham ishlatiladi. Qizig'i, "Xaus doktor" tugagan yildan "Doktor
Xaus" boshlangan ekan.
Zachot: Xaus, Doktor (istalgan ketma-ketlikda)
10-savol:
Birinchi ro’yxat: “O’rgimchak odam”, “Qo’zichoqlar sukunati”, “Ostin Pauers”, “Fines va Ferb”.
Ikkinchi ro’yxat: “Yulduzlar jangi”, “Ajdar marvaridi”, “Toshbaqa-ninzalar”, “Karatechi bola”.
Bir internet foydalanuvchisi fikricha, yovuz qahramonlar yaxshi qahramonlarga qaraganda aqlliroq bo’lar
ekan. Fikrining izohi sifatida birinchi ro’yxatdagi filmlarning yovuz qahramonlarida U borligi aytiladi.
Diqqat savol: Uni 3 belgida yoki 3 so’zda yozib bering
Javob:Phd
Izoh: Marvel qahramonlari Dr Doom (Dr. Dum) va Dr. Octopus, “Qo’zichoqlar sukunati” filmida Dr Gannibal
Lekter, “Ostin Pauers” qahramoni Dr Evil, “Fines va Ferb” qahramoni Dr Dufenshmirtz – ushbu
qahramonlarning barchasi nomida “Doktor” so’zi uchraydi. Master Yoda, Master Roshi, Master Splinter va
Master Miyagi esa yaxshi obrazlar sanaladi. Internet foydalanuvchisi shu sababdan yovuz qahramonlarni
yaxshilariga nisbatan aqlliroq deya fikr bildirgan.
Zachot: Falsafa doktori darajasi; Aniq javoblar
11-savol:
“Stop-kadr” guruhining qo’shiqlaridan biri naqarotida 8400 soni, avgustning issiq kunlari eslab o’tiladi.
Diqqat savol: Qo’shiq qanday voqeaga bag’ishlanganini yozib bering
Javob:Paxtakor klubi halokatiga
Izoh: 1979-yildagi halokat aynan 11-avgustda, 8400 metr balandlikda sodir bo’lgan. “Stop-kadr” rok
guruhining ushbu voqeaga bag’ishlangan qo’shig’ida halok bo’lgan insonlar madh qilinadi.
Zachot: “Paxtakor-79” voqeasiga
12-savol:
Diqqat savol: Qaysi asar “Hijriy 1274-yil, mohi ramazonning o’n oltinchi kuni” so’zlari bilan boshlanib,
“Alvido Turkiston” jumlasi bilan yakunlangan?
Javob:Yaldo kechasi
Izoh: Xayriddin Sulton qalamiga mansub asar “O’tgan kunlarga ilova” sifatida yozilgan. “O’tgan kunlar”
romani “Hijriy 1264-yil” jumlasi bilan boshlanadi va “O’zbekoyim motam tutdi” deya yakunlanadi. Asarning
boshlanishi va tugashi majoziy ma’no kasb etadi. Bu holat xususan “Yaldo kechasi” asarida ham
takrorlangan.
Zachot: Aniq javob
13-savol:
O‘tgan asr boshlarida O‘rta Osiyoga sayohat qilgan ingliz zodagon ayoli Isabella Robertson Sayid Islom
Xo‘janing saroyida mehmon bo‘ladi. Saroydagi U Isabellaning e'tiborini tortadi, ammo hech kim undan

foydalana olmasligini bilgach, shunchaki bezak uchun qo'yilgan degan xulosaga keladi. Oradan bir necha
hafta o‘tib, saroyga kelgan general Likoshinga ham U g'alati va ortiqchadek tuyuladi.
Diqqat savol: U nima?
Javob:Pianino
Izoh: Xuddi “рояль в кустах” (Bo’tazordagi royal) iborasidagidek royal saroyda ortiqcha, tushunarsiz va
mantiqan begona edi.
Zachot: Royal; fortepiano; klavesin
14-savol:
Xiva xonligidagi sayohati davomida Ular tomonidan Isabellaga umrining oxirigacha organ chaluvchi bo’lib
ishlash taklif qilinadi.
Diqqat savol: Ularni bir yoki ikki so’zda aniq yozib bering.
Javob:Nemis mennonitlari
Izoh: Mennonitlar hayotida cherkov muhim o'rin tutgan, shu sababli Xivada organ chalishni biluvchi inson
ular uchun qadrli edi.
Zachot: mennonitlar
15-savol:
Qadimdan O'rta Osiyo xalqlari Navro'z sayllari vaqtida turli tomoshalar, madaniy va ko'ngilochar
marosimlar o'tkazishgan. Shunday tadbirlardan biri bo'lgan aspakbozi haqida gapirar ekan, sharqshunos
olim Mateush Klagish IKSni esga oladi.
Diqqat savol: IKS o'rnidagi xorijiy qo'shma so'zni toping.
Javob:Xobbixorsing
Izoh: Aspakbozi raqsi nomi "aspak" - "kichik ot" va "bozi" - "o'yin" so'zlaridan tashkil topgan, raqs uchun
yog'och otning boshi ko'rinishdagi inventardan foydalaniladi. Yevropalik olimga bu raqs xobbixorsing
mashg'ulotini eslatib yuboradi.
Zachot: Aniq javob
16-savol:
Kembriya davrida yashagan va dengiz tubidagi loy bilan oziqlangan Fieldia [fildiya] chuvalchangining nomi
19-asrda yashagan amerikalik tadbirkor Sayrus Fild bilan bog'liq. Qizig'i, bu chuvalchang uzunligi atigi 5 sm
bo'lgan ekan.
Diqqat savol: Sayrus Fild qaysi ishi uchun Parijdagi xalqaro ko'rgazmada Gran-priga va AQSh
Kongressining oltin medaliga sazovor bo'lgan?
Javob:Atlantika okeani orqali birinchi telegraf kabelini yotqizgani uchun
Izoh: Sayrus Fild boshqa tadbirkorlar bilan birgalikda "Atlantika telegraf kompaniyasi"ga asos solgan va
1858-yilda Atlantika okeani orqali birinchi telegraf kabelini yotqizgan.
Zachot: Okean/dengiz ostidan kabel o’tkazilishi bilan bog'liq javoblar
17-savol:

Filmda narkotik savdosi bilan qamalgan mahbuslar yetakchisining laqabi IKS. U doim vaziyatni nazorat qilib
turadi, maslahatlar beradi. Qamoqxonadan tashqarida turli moddalar tayyorlovchi laboratoriyasi ham
bo'lsa ajab emas. Ilk bor rassom Pyer Kyullifor tomonidan yaratilgan IKS ning taxminiy yoshi 500-600
oralig'ida.
Diqqat savol: IKS ni ikki so’zda aniq yozib bering.
Javob:Ota Smurf
Izoh: Smurflar seriyasi - Peyo taxallusi bilan ijod qilgan belgiyalik rassom Pyer Kyullifor tomonidan
chizilgan. Koreyadagi ayrim qamoqxonalarda jinoyat klassifikatsiyasi maxbuslar kiyadigan kiyimdagi
raqamli yorliq rangiga ham ta'sir ko'rsatadi. Narko-jinoyatchilar moviy rangli yorliq taqadilar. Aynan shu
rangdan kelib chiqib to'da boshlig'iga Ota Smurf laqabi berilgan.
Zachot: Smurf
18-savol:
Mett Heygning “U” deb tarjima qilish mumkin bo’lgan asarida, o'zga sayyoraliklar bir olimni o’g’irlab, uning
qiyofasidagi o'z vakillari bilan almashtirishadi. Kelgindi endi insoniy majburiyatlarini bajarishi, yerliklarga
o'xshashga harakat qilishi va jamiyat hayotiga maksimal moslashib, o'z missiyasini yakunlashi kerak
bo’ladi. Bunda o’zga sayyoralik albatta turli qiyinchiliklarga duch keladi. Boshqa "U" 1970-yilda “Yosh
Gvardiya" nashriyotida chop etilgan.
Diqqat savol: U bilan almashgan uchta so'zni yozib bering.
Javob:Odam bo'lish qiyin
Izoh: O’zga sayyoralik oddiy qilib aytganda odam bo’lishga harakat qiladi. O’lmas Umarbekovning ham shu
nomli asar mashxur.
Zachot: Aniq javob
19-savol:
Savolda U so’zi bilan bir necha so’z almashtirilgan.
Vladimir Rayevskiyning aytishicha, 1934-yilning o’zidayoq natsistlar Germaniyasida 10 million qadoq U
sotilgan. Bu albatta normadan bir necha bor katta ko’rsatkich edi.
Diqqat savol: Kim 1946-yilda modellik agentligi rahbari Emmelin Sniveli maslahati bilan UNDAN
foydalanishni boshlagan?
Javob:Merilin Monro
Izoh: U so’zi bilan – “och rangli soch bo’yog’i” so’zlarini almashtirgan edik. Ya’ni, natsistlar hukumatga
kelganidan keyin tashqi ko’rinish bilan bog’liq siyosatini ilgari sura boshlashgan. Unga ko’ra haqiqiy oriylar
oq rangli tana, och rangli soch, ya’ni blond rang, ko’k rangli ko’zlar va h.k. tashqi ko’rinishga ega bo’lishi
muhim o’rin tutgan. Shu sababli bunday bo’yoqqa talab ham oshib ketadi. Mashhur aktrisa Merilin
Monroning sochlari aslida boshqa rangda bo’lgan, keyinchalik mashhur blond rangga bo’yagan ekan.
Zachot: Norma Jin Beyker; Monro
20-savol:

IKS bilan atoqli ot qatnashgan bir necha so'zlar almashtirilgan.
Hazil izohda, 19-asr oxirida Samarqandda olingan ushbu fotografiya “xuddi IKS paytida olingan” deb
ta'riflangan. Turli yillarda IKS - Avstraliya va Namibiyada amalga oshirilgan.
Diqqat savol: IKSda tilga olingan bir bo’g’inli atoqli otni yozib bering,
Javob:Maks
Izoh: IKS – “Telba Maks”ni su'ratga olish jarayoni. Sayyor sirk guruhini telegram kanallardan biri “Telba
Maks” filmini suratga olish jarayoniga qiyoslagan.
21-savol: Блиц
1.
Yigirma birinchi savol: Blits
U ma’lum yoshga yetgan kunida 6 marotaba o’q yegan, biroq shunda ham tirik qolgan.
O’ziga taxallus tanlashda ushbu voqeadan va Atlantadagi “qo’lga o’rgatilmagan” deb aytish mumkin
bo’lgan hayotidan kelib chiqqan.
Diqqat savol: 1992-yilda tug’ilgan inson taxallusini yozib bering
Javob:21 Savage
Izoh: Reper 21 yoshiga to’lganida suiqasd qurboni bo’ladi va 6 marotaba o’q yeydi. Ammo yakunda tirik
qoladi. Qo’lga o’rgatilmagan, ya’ni yovvoyi hayoti sababli taxallusiga “Savage” so’zini qo’shadi
2.
“Mening barcha o’g’illarim” nomli spektaklda bila turib zavodga nosoz samolyot qismlarini yuborgan odam
haqida hikoya qilinadi.
Diqqat savol: Ushbu spektakldan ilhomlangan Tayler keyinchalik sheriklariga qanday nomni taklif
qilgan?
Javob: Twents one pilots

Izoh: Spektaklga ko’ra, bila turib zavodga nosoz samolyot qismlarini yuborgan odam tufayli Ikkinchi Jahon
urushi paytida 21 uchuvchi halok bo‘ladi. Bu esa guruh solistini ilhomlantiradi.
3.
Har narsadan hikmat qidiradigan jurnalistlar U vafot etgan 12-sana va sentyabr oyiga, shuningdek
Pskentdan manzilgacha bo’lgan masofaga ham e’tibor qaratishgan.
Diqqat savol: Uning taxallusini yozib bering
Javob:Radius 21
Izoh: Shaxzod G’ulomov vafot etgan sananing yig’indisi 21 ekanligi, shuningdek u vafot etgan joydan
Bo’kagacha 21 kilometr ekanligi – ayrim qiziquvchilarning diqqatini tortgan.
22-savol:
Savolda IKS va IGREK so'zlari almashtirish.
IKS ning IGREK deb nomlangan navi o’z nomini uzunchoq va uchiga tomon ingichkalashib boruvchi shakli
uchun olgan. 2024-yilda boshqa IKSning IGREK darajasiga yetganligi ma'lum qilindi.
Diqqat savol: IKS va IGREK o'rnidagi so'zlarni yozib bering.
Javob:Uzum, yakkashox
Izoh: Uzum donalari shoxni eslatib yuborgani bois, “Yakkashox” deb nomlangan. 2024-yilda yurtimizda
faoliyat olib boruvchi Uzum kompaniyasi qiymati 1 milliard dollardan oshib, O‘zbekistondagi birinchi
"yakkashox" kompaniyaga aylandi.
Zachot: Uzum, Unicorn
23-savol:
Venetsianovning “Xirmon” kartinasida dehqonlar ish jarayonida emas, balki atayin rassom chizishi uchun
turib bergandek ko'rinadi. Bunga qahramonlarning statik va biroz notabiiy figuralari hamda ULARning
SHUNDAYligi asos bo'la oladi. Shahrimizdagi bir maishiy xizmat turini ko'rsatuvchi shoxobcha “SHUNDAY
ULAR” deya nomlanadi.
Diqqat savol: SHUNDAY ULAR o'rnidagi ikki so'zni yozib bering.
Javob:Toza kiyimlar
Izoh: Tabiiy holatda dehqonlarning ust-boshi kir bo'lishi kerak edi, biroq Venestianovning kartinasida
dehqonlar kiyimlari toza. Kimyoviy tozalash xizmatlarini taqdim etuvchi shoxobcha nomida o'z xizmati
natijasi aks etgan.
Zachot: “Toza” so’zi sinonimlari bilan

24-savol:
Bu insonning badiiy nashrlarida Mulla Abbos Faransaviy Toshkandiy taxallusidan ko'proq foydalanishiga 19-
asr ikkinchi yarmida Yevropadagi ta'limning dunyoqarashini o'zgartirgani va Toshkentni ikkinchi vatani
sifatida ko'rishi sabab sifatida qaraladi.
Diqqat savol: Ushbu inson kim?
Javob:[Ismoil] Gaspirali
Izoh: Ismoil Gaspirali taniqli publitsist bo'libgina qolmay mahoratli adib ham bo'lgan. 1871-yillarda
Sarbonnada ta’lim olgan ijodkor, o’z badiiy asarlarini ko'proq Mulla Abbos Faransaviy Toshkandiy taxallusi
ostida nashr qildirgan.
Zachot: Ismoil Gasprinskiy, Gasprinskiy
25-savol:
Diqqat, savol matnida ikki o’rinda bir so’zdan harflar tushirib qoldirilgan.
Etnograf olim Sherzod Iskandarov fikricha, O’zbekistonning voha viloyatlarida kelib chiqishi arab bo’lgan
insonlar ko’p uchraydi. Ma’lumotlarga ko’ra, yurtimizda mavjud uylarning asosiy qismi mazkur insonlar
yashaydigan hududlarga to’g’ri keladi. Arab tilida uy so’zini ifodalovchi so’z – “go’zallik” so’zini ifodalovchi
“Jamil” so’zi bilan bir o’zakka ega.
Diqqat savol: Harflari tushirib qoldirilgan so’zni asl holida yozib bering.
Javob:Tuya
Izoh: Arablar ko’p yashaydigan O’zbekistondagi hududlarda tuyalar ham ko’p ekanligi aniqlangan. Arablar
uchun tuya – eng go’zal jonzot. Shu sababli arab tilidagi tuyani ifodalovchi “Jamal” so’zi va go’zallikni
ifodalovchi “Jamil” so’zi bir o’zakka ega.
Zachot: Aniq javob
26-savol:
Nazorat qilish qiyin bo’lgan, jaxldor tuyalar haqidagi o’zbek maqolida BU INSON nomi ham uchraydi.
Afsonaga ko’ra, yurtimizdagi Chortoq tumanida BU INSON qo’li bilan yerni qazgan joyda muqaddas buloq
paydo bo’lgan.
Diqqat savol: BU INSON kim?
Javob:Uvays Qaroniy
Izoh: Maqolda “Xudo urgan tuyani Vaysulqaro ne qilsin” deyiladi. Vaysulqaro – Uvays Qaroniyning
o’zgargan shakli. Bu inson tuyakashlarning homiysi ham sanalgan. Namangandagi Sulton Uvays Qaroniy
majmuasi yuqoridagi afsona tufayli paydo bo’lgan deyiladi.
Zachot: Vaysul Qaroniy, Vaysulqaro
27-savol:
Abdulla Qahhor hikoyasida xotini UNDAN xalos bo’lib kelgani uchun, eri xotinini yana turmushga
chiqmoqchi deya gumon qiladi. “Daqiqa qadri” asaridan ma’lumki, xotinlar UNI ichimlik yordamida
aniqlashgan.
Diqqat savol: U nima?
Javob:Buqoq

Izoh: Qadimda sovchilar bo’lajak kelinda buqoq bor yoki yo’qligini unga suv ichirib ko’rib aniqlashgan. Bu
haqida o’n yilcha oldin “Zakovat” teleo’yinida savol o’ynalgan edi. Qahhor hikoyasida, buqoqni oldirib
tashlagan xotinidan, yuqoridagi sabab tufayli, eri gumon qiladi.
Zachot: Zob
28-savol:
O’tgan asrning 90-yillarida yozilgan she’rning takrorlanuvchi qismida shunday deyiladi:
Osmon to’la havolar,
Faqat menga yetmaydi.
Xurshid Davron ushbu she'rni o'lan sadolari ostida qo'shiq qilib kuylagan Muhammadkarim Soipovga
rahmat aytgan.
Diqqat savol: She'r muallifini toping.
Javob:Shavkat Rahmon
Izoh: Muhammad Yusufning “Lolaqizg'aloq” she'ri Shavkat Rahmon xotirasiga atab yozilgan. Undagi
“Menga esa havo yetmaydi, xolos” jumlalari Shavkat Rahmonning “Nodirajon, Shoirajon” she'ridagi shu
jumlalarga havoladir. Shoir bu she'rini umrining oxirida qizlariga murojaat sifatida yozgan.
Zachot: Rahmonov Shavkat
29-savol:

Savolda bir necha so'z BU ISHNI QILISH so'zlari bilan almashtirilgan.
Qizig'i, Britaniyalik dizayner Uilyam Uorrenning ushbu mebel modeli "Hayot uchun javonlar" deb
nomlanadi. Modelning o'ziga xosligi shundaki, keyinchalik undan BU ISHNI QILISH mumkin. Namanganlik
usta Abdulahad Jamoliddinovning aytishicha, BU ISHNI QILISHDA Toshkentdan tushadigan buyurtmalarda
ko'p qavatli binolardagi xonadonlar eshiklari va liftni ham inobatga olish kerak ekan.
Diqqat savol: BU ISHNI QILISH o'rnidagi so'zlarni yozib bering.
Javob:Tobut yasash
Izoh: Mebel inson hayotlik chog'ida ham, vafotidan keyin ham hizmat qiladi. Abdulahad ismli duradgorning
aytishicha, Toshkentdagi ko'p qavatli binolarda tobutni tashishda noqulayliklar yuzaga kelmasligi uchun
muayyan o'lchamlarga rioya qilish kerak ekan.
Zachot: Tobut yig’ish; tobut tayyorlash
30-savol:
Kreativ prodyusserning aytishicha, 2024-yildan boshlab taqdim qilingan loyihaga nom tanlashda millat
nomining bir qismidan va millatlararo ismdan foydalanilgan. Shuningdek, ikkisi ham barcha tillarda
aytishga qulay bo’lganligi inobatga olingan.
Diqqat savol: Loyiha nomini yozib bering
Javob:Bek va Lola
Izoh: “Bek va Lola” multseriali nomidagi Bek ismi “o’zbek” so’zidan olingan, Lola esa millatlararo ism va
ikkisi ham barcha tillarda aytishga qulay bo’lganligi bois, shu nomlar qo’yilgan ekan.
Zachot: Aniq javob
31-savol: Дуплет
1.
Duplet
Qozoq reperi Alixat Tanatarov qo’shig’ida, qahramon o’z uyini xuddi U o’z darvozasini qo’riqlagani kabi
qo’riqlashini aytadi.
Diqqat savol: 2003-yilda tug’ilgan Uni toping
Javob:[Temirlan] Anarbekov
2.
Mulla Tursunboy hikoyasida, arablarda ham o’zbeklar qoni borligi aytilib, hazil qilinadi. Bunga izoh sifatida,
so’ngi yillardagi uchrashuvlarda arablarning Uni ko’p bora ayaganligi keltiriladi.
Diqqat savol: 1991-yilda tug’ilgan Uni toping
Javob:[O’tkir] Yusupov
Izoh: Reper Alixat o’zining “Go” nomli taronasida, o’z uyimni xuddi Anorbekov darvozasini qo’riqlagani kabi
qo’riqlayman, deydi. Temirlan Anarbekov o’tgan yili chempionlar ligasida ajoyib o’yin o’tkazib, penaltilarni

qaytargani va darvozasi dahlsizligini maksimal darajada qo’riqlagani tufayli jamoat e’tiboriga tushgan edi.
Hikoyada arablar ham xuddi o’zbek futbolchilari kabi darvozaga yaxshi tepa olmasligi kinoya qilinadi.
Yozuvchi Qatar bilan o’yinni eslar ekan, O’tkir Yusupovni arablar ayashayotganini aytadi.
32-savol:

Qarishingizda Erster Band nashriyoti chiqargan kitob muqovasining bir qismini ko’rib turibsiz. Bu muqova
ilk bor 1918-yilda chop etilgan asarga tegishli. Unda asar muallifi shu ko’rinishda tasvirlangan.
Diqqat savol: Asar nomini ikki yoki uch so’z bilan yozib bering.
Javob:“Yevropaning botishi”
Izoh: Germaniyalik faylasuf Osvald Shpenglerning bu falsafiy asari tarixning davriyligi haqida bo’lib,
madaniyat va sivilizatsiyaning qarama-qarshiligi haqida so’z boradi. Kitob muqovasida muallifning
yarmigacha berkingan boshi quyosh botishini ham eslatib yuboradi.
Zachot: “Yevropaning soʻnishi”, “Yevropa zavoli”, “Yevropa quyoshining so’nishi”, “Yevropa quyoshining
botishi”, “Ga’rb dunyosining botishi”, “Закат Европы”, “Der Untergang des Abendlandes”, “Закат
Западного мира”
33-savol:
1960-yillar oxiridagi mushoiralardan birida BU ijodkor “O‘zbek bo‘lib tug‘ilmasaydim, ko‘rmas edim
bunchalar xorlik” deb boshlanadigan isyonkor ruhdagi she’rini o‘qiydi. Shundan so’ng UNI KGB kuztuvga
oladi va tez orada majburan bir muassasaga joylashtirishadi.
Diqqat savol: 1960-yillar oxirida BU ijodkor bilan birga universitatni tugatib, keyin radioda birga ishlagan,
hatto Astraxan viloyatida joylashgan Kapustin-Yar shahridagi harbiy qismda ham bir muddat birga xizmat
qilgan boshqa ijodkor kimligini yozib bering.
Javob:Tohir Malik
Izoh: Doimiy ravishda KGB ta’qibi ostida bo‘lgan shoir Asqar Qosim bunday bosimga chiday olmaydi va
1985-yilda o‘z joniga qasd qilib, vafot etadi. Keyinchalik, "Shaytanat" asarida Tohir Malik do’sti Asqar
Qosim obrazini Anvar nomi bilan kiritishga qaror qiladi. Filmda ham shoirning “Alvido” she'rini eshitish
mumkin.
Zachot: Tohir Xabilov, Tohir Abdumalikovich
34-savol:
Amir Temur tomonidan qo'l urilgan yangiliklardan qanchalik xabari bo'lganligi noma'lum bo'lsada, Alisher
Navoiy asarlarida shuningdek “Zurrofa” va “dabboba” atamalarini uchratish mumkin. “Zurrofa” va
“dabboba” bilan bir qatorda, shuningdek arablar qush nomi bilan atagan, natijada bizga ham kirib kelgan
nom ham uchraydi.
Diqqat savol: Shu qush nomini yozib bering
Javob:Rux
Izoh: Navoiy asarlarida shaxmat sipohlari nomlari ham keltirib o'tilgan. Zurrofa bilan dabboba — jirafa va
ayiq bo'lib, o'sha paytlarda shaxmatda shunday sipohlar ham mavjud bo'lgan. Balki Navoiy bunda Amir
Temur yaratgan shaxmat sipohlarini nazarda tutgandir. Tilimizda "Tura" ham deb ataladigan "Rux"ning
nomi arablardan kirib kelgan bo'lib, afsonaviy rux qushi sharafiga nomlangan.
35-savol:
Folklorshunos Grigoriy Potaninning yozishicha, USHBU PERSONAJ nomi qipchoqcha “ogʻiz” va “ilon”
leksemalarining birikishidan hosil boʻlgan hamda duch kelgan narsani yeb-yutib yuboradigan maxluqni
anglatadi. Bu fikrlarga personajning mashhur jumlasi ham isbot bo'lishi mumkinligi aytiladi.
Diqqat savol: Gap qaysi personaj haqida ketmoqda?
Javob:Yalmog'iz
Izoh: “Yalma” va “ag'iz” so'zlari birikishi va tovush o'zgarishi natijasida Yalmog'iz atamasi vujudga kelgan.
Yalmog'izning “Gar saloming boʻlmasa, ikki yamlab bir yutardim!” degan mashhur gapi ham ushbu
etimologik nazarni tasdiqlaydi.
36-savol:
Mulla Tursunboy hikoyasida o’zbek futbolchilariga o’yin paytida maksimal kurashish kerakligi, to’p
shunchaki oyog’iga kelib qolmasligi ta’kidlanar ekan, axir futbol to’pi IKS emasligi aytiladi. “IKS” asosida
suratga olingan filmda bosh qahramon Mirjalol va Azamatni yaxshiroq futbol o’ynashga da’vat qilar ekan,
oliy ligaga chiqish kerakligini aytadi.
Diqqat savol: Ushbu film nomini yozib bering
Javob:Chantrimore
Izoh: Hikoyada futbol to’pi - anoyining jaydari olmasi emasligi aytiladi. Erkin A’zamning shu nomli asarida
bosh qahramon Ramazon stadionga chiqib, Mirjalol va Azamat ismli futbolchilarni yaxshiroq o’ynashga
chaqiradi.
Zachot: Aniq javob

@zakovat_savollarii
@zakovatklubi.uz

Savol: Ushbu qo‘shiq nechanchi yilda Gremmi mukofotining “Yilning eng yaxshi qo‘shig‘i”
nominatsiyasida g‘olib bo‘lgan?
Javob:1984-yilda.
Izoh: Sting bu qo‘shiqni yozishda kuzatuv, nazorat va “katta aka” g‘oyasidan ilhomlanganini aytgan.
Matnda oshiqning sevgilisining har bir nafasi va harakatini kuzatib borishi tasvirlanadi. Qiziq tomoni
shundaki, 1983-yilda chiqqan qo‘shiq 1984-yilgi Grammy marosimida “Yilning eng yaxshi qo‘shig‘i”
yo‘nalishida g‘olib bo‘lgan.

3-savol:
Klaustrofobiya – lift, MRT apparati kabi tor joylardan qo‘rqish bilan tavsiflanadigan holat hisoblanadi.
Podkastlardan birida, klaustrofobiyaning sababi sifatida tor joylar insonga Uni eslatishi aytiladi. Kreativ
dizaynda ishlangan Ulardan biri tuxum shaklida bo‘lgani esa biroz paradoksal.
Savol: Matnda ikki o‘rinda harflari tushirib qoldirilgan so‘zni asl holida yozib bering.
Javob:Tobut.
Izoh: Klaustrofobiyada tor joylardan qo‘rquv hissi tobut bilan bog‘liq assotsiatsiya orqali tushuntiriladi.
Tobutning hayot va tug‘ilish bilan bog‘lanadigan tuxum shaklida ishlanishi mazmunan paradoksal holatdir.

4-savol:
Mashhurlarning qimmatbaho avtomobil kolleksiyalari haqidagi maqolaga “IKSdagi millionlar” deb
sarlavha berilgan. “Mashhur kompaniyalar yo‘lini bersin” deya asos solingan startaplar platformasining
nomida ham IKS so‘zi uchraydi.
Savol: IKSni o‘zbekcha bo‘lmagan so‘zda yozib bering.
Javob:Garaj.
Izoh: “Garajdagi millionlar” sarlavhali maqolada mashhurlarning qimmatbaho avtomobil kolleksiyalari
haqida so‘z boradi. Mashhur kompaniyalar ham o‘z ishlarini aynan garajda boshlashgan.
5-savol:

O‘zbekiston Superligasining 2026-yilgi mavsumiga yo‘llanmani qo‘lga kiritgan bir futbol klubining
videoroligida ushbu kadrni ko‘rish mumkin.
Savol: Qaysi klub?
Javob:Lokomotiv.
Izoh: “Lokomotiv” — “O‘zbekiston temir yo‘llari” aksionerlik jamiyati homiyligidagi jamoa. Videorolikda
“Temiryo‘llar — iqtisodiyotning qon tomiri” degan mashhur ta’rifga ishora qilingan bo‘lib, kadrda temiryo‘l
tarmog‘ining qon tomirlariga o‘xshatilishi tasvirlangan.
6-savol:
“Formula-1” bo‘yicha Mayami Gran-prisi oldidan haydovchilar Ulardan yasalgan avtomobillarda parad
uyushtirishdi. Bu xabarga hazil izohlardan birida “Ferrari nihoyat “Konstruktorlar kubogi”ni yutish
imkoniga ega bo‘ldi” deyilgan.
Savol: Ularni bir yoki ikki so‘zda yozib bering.
Javob:Lego [bo‘laklari].
Izoh: “Formula-1”da mavsum yakunida eng yaxshi jamoa “Konstruktorlar kubogi”ni qo‘lga kiritadi. So‘nggi
yillarda bu borada omadi kelmayotgan Ferrari jamoasi haydovchilari Lego konstruktorlaridan yasalgan
bolidlarda parad qilgani sababli, “Ferrari nihoyat konstruktorlar bilan ishlayapti” mazmunida hazil qilingan.
7-savol:

Tarqatma materialdagi Rossiyalik xokkeychi Andreyning familiyasi noodatiy tuyuladi. Manbalarga ko‘ra, bu
familiya tug‘ma nuqson bilan emas, balki uning bobosi Arman genotsidi davrida bir nechta barmoqlarini
yo‘qotgani bilan izohlanadi.
Savol: Xokkeychining familiyasini to‘liq holda yozib bering.
Javob:Altibarmakyan.
Izoh: “Altibarmakyan” familiyasi etimologik jihatdan “olti barmoqli” ma’nosini beradi. Dastlab bu laqab
sifatida paydo bo‘lib, keyinchalik familiyaga aylangan. Familiya Andrey Altibarmakyanning bobosi boshidan
kechirgan tarixiy fojea bilan bog‘liq.
Zachot: Oltibarmakyan.
8-savol:
Bir versiyaga ko‘ra, qadimda shoh Sulaymon ibodatxonasi qurilishi paytida arxitektor Adoniram ishchilar
tomonidan BETA yordamida o‘ldirilgan. Biroq ishchilar o‘z jinoyatini yashira olishmagan. Shu sababli BETA
hukm ramziga aylangan.
Savol: BETA bilan almashgan so‘zni yozib bering.
Javob:Bolg‘a.
Izoh: Sud jarayonida bolg‘aning urilishi yakuniy qarorni anglatadi. Sudya bolg‘achasi (gavel) ramzi kelib
chiqishini Adoniram haqidagi ushbu rivoyat bilan bog‘lovchi versiya mavjud.
9-savol: Дуплет

1. Viktor Pelevinning “Empire V” asari bosh qahramoni U hisoblanadi.
Savol: Uni kelib chiqishi eski slavyancha so‘zda yozib bering.
2. Ikkinchi tarqatmada Jennie va Tame Impala ijrosidagi qo‘shiqdan parcha keltirilgan.

Javob:Vampir.
Izoh: Viktor Pelevin asar nomini tanlashda inglizcha vampire so‘zi bilan “Empire V” yozilishi o‘rtasida o‘ziga
xos anagramma qilgan. “Vampir” so‘zi eskislavyan tilidagi so‘zdan kelib chiqqan.

Ikkinchi tarqatmada Jennie va Tame Impala ijrosidagi qo‘shiqdan parcha keltirilgan.
Savol: Nuqtalar o‘rnidagi atoqli otni yozib bering.
Javob:Drakula.
Izoh: “Vampir” so‘zi eskislavyan tilidagi so‘zdan kelib chiqqan. Ikkinchi savolda esa Drakula so‘zi
qo‘shiqdagi spectacular so‘zi bilan qofiyadosh tarzda kelgan.

10-savol:
Adabiyotshunos Hamid Qurbonboyev Ushbu xalq dostonining ko‘plab baxshilarimiz tomonidan ijro etilishi
sababi sifatida, ilgarilari baxshilarning iste’dodi shu dostonni ayta olishiga qarab belgilanganligini keltirib
o‘tadi. Hazilga ko‘ra, bu dostonni har sutkada foizga pul oladigan odamlar sevib o‘qiydi deyiladi.
Savol: Bu qaysi doston?
Javob:Kuntug’mish.
Izoh: Adabiyotshunos “Kuntug’mish” dostoni juda ko‘plab baxshilar og’zidan yozib olinganligining sababi
sifatida baxshilar iste’dodi shu doston bilan baholangan degan ma’lumotni keltiradi.
11-savol:
Qozoq kinoijodkorlari tomonidan ishlangan “Zamanback” nomli filmda bosh qahramon birnecha yil ortga
qaytib, yoshlikdagi ota-onasi va ularning do‘stlari bilan uchrashadi.
Savol: Personaj aynan necha yil ortga qaytib qoladi?
Javob:30 yil.
Izoh: Film nomi va syujetidan sezganingizdek, bu film mashhur “Kelajakka qaytib” filmining qozoqcha
varianti hisoblanadi. “Kelajakga qaytib” franshizasida ham Marti Makflay 30 yil oraliqdagi vaqt bo‘ylab
sayohat qiladi.

12-savol:
Savol matnida bir so‘zdan harflar tushirib qoldirilgan.
“Vinland haqida saga” animesida Leyf Eriksson ismli personaj bolalarga dengiz ortida yangi yerlar borligi,
hatto mahalliy aholi bilan uchrashganligi haqida so‘zlab beradi. Bir-birining tilini tushunishmasada darrov
do‘stlashishgani va qo‘lidagi Uni sovg‘a sifatida olganini ham aytadi.
Savol: Matnda harflari tushirib qoldirilgan so‘zni asl holida yozib bering.
Javob:Trubka
Izoh: Leyf Eriksson Kolumbdan oldin Amerikaga borgan ilk vikinglardan hisoblanadi. Vikinglar Amerika
yerlarini Vinland deb atashgan.
13-savol:
O‘rta asrlarda Nyufaundlendda haqiqatdan ham uzum o‘sgan bo‘lishi mumkinligi, yoki qorag‘atdan vino
tayyorlash odati Bu toponim nomining kelib chiqishiga sabab bo‘lgan degan versiyalar mavjud.
Savol: Gap qaysi toponim haqida ketmoqda?
Javob:Vinland.
Izoh: 12-savolda biz Vinland hududi haqida eslab o‘tgan edik. Vikinglar Amerikaga borgach bu yerlarni
Vinland (vino yerlari yoki uzumzor yerlar) deb atashgan. Lekin ular borgan hozirgi Kanada hududlarida
uzum o‘sishi qiyin holat.
14-savol:

Atsteklar e’tiqodiga ko‘ra, Ksolo it zoti marhumlarning ruhini o‘liklar dunyosiga kuzatib boradi.
Savol: 2017-yilda chiqqan qaysi manbada aynan shu zotdagi itni ko‘rishimiz mumkin?
Javob:Koko siri.
Izoh: Multfilm voqealari Meksikadagi o‘liklar dunyosi bilan bog‘liq bo‘lib, bosh qahramon bilan birga u
dunyoga o‘tuvchi it ksolo zotidan tasvirlangan. Bu detal atsteklar e’tiqodidagi “ruhlarni kuzatib boruvchi it”
motiviga bevosita ishora qiladi.
15-savol:

Atsteklar e’tiqodiga ko‘ra, Ksolo itlari marhumlarni o‘liklar dunyosiga kuzatib boradi. “Koko siri”
animatsiyasida ksolo zotli itning laqabi U. Boshqa bir U XIII asrda tug‘ilgan ijodkor ismi.
Savol: Uni yozib bering.
Javob:Dante.
Izoh: “Koko siri” multfilmida bosh qahramonga hamroh bo‘ladigan Ksolo itining laqabi Dante bo‘lib, bu nom
Dante Aligeriga ishora qiladi. Dante Aligerining “Ilohiy komediya” asari ham o‘liklar olamiga sayohat motivi
bilan mashhur.
16-savol:
Dmitriy Medvedev ijtimoiy tarmoqdagi postlaridan birida Rossiya va AQSh o‘rtasida yadroviy kuchlarni
cheklovchi kelishuv endi qolmaganini ta’kidlar ekan, mashhur serialdagi iboradan foydalanadi.
Savol: O‘sha iborani yozib bering.
Javob:Qish yaqin.
Izoh: Yadroviy qurollarni cheklovchi kelishuvlarning yo‘qligi dunyo yadroviy urush boshlanishi mumkin
bo‘lgan eng xavfli holatlardan birida ekanini anglatadi. Medvedev bu fikrni kuchaytirish uchun “Taxtlar
o‘yini” serialidagi mashhur “Winter is coming” iborasidan foydalangan. Bu yerda ibora yadroviy urushdan
keyin yuz berishi mumkin bo‘lgan “yadroviy qish”ga ishora sifatida ishlatilgan.
Zachot: Winter is coming; Зима близко.
17-savol:
Jyul Vernning “Sirli orol” asari asosida suratga olingan filmning ruscha dublyajida cho‘kayotgan oroldan
qutulish uchun Uni topish kerakligi aytiladi. Shunda qahramonlardan biri: “Qanday qilib rok guruhi bizni
qutqarishi mumkin?” – deya hayron bo‘ladi.
Savol: U nimaligini toping.
Javob:Nautilus kemasi.
Izoh: Film syujetiga ko‘ra, oroldan ketish uchun Kapitan Nemo yashiringan suvosti kemasini topish zarur
bo‘ladi. Bu kema – Nautilus. Jyul Vernning boshqa mashhur asaridagi mashhur kema. Rus tilida esa
Nautilus Pompilius nomli mashhur rok guruhi mavjudligi sababli, “Nautilus” so‘zi noto‘g‘ri tushunilib, kulgili
dialog yuzaga keladi. Shu bois bu hazil faqat rus dublyajida uchraydi.
Zachot: Nautilus.
18-savol:

Tarqatmada yapon animesidagi olovni boshqara oluvchi personaj berilgan. Epizodlardan birida bu
personajni ilk bor ko‘rgan bosh qahramon uni IKS deb ataydi. IKSning oxirgi faolligi 1708–1709-
yillarga to‘g‘ri keladi.
Savol: IKS o‘rnidagi nomni yozib bering.
Javob:Fudzi
Izoh: Yaponiyadagi mashhur Fudzi vulqonining tarixdagi so‘nggi katta faolligi 1707–1708-yillarda
kuzatilgan. Jujutsu Kaisen animesida esa olov bilan bog‘liq personaj ilk bor ko‘ringanda, bosh qahramon uni
ramziy tarzda Fudzi deb ataydi, bu olov va vulqon assotsiatsiyasiga ishora hisoblanadi.
Zachot: Fudziyama; Fudzi vulqoni.
19-savol:
Savolda bir so‘z boshqa so‘zni almashtirib keladi.
Xitoyliklar joriy yangi yil munosabati bilan o‘z uylarini Garri Potter franshizasidagi Drako Malfoy portretlari
bilan bezashdi. Bunga sabab Drako Malfoyning familiyasi xitoy tilida “omad keltiruvchi SIFAT” deb
tarjima qilinishidir.
Savol: Almashtirilgan so‘zni asl holida yozib bering.
Javob:Ot.
Izoh: Xitoy taqvimiga ko‘ra bu yil ot yili hisoblanadi. Savolda esa biz sifat so‘z turkumini ot bilan
almashtirdik.
20-savol:

Filipp Dik asari asosida yaratilgan syujetda bosh qahramon robotlar ham o‘ylash qobiliyatiga ega bo‘lsa,
nega inson emasmiz, degan falsafiy savol ustida qiynaladi. Biz qahramonning familiyasidan bir nechta
harfni tushirib qoldirdik.
Savol: Personajning familiyasini yozib bering.
Javob:Dekard.
Izoh: Qahramonning familiyasi Dekard fransuz faylasufi Rene Dekartning mashhur “Men fikrlayman, demak
mavjudman” g‘oyasiga ishora sifatida tanlangan. Asarda “o‘ylay oladigan robotni shunchaki mashina
deyish mumkinmi?” degan falsafiy savol paydo bo‘ladi.

21-savol:
“Zamanback” filmida bosh personaj 30 yil ortga qaytib qoladi va keyinchalik o‘z davriga qaytganida
uylanadi. Personaj uylanish paytida ushbu maqolga to‘g‘ri ma’noda amal qilganini aytadi.
Savol: Qaysi maqol?
Javob:Onasini ko‘rib qizini ol.
Izoh: Personaj 30 yil ortga qaytganida o‘zi uylanadigan qizning onasining yoshligini ko‘rib qaytadi va o‘z
davriga qaytgach o‘sha ayolning qiziga uylanadi.
22-savol:

Muhammadaziz Sodirov mental arifmetika bo‘yicha iste’dodi bilan tanilgan vunderkind hisoblanadi.
Tarqatma materialda Muhammadazizning bu iste’dodi ortidagi sirlari haqidagi maqola sarlavhasi.
Savol: Tarqatmada harflari berkitilgan so‘zni asl holida yozib bering?
Javob:Abakus-dabra.
Izoh: Abakus – arifmetik amallarni bajarish maqsadida yaratilgan qadimiy qurilma hisoblanadi. Maqola
sarlavhasida “abraka-dabra” sehrli so‘zlariga kreativ tarzda o‘zgartirish kiritilgan.
23-savol:
“Maqbul” nomli hind filmida Maqbul ismli bosh qahramon jinoyatchilar boshlig‘ining yaqin yordamchisi
hisoblanadi. Lekin sevgilisining gapiga kirib, jinoiy to‘da rahbari bo‘lish uchun boshlig‘ini o‘ldiradi.
Savol: Vikipediya maqolasida bu film qaysi klassik asar ekranizatsiyasi ekanligi aytilgan?
Javob:Makbet
Izoh: Film Uilyam Shekspirning “Makbet” asarining zamonaviy adaptatsiyasidir. Ijodkorlar bosh qahramon
ismini ham Makbetnikiga yaqin tanlashgan. Shekspir asarida ham Makbet xotini gapiga kirib qirol Dunkanni
o‘ldiradi.

24-savol:
Futbolchi Endrik Lion jamoasiga transfer qilingach, Real Madrid fan klub kanallaridan birida Endrik bilan
xayrlashuv uchun “Garri Potter” franshizasida ishlatigan iqtibosni bir harf o‘zgartirilgan holda e’lon qilindi.
Savol: O‘sha iqtibosni asl yoki o‘zgartirilgan holida yozib bering.
Javob:Dobbi endi ozod.
Izoh: Futbolchi Endrik Bobbi Charltonning muhlisiman degan so‘zlari uchun shu laqabga ega bo‘lgan.
Maqolada Garri Potter franshizasidagi “Dobbi endi ozod” frazasini bir harfga o‘zgartirishgan.
Zachot: Bobbi endi ozod.

@Zakovat_savollarii

Keng tarqalgan versiyadan farqli ravishda, Charlz Sherrilning murabbiyi aslida yumronqoziqlarni o‘rganib
chiqqan degan qarash ham mavjud. Keyinchalik Charlz Uni o‘ylab topgan. Uni ikki so‘zda yozib bering.
Javob:Pastki start.
Izoh: Ko‘pchilik sprinter Charlz Sherrill bu uslubni kengurulardan olganini ta’kidlaydi. Biroq, aslida ushbu
uslub yumronqoziqlardan o‘zlashtirilgan degan versiyalar ham bor. Suratdagi yumronqoziq ham sizga
huddi poygaga tayyor turgandek ko‘rindi deb umid qilamiz. Bugungi poygada esa hammaga omad tilab
qolamiz.
2-savol:
“Far Cry Primal” o‘yinida mamontlarni ovlash yoki hanjartish yo‘lbarslar bilan kurashish mumkin. O‘yin
uchun mahsus venja tili ham ishlab chiqilgan. Sababi mualliflar o‘yin sodir bo‘layotgan davr uchun protohind-yevropa tili JUDA QADIMIY deb hisoblashgan. Ushbu savol matnida almashtirilgan bir so‘zni yozib
bering.
Javob:Zamonaviy
Izoh: O‘yin mualliflari fikricha, bundan 6-7 ming yil avval ishlatilgan proto-hind-yevropa tili o‘yin settingi
uchun juda zamonaviylik qilar edi. Shu sababdan tilshunos olimlar yordamida proto-hind-yevropa tili
asosida yanada ibtidoiyroq eshitiluvchi venja tili ishlab chiqilgan.
Zachot: Yangi, manodosh javoblar
3-savol:
“Neftchi” jamoasining muvaffaqiyatli o‘yiniga Jamshid Iskanderov o‘ziga xos xissa qo‘shayotgani lekin
uning kuchi nimada ekanligini aniq tushuntirib bo‘lmasligi haqida aytilgan maqolada Jamshid jamoa uchun
X ekani aytilgan. Yuqoridagi gapda tushirib qoldirilgan 7 belgini yozib bering.
Javob:-faktor
Izoh: “X-faktor” deganda odatda inson yoki biror narsada boshqalardan ajralib turadigan, aniq tushuntirib
bo‘lmaydigan, lekin juda seziladigan o‘ziga xos kuch yoki joziba nazarda tutiladi.

4-savol:
Tarixchi Boris Golender hurmatga sazovor poytaxtlik insonlar haqida yozgan asarini “Mening Ikslarim”
deb nomlagan. Boshqa “Ikslar” Mixail Saltikov-Shedrin tomonidan yozilgan satirik asar bo‘lib, unda
Moskvadan uzoqda o‘z kirdikorlarini qilishga urunuvchi amaldorlar fosh qilingan. Ikslar o‘rnidagi 2 so‘zni
yozib bering.
Javob:Janob Toshkentliklar
Izoh: Mixail Saltikov-Shedrin 19-asr o‘rtalarida O‘rta Osiyoga tajovuz bo‘layotgan vaqtda Toshkentga
kelgan Rus kolonizatorlarini tanqidga oluvchi “Janob Toshkentliklar” asarini yozgan. Toshkent tarixini
o‘rgangan Boris Golender Toshkentlik mashxur insonlar haqidagi asarini “Mening janob Toshkentliklarim”
deb nomlagan.
5-savol:

Yaqinda “Starbaks” kompaniyasi ayiqcha shaklidagi stakanlarni sotuvga chiqardi. Haridorlar orasida ushbu
stakanga ega chiqishni ISTAGANLAR ancha ko‘p topilgani sababli, u mashxurlikka erishdi. Stakan nomini
to‘liq holda yozib bering.
Javob:Bearista
Izoh: Starbaks kompaniyasi stakanga nom tanlashda inglizchada “ayiq” yani “bear” va “barista” so‘zlari
bilan so‘z o‘yini qilgan. Savol matnidagi “istaganlar” so‘zi kichkina yordam edi.
6-savol:
Adibaning aytishicha, Donald Tramp prezidentga aylangach, davlat totalitarlikka aylanishni boshladi.
Oqibatda, Alfaning hikoyasi reallikka yaqinlashdi. Alfa kimligini unlilari bir xil so‘zda yozib bering.
Javob:Oqsoch
Izoh: Margaret Etvudning “Oqsoch hikoyasi” romanida AQShda totalitar tuzum tuzilgani haqida so‘zlaydi va
unda ayollar qul qilinib, farzand tug‘ishga majburlanadi. Oqsochning qizil kiyimi va oq qalpoqchasi Tramp
hukumatiga qarshi harakatlar ramziga aylangan.

7-savol:
Andre Rieu [Ryo] o‘z konsertlaridan birida ispan pasodabli “Espanya kanyi”ni ijro qilish vaqtida tomoshaga
noodatiy interaktiv element qo‘shadi. Natijada zaldagi SHUNDAY ayol tomoshabin o‘rnini tashlab qochishga
majbur bo‘ladi. Mashhur film so‘nggidagi shunday personaj rolini Olivia Dabrovska ijro etgan. Bu qaysi
film?
Javob:Shindler ro‘yxati
Izoh: Pasodabl korrida vaqti ijro etiladigan musiqa turi. Konsertda ushbu musiqa ijrosi vaqtida zalga buqa
kiyimini kiygan artistlar chiqib kelishadi. Va albatta qizil kiyimdagi ayolga tashlanishadi. Shindler royxati
filmi songgida oq-qora ranglar orasida faqatgina 3 yoshlik qizil kiyimdagi qiz rangli qilib ko‘rsatilgan. Ushbu
qizaloq rolini polshalik aktrisa Olivia Dabrovska ijro etgan.
8-savol:
Davom etamiz.
Nikita Xrushevni lavozimidan chetlashtirgan Brejnev va uning hamtovoqlari sobiq raisni izolyatsiya qilish
uchun maksimal resurslardan foydalangan. Xrushov Moskva viloyatidagi 35 gektarlik dala hovliga
joylashtirilgan, unga mahsus “Volga” avtomobili ajratilgan va katta pensiya belgilangan. Bu haqida
gapirgan Aleksandr Fayb so‘zlariga ko‘ra, Xrushev uchun majoziy ma’noda IKS barpo etilgan. Mashxur
manbada IKS ichida nima bor edi?
Javob:Qizil gul.
Izoh: Xrushevga ajratilgan mashina, katta pensiya va katta dachani bloger oltin qafasga qiyoslaydi.
Mashhur ruboiyda esa oltin qafas ichra esa qizil gul bitgan.
9-savol:
Savolda BU ISHNI QILISH boshqa so‘zlar bilan almashgan.
1925-yilgi g‘alabadan keyin o‘zining sevimli mashg‘uloti zerikarli bo‘lib borayotganini sezgan Xose BU
ISHNI QILADI. Xosedan 5,5 asrcha oldin BU ISHNI QILGAN inson kim?
Javob:Amir Temur
Izoh: O‘zining sevimli mashg‘uloti shaxmatning zerikarli bo‘lib borayotganini sezgan shaxmat bo‘yicha
uchinchi jahon chempioni Xose Raul Kapablanka o‘yinga yangi donalar qo‘shishni taklif qiladi. XIV asrda
shaxmat ixlosmandi bo‘lgan Amir Temur ham oddiy shaxmatdan zerikib, yangi donalar qo‘shilgan shaxmat
o‘yinini – Temur shaxmatini yaratgan. 8-savol Alisher Navoiyga bag‘ishlangan edi, 9-savol esa 9-aprel kuni
tavalludining 690 yilligi bo‘lib o‘tgan Amir Temur haqida bo‘ldi.

10-savol:
Turkiya va Bolqon mintaqasida keng tarqalgan asimmetrik ritmik tizim TEMUR deb ataladi va unda 2 zarbli
hamda 3 zarbli ritmik birliklar tez-tez almashib turadi. Savol matnida almashtirilgan, unlilari bir xil so‘zni
yozib bering.
Javob:Oqsoq.
Izoh: Asimmetrik tizimdagi musiqa ritmi huddiki oqsoqlanib yurayotgan odamni eslatib yuborgan. Amir
Temurning laqablaridan biri “oqsoq” bo‘lgani esingizda deb umid qilamiz.
11-savol:
Endryu Byord 2013-yilda “Archeology” [Arkeoloji] jurnalida maqolasi chiqqach ilm-fan olamida
mashhurlikka erishgan. Hatto National Geographic kanali Byordni “Ibtidolar: Insoniyatning sayohati” hujjatli
seriali suratga olish jarayoniga taklif etgan. Byord shuningdek Alfaning muallifi ham hisoblanadi. “Alfa”
so‘zi “ov qilish” manosini beruvchi so‘zdan kelib chiqqan. Alfa o‘rnidagi so‘zni yozib bering.
Javob:Venja
Izoh: Endryu Byord lingvist bo‘lib, u Far Cry Primal o‘yini uchun ishlab chiqilgan Venja tilining muallifi
hisoblanadi. Venja so‘zining manosi ov qilish ekan. Far Cry Primal o‘yinida qadimiy jonzotlarni ovlash
mumkinligi haqida 2-savolda aytib o‘tilgan edi.
12-savol:
Indoneziyalik Nitisemito 19-asr oxirida o‘zining qalampirmunchoq va kakao qo‘shib tayyorlangan
mahsulotini astma uchun davo sifatida reklama qilgan. Hozirgi kunda Indoneziya ushbu ko‘rsatkich
bo‘yicha eng yuqori o‘rinlarda ekanligiga ham Nitisemito sababchi ekanligi keltiriladi. Gap qanday
ko‘rsatkich haqida ketmoqda?
Javob:chekish.
Izoh: Nitisemito Kretekni – Indoneziyada mashxur bo‘lgan arzon tamaki turini o‘ylab topgan. Hozirgi kunda
Indoneziya eng ko‘p tamaki chekiluvchi davlat hisoblanadi.
Zachot: chekuvchilar soni va ma’nodosh javoblar.
13-savol:

Indoneziyada mashxur bo‘lgan “Kretek” sigaretlari - tarkibidagi qalampirmunchoq kabi qo‘shimchalar
sabab yonganida noodatiy tovush chiqaradi. Maqolada yozilishicha, IKSning paydo bo‘lishiga shu noodatiy
tovush sabab bo‘lgan ekan. IKSni unlilari bir xil so‘z qatnashtirib yozib bering.
Javob:Kretek so‘zi/Kretek nomi.
Izoh: Kretek so‘zi taqlid so‘z bo‘lib, sigaretni chekkandagi tovushdan kelib chiqqan.
14-savol:
Bir geymer bola o‘zining qiz bola tanishiga bergan IKS haqidagi savolga javoban quyidagilarni eshitadi:
“Avtomat Kalashnikov poverxnostnaya zakalka”, “Blyu-gem pichog‘i” va 4 ta “Titan” nakleykasi. Bularni
eshitgan yigitning kapalagi uchib ketadi. IKS o‘rnidagi bir bo‘g‘inli so‘zni toping.
Javob:Mahr
Izoh: Yigit qizdan mahrga nima so‘rashiga qiziqqanida, umumiy qiymati 2 mln AQSh dollaridan oshuvchi
buyumlarni eshitgach so‘z topolmay qoladi va “Undan ko‘ra gelik arzonku” deb hazil qiladi.
15-savol:

Tarqatmada nomi keltirilgan platforma kompyuter o‘yin dasturchilari, musiqachilar va boshqa ijodiy kasb
vakillarini iqtisodiy qo‘llab quvvatlash ya’ni donа́t qilish imkonini beradi. Platforma nomida almashtirilgan
ikki harfni toping.
Javob:Ko
Izoh: Platforma nomi Ko-fi bo‘lib, unda siz turli sohadagi ijodkorlarga “kofe uchun” donat qoldirishingiz
mumkin.
Zachot: Co, Ko-fi, Co-fi
16-savol:
O‘tgan asr 80-90-yillarida yosh adabiyotshunoslar gap o‘ynay boshlagan. Odatda Chimboydagi choyxonada
o‘tadigan bu yig‘inni yozuvchilar “Chimboy IKSI” deb atagan. Bunda ular o‘zlarining buyuk

o‘tmishdoshlaridan ilhomlanishgandi. IKS o‘rnidagi unlilari bir xil so‘zni yozib bering.
Javob:Gurung.
Izoh: XX asr boshlarida asos solingan jadidlar madaniy-ma'rifiy jamiyati “Chig‘atoy gurungi” deb
nomlangan.
17-savol:
Qanchalik g‘alati tuyulmasin, 2000-yilgi mashhur filmni suratga olish vaqtida rejissyor AQSh maxsus
kuchlari kapitani Richard Marsinkoni taklif qilgan. Marsinko bosh rol ijrochisiga qiynoqlarga dosh berish
sirlarini o‘rgatib, suratga olishga tayyorgarlikdagi noqulayliklar keltirib chiqargan psixologik qiyinchiliklarni
yengib o‘tishga yordam bergan. Diqqat savol, gap qaysi film haqida ketmoqda?
Javob:Grinch [rojdestvo ŏğrisi]
Izoh: Grinch obraziga tayyorgarlik Jim Kerri uchun juda qiynoqli bo‘lgan. Chunki grimm qilinishi uchun bir
necha soat o‘tirish kerak bo‘lar, bundan tashqari, burnidagi maska tufayli faqat og‘zidan nafas olishiga
to‘g‘ri kelardi. Grinch kostyumidagi jun esa qichishtirardi. Ammo qo‘llardagi qolqop tufayli tanani qichishga
imkon ham yo‘q edi. Bundan tashqari grimmni olib tashlash paytida teri ham shilinib ketardi. Bunday
qiynoqlarga chiday olmagan Kerri gonorarni foizi bilan qaytarishga rozi edi, ammo rejissyor Ron Hovard
vaziyatga noodatiy yechim topgan.
18-savol:
Ibrohim Mo‘minov Abu Rayxon Beruniy hayotini juda chuqur o‘rgangan. Jumladan, Sorbonna universitetida
ilk bor o‘zbek tilida olim haqidagi dokladini o‘qigan. Shu sababdan ham, USHBU IJODKOR 1973-yilda
Ibrohim Mo‘inovni konsultant sifatida yollagan. 1931-yilda tavallud topgan ushbu inson kim?
Javob:Shuhrat Abbosov
Izoh: 1973-74-yillarda “Abu Rayxon Beruniy” filmi sur’atga olingan. Voqealar tarixiyligini tekshirishda
rejisserga mashxur tarixchi yordam bergan.
19-savol:

Ko‘rgazmali material.
Savolda SHUNDAY ULAR va BUNDAY U

Tarqatmada nomi keltirilgan platforma kompyuter o‘yin dasturchilari, musiqachilar va boshqa ijodiy kasb
vakillarini iqtisodiy qo‘llab quvvatlash ya’ni donа́t qilish imkonini beradi. Platforma nomida almashtirilgan
ikki harfni toping.
Javob:Ko
Izoh: Platforma nomi Ko-fi bo‘lib, unda siz turli sohadagi ijodkorlarga “kofe uchun” donat qoldirishingiz
mumkin.
Zachot: Co, Ko-fi, Co-fi
16-savol:
O‘tgan asr 80-90-yillarida yosh adabiyotshunoslar gap o‘ynay boshlagan. Odatda Chimboydagi choyxonada
o‘tadigan bu yig‘inni yozuvchilar “Chimboy IKSI” deb atagan. Bunda ular o‘zlarining buyuk
Yaratilgan sanasi: Thu, 07 May 2026 17:47:06 +0500
Page 6
o‘tmishdoshlaridan ilhomlanishgandi. IKS o‘rnidagi unlilari bir xil so‘zni yozib bering.
Javob:Gurung.
Izoh: XX asr boshlarida asos solingan jadidlar madaniy-ma'rifiy jamiyati “Chig‘atoy gurungi” deb
nomlangan.
17-savol:
Qanchalik g‘alati tuyulmasin, 2000-yilgi mashhur filmni suratga olish vaqtida rejissyor AQSh maxsus
kuchlari kapitani Richard Marsinkoni taklif qilgan. Marsinko bosh rol ijrochisiga qiynoqlarga dosh berish
sirlarini o‘rgatib, suratga olishga tayyorgarlikdagi noqulayliklar keltirib chiqargan psixologik qiyinchiliklarni
yengib o‘tishga yordam bergan. Diqqat savol, gap qaysi film haqida ketmoqda?
Javob:Grinch [rojdestvo ŏğrisi]
Izoh: Grinch obraziga tayyorgarlik Jim Kerri uchun juda qiynoqli bo‘lgan. Chunki grimm qilinishi uchun bir
necha soat o‘tirish kerak bo‘lar, bundan tashqari, burnidagi maska tufayli faqat og‘zidan nafas olishiga
to‘g‘ri kelardi. Grinch kostyumidagi jun esa qichishtirardi. Ammo qo‘llardagi qolqop tufayli tanani qichishga
imkon ham yo‘q edi. Bundan tashqari grimmni olib tashlash paytida teri ham shilinib ketardi. Bunday
qiynoqlarga chiday olmagan Kerri gonorarni foizi bilan qaytarishga rozi edi, ammo rejissyor Ron Hovard
vaziyatga noodatiy yechim topgan.
18-savol:
Ibrohim Mo‘minov Abu Rayxon Beruniy hayotini juda chuqur o‘rgangan. Jumladan, Sorbonna universitetida
ilk bor o‘zbek tilida olim haqidagi dokladini o‘qigan. Shu sababdan ham, USHBU IJODKOR 1973-yilda
Ibrohim Mo‘inovni konsultant sifatida yollagan. 1931-yilda tavallud topgan ushbu inson kim?
Javob:Shuhrat Abbosov
Izoh: 1973-74-yillarda “Abu Rayxon Beruniy” filmi sur’atga olingan. Voqealar tarixiyligini tekshirishda
rejisserga mashxur tarixchi yordam bergan.
19-savol:
Yaratilgan sanasi: Thu, 07 May 2026 17:47:06 +0500
Page 7
Ko‘rgazmali material.
Savolda SHUNDAY ULAR va BUNDAY U

Ko‘rgazmali material.
Savolda SHUNDAY ULAR va BUNDAY ULAR almashtirish.
Bir foydalanuvchi ushbu suratga “dunyodagi sŏnggi SHUNDAY ULARDAN biri” deb hazil izoh berib, sŏzi
davomida hozirda kŏpchilik ULAR BUNDAY ekanini takidlaydi. 20-asr uchinchi choragida BUNDAY ULAR
haqida yozgan inson kim?
Javob:[Filip Kindred] Dik
Izoh: hazilkash suratga bergan izohida “ko‘mirda harakatlanadigan so‘nggi qo‘ylardan biri. Hozirda
ko‘pchiliq qo‘ylar elektrik bo‘lib ketdi” degan. 1968-yilda chiqarilgan “Androidlar tushlarida elektrik
qo‘ylarni kŏradimi?” asari muallifi – Filip Kindred Dik.
20-savol:
Bu savolga tariflovchi javob ham qabul
Arxeologlar tomonidan o‘tkazilgan tadqiqotlar shuni ko‘rsatganki, U boshqalarni ham norozi qilgan. Shu
jumladan Arbituram, Appa, Imgur-Sin, Illsu-Elsatsu va Ili-idinnamlar ham unga noroziliklarini bildirishgan. U
kim?
Javob:Ea-Nasir
Izoh: Ea-Nasir – hozirgacha topilgan eng qadimiy shikoyatli taxtachada eslab o‘tilgan mis savdogari. Uning
uyidan topilgan boshqa taxtachalarda ham turli mijozlardan etirozlar yozilgan edi.
Zachot: Qadimgi Mesopotamiyada sifatsiz mis yuborgan inson, eng qadimgi shikoyat xati olgan inson

21-savol:
“Human House Event” agentligi tomonidan tashkil etilgan loyiha doirasida Anhorning tubiga sho‘ng‘ish,
Bo‘zsuvning boshlanish joyini topish, forellar va chaykalarni kuzatish imkoniyati mavjud. Loyiha nomi
o‘tgan asr birinchi choragida chop etilgan asar nomidan bir so‘zga farq qiladi. Loyiha nomini 3 so‘zda yozib
bering.
Javob:Toshkent suv shahri
Izoh: Anhor va Bo‘zsuv – Toshkent hududidan oqib o‘tuvchi suv obyektlari. Toshkent suvlariga
bag‘ishlangan loyihaga nom tanlashda 1924-yilda Aleksandr Neverov tomonidan yozilgan “Toshkent – non
shahri” asariga allyuziya qilingan.
22-savol:
“Moshenniki” (“Firibgarlar”) seriali 2-mavsumida turk qurilish biznesi vakilini o‘z qarmog‘iga ilintirmoqchi
bo‘lgan Damir uni yanada ko‘proq ishontirish uchun o‘zini osh ishqibozi qilib ko‘rsatadi. Yuqoridagi gapda
harflari tushib qolgan so‘zni asl holida yozib bering.
Javob:Beshiktosh.
Izoh: Turklar futbol jinnisi bo‘lib, o‘zining sevimli klubi muxlislari bilan tez chiqishib ketishadi. Damir aynan
shundan foydalangan.
23-savol:
Bu savolga tariflovchi javob ham qabul qilinadi.
Qizig‘i, ushbu ekstremal sport turida bir necha insonning yonma-yon harakatlanishi “gala” deb atalar ekan.
Ushbu sport turidagi asosiy moslama nomini yozib bering.
Javob:Vingsyut
Izoh: Vingsyut bu mahsus aerodinamik qanotli kostyum bo‘lib, u insonlarga huddi qushlar kabi parvoz qilish
imkonini beradi. Balki shu sababdandir, bu sport bilan shug‘ullanayotgan insonlar guruhini huddi qushlar
kabi gala deb atashar ekan.
Zachot: Qanotli kostyum, shu mazmundagi javoblar.
24-savol:

Ko‘rgazma material.
All in Skylabs
Savolda IKS — bir o‘zbekcha so‘zni almashtirib keladi.
Ko‘rgazmali materialda nomi keltirilgan noodatiy loyiha ishtirokchilari, 1992-yilgi multfilmdan ilhomlangan
holda, IKSlardan vingsyut sifatida foydalanadi. Ha aytgancha, ushbu savolni tuzishda muallif “Opera”
brauzeridan foydalandi. Loyiha nomida tushib qolgan ikki harfni yozib bering.
Javob:Alladin, Alladin Skylabs.
Izoh: Iks — gilam edi. Loyiha mualliflari gilamlardan vingsyut sifatida foydalanishadi. Bunda ular huddi
“Aladdin” multfilmidagi Olovuddinga o‘xshab uchar gilamda uchayotgandek ko‘rinishadi. Siz javobni topish
uchun biz savolni o‘rtasiga ad ya’ni reklama qo‘shganimiz kabi, ko‘rgazma materialdagi “All” va “in”
so‘zlari o‘rtasiga “ad” qo‘shishingiz kerak edi.
25-savol:
IGREK o‘zining taom ratsioni haqidagi savolga javob berar ekan, GREKni sevishi haqida aytib hazil qiladi.
GREK - fransuz tilidan “chaqmoq” deb tarjima qilish mumkinligi ham IGREK uchun ma’qul kelsa ajab emas.
Savol: IGREK o‘rnidagi familiya va GREK o‘rnidagi shirinlikni toping.
Javob:Lekler, ekler
Izoh: Yaqinda yurtimizga tashrif buyurgan mashxur poygachi Sharl Lekler eklerni yoqtirar ekan. Ekler -
fransuz tilidan “chaqmoq” deb tarjima qilinadi, tez yeyilganligi uchun. Formula 1 poygachisi uchun
“chaqmoq”dek tez jumlasi yoqishi tabiiy.
26-savol:
Ko‘rgazma material
“44-yil avgustida” filmi qahramoni o‘rmonga yashiringan dushman shpionlarini ALFAga qiyoslaydi. Boshqa
bir ALFAga nom berishda esa yosh qahramon opasining qiziqishini eslab o‘tadi. ALFA o‘rnidagi bir so‘zni
yozib bering.

Javob:Igna
Izoh: Filmda qahramonlar o‘rmonda yashiringan shpionlarni somon ichidagi ignaga qiyoslaydi. Arya Stark
esa o‘zining qilichiga nom bera turip “Sansada tikishni yaxshi ko‘radi, tikuv ignalari unga bo‘laqolsin, meni
esa o‘zimning Ignam bo‘ladi” deydi.
27-savol:
Savolda IKS - 2 so‘z bilan almashgan.
Hindistonlik Jadav Payeng uzoq yillar davomida Brahmaputra daryosining qumli sohillarida minglab
daraxlar ekkan. Shu tufayli Jadavni “Hindistonlik IKS” deb atashadi. Malay tilida IKS deb ayting.
Javob:Orangutan
Izoh: Jadav minglab daraxtlar ekib o‘rmon yaratgan. Shu sababli uni “Hindistonlik o‘rmon odami” deb
atashadi. Malay tilida “Orangutan” so‘zi “O‘rmon odami” degani.
28-savol:
Rio De Janeiro 2004-yilgi olimpiada o‘yinlariga mezbonlik qilishga nomzodlardan biri edi. Shu sababdan,
Ronaldo Koelo va bir nechta mashxur siyosatchilar USHBU AMERIKALIKning navbatdagi
loyihasiga befarqlik bildiradi. Ushbu AMERIKALIK kim?
Javob:Maykl Jekson.
Izoh: Maykl o‘zining “They don’t care about us” singli uchun videoklipni Rio favellalarida olishni
rejalashtirganida Rio hukumat vakillari kambag‘allik aks etgan klip shaharning imidjiga putur yetkazadi deb
dastlab norozi bo‘lgan. Ammo, qo‘shiqchi baribir mahalliy mafiya vakillari yordamida klipni sur’atga olgan.
29-savol:
Britaniyaning Norlend kolleji bolalar tarbiyasi yo‘nalishida yuqori malakali mutaxassislar tayyorlaydi.
Kollejda nafaqat bolalarning tarbiyasi, balki xavfsizligini ham ta'minlashga qaratilgan mashg‘ulotlar,
xususan o‘zini-o‘zi himoya qilish hamda avtomobilda ta'qibdan qochish kabi kurslar ham o‘tiladi. Norlend
kolleji haqidagi bir maqola sarlavhasida ikki mashhur familiyani uchratish mumkin. O‘zaro juft
undoshlardan boshlanuvchi ushbu ikki familiyani yozib bering.
Javob:Poppins, Bond.
Izoh: yuqori darajali enagalar tayyorlovchi kollej tarbiyalanuvchilariga bola tarbiyasiga doir bilimlardan
tashqari, josuslarga hos ba'zi ko‘nikmalar ham o‘rgatiladi. Shu sababdan kollej tarbiyalanuvchilariga “Meri
Poppins va Jeyms Bond aralashmasi” degan ta'riflar beriladi.

30-savol:

Soʻngi yillarda Avstriyadagi chiroyli joylarga turistlar oqimi koʻpaydi. Shu tufayli, bunday joylarni saqlash
maqsadida, “Avstria Turizm” tashkiloti ko‘rgazmali metrialda nomi qisman berkitilgan noodatiy loyihani
yo‘lga qo‘ydi. Unga ko‘ra Avstriya chiroyidan bahramand bo‘lishdan oldin sizga o‘ziga hos IKS taqdim
qilinadi. Oldingi gapda almashgan uch harfni yozib bering.
Javob:NDA
Izoh: Kampaniya nomi “Non-Disclosure Austria” [Non-Dislkoshur Austriya] bo‘lib, unda maxfiy
ma'lumotlarni oshkor qilmaslik haqida kelishuv – NDA ya'ni Non-Disclosure Agreement ga ishora qilingan.
Savolda N-D-A harflari I-K-S harflari bilan almashtirildi.
31-savol:
“Birinchi o‘yinga tayyor” asarida o‘yin yaratuvchisi bo‘lmish Jeyms Xollidey o‘z merosiga ega chiquvchi
odamni aniqlash uchun o‘ziga xos musobaqa uyushtiradi. Yozuvchi Ernest Klayn ushbu personajni
yaratishda 1916-yilda tavallud topgan qaysi adibdan ilhomlangan?
Javob:Roald Dal.
Izoh: Uning qahramoni Villi Vonka ham o‘z merosxo‘rini aniqlash uchun musobaqa uyushtiradi.
32-savol:
Shevalye D'Eon fransuz maxfiy agenti bo‘lib, qirolicha Yelizavetta saroyiga bemalol kirib borishda uning
ayyorligidan tashqari, SHUNDAY ekanligi ham juda qo‘l kelgan. Qaysi folklor qahramonining laqabida
SHUNDAY so‘zini ko‘rish mumkin?
Javob:Aldar (Ko‘sa).
Izoh: Shevalye ko‘sa bo‘lgan. Ya'ni nafaqat soqoli, balki tanasida birorta ham tuk bo‘lmagan. Shu sababli u
osongina ayol ko‘rinishida niqoblangan. Markaziy Osiyo xalqlari folklorida ham ko‘sa bo‘lgan qahramon bor
- Aldar ko‘sa.
33-savol:

An‘anaviy san‘at yo‘nalishini tanlagan Sayyora Sultonovaning aytishicha, odamlar uning kasbini
eshitganda dastlab folbin deb o‘ylashar ekan, ammo aniqroq tushintirib berilgach esa “Haa, Sayyorami?”
deyishar ekan. Yuqoridagi matnda qaysi bir so‘zni bir oz o‘zgartirdik
Javob:Hayyara
Izoh: Sayyora noodatiy, baxshichilik yo‘nalishini tanlagan. Baxshichilik ayrim hududlarda folbinlik bilan
bog‘lanar ekan. Faqatgina qo‘shiq aytishini tushunganidan keyin esa hamma baxshilarning qo‘shiqlarda
eng ko‘p tilga oluvchi jumlasi “hayyara”mi? deb mazax qilishar ekan.
Zachot: Hayyora
34-savol:
Savolda “BU ISHNI QILISH” so‘zlari 2 so‘zni almashtirib keladi.
“Hayot bank” tomonidan “Yashil yurak” aksiyasi doirasida yo‘lga qo‘yilgan “Yaxshilikka” omonati yillik 23
foiz daromad taklif qilish bilan birga omonatchi uchun BU ISHNI ham QILADI. Mashxur iborada BU ISHNI
QILISHdan tashqari yana nimalar eslab o‘tiladi?
Javob:O‘g‘il farzand o‘stirish va uy qurish.
Izoh: Aksiya nomidan tushunarliki, u ekologiyani yaxshilashga qaratilgan. Shu sababli bank omonat ochgan
har bir mijoz uchun daraxt ekishni va’da qiladi/.
35-savol:

Jahon shaxmat toji uchun nomzodlar musobaqasida bugungacha Javoxir Sindarovga 2 o‘yinda ham
yutqizmagan yagona shaxmatchi – Matias Blyubaum bo‘lib turibdi. “Reddit” foydalanuvchilaridan biri
nemis shahmatchisining kuchli ekanligini e’tirof etish maqsadida, Matiasning familiyasi oldidan bir
inglizcha so‘z qo‘shadi. Ushbu qisqa so‘zni yozib bering.
Javob:Deep
Izoh: Foydalanuvchi Matiasning familiyasini Deep Blyubaum deb yozgan. Bunda u amaldagi jahon
chempioni bo‘lgan Garri Kasparovni mag‘lub etgan birinchi superkompyuter – Deep Blue ga ishora qilgan.
36-savol:

Javoxir Sindarovning juda kuchli o‘yinini e’tirof etar ekan, “Chess Club ICC” [Chess klab ay-si-si] tvitter
sahifasi Javoxirning USHBU brend mahsulotini kiyib tushgan fotosini joyladi. 1994-yilda asos solingan
ushbu brend nomini yozib bering.
Javob:Supreme
Izoh: Supreme - ingliz tilidan eng zo‘ri deya tarjima qilinadi. Javoxirning grossmeysterlikka erishish
musobaqasidan tushgan fotosida xuddi shu brendning shapkasini kiyganligi tasvirlangan. Biz esa
yurtdoshimizga Nomzodlar turnirida va undan keyingi musobaqalarda omad tilab qolamiz

@zakovat_savollarii

mavjud. Avvallari Uning asl ko‘rinishida zuluklar solinadigan idishga o‘xshash qism qo‘shilgan edi.
Savol: U qaysi kasb vakillarining ramzi hisoblab kelingan?
Javob:Sartarosh.
Izoh: Gap sartaroshxonalar oldida turadigan aylanib turuvchi rangli ustunchalar haqida edi. Avvalari
sartaroshlar jarrohlik amaliyotlari, tish sug‘urish, zuluk qo‘yish kabi ishlarni ham qilishgan.
5-savol:
Jurnalistlar orasida mashhur bo‘lgan, inson xarakteri, qarashlari va didini ochib berishga mo‘ljallangan
so‘rovnoma Ular deb ataladi. Ular “ha yoki yo‘q” javoblarini emas balki kengroq javoblarni talab qiladi va
suhbatni jonlantirishga xizmat qiladi.
Savol: Ular 1871-yil tug‘ilgan qaysi fransuz yozuvchisi nomi bilan ataladi?
Javob:[Marsel] Prust.
Izoh: Hozirda intervyularda jurnalistlar beradigan savollarning asosini “Prust savollari” tashkil qiladi va bu
savollar to‘plami birinchi bo‘lib Marsel Prust tomonidan yozilgani sabab “Prust savollari” deb ataladi.
6-savol:
Savolda BIRINCHI va IKKINCHI bir-biridan bosh harfga farq qiladigan so‘zlar o‘rnida keladi.
Issiqlik manbai yoki qizib turgan narsadan urayotgan issiqlik yoki shaxs yoki narsaning ijobiy ta'sirli,
hayotbaxsh haroratini bir so‘z bilan BIRINCHI deb atash mumkin. IKKINCHI esa ikkinchi emas, yigirma
yettinchi.
Savol: BIRINCHI va IKKINCHIdan istalgan birini yozib bering.
Javob:Taft (taft).
Izoh: O‘zbek tilidagi taft so‘zi yuqoridagi ta'riflarga mos keladi. Uilyam Govar Taft AQShning 27-prezidenti.
7-savol:
Bu insonga bir nechta sayohatlarida ham yo‘llar va topografik marshrutlarni chizish, flora hamda fauna
olamini tavsiflash, botanik va zoologik kolleksiyalarini to‘plash vazifalari yuklatilgan. 1878-yilgi ikkinchi
sayohati davomida Bu insonga yovvoyi hayvon terisi va bosh suyagini sovg‘a qilishadi.
Savol: Bu inson kimligini yozib bering.
Javob:[Nikolay Mixailovich] Prjevalskiy.
Izoh: Ikkinchi sayohati davomida Prjevalskiyga mahalliy ovchilar tomonidan ovlangan yovvoyi otning terisi

va boshini sovg‘a qilishadi. Olim bu topilmani Sankt-Peterburg zoologiya muzeyiga yuboradi va yangi turga
Prjevalskiy oti deb nom beriladi.
8-savol:
“Alice chegara ortida” serialidagi Usagi obrazi tezkor, epchil va xavfli vaziyatlarda omon qolish qobiliyatiga
ega qahramon sifatida tasvirlangan
Savol: Usagi so‘zi yapon tilidan qanday tarjima qilinadi?
Javob:Quyon.
Izoh: Lyuis Kerrolning Alisa haqidagi asarlar seriyasidagi oq quyon obrazi ko‘pchilikka tanish. “Alisa
chegara ortida” serialida quyon ismli personaj borligi qiziq holat.
9-savol:
Ba'zi buyum va moddalarda tovush xotirasi bo‘lishi va ovozni qisqa muddat bo‘lsa ham saqlab tura olishi
haqidagi tajribalardan bir o‘simlik turi ham eslab o‘tilgan.
Savol: O‘sha o‘simlik nomini yozib bering.
Javob:Qamish.
Izoh: Ushbu tajriba Zulqarnayn haqidagi rivoyatni eslatib yuboradi. Rivoytda ham Zulqarnaynning shoxi
borligini qamishdan yasalgan nay oshkor qiladi.
10-savol:
Eshqobil Shukur maqolalaridan birida O‘zbek tili TIRIK ekanini har kim o‘z qalbida his qilishi kerakligini
aytib, so‘zlarni “ona tilimizning IKSlari” deb ataydi. IKS haqida dastlabki ma'lumot 1665-yilgi “Mikrografiya”
asarida keltirilgan.
Savol: IKS o‘rnidagi so‘zni yozib bering.
Javob:Hujayra.
Izoh: Til so‘zlardan tashkil topgan. So‘zga tilning hujayralari deb ta'rif berilishi mantiqiy. “Mikrografiya”
asari hujayrani ilk kuzatgan olim Robert Guk tomonidan yozilgan.
11-savol:

Eshqobil Shukurning maqolasida Bu so‘z qadimda bug‘doy va arpaning dasta-dasta qilib mahkam
bog‘langan bog‘ini angaltishini, keyinchalik, qat'iyatli, bir so‘zli, o‘zini yig‘ib olgan odamlarga nisbatan
ishalatila boshlanganini yozadi.
Savol: Unlilari bir xil bo‘lgan ushbu so‘zni yozib bering.
Javob:Dangal
Izoh: Dangal so‘zining tarixi arpa va bug‘doy bog‘larining bog‘lamlari nomidan kelib chiqqan ekan.
12-savol:
Sling - bu qadimdan foydalanilgan, odatda tosh, loy yoki qo‘rg‘oshin kabi to‘mtoq snaryadlarni qo‘lda otish
uchun ishlatiladigan arqonli snaryad quroli. U kuchli aylanish natijasida snaryadni juda tez va kuch bilan
uchishini ta'minlaydi va ancha katta hayvonlarni ham bemalol yiqita oladi.
Savol: Rivoyatga ko‘ra, kim o‘z raqibini yengishda ushbu quroldan foydalangan.
Javob:David (Dovud).
Izoh: Rivoyatga ko‘ra, David Goliafni yengishda sling qurolidan foydalangan ekan.
13-savol:
Fransiyaning Normandiya hududida joylashgan Mon-Sen-Mishel qasri suv sathi ko‘tarilishi natijasida bir
necha soat ichida atrofi quruqlikdan suv havzasiga aylanib qolishi bilan mashhur. Bir klassik asar asos qilib
olingan Disney animatsiyasida personajlardan biri qamalgan zindonni tasvirlashda ushbu qasrdan
ilhomlanilgan.
Savol: 1844-yilda nashr qilingan ushbu asarni yozib bering
Javob:Uch mushketyor
Izoh: “Mikki, Donald, Guffi. Uch mushketyor” animatsion filmida Mikkini zindonga qamashadi va vaqt o‘tib
qasr atrofi suv havzasiga aylanib, zindon suvga to‘ladi.
14-savol:
Etemenanki - Mesopotamiya xudosi Mardukka bag‘ishlab qurilgan zikkurat bo‘lib, taxminlarga ko‘ra, u
ming yildan ortiq vaqt davomida bir necha marta vayron qilingan va qayta qurilgan. Shu sabab, ko‘p
tarixchilar bu zikkurat BETA haqidagi afsonalar paydo bo‘lishiga asos bo‘lgan deb hisoblashadi. BETA 1563-
yil yaratilgan asar nomi ham.
Savol: BETA o‘rnidagi ikki so‘zni yozib bering.
Javob:Bobil minorasi.

Izoh: Bobil minorasi haqidagi afsonalarda u juda uzoq muddat qurilgani va qurilishi oxiriga yetmay qolgani
aytiladi. Tarixchilar Etemenanki zikkurati bosqinlar natijasida vayron bo‘lib, qurilish jarayoni bir necha
marta va uzoq muddat davom etgani afsonalarga asos bo‘lganini aytishadi.
15-savol:
Uning paydo bo‘lishiga 15 foiz holatlarda yomon ob-havo, 5 foiz holatda maxsus tadbirlar sabab bo‘lar
ekan. Tajribalardan birida bir necha o‘nlab interneti ishlab turgan telefonlarni aravachada olib yurgan inson
sun'it Uni hosil qilgan.
Savol: Uni yozib bering.
Javob:Tirbandlik.
Izoh: Ko‘plab platformalar tirbandlikni ko‘plab telefonlarning yo‘l bo‘ylab sekin harakatlanishi orqali
anilqashi tajriba davomida aytiladi.
16-savol:
Savolda SHUNDAY IKS ikki so‘z o‘rnida keladi.
Gavayi orolllarining Punaluu plyajidagi noodatiy bo‘lgan SHUNDAY IKSning paydo bo‘lishiga vulqon otilishi
sabab bo‘lgan. Boshqa bir geografik hudud SHUNDAY IKS sabab nomlangan bo‘lishi mumkin.
Savol: O‘sha hudud nomini yozib bering.
Javob:Qoraqum [cho‘li].
Izoh: Punaluu plyaji o‘ziga xos qora qumga ega. Bunga lavaning sohilga oqib kelishi va suvga tekkanda
portlab sachrasi sabab bo‘lgan ekan.
17-savol:
Bu so‘z asli arabcha bo‘lib, kafolat bermoq, javobgarlik, shartnoma kabi ma'nolarni bildiradi. O‘zbek tilida
mustaqil ishlatilmaydi, va nutqda va matnda juft so‘z holida keladi. Tilshunos Orif Tolib Bu so‘zni ixtiyoriga
topshirish, manba ko‘rsatish ma'nolarini bildiuvchi so‘z bilan adashtirib yubormaslik kerakligini yozgan.
Savol: Bu so‘zni yozib bering.
Javob:Qavola.
Izoh: Qarz-qavol so‘zidagi qavola aslida yuqoridagi ma'nolarni bildirib, kafolat asosida olingan qarzni
ifodalaydi.

18-savol:
2016-yil iyun oyida bankdan olingan pul sanash apparatlari bilan birga bir nechta yuk mashinalari Toshkent
viloyatining Chinoz tumani tomon yo‘lga chiqqan.
Savol: Bu voqeaga sababchi bo‘lgan insonni yozib bering.
Javob:Ahmadboy.
Izoh: Ahmadboy O‘zbekistonda eng katta moliyaviy peramida jinoyatini amalga oshirgan inson. Uning
uyidagi pullar ko‘pligi uchun pul sanash apparatlari va yuk mashinalari kerak bo‘lgan. Ahmadboy hozirda
jazosini o‘tamoqda.
19-savol:
“Counter strike 2” bo‘yicha chempionatlardan birida “Furia” jamoasi a'zosi Molodoy nikli o‘yinchini qo‘llabquvvatlash uchun tayyorlangan bannerda o‘yinchi niki Counter strike 2 o‘yinidagi bir qurol nomi bilan
ajoyib kalombur qilingan.
Savol: Bannerda o‘yinchi niki bilan yozilgan xorijiy so‘zni yozib bering.
Javob:Kokteyl.
Izoh: Molotov kokteyli o‘yindagi mashhur uloqtiriluvchi qurollardan biri. Bannerda “molotov kokteyli” emas,
“molodoy kokteyli” deb yozilgan edi.
20-savol:
2002-yildan berib O‘zbekistonda faoliyat yuritib kelayotgan bu kompaniyaga Hindistonlik tadbirkor Tivari
Ashok Kumar tomonidan asos solingan. Ishlab chiqarish faoliyatidan tashqari, Hindistondan O‘zbekistonga
eng yirik dori-darmon yetkazib beruvchi hisoblanadi.
Savol: Kompaniya nomini unlilari bir xil ikki so‘zda yozib bering.
Javob:Shayana Farm.
Izoh: Kompaniya nomidan hind tillariga yaqin so‘zligini bilish mumkin.
21-savol:
U haqidagi multserialning ta’limiy mavzudagilari ham bor bo‘lib, “Har bir kishi uchun sayyora” qismida

Quyosh tizimining tuzilishi muhokama qilinadi. To‘liq metrajli “Uyga qaytish” animatsion filmida U oilasini
topish uchun uzoq sayohatga otlanadi.
Savol: Uni yozib bering.
Javob:Oy bola (Лунтик).
Izoh: Filmda Oy bola oilasini qidirib parvoz qiladi va ularn topadi.
22-savol:
Avtomatlashtirilgan quyosh panellaridan biri yig‘ilish va o‘z holatini o‘zgartirish xususiyatiga ega.
Savol: Bu qurilma nomida qaysi o‘simlikni ko‘rish mumkin?
Javob:Kungaboqar
Izoh: Bu qurilma quyosh joylashuviga qarab o‘z holatini o‘zgartiradi.
23-savol:
Dastlab, Uning tashqi ko‘rinishi uchun aktyor Errol Flin yuzi prototip qilib olingan. Filmlardan birida Undagi
bir atribut yo‘q bo‘lsa kimga aylanishi haqidagi savolga “daho, milliarder, kelishgan, filantrop” deb javob
beradi.
Savol: U kim
Javob:Toni Stark (Temir odam)
Izoh: Toni Stark boy oilaning me’rosxo‘ri bo‘lgan hamda hozirjavoblik va kibrda unga yetadigani yo‘q.
24-savol:
U ilmiy-tadqiqot bo‘limlari, nodir qo‘lyozmalar milliy reyestrini yuritish bo‘limi, qo‘lyozmalar fondi,
kutubxona va arxivlar, xalqaro bo‘lim, ziyorat turizmi, manbashunoslik va nashriyot faoliyati bo‘limlaridan
iborat. Uning hali qurilishi tugallanmasdan oldin milliy valyutamizda tasvirlangani qiziq holat.
Savol: Uni uch so‘z bilan yozib bering.
Javob:Islom sivilizatsiya markazi
Izoh: Yaqinda foydalanishga topshirilgan Islom sivilizatsiya markazining tasviri bir necha yil oldin 1000
so‘mlik tangaga bosib chiqarilgan edi.

@zakovat_savollarii

8-savol:
Bu janr haqidagi maqolada Umberto Ekoning “Bir kun oldin orolda”, Uilyam Goldingning “Pashshalar
hukmdori” va Nikolay Vnukovning “Yolg‘iz” nomli asarlari eslab o‘tiladi.
Savol: Ushbu janrni nomlashda qaysi personaj ismida foydalanilgan?
Javob:Robinzon [Kruzo].
Izoh: Janr nomi “Robinzonada” bo‘lib, unda kimsasiz orolda omon qolish, bir yoki bir necha odamning
sayohatlari haqida hikoya qilinadi.
9-savol:
Grinvichdan 60 mil g‘arbda joylashgan Oksford shahri vaqti bo‘yicha boshqa yaqin shaharlarga qaraganda
5 daqiqaga orqada yurgan. Bugungi kunga qadar shahar soboridagi soat minorasi rasmiy Britaniya
vaqtidan besh daqiqa kechroq ishlaydi. Maqolalardan birida, Bu mashhur inson Oksfordda ishlagani ham
aytiladi.
Savol: 1832-yil tug‘ilgan ushbu matematikni yozib bering?
Javob:Lyuis Kerrol.
Izoh: Lyuis Kerrolning Alisa haqidagi asarlaridan ma’lum bo‘lgan, har doim kech qolib yuruvchi Oq quyon
personaji yuqoridagi holatlar sabab o‘ylab topilgan degan versiyalar mavjud.
10-savol:
Sobir O‘narning “Kibrsiz odam” asarida Bu insonning kasali og‘irlashishi shunday ta’riflanadi: “Osmon to‘la
havolar faqat menga yetmaydi... – deb yurgan kunlari ekan, biz uni yaxshi bo‘lyapti deb o‘ylabmiz”.
Savol: 1950-yil O‘shda tug‘ilgan Bu inson kim?
Javob:Shavkat Rahmon.
Izoh: Shavkat Rahmonning she’rlaridan biridagi “osmon to‘la havolar faqat menga yetmaydi” jumlasi
mashhur. Muhammad Yusufning Shavkat Rahmon xotirasiga bag‘ishlab yozgan she‘rida ham “Menga esa
havo yetmaydi, xolos. Tiriklar mudroqda, O‘liklar uyg‘oq. Lola, lolajonim, Lolaqizg‘aldoq!” jumlasini ko‘rish
mumkin.
11-savol:

Zaynobiddin Abdurashidovning “Behbudiy” asarida Mahmudxo‘janing ONAsiga “muharrirning eng qizg‘in
ijod pallasini aks etib turgan KO‘ZGU” deb ta’rif berilgan.
Savol: Matnda harflari tushib qolgan so‘zni asl holida yozib bering.
Javob:Oyina.
Izoh: 1913-yildan nashr qilina boshlangan “Oyina” jurnaliga Mahmudxo‘ja Behbudiy tomonidan asos
solingan. Savolda “oyina” so‘zidan harflar tushirilib “ona” so‘zi hosil qilingan
12-savol:
She’riy parchani tinglang:
Sukunatga tortilgan taroq,
Tun yoyilar sochlarimdek tim.
Derazamning ostida nogoh
SENADA kuylayotgan kim?
Savol: Parchada harflari tushib qolgan xorijiy so‘zni yozib bering.
Javob:Serenada.
Izoh: Odatda tunda kuylanadigan sevgi qo‘shiqlari Serenada deyiladi.
13-savol:
“Shirin bilan Shakar” dostonining o‘zbek variantlarida epik qahramonning onasi ezgulik homiysi tomonidan
berilgan Uni yegandan so‘ng farzandli bo‘ladi. Zardushtiylikda suv va hosildorlik ma’budasi Anaxita qo‘lida
U bilan tasvirlanadi.
Savol: Uni bir so‘zda yozib bering.
Javob:Anor.
Izoh: Xalq tasavvurlarida anor qadimdan serhosillik va serfarzandlik ramzi sifatida qaralgan. Shu sababli,
folklorda ko‘pincha farzand tilash yoki hosildorlik timsoli sifatida uchraydi. Ba’zi tasvirlarda suv va
hosildorlik ma’budasi Anaxita ham anor bilan tasvirlanadi.
14-savol:
Bu so‘z arabcha “ta’bir” so‘zi bilan o‘zakdosh hisoblanib, dastlab, tushni ta’bir qiluvchi insonlarga nisbatan
ishlatilgan. Vaqt o‘tishi bilan ta’birchilarning aytganlari ko‘pincha haqiqatga mos kelmagani sababli Bu so‘z
hozirgi ma’nosini ola boshlagan.

Savol: Bu so‘zni yozib bering.
Javob:Mug‘ombir.
Izoh: “Mug‘ombir” so‘zi arabcha muabbir (tush ta’bir qiluvchi) so‘zidan kelib chiqqan. Keyinchalik ma’no
o‘zgarishi natijasida bu so‘z aldovchi, hiylakor ma’nosida ishlatiladigan bo‘lib qolgan.
15-savol:

Suratda “Maratus volans” deb nomlangan o‘rgimchak turi tasvirlangan. Uning yorqin naqshli tanasi sabab
OV o‘rgimchagi deb ham atashadi.
Savol: Matnda harflari tushib qolgan so‘zni asl holida yozib bering.
Javob:Tovus
Izoh: “Maratus volans” ko‘pincha tovus o‘rgimchagi deb ataladi. Erkak o‘rgimchakning qornidagi rangbarang naqsh va raqsga o‘xshash harakatlari tovusning pat yoyishiga o‘xshatilgani sababli shu nomni
olgan.
16-savol:
Gavayi orollarida uchrovchi “Zingiber zerumbet” o‘simligi “tabiiy IKS” deb ham atalib, undan olinadigan
suyuqlik jilo berish va mayinlashtirishda juda foydali hisoblanadi. IKS nomining kelib chiqishi champa
o‘simligi nomi bilan ham bog‘lanadi.
Savol: IKSni bir so‘zda yozib bering.
Javob:Shampun
Izoh: “Zingiber zerumbet” o‘simligidan olinadigan modda tabiiy soch tozalovchi vosita sifatida ishlatilgan.
Champa o‘simligidan ham soch uchun moy olinadi.
17-savol:
Is’hoqxon Ibrat Uni voqelikdan uzilib qolgan hukmdor deb ta’riflab, xalqning ahvoli bilan ishi bo‘lmay, qush
ovlab, bo‘ri quvlab yurganini yozadi. Amerikalik diplomat Yujin Skayler Uning davrida xalqning
qiyinchiliklari haqida yozar ekan, hattoki hovuz bo‘yida yashovchilardan zuluk, ko‘chalarda hayvonlar bilan
tomosha ko‘rsatuvchilardan hayvon, o‘tin teruvchilardan esa o‘tin solig‘i olinganini qayd etadi.
Savol: Uning kim ekanligini yozib bering?
Javob:Xudoyorxon.
Izoh: Xudoyorxon Qo‘qon xonligining hukmdorlaridan biri bo‘lib, ayrim tarixiy manbalarda uning davrida

soliqlar og‘irlashgani va xalq turmushi qiyinlashgani qayd etilgan. Is’hoqxon Ibrat ham, Yujin Skayler ham
o‘z asarlarida shu davr haqida tanqidiy fikrlar bildirgan.
18-savol:
Norin tumani Norin va Qoradaryo daryolari oralig‘ida joylashgan. Shu sababli Norin tumanini qaysidir
ma‘noda SOYA deb atash mumkin. Wikipedia maqolasida SOYA “tamaddun beshigi” ekanligi aytiladi.
Savol: Matnda ikki o‘rinda tushirib qoldirilgan so‘zni asl holida yozib bering.
Javob:Mesopotamiya.
Izoh: Mesopotamiya yunoncha so‘z bo‘lib, “ikki daryo oralig‘i” degan ma’noni anglatadi. Tarixda Dajla va
Frot daryolari oralig‘idagi hudud shunday nomlangan va u qadimgi sivilizatsiya beshigi hisoblanadi.
Savolda Norin va Qoradaryo oralig‘i shu hududga qiyos qilingan.
19-savol:
Xalqimiz orasida BETTA nomini kelib chiqish versiyalardan birida sersuv joyda tarvaqaylab oʻsishi, yog‘ochi
yengilligi uchun qadimda undan suzuvchi moslama, qayiqlar yasalgani keltiriladi.
Savol: Uni qoʻshma soʻzda yozib bering.
Javob:Baqaterak.
Izoh: Baqaterak (turang‘il) teraksimonlar oilasiga mansub daraxt bo‘lib, uning yog‘ochi yengil va suvga
chidamli hisoblanadi. Shuning uchun qadimda undan suzuvchi moslamalar yasashda foydalanilgan.
Nomidagi “baqa” nomini qo’llanishi haqida esa xuddi baqa singari sersuv joylarda , tarvaqaylab o’sishi
keltiriladi.
20-savol:
Mahmud Qoshg‘ariyning “Devonu lug‘atit turk” asarida IKS so‘zi, dastlab, chorva moli ma’nosini bildirgan,
keyinchalik esa har qanday moddiy boylikni anglata boshlagan. Orif Tolib ko‘pchilik tilimizdagi IKSni
chetdan kirgan so‘z deb hisoblashini aytarkan, IKSni “tilimizning ming yillik IKS”i deb atab, undan bemalol
foydalanish mumkinligini ta’kidlaydi.
Savol: IKS o‘rnidagi so‘zni yozib bering.
Javob:Tovar.
Izoh: Devonu lug‘atit turk asarida “tovar” so‘zi chorva moli ma’nosida ishlatilgan. Keyinchalik bu so‘z
kengayib, umumiy moddiy boylik yoki savdo mahsulotini bildiradigan ma’noni olgan. Tilshunos Orif Tolib
“tovar” so‘zini tilimizning ming yillik tovari ekanini ta’kidlaydi.

21-savol:
Papilyotka – soch tolalarini burash uchun ishlatiladigan, mato yoki qog‘ozdan yasalgan kichik o‘rama
hisoblanadi. Papilyotkalar haqidagi maqolada U ham tilga olinadi. 1930-yilda Solomon Xarper ilk elektr Uni
yaratdi.
Savol: U o‘rnidagi kelib chiqishi fransuzcha so‘zni yozib bering.
Javob:Bigudi.
Izoh: Bigudi (fransuzcha bigoudi) – sochni burash va jingalak qilish uchun ishlatiladigan qurilma bo‘lib,
papilyotkalar bilan bir xil maqsadda qo‘llanadi. XX birinchi yarmida uning elektrlashtirilgan variantlari ham
paydo bo‘lgan.
22-savol:
Diniy manbalarga ko‘ra, U iymon, rahm-shafqat, sabr-toqat, saxovat, ezgulik, donolik, taqvo va farosat kabi
ruhiy sifatlarni ifodalaydi. Arab xattotligida Uning bir suraning oxirini belgilash uchun o‘rtasida doira
bo‘lgan ikkita ustma-ust qo‘yilgan kvadratli shakli ham uchraydi.
Savol: Uni raqam qatnashtirib yozib bering.
Javob:Sakkiz qirrali yulduz.
Izoh: Islomiy bezak san’atida sakkiz qirrali yulduz muvozanat va uyg‘unlik ramzi hisoblanadi. Uning sakkiz
qirrasi ko‘pincha iymon, rahm-shafqat, sabr-toqat, saxovat, ezgulik, donolik, taqvo va farosat kabi fazilatlar
bilan bog‘lanadi.
23-savol:
“Kung-Fu Panda 4” multfilmi epizodlaridan birida buqalamun hech narsani unutmasligini aytar ekan, IKSga
aylanadi. O‘zbekiston Mnemosport federatsiyasi logotipida ham IKS tasvirini ko‘rish mumkin.
Savol: IKS o‘rnidagi jonzotni toping.
Javob:Fil
Izoh: Fillar kuchli xotirasi bilan mashhur jonzot hisoblanadi. Shu sabab ko‘plab madaniyatlarda fil xotira va
eslab qolish ramzi sifatida ishlatiladi. Mnemosport (xotira sporti) bilan bog‘liq ramzlarda ham fil tasviri
uchraydi.

24-savol:
Savol matnida bir so‘zdan ikki o‘rinda harflar tushirib qoldirilgan.
Samarqandlik Doktor Kobra nomi bilan mashur Alisher Yarmatov ilon va chayonlarni parvarishlaydi. U
zaharlanishdan himoyalanish maqsadida MATIZ bilan shug‘ullanadi. MATIZ atamasining kelib chiqishi
miloddan avvalgi 117–63-yillarda yashagan pontlik nomi bilan bog’liq.
Savol: Harflari tushirilgan so‘zni asl holida yozib bering.
Javob:Mitridatizm.
Izoh: Pont podshosi Mitridat VI o‘ziga suiqasd qilinishidan qo‘rqib, turli zaharlardan oz miqdorda muntazam
iste’mol qilib, ularga immunitet hosil qilishga harakat qilgan. Hozirgi kunda bunday holat mitridatizm deb
ataladi.

@Zakovat_Savollarii

degan soʻzlarni epigraf qilib tanlagan.
Savol: Almashtirilgan ikki soʻzni yozib bering.
Javob:Palaxmon tosh[lar]i.
Izoh: Asar shuningdek, “istiqlolni orzulab oʻtganlar” xotirasiga bagʻishlanib, oʻzida nohaq sovet tuzumi
zugʻumlaridan qochib, vatangadolikda kun kechirgan qahramon taqdirini yoritadi.
5-savol:
Zamondoshlaridan biri qulogʻiga Uni qistirib olgan Zayd ibn Xolidni kotibga oʻxshatgan. U ovozni
tiniqlashtirishi, nutq talaffuzini yengillashtirishi aytiladi.
Savol: Uni bir soʻzda yozib bering.
Javob:Misvoq.
Izoh: Xuddi kotiblar qulog‘iga qalam qistirib yurganidek Zayd ibn Xolid ham qulogʻiga misvoq qistirib olib,
har namozdan oldin tishlarini tozalagan ekan. Zamonaviy tadqiqotlar ham misvoqning bir qancha tibbiy
foydalarini aniqlagan.
6-savol:
Savol matnida IKS va IGREK so‘zlari bittadan so‘zni almashtirib keladi.
Tadqiqotchilar fikricha, bir necha yil oldin Buxorodagi eski masjiddan topilgan IKS 11-14 asrlarda IGREK
sifatida foydalanilgan. Instagramdagi bir videoda havaskor xonanda Hulkar Abdullayevaning qoʻshigʻini IKS
joʻrligida ijro etgan.
Savol: Bir xil harfdan boshlanuvchi IKS va IGREKni yozib bering.
Javob:Qayroqtosh, qabrtosh.
Izoh: Topilgan qayroqtoshda arabcha soʻzlar yozilgan boʻlib, tadqiqotlarga ko‘ra oʻsha paytda qabrtosh
oʻrnida foydalanilgan. Xorazm milliy qoʻshiqlarining baʼzilari qayroqtosh joʻrligida ijro qilinadi.
7-savol:
Qo‘shiqchi Laylo Rixsiyeva o‘z ajdodlarining hayotini o‘rganishga qiziqib qoladi va shu tufayli “Ildizlar”
nomli albom yaratish g‘oyasi paydo bo‘ladi. Uning aytishicha, albom SHUNDAY bo‘lishi reja qilingan edi.
Savol: SHUNDAY o‘rnidagi so‘zlarni yozib bering.
Javob:Yettita qo‘shiqdan iborat.
Izoh: Ajdodlarini o‘rgangan Laylo dastlab albomida 7 ta qo‘shiq bo‘lishini reja qilgan ekan.

Zachot: 7 kompozitsiyali; 7 soni qatnashgan mazmunga mos javoblar.
8-savol:

“Eslab-eslab” koʻrsatuvida mehmon boʻlgan Iqbol Mirzo boshlovchi Farhod Abdullayevga atab siz koʻrib
turgan she’rni aytgan.
Savol: She’rda yetishmayotgan ikki soʻzni yozib bering.
Javob: Oynai jahon
Izoh: Shoir Farhod Abdullayevning ismiga mos qilib “Farhod va Shirin” dostoni syujetini zamonaviy talqin
qiladi. Farhod Shirinni Oynai jahonda koʻrib sevib qolgan edi.
9-savol:
Savol matnidagi SHUNDAY IKS so‘zlari almashtirish.
Komik Uill Ferrellning aytishicha, turmush oʻrtoq tanlashdan oldin uni SHUNDAY IKSga ega kompyuter
orqali sinovdan o‘tkazishingiz mumkin. Kubadagi SHUNDAY IKS sabab Jorj Noris yarim tundan so‘ng
uyg‘onishni boshlagan.
Savol: SHUNDAY IKS o‘rnidagi so‘zlarni yozib bering.
Javob:Sekin internet.
Izoh: Internet sekinlashganda yoki qotganda insonning sabri va asablarining qanchalik bardoshliligini bilish
mumkin. Kubada sekin internet sabab Jorj Noris onlayn serverlarga fayllarni yuklash uchun ko‘pchilik hali
uxlab yotgan paytda uyg‘onishga majbur bo‘layotganini aytgan.
Zachot: Past tezlikdagi internet.
10-savol:

Aktyor Mirolim Qilichevning eslashicha, bolaligida otasidan kaltak yeyishdan qo‘rqib BU ISHni qilishga
uringan. Ko‘pincha bu odati uni jazodan qutqarib qolgan ekan. Tarqatmadagi jumla ham BU ISHni qilishni
anglatadi.
Savol: BU ISHni qilish o‘rnidagi so‘zlarni yozib bering.
Javob:O‘zini o‘lganga solish.
Izoh: Aktyorning eslashicha, otasidan kaltak yeyishi muqarrarligini bilganida ko‘pincha ko‘zlarini yumib,
nafas olmay turgan ekan. Qizarib ketganini ko‘rib qo‘rqib ketgan onasi vaziyatni yumshatgan.
Tarqatmadagi “playing possum” jumlasidagi ikkinchi so‘z “opossum”dan kelib chiqqan. Opossumlar
o‘zlarini o‘likka solishi bilan ko‘pchilikka tanish.
Zachot: O‘lgandek ko‘rsatish va shu mazmundagi javoblar.
11-savol:
Yurtimizdagi bu agentlikning monitoring natijalariga koʻra, Oʻzbekistonning qariyb 721 gektar maydonida
1928 ta noqonuniy chiqindixonalar aniqlangan.
Savol: 2019-yilda tashkil etilgan bu agentlikni yozib bering.
Javob:Oʻzbekkosmos
Izoh: Oʻzbekistonning turli hududlarida noqonuniy tashkil etilgan chiqindixonalarni kosmik monitoring qilish
juda tez va qulay. Oʻzbekkosmos bu borada salmoqli natijalarga erishgan.
Zachot: Uzcosmos; Kosmik tadqiqotlar va texnologiyalar agentligi.
12-savol:
Savol matnida bir soʻz boshqa bir soʻzga almashtirilgan.
Natural Ice Cream [ney-chural ays krim] brendi faqat organik va tabiiy masalliqlardan foydalanishi, hech
qanday qoʻshimcha va konservantlarsiz mahsulotlari bilan mashhur. Shu sabab, sotuv pozitsiyasining bir

qismi sifatida karameldan ham deyarli foydalanmaydi.
Savol: Almashtirilgan soʻzni asl holida yozib bering.
Javob:reklama[dan].
Izoh: Oʻzining yagona ishlab chiqarish va sotish strategiyasiga asosan brend bir foizdan ham kamroq
foydani reklamaga sarflab va asosan ogʻizdan ogʻizga oʻtuvchi tamoyil asosida daromad kelishiga ishonadi.
Savolda almashtirilgan Karamel va Reklama so‘zlari o‘zaro anagramma hisoblanadi.
13-savol:
Yapon millatiga mansub Leena [Lina] o‘zining instagram sahifasiga asosan yurtimizdagi taksi haydovchilari
bilan bo‘lgan suhbatlarni joylab boradi. Bir safar Leena [Lina] taksi haydovchisi unga umuman
gapirmaganini aytib, “bugun IKS bo‘lmadi” deydi. Youtubega IKS deb qidiruv bersangiz, Orifjon
Madvaliyevning videolari ham chiqib keladi.
Savol: IKS o‘rnidagi kamida uch so‘zni yozib bering.
Javob:O‘zbek tili darsi.
Izoh: Leena [Lina] haydovchilar bilan o‘zbek tilida gaplashishga harakat qiladi va buni o‘zi uchun “o‘zbek
tili darsi” deb ataydi. Tilshunos Orifjon Madvaliyev ko‘pchilikka Orif Tolib nomi bilan tanilgan.
Zachot: O‘zbek tilini o‘rganishni anglatuvchi javoblar.
14-savol:
Rejissyor Dilbar Yusupovaning bir filmida Guli ismli qizning baxti 35 yoshga borib ochiladi.
Savol: Film nomini 11 harfli so‘zda yozib bering.
Javob:Namozshomgul
Izoh: Filmda Guli ismli qizning baxti kech bo‘lsada ochiladi, xuddi Namozshomgul o‘simligi kechga borib
ochilgani kabi.
15-savol:
“Namozshomgul” filmida bosh rolni Anjelika Yesimbetova ijro etgan. Epizodlardan birida har qanday
insonning go‘zal taraflarini ko‘rish mumkinligi aytiladi va BU INSON tilga olinadi.
Savol: 1640-yil Antverpen shahrida vafot etgan BU INSON kim?
Javob:Piter Pol Rubens.
Izoh: Rubens semiz ayollarning suratini chizgani bilan mashhur. Filmda ham bosh rolni taxminan 150 kg

vaznga ega Anjelika Yesimbetova ijro etgan.
Zachot: Rubens familiyasi bo‘yicha.
16-savol:
Neʼmat Aminovning bir hikoyasida yoshi oʻtib qolgach kasbini oʻzgartirgan ayol bir gal adashib “voy bolam”
jumlasi oʻrniga “voxey bola” jumlasini aytib yuboradi.
Savol: Ayol yoshi oʻtib qolgach nima ish bilan shug‘ullanayotgan edi?
Javob:Goʻyandalik.
Izoh: Hikoyada ayol yoshligida raqqosalik, yoshi oʻtgach esa goʻyanda ya'ni azada yigʻlaydigan xotin
sifatida ishlay boshlaydi. Tarki odat amri mahol deganlaridek qahramon toʻy va azani chalkashtirib
yuboradi.
Zachot: Azada yig‘lash.
17-savol:

Savol matnida bir soʻzdan harflar tushirib qoldirilgan.
Tarqatmada Javlon Umarbekovning “AIDALAR” nomli kartinasini koʻrib turibsiz. Sunʼiy intellekt tomonidan
tayyorlangan bir videoda Britaniya muzeyida saqlanuvchi AIDA “Opa-singillari oldiga qaytishni istash”ini
aytadi.
Savol: Harflari tushirib qoldirilgan soʻzni asl holida yozib bering.
Javob:Kariatida.
Izoh: Yunon klassik meʼmorchiligida ustunlar va boshqa obyektlarni koʻtarib turuvchi ayol figuralar
kariatidalar deb ataladi. Suratda ham boshlarida xum va tugun koʻtarib turgan ayollarni koʻrish mumkin.
18-savol:
Qadimgi turkiy koʻchmanchi xalqlarda ma’lum bir “yashirin aloqa” usuli mavjud edi. Agar ikki kishi omma
ichida qolganlarga bildirmasdan sirli ravishda kelishib olmoqchi bo‘lsa, bu ikki odam bir-birining qo‘lini
siqishgan va oʻzaro maʼlumot almashishgan.
Savol: Taxminlarga ko‘ra, tilimizdagi qaysi ibora yuqorida aytilgan harakatlardan kelib chiqqan?
Javob:Yeng ichida ish bitirmoq.
Izoh: Savdogarlar yoki elchilar bir-biriga qoʻl bergan holda yeng ichida barmoqlari bilan sonlarni ko‘rsatib,
narx yoki maxfiy rejalarni kelishishgan. “Yeng ichida ish bitirish” iborasi shundan kelib chiqqan.

19-savol:
Furqat Alimardonning hikoyasida juda qattiq ranjigan qahramon ko‘ngli vayron bo‘lganini aytar ekan, BU
SO‘Zni eslab o‘tadi. BU SO‘Zga oid maqolada noqonuniy o‘zlashtirilgan yerlar haqida gap boradi.
Savol: Boshi va oxiri bir xil harf bo‘lgan BU SO‘Zni yozib bering.
Javob:Snos.
Izoh: personaj o‘z qalbini snosga tushib qolib, buzib tashlangan uyga o‘xshatadi.
20-savol:
Savolda bir soʻzdan harflar tushirib qoldirilgan.
“Boshqotirma” multfilmi asosida ishlangan animatsion serialda tushlar boʻlimining ish faoliyati koʻrsatiladi.
Boʻlimda “elton” laqabli kuchukdan uzoqroq yurishga harakat qilishadi, aks holda ish jarayoni chala qolib
ketishi mumkin.
Savol: Harflari tushirilgan soʻzni asl holida yozib bering.
Javob:Melatonin
Izoh: Bu bo‘lim uyqu paytidagi tushlarni boshqaradi. Bo‘limdagi “Melatonin” laqabli itga tegib ketgan
qahramonlar darhol uyquga ketib qolishadi. Melatonin uyqu gormoni hisoblanadi.
21-savol:
U bo‘yicha musobaqada ustunlikka ega ishtirokchi “Bir, ikki, uch, to‘rt, men Unda g‘alaba qozondim” deya
to‘liq aytishga ulgursa g‘olib deb topiladi. Jargonda esa U kim bilandir yozma xabarlar orqali bo‘lgan
mojaroni yoki negativ mazmundagi yozishmalar jarayonini anglatadi.
Savol: U o‘rnidagi so‘zlarni yozib bering.
Javob:Bosh barmoqlar jangi.
Izoh: Bosh barmoqlar jangi bo‘yicha o‘tkaziladigan musobaqalarda raqibning bosh barmog‘ini
bosganingizdan so‘ng yuqoridagi jumlani aytguningizcha raqib barmog‘ini chiqarib ololmasa mag‘lub
bo‘ladi. Telefonda yozishda asosan bosh barmoqdan foydalanilgani bois, shunday mojarolarga “bosh
barmoqlar jangi” deyilar ekan.
Zachot: Barmoqlar jangi (urushi, kurashi). Boshqa tillardagi nomlari: thumb war (wrestling, battle), борьба
на больших пальцах.

22-savol:
Bosh barmoqlar jangi oʻyinida turli taktikalar mavjud. Shulardan birida siz oʻz barmogʻingizni toliqqandek
koʻrsatib, goʻyo raqib uchun qurbon qilasiz. Raqib hujum qilganda esa chap berib, qarshi hujumga oʻtasiz.
Savol: Ushbu taktika nomini bir xil harfdan boshlanuvchi xorijiy ikki soʻzda yozib bering.
Javob:Playing possum.
Izoh: Xuddi bosh barmoqni "oʻlganga solish"dek hiyla qilib, raqibni yengish usuli shunday ataladi.
23-savol:

Tarqatmadagi kartinada shaharlashgan U aks ettirilgan. Gulhayo Anorovaning she’rida U yomg‘irga jom,
ya’ni idish bo‘lishi aytiladi.
Savol: Uni ikki so‘zda yozib bering.
Javob:Chumoli ini.
Izoh: Aliaksandra Tsesarskaya o‘z kartinasida shaharlashgan chumoli inini tasvirlagan. She’rda esa chumoli
ini yomg‘irga jom bo‘lishi aytiladi.
24-savol:
Xurshid Do‘stmuhammad tinim bilmas Uni o‘zbek mehnatkash dehqoniga o‘xshatadi va abadiyat ramzi
ekanligini ta’kidlaydi.
Savol: Uni unli harflari bir xil so‘zda yozib bering.
Javob:Charxpalak.
Izoh: Xurshid Do‘stmuhammad tinim bilmas va mashaqqat bilan aylanadigan charxpalakni o‘zbek
dehqoniga o‘xshatib, abadiylik ramzi deya ta’riflaydi.
25-savol:
Fuzuliy o‘z g‘azalida g‘amlarini shu qadar og‘ir va ko‘pligiga urg‘u berar ekan, BU ISHNI QILSA yakunda
zindondagi kofirlar ozod bo‘lishini aytadi.
Savol: BU ISHNI QILISH o‘rnidagi so‘zlarni yozib bering.

Javob:G‘amlarini tuyaga ortish.
Izoh: Mashhur rivoyatda odamlar Allohdan kofirlar qachon ozod bo‘lishini so‘rashadi. Javobda: tuya
ignaning teshigidan o‘tganda, deyiladi. Fuzuliy shu g‘oyani g‘azalida qo‘llab, g‘amlarim shunchalik og‘irki,
tuya ko‘tara olmay ozib, ipdek bo‘lib qoladi, deydi. Shunda ipdek bo‘lgan tuya igna teshigidan o‘tadi,
demak ozodlik mumkin bo‘ladi.
Zachot: Tuyani ustiga ortish, tuyaga ortish.
26-savol:
Mustafa Oʻroqchining kitobida bolakaylar oʻtmishga sayohat qilib, BU INSON bilan suhbat qurishadi. Suhbat
davomida bolalardan biri agar BU INSONning oʻrnida boʻlganida pirog pishirishdan boshqa narsa xayoliga
kelmasligini aytadi.
Savol: 1727-yilda vafot etgan BU INSON kim?
Javob:Isaak Nyuton.
Izoh: Kitobda Nyuton daraxtdan tushgan olmani ko‘rib, Butun olam tortishish qonuni haqidagi o‘ylarini
aytib beradi. Shunda bolalardan shu olmadan faqat pirog pishirishni o‘ylagan bo‘lardim, deb aytadi.
27-savol:
Mustafa Oʻroqchining kitobida bolakaylar oʻtmishga sayohat qilib, Nyuton bilan birga Londonga borishadi.
Sarguzashtlari davomida BU ISHni ham qilishadi. Kun.uz ning BU ISHni qilishga oid maqolalarida bir
palindrom son ham keltiriladi.
Savol: BU ISHni qilish o‘rnidagi so‘zlarni yozib bering.
Javob:Yong‘inni o‘chirish.
Izoh: Bolalar Nyuton bilan Londonga borib, yong‘inni ham o‘chirishadi. Yozuvchi Nyuton haqidagi kitobda
o‘sha davrdagi boshqa voqealarni ham eslab o‘tgan, xususan Buyuk London yong‘inini ham. Yurtimizda o‘t
o‘chirish xizmatining telefon raqami – 101.
Zachot: Yong‘inning oldini olish, o‘t o‘chirish mazmunidagi javoblar.
28-savol:
Konsertlardan birida Jenisbek Piyazov qo‘shiqning eng avji IKSga to‘g‘ri kelib qolganida quvonch aralash
hayajonlanib ketganini aytgan. Kanadalik restler va sumo jangchisi Jon Tentaning laqabi ham IKS bo‘lgan.
Savol: IKS nima?
Javob:Zilzila

Izoh: Jenisbek Piyanoz qo‘shiqning avji paytida qandillar qimirlaganini ko‘rib, dastlab bunga ovozi sabab
bo‘ldi deb o‘ylagan ekan. 200 kgdan og‘ir vaznga ega jangchi “Zilzila” deya laqab olgani mantiqiy.
Zachot: Yer qimirlashi.
29-savol:
Shoir Nasrullo qizning kiprigi uzunligini ta’riflab, kipriklari BU ISHni qilishini yozgan. 2010-yilgi manba
saundtrekida personaj BU ISHni takror va takror qilishini aytadi.
Savol: BU ISHni qilish o‘rnidagi alifboda ketma-ket harflar bilan boshlanuvchi ikki so‘zni yozib bering.
Javob:Sochini tarash.
Izoh: Shoir qizning uzun kipriklari sochini tarashini ta’kidlaydi. “Rapunzel” animatsiyasida uzun sochlarni
qayta-qayta tarashi kuylanadi.
30-savol:

Bir o‘zbek yozuvchisining “Katena” nomli hikoyasida muallif katena U ekanligini izohlaydi. XX asr so‘nggi
choragidagi manbaning boshqa tildagi nomida U bilan birga unvon ham keltiriladi.
Savol: Qaysi unvon?
Javob:General.
Izoh: Muallif ushbu hikoyasini Katta enasi ya’ni buvisiga atab yozgan. Hikoyaga ham og‘zaki nutqdan kelib
chiqib “Katena” deb nom qo‘ygan. “Suyunchi” filmi rus tiliga “Babushka – general” deya tarjima qilingan.
31-savol:
Dramaturg Najafbek Vazirovning komediyalarida eski oʻqitish usuli, ibtidoiy taʼlim shakli tanqid qilinadi.

Najafbek Vazirov tomonidan 1873-yilda yozilgan asar nomi – “BOʻSHLIQ”. Boshqa bir asarda ayol,
oʻqituvchisiga qoʻl koʻtargan bolasini oqlash uchun BOʻSHLIQ demaganligini bahona qilib keltiradi.
Savol: BOʻSHLIQni toʻrt soʻzda yozib bering.
Javob:Eti sizniki, suyagi bizniki.
Izoh: Najafbek Vazirov tomonidan eski oʻqitish usullari tanqid qilingan komedik asar nomi "Eti sizniki,
suyagi bizniki". Qozoq asarida oʻqituvchining kaltaklashiga chiday olmay oʻqituvchisiga javob qaytargan
oʻgʻlini oqlash uchun ayol "sizga oʻgʻlimni darsga berishdan oldin eti sizniki suyagi bizniki demaganman"
deb aytadi.
32-savol:
Buddizm tushunchalarida kelajakda Budda Maitreya nomi bilan qayta tugʻilishiga ishoniladi. Hayotining
soʻnggida esa olov ichida yoʻqolib, oliy Nirvanaga erishishi aytiladi. Ayrim manbalarda BU INSON buddizm
tushunchalarini oʻzlashtirgani taxmin qilinadi. Shuningdek, BU INSONning harakatlaridan Muso al-Mubarqa
ilhomlangan boʻlishi mumkin.
Savol: BU INSON kim?
Javob:Muqanna.
Izoh: Muqanna odamlarni oʻzining diniy qarashlariga ishontirishga harakat qilgani va olov ichiga oʻzini
tashlab halok boʻlgani yuqoridagi qarashlar shakllanishiga turtki boʻlgan. Toʻqqizinchi imom hisoblanuvchi
Muso ibn Muhammad al-Mubarqa yuziga niqob – burqa yopib yurgani sabab shunday nom olgan.
Zachot: Hoshim ibn Hakim.
33-savol:
Goʻdaklik vaqtidanoq model sifatida tanilgan Iden Vud oʻz onasi tomonidan tanlovlar, fotosessiyalar va
shoularga tayyorlangan. Bunday tadbirlar tigʻiz kun tartibini keltirib chiqargani sabab ona qizini ULAR bilan
“qanoatlantira” boshlaydi. Mashhur Ulardan biri dastlab ishchi sinf odamlari uchun tayyorlangan.
Savol: Ularni ikki soʻzda yozib bering.
Javob:Energetik ichimliklar.
Izoh: Bunday tigʻiz vaqt qizaloqqa yetarlicha dam olish imkonini ham bermagan, shu sababli ona qizini
“quvvatlantirish” maqsadida ham energetik ichimliklarga oʻrgata boshlaydi. Red Bull oʻz mahsulotlarini
dastlab yuk mashinasi haydovchilari va zavod ishchilari uchun ishlab chiqara boshlagan. Savoldagi
“qanoatlantiradi” so‘zi sizga “qanotlantiradi” tarzida eshitilgan bo‘lsa, javobga yanada tezroq borishingiz
mumkin bo‘lardi. Axir, Red Bull “qanotlantiradi”:)

34-savol:

Davom etamiz.
Iden Vudning bolalikdagi modellik faoliyatining ortida onasining xohish-istaklari yotar edi. Hatto, turli
hollarda ona qiziga ruhiy va jismoniy jazolar qoʻllagan. Modelning agenti boʻlgan Rayan Xizer ushbu
dahshatli voqealar haqida “Uni fosh etish” asarini yozgan.
Savol: U o‘rnidagi neologizmni yozib bering.
Javob:Momster.
Izoh: Yosh qizaloq onasining majburlashi sabab ham bu ishlarni qilgan, Rayan Xizer bunga oʻzi guvoh
boʻlganini taʼkidlaydi. Asarga nom berishda inglizcha ona – mom, va maxluq – monster soʻzlaridan oʻziga
xos foydalanadi. Shuningdek, savol avvalidagi “davom etamiz” jumlasi sizni boshqa bir mashhur energetik
ichimlik bo‘lgan Monsterga olib borishi mumkin edi.
Zachot: Aniq javob.
35-savol:
Savol matnida IKS va IGREK so‘zlari bittadan so‘zni almashtirib keladi.
“Chodirxayol” — yuqoridan iplar bilan boshqariluvchi qoʻgʻirchoqlar teatri, “Chodirjamol” teatrida esa
qoʻlga kiyib oʻynatiluvchi qoʻgʻirchoqlar ishlatiladi. Ushbu teatrlar oʻtkazilishidagi bir jihat tufayli
sanʼatshunos Muhsin Qodirov “Chodirxayolni - IKS, Chodirjamolni - IGREK” deb ataydi.
Savol: 20-asr birinchi yarmida yozilgan, nomida ham IKS ham IGREK mavjud bo‘lgan asar muallifini yozib
bering.
Javob:Abdulhamid Cho‘lpon.
Izoh: “Chodirjamol” qo‘lga kiyiladigan qo‘g‘irchoqlar bilan kunduzi ko‘rsatiladigan teatr hisoblanadi,
“jamol” yorug‘lik va real hayotni anglatadi. “Chodirxayol” esa qo‘g‘irchoqlarni jonli ko‘rsatish va iplar
ko‘rinmasligi uchun asosan kechasi uyushtirilgan. Shu bois san’atshunos “Kecha chodirxayoldir, kunduz
chodirjamol” deya o‘xshatish qiladi. Cho‘lponning “Kecha va kunduz” romani 20-asr birinchi yarmida
yaratilgan.
36-savol:

Sevara Tursunovaning aytishicha, jurnalist berilayotgan axborotni salbiy yoki ijobiy deya talqin qilishni oʻzi
hal qiladi. Sevara Tursunova bu gaplarni ayta turib Uni eslab oʻtadi.
Savol: Uni uch soʻzda yozib bering.
Javob:Yarmi toʻla stakan.
Izoh: Sevara Tursunovaning aytishicha bu stakannining yarmi toʻla yoki yarmi boʻsh deyishga oʻxshaydi.
Zachot: Yarmi boʻsh stakan.

@Zakovat_Savollarii

Uning kiyim-kechak ishlab chiqaruvchi brendi nomi yaponlar tomonidan o‘z madaniyatlariga hurmatsizlik
sifatida qabul qilingan va hattoki instagramda norozilik fleshmobi ham o‘tkazilgan. Tarqatma materialda
fleshmob heshtegidagi 3 ta harfni berkitib qo‘ydik.
Savol: U KIM?
Javob:Kim Kardashyan
Izoh: Dastlab Kim Kardashyanning kiyim-kechak brendi Kimono Solutionwear[kimono solyushnvea] deb
nomlangan edi. Noroziliklar ortidan brend nomi Skims Solutionwearga o‘zgartirildi.
Zachot: Kimberli Noel Kardashyan (Tug‘ilgandagi ism-sharifi)
4-savol:

Savol matnida ikki harf boshqa ikki harf bilan almashtirilgan.
1991-yil 5-fevralda qabul qilingan qarordan so‘ng, teatrshunos olim Frunze Jo‘rayevga yozuvchilardan biri
“Endi sizni Boshbek Jo‘rayev deb ataymiz” deya hazil qiladi.
Savol: Savol matnidagi biroz o‘zgartirilgan so‘zni toping.
Javob:Bishkek.
Izoh: Aynan shu kunda Qirg‘iziston poytaxti nomi Frunzedan Bishkekga o‘zgartirilgan. Yozuvchi Ne’mat
Aminov ham Frunze Jo‘rayevga “Endi sizni Bishkek Jo‘rayev deb ataymiz” deya hazil qiladi.
5-savol:
Vena tasviriy san’at akademiyasi rektorining so‘zlariga ko‘ra, Unda rassomchilikdan ko‘ra ko‘proq
arxetikturaga iqtidor bo‘lgan. 1939-yil avgustdagi suhbatda U “men siyosatchi emas, rassomman.
Bularning barchasi tezda tugaydi” deb aytadi.
Savol: U kim?
Javob:Adolf Gitler.
Izoh: Akademiya rektori Gitlerni 2 marta akademiya imtihonlaridam yiqilishiga shunday tushuntirish
bergan. Gitler 2-Jahon urushi boshlanishi arafasidagi suhbatda o‘zini siyosatchi emas, rassom ekanligini
aytib o‘tadi.
6-savol:
Pavel Durovning qamoqqa olinishiga qarshi bo‘lgan ko‘plab insonlar norozilik namoyishlarini o‘tkazishadi.
Namoyishchilarning qo‘llarida Uni ko‘rish mumkin edi. Uning tarixi haqidagi maqolada olim Lyudvig Prandtl
kichik qizaloqqa parvoz mexanikasini tushuntirib bergani keltirilgan.
Savol: Uni ikki so‘zda yozib bering.
Javob:Qog‘oz samolyot.
Izoh: Telegram asoschisining qo‘lga olinishiga qarshi namoyishda telegram ramzi bo‘lgan qog‘oz samolyot
yasab olishgani mantiqiy albatta. Olim parvoz mexanikasini tushuntirish uchun oldida turgan qog‘ozdan
samolyot yasaydi va qizaloqqa nisbatan qiziqarliroq qilib tushuntiradi.
7-savol:
Yaqinda Katta Misr muzeyining ochilish marosimida qatnashgan Daniya tashqi ishlar vaziri misrlik
hamkasbiga piramida maketini sovg‘a qiladi.
Savol: Ushbu sovg‘a qaysi kompaniya tomonidan tayyorlab berilgan?

Javob:LEGO.
Izoh: LEGO – Daniyaning Billund shahrida asos solingan kompaniya. Daniya tashqi ishlar vaziri Misr
ehromlarining LEGO maketini hamkasbiga sovg‘a qilgan.
8-savol:

Oybek haqida bilganlarini yozmoqchi bo‘lgan, biroq bunga jazm etolmagan Said Ahmad ushbu holatda XV
asrda yozilgan mashhur satrlarni eslaydi.
Savol: Ushbu satrlarda nomi keltirilgan inson kim?
Javob:Nizomiy Ganjaviy.
Izoh: Said Ahmad Oybek haqida yozmoqchi bo‘ladi, biroq bunga jazm etolmaydi. Bu holatda Alisher
Navoiyning “Emas oson bu maydon ichra turmoq, Nizomiy panjasig‘a panja urmoq” so‘zlarini eslaydi va
shunday deydi:”Navoiy Nizomiy dahosidan, Oybek Navoiy qudratidan istihola qilgan bo‘lsa, endi men
Oybekning buyukligi qarshisida dovdirayapman”.
9-savol:
Voqealari Meksikada bo‘lib o‘tuvchi qisqa metrajli animatsion filmda kunduzi bayram qilayotgan olomon
shovqini kafedagi insonni uyg‘otib yuboradi.
Savol: Film nomidagi bir-biridan bir harfga farq qiluvchi ikki so‘zni yozib bering.
Javob:Fiesta, siesta.
Izoh: Fiesta – bu Lotin Amerikasi mamlakatlarida o‘tkaziluvchi milliy bayram, siesta esa shu davlatlardagi
tushdan keyingi uyquni anglatuvchi so‘z.
10-savol:
Karantin davrida ko‘chada bemaqsad yurmaslik kuchli nazoratga olingan edi. Shu davrda yaratilgan
karikaturada ichki ishlar xodimi Undan nega maqsadsiz yashab yurganini so‘raydi. U o‘tgan asr birinchi
dekadasida nashr ettirilgan asarning bosh qahramoni.
Savol: U qaysi personaj?
Javob:Martin Iden.
Izoh: Martin Iden ham asar so‘nggiga kelib hayotdan ma’no topolmaydi va bir muncha vaqt bemaqsad

yashaydi. Jek Londonning ushbu asari 1909-yilda nashr qilingan.
11-savol:

Xayriya uchun ishlangan videoda Mark Zukerberg BU ISHni qilishdan oldin Bill Geyts, Sheril Sendberg va
Red Xastings kabi mashhurlarni tilga oladi. Bill Geyts chaqiruvni bajonudil qabul qiladi va BU ISHni yanada
yaxshiroq bajarish uchun rasmdagi qurilmani loyihalaydi.
Savol: BU ISHni bir necha so‘zda yozib bering.
Javob:Ustidan bir chelak muzdek suv quyish.
Izoh: Amiotrofik lateral sklerozga chalingan insonlarni qo‘llab-quvvatlash va bu kasallikni yaxshiroq
o‘rganish uchun Ice Bucket challange flesh-mobi tashkil qilingan. Unga ko‘ra, flesh-mobga qo‘shilgan
ko‘ngilli ustidan 1 chelak muzdek suv quyadi va 3 nafar insonni taklif qiladi. Bill Geyts yanada yaxshiroq
bajarish uchun maxsus qurilma ham loyihalagan.
Zachot: Ustidan suv quyish, Ice Bucket challangeda qatnashish.
12-savol:
Savol matnida bir so‘zdan ikki o‘rinda harflar tushirib qoldirilgan.
IKSdan aziyat chekuvchi Entoni Hopkins rollariga tayyorgarlik ko‘rish uchun ssenariylarni 250 martagacha
ovoz chiqarib o‘qiydi. Shuningdek aktyor qo‘shiq aytish IKSga qarshi yaxshi samara berishini takidlab
o’tgan.
Savol: Harflari tushirib qoldirilgan so‘zni asl holida yozib bering.
Javob:Disleksiya.
Izoh: Disleksiya bu insonning intellektual salohiyati to‘liq saqlangan holda, o‘qish va yozish ko‘nikmalarini
egallashda jiddiy qiyinchiliklarga duch kelishidir. Aktyorga ssneariylarni ovoz chiqarib qaytarish va qo‘shiq
aytish bu muammoni bartaraf etishda yordam beradi.
13-savol:
Kalaxari cho‘lining San xalqi Ularni barmoq izlari kabi individual ekanligiga ishonishadi. Keniyaning Masai
xalqi fikricha esa, dastlab Ular bo‘lmagan va faqat oq rangli bo‘lgan.
Savol: Ularni ikki so‘zda yozib bering.
Javob:Zebra chiziqlari.
Izoh: Afrika xalqlari orasida zebra muqaddas jonivor sanaladi. Ularning chiziqlari esa barmoq izlari kabi

takrorlanmasdir.
14-savol:
Animalist-rassom Brayton River haqidagi “Sevgi va sadoqat” nomli maqolada ijodkorning ko‘plab asarlarini
ko‘rish mumkin. Ushbu rasmlarning barchasida inson va Ular tasvirlangan.
Savol: Uni toping.
Javob:It.
Izoh: Rasmlarda egasiga sadoqatli itlar tasvirlangan.
Zachot: Kuchuk.
15-savol:
1937-yilda Yaponiya qo‘shinlari Xitoyni bosib olishni boshladi. Dengiz qamali sharoitida Chan Kayshi
SSSRdan yordam so‘radi va tez orada Olmaota-Lanchjou oralig‘ida Xitoy “IKS”i paydo bo‘ldi. “IKS” nomli
muzey Osinovets mayog‘i yonida joylashgan.
Savol: IKSni ikki so‘zda yozib bering.
Javob:Hayot yo‘li.
Izoh: Bu yo‘l orqali SSSRdan Xitoyga harbiy yordam yetkazib berilgan. Leningrad blokadasidagi “Hayot
yo‘li” ko‘proq mashhur bo‘lib, unga atalgan muzey Ladoga ko‘li yonida joylashgan.
16-savol:
O‘tgan yilning 28-noyabr sanasida Si Veyxao ko‘plab vatandoshlari singari Indoneziya chipor ilonini sotib
oladi. Bunga ikki kun avval Xitoyda Uning premyerasi bo‘lgani sabab edi.
Savol: Uni aniq yozib bering.
Javob:“Hayvonlar shahri 2” multfilmi.
Izoh: Multfilmda Nik va Judi ilonlarning obrusini tiklashga harakat qilishadi va buni uddalashadi.
Premyeradan so‘ng, zaharli ilonlar savdosi anchagina oshib ketgan.
Zachot: “Zootopiya 2” multfilmi. 2-qism ekanligi aniqlashtirilgan shu mazmundagi javoblar.

17-savol:

“Garri” sikloni tufayli Sitsiyadagi ushbu shahar BO‘SHLIQ. Egrilikka aralashib, endi afsus qilayotgan yigit
haqidagi maqola “Korrupsiya sabab hayotim BO‘SHLIQ” deb nomlangan.
Savol: BO‘SHLIQ o‘rnidagi to‘rt so‘zni yozib bering.
Javob:Jar yoqasiga kelib qoldi.
Izoh: Sitsiliyadagi Nishemi shahrida siklondan so‘ng kuchli ko‘chki bo‘lgan va anchagina qismi o‘pirilgan.
Aytish mumkinki shahar tom ma’noda “jar yoqasiga kelib qolgan”.
18-savol:
Chloe [Kloe] moda uyi 2026-yil bahor/yoz mavsumi uchun anchagina kalta liboslarni taqdim etdi. The
Blueprint moda jurnalining ushbu katalog haqidagi maqolasi “U” deb nomlangan. Yozuvchi “U”ni ilk
marotaba 1889-yil akasi Aleksandrga yozgan maktubida ishlatgan.
Savol: U deganda qaysi uch so‘zli iqtibos nazarda tutilmoqda?
Javob:Qisqalik – talantning singlisi.
Izoh: Moda uyining kalta liboslar kolleksiyasiga nashr tomonidan Anton Chexovning mashhur so‘zlari nom
qilib berilgan. Chexov ushbu so‘zlarni ilk bor akasiga yozgan maktubida ishlatgan.
Zachot: Qisqalik – talantning opasi, Краткость – сестра таланта
19-savol:
Savol matnida bir so‘z boshqa so‘zga almashgan.
Sara Bouman AQSh-Meksika urushida faol qatnashgan, otliq qo‘shinlar bilan ham janglarga kirib
mudofaaga yordam bergan. Sara haqidagi maqolalardan biri “Chegara PARANAsi” deb nomlangan.
Savol: Almashgan so‘zni yozib bering.
Javob:Amazonka.
Izoh: Sara Bouman ayol bo‘lishiga qaramasdan janglarda, xususan otliq qo‘shinlar bilan ham chegara
mudofaasida faol ishtirok etgan. Shu sababli uni “Chegara amazonkasi” deb atashgan. Amazonka va
Parana Janubiy Amerikadagi yirik daryolarning nomlari.
20-savol:

Nabirasining o‘limidan g‘azablangan Chingizxon askarlariga Gorgola shahrining barcha aholisini o‘ldirishni,
uylarni yoqib yuborishni buyuradi. Shundan keyingi holat sabab shahar “Ular shahri” deb ham atala
boshlangan. U hozirda Bjørvika [Byorvika] shahridagi muzeyda saqlanadigan asar nomi.
Savol: U o‘rnidagi unlilari bir xil so‘zni yozib bering.
Javob:Qichqiriq.
Izoh: Yong‘in ichida qolgan, aholisi qilichdan o‘tkazilayotgan shaharni qichqiriq ovozi, dod-faryod tutib
ketadi. Edvard Munkning “Qichqiriq” kartinasi hozirda Munk muzeyida saqlanadi.
21-savol:
Makedoniya shohi Ptolemey Keravn o‘z laqabini janglardagi jasurligi va kutilmagan harakatlari uchun
olgan. Xuddi, 1403-yil vafot etgan inson singari.
Savol: Keravn so‘zi yunon tilidan qanday ma’noni bildiradi?
Javob:Chaqmoq.
Izoh: Ptolemey janglardagi tezkor, kutilmagan harakatlari uchun chaqmoq ya’ni Keravn laqabini olgan.
Usmoniy hukmdor Boyazid I ga ham shu sababga ko‘ra, Yildirim laqabi berilgan.
Zachot: Yashin.
22-savol:
Savol matnida IKS va IGREK bilan bir xil harfdan boshlanmaydigan ikki so‘z almashtirilgan.
Tohir Malik o‘z uchligida birov “IKS” deya boshqalarni ham o‘ylashini, boshqalar esa “IGREK” deya faqat o‘z
nafsini ko‘zlashini yozadi.
Savol: Bir-biridan ikki harfga farq qiluvchi IKS va IGREKni yozib bering.
Javob:Xalqim, Halqum.
Izoh: “Xalqim” deydi birov, yana biri deyarmish “halqum”, tili chuchuklar ozmi dunyoda? X va H harflari
bilan farq qiluvchi so‘zlarda adashish holatlari ko‘p uchrab turadi. Shu sababli, bir xil harfdan boshlanmaydi
deya yordam berishga harakat qildik.
23-savol:
Savol matnidagi bir so‘z ikki so‘z bilan almashgan.
Yaqinda o‘ldirilgan El-Mencho laqabli narkokartel boshlig‘i so‘nggi manzilga orkestr sadolari ostida, OTda
kuzatildi. Biroz oldinroq “lo‘lilar qiroli” laqabini olgan biznesmen Frank Tompsonning dafn marosimida ham

OTdan foydalanilgani internetda shov-shuvga aylangandi.
Savol: Almashtirilgan ikki so‘zni yozib bering.
Javob:Oltin tobut
Izoh: Narkokartel boshlig‘ining dafn marosimi juda dabdabali tashkil etildi. Hattoki, oltin tobutdan ham
foydalanilgan.
24-savol:
Savol matnida bir so‘zga harflar qo‘shilgan.
“No More Kings” rok-pop guruhining “Trace’s song” taronasi 1972-yilgi voqea asosida yaratilgan. Qo‘shiq
asosida ishlangan klipda Uning QOYA yuzasiga Treysi ismini yozayotganini ko‘rish mumkin.
Savol: U kim?
Javob:Yudjin Sernan.
Izoh: Yudjin Sernan oyga qadam qo‘ygan so‘nggi astronavt. Ba’zi versiyalarda u oy yuzasiga o‘zining
ismini, ba’zilarida esa qizi Treysining ismini yozib qoldirgan deyiladi. No More Kings guruhi shu asosida
tarona va klip ishlagan. Oydagi birinchi astronavt orqali boshlangan bugungi paketimizni oydagi so‘nggi
astronavt bilan yakunlaymiz.

@Zakovat_Savollarii

Izoh: Baland poshna sababli xondrositlar tezroq eskirishi, ushbu holat esa yuqoridagi kasalliklarni keltirib
chiqarishi mumkin ekan. Lusya Chebotina bir qo‘shig‘ida o‘zida baland poshna borligi sababli yigitning
ortidan yugurmasligini kuylaydi.
4-savol:
Sherali Jo‘rayev Bahodir Yo‘ldoshev tomonidan sahnalashtirilgan spektaklda rol ijro etgan va unda
“Andijonim qoldi” qo‘shig‘ini kuylagan.
Savol: Spektakl ilk bor nechanchi yilda sahnada qo‘yilgan?
Javob:1983-yilda
Izoh: Spektakl “Yulduzli tunlar” romani asosida sahnalashtirilgan. 1983-yilda Zahiriddin Muhammad Bobur
tavalludining 500 yilligi nishonlangandi.
5-savol:
Bir asarda otasi urushga ketgan, onasi vafot etgan qahramon uka-singillari bilan mehribonlik uyiga
yuboriladi. U yerda qahramon laqabidagi bir so‘zni “yetimcha” deb o‘zgartirishadi.
Savol: Qahramonning asl laqabini yozib bering.
Javob:Besh bolali yigitcha
Izoh: Xudoyberdi To‘xtaboyevning “Besh bolali yigitcha” romani qahramoni Orifjonning uch ukasi va ikki
singlisi bo‘lgan. Uka-singillari bilan yetimxonaga tushgach, u yerdagi zo‘ravon bolalar Orifjonni “Besh bolali
yetimcha” deb ataydi.
6-savol:
Bir hazil videoda AQShda yashovchi osiyolik ona-bola bu oilada ULAR qanday ma’noni anglatishini
tushuntirishadi:
- o‘rtacha;
- o‘rtachadan past;
- sovuq guruch;
- uyga kelma;
- yangi oila top.
Savol: ULAR nimaligini yozib bering.
Javob:AQShdagi baholash tizimidagi harflar

Izoh: AQSh ta’lim muassasalarida baholar Adan Fgacha bo‘lgan harflarda qo‘yiladi. Farzandlar ta’limiga
o‘ta talabchan bo‘lgan ushbu oilada baholar quyidagi ma’noni anglatgan: A — average, B — below
average, C — cold rice, D — don’t come home, F — find a new family.
Zachot: Ma’nodosh javoblar
7-savol:
Ssenarist Damir Xanifullin tomonidan yuritiladigan blog nomida bir shirinlik turi amerikalik
yozuvchining familiyasi bilan yonma-yon turganini ko‘rish mumkin.
Savol: Blog nomidagi familiyani yozib bering.
Javob:Palanik
Izoh: Blog “Chak-Chak Palanik” deb nomlanadi. Blog muallifi o‘zining tatar millatiga mansub ekanligini va
filmlarga ssenariy yozish bilan shug‘ullanishi haqida ma’lumot berish uchun yozuvchi Chak Palanikning
ism-familiyasidan kreativ tarzda foydalangan.
8-savol:
Savol matnida IKS — ikki so‘zni almashtirib keladi. Siz ko‘rib tu

Savol matnida IKS — ikki so‘zni almashtirib keladi. Siz ko‘rib turgan kartina Edvard Hopper tomonidan
yaratilgan bo‘lib, “IKS” deb ataladi. “IKS” — shuningdek, 2001-yilda chiqqan qo‘shiqning nomi hamdir.
Savol: “IKS” muallifi bo‘lgan rok-guruhi nomini yozib bering.

Javob:System of a Down
Izoh: Edvard Hopperning “Chop Suey” nomli kartinasida qisman “Suey” so‘zini ko‘rib turibsiz. Alternativ
metal yo‘nalishida ijod qiluvchi System of a Down guruhiga mashhurlik olib kelgan qo‘shiqning nomi ham
“Chop Suey”. Ma’lumot uchun, Chop Suey — xitoycha taom nomi.
Zachot: SOAD
9-savol:
O‘tgan asrning 20-yillarida chop etilgan asar qahramoni xotini ko‘plab tabiblarga borgan bo‘lsa-da,
tug‘mayotgani haqida so‘z ochadi. Ayol, agar eri, bolasiz yasholmayotgan bo‘lsa, avval erini, keyin o‘zini
zaharlashini aytib tahdid qiladi.
Savol: Ayolning ismini yozib bering.
Javob:Xushro‘y
Izoh: “O‘tkan kunlar” asari personaji Xushro‘ybibi Zaynabning opasi edi va kimnidir zaharlashdan tap
tortmasdi. Aynan Xushro‘y bilan suhbatdan so‘ng Zaynab Kumushni zaharlashga qaror qiladi.
10-savol:
“Lobster” filmida jufti yo‘q odamlar bir mehmonxonaga olib kelinadi. Ma’lum vaqtdan so‘ng odamlar juftini
topsa, erkinlikka chiqariladi. Ma’muriyat mehmonxonaga yangi kelgan odamga volleybol va tennis kabi
sport turlari bilan shug‘ullanish hozircha taqiqlangani, faqat IKS va IGREK o‘ynay olishi mumkinligini
tushuntiradi.
Savol: IKS va IGREK o‘rnidagi bir bo‘g‘inli sport turlarini yozib bering.
Javob:Golf va skvosh.
Izoh: Volleybol va tennis kabi o‘yinlarni jufti borlar o‘ynay olardi. Juftini topmaganlar golf va skvosh bilan
shug‘ullanib turishga majbur edi.
11-savol:
“Maxluqlar universiteti” animatsion filmida buqalamun Rendall UNDAN voz kechgan. Buning sababi uyalish
hissi emas, balki butunlay yo‘qolishiga xalaqit berganligidir. Boshqa bir mashhur personajga esa U,
aksincha, yordam bergan.
Savol: U nima?
Javob:Ko‘zoynak
Izoh: Rendall ko‘rinmas bo‘la olsa-da, ko‘zoynagi uni qayerda ekanligini bildirib qo‘yardi. Supermen esa,

aksincha, odamlar tanib qolmasligi va olomon ichiga qo‘shilib, g‘oyib bo‘lish uchun ko‘zoynakdan
foydalangan.
12-savol:
Bir qo‘shiqqa ishlangan klipda, uzoq yillar qamoqxonada bo‘lgan yigit qizni uchrashuvga taklif qiladi va
borish mumkin bo‘lgan bir nechta joylarni sanab o‘tadi. Qiz bu joylar hozir mavjud emasligini aytib, yigitni
XIX asr birinchi choragida yozilgan asar bosh qahramoniga qiyoslaydi.
Savol: O‘sha qahramon kimligini yozib bering.
Javob:Rip Van Vinkl
Izoh: Layonel Richining “Hello” nomli qo‘shig‘iga ishlangan klipda 25 yil qamoqda bo‘lgan yigit, uchrashuv
uchun o‘zgarib ketgan va hozirgi paytda mavjud bo‘lmagan joylarni taklif qiladi, xuddi shahar
o‘zgarmagandek. Amerikalik yozuvchi Vashington Irvingning 1819-yilda yozgan fantastik hikoyasidagi bosh
qahramon Rip Van Vinkl Katskill togʻlarida 20 yil uxlagan va barcha doʻstlari vafot etganda u yerdan tushib
kelgan.
13-savol:
Tog‘ay Murodning asarida befarzand erkakka qarindoshlari yangi xotin olib berishga qaror qilishadi.
Qarindoshlari “IKS ko‘rganni emas, IGREK ko‘rganni ol” deyishadi. IKS IGREKdan bir harfga qisqa.
Savol: IKS va IGREK o‘rnidagi so‘zlarni yozib bering.
Javob:Eshik va beshik
Izoh: “Eshik ko‘rganni olma, beshik ko‘rganni ol” maqolini aytish orqali erkakning qarindoshlari ilgari
farzandli bo‘lgan ayol yana bolali bo‘lishi mumkinligini bildirishadi.
14-savol:
Toshkent shahridagi arxitekturaviy loyihalar bilan shug‘ullanuvchi firma nomi U. Nom orqali firma o‘z
loyihalarida har bir detal mukammal mutanosiblikda bo‘lishiga ishora qiladi. Dizaynda U nomli maqolada
National Geographic logotipini ham ko‘rish mumkin.
Savol: Uni alifboda yonma-yon keladigan harflar bilan boshlanuvchi ikki so‘zda yozib bering.
Javob:Oltin nisbat
Izoh: Oltin nisbat taxminan 1,618 ga teng bo‘lgan maxsus matematik nisbat. U ko‘pincha chiroyli,

muvozanatli va tabiiy ko‘rinadigan proporsiya sifatida ishlatiladi. Ushbu savol paketimizni aynan oltin
nisbat proporsiyasida ikki qismga bo‘ladi.
15-savol:
2024-yilda chiqqan filmga bag‘ishlangan retsenziyalardan birining sarlavhasi “Biz ortiq Kalugada emasmiz”
deb nomlanadi. Film 1891-yilda tug‘ilgan adibning asari asosida suratga olingan.
Savol: Gap qaysi adib haqida ketmoqda?
Javob:Aleksandr Volkov
Izoh: Aleksandr Volkov Frenk Baumning asarlaridan ilhomlangan holda “Zumrad shahar sehrgari” asarini
yozgan. Bu asar bosh qahramoni ham Kanzasda yashar edi. Ammo zamonaviy ekranizatsiyada voqealar
Rossiyaga ko‘chiriladi. Bir foydalanuvchi “Biz ortiq Kanzasda emasmiz” iqtibosining Rossiyaga
moslashtirilgan variantini taklif etgan.
16-savol:
Savolda U almashtirish hisoblanadi. “Bu dunyoda o‘lib bo‘lmaydi” asarida yozilishicha, sovet davrida
rahbarlar marmar toshlardagi ULARni o‘ydirib tashlagan.
Savol: 1943-yilgi “Nasriddin Buxoroda” filmi posterida U nimaning o‘rnida keladi?
Javob:Kirillcha С harfining o‘rnida
Izoh: Tog‘ay Murod asarida sovet paytida sag‘analardagi “Xudo rahmat qilsin” kabi yozuvlar o‘chirtirilib,
marmar toshlardagi yarim oy shakllari o‘ydirtirib tashlangani yoziladi.
17-savol:
Sayxunobodda tuman hokimi maktab direktorlarini do‘pposlaganidan so‘ng ijtimoiy tarmoq foydalanuvchisi
bir maqoldagi so‘zni “ustoz” so‘ziga almashtirgan.
Savol: Shu maqolda tilga olinuvchi shirinlik va predmetni yozib bering.
Javob:Holva va kaltak
Izoh: Ijtimoiy tarmoq foydalanuvchisi “Bugungi kun maqoli: Holvani hokim yeydi, kaltakni ustoz” deb
yozgan. Maqolning asli: Holvani hokim yer, kaltakni yetim.

18-savol:
Ko‘rgazma materialda aktrisa Kamillaning surati berilgan. Kamillaning otasi Reynald Klifford, U emas.
Aytishlaricha, Kamilla 1900-yillar boshidagi tanlovda Uning nazariga tushgan.
Savol: U kim
Javob:[Charlz] Gibson
Izoh: Gibson qizi tushunchasi – amerikalik illyustrator Charlz Gibson tomonidan XIX asr oxiri — XX asr
boshlarida yaratilgan ideal ayol timsoli. Versiyalarga ko‘ra, aktrisa Kamilla Klifford Gibson tasvirlagan ayol
uchun prototip hisoblanadi.
19-savol:
“Bugoniya” filmida bir korporatsiya rahbarini o‘zga sayyoralik deb hisoblab, o‘g‘irlab ketishadi. Filmdagi
dialoglardan birida korporatsiya rahbari o‘g‘rining ALFAga tushib qolganini aytib, shu sababli reallikni
emas, balki faqat o‘z e’tiqodini mustahkamlaydigan ma’lumotlarni qabul qilayotganini aytadi. ALFA —
media sohasiga oid atama bo‘lib, asosan konspirologiya sabablarini tushuntirishda qo‘llaniladi.
Savol: ALFA bilan almashtirilganni yozib bering.
Javob:Exo kamera
Izoh: Exo kamera deb inson faqat oʻzi ishonadigan ma’lumotlarni tasdiqlovchi axborot muhitiga aytiladi.
Unga ko‘ra, siz haqiqat deb bilgan ma’lumotlar sizni topib kelaveradi va o‘z e’tiqodlaringiz aks-sadosini
shakllantiradi. Misol uchun, Google qidiruv tizimi va Facebook kabi ijtimoiy tarmoqlar kontentni
personallashtirib boradi va foydalanuvchining o‘z qiziqishlariga qarab ma’lumot taklif qiladi. Shu sababli,
foydanuvchi o‘zi bilmagan holda exo kamera ta’siriga tushib qoladi.
Zachot: Aks-sado xonasi
20-savol:
2001-
yilda tug‘ilgan tennischi Iga Svyontek inglizchani muchaldoshi hisoblangan Uningqo‘shiqlari orqali o‘rganga
n.
Savol: Iga Svyontekka bilvosita ustozlik qilgan U kim?
Javob:Teylor Svift
Izoh: Teylor Sviftning qo‘shiqlari matni turli adabiy asarlarga ishora qilgani uchun uning muxlislari
xonandani ingliz tili o‘qituvchisiga qiyoslab hazil qilishgan. 1989-yilda tug‘ilgan xonanda bu hazillarga
javoban unashtirilganligi haqidagi postda o‘zini ingliz tili o‘qituvchisi deb atagandi. Teylor Svift aslida hech
qachon ingliz tilidan dars bermagan, ammo u tufayli, hech bo‘lmasa, bir kishi ingliz tilini o‘rgangan ekan.

21-savol:
Bir serialda operatsiyaga ko‘ngilli bo‘lib qo‘shilgan politsiyachi Yevropaga borishga umid qilgani, endi esa
xaroba plyajda hasharotlarga talanayotganidan shikoyat qiladi. Boshlig‘i “BU ISHNI QILISH kerak edi”, deb
hazillashadi. Tashkilotchilar g‘olib bir yil ichida ham aniqlanmasligiga ishongan sirli tanlovda BU ISHNI
QILGAN sinchkov ayol bir kundayoq mukofotni olib ketgan.
Savol: BU ISHNI QILISH bilan almashgan so‘zlarni yozib bering.
Javob:Mayda shriftni o‘qish.
Izoh: Sug‘urta kompaniyasining “O‘qiganingiz uchun to‘laymiz” nomli sirli tanlovi qoidalari shartnomaning
7-varag‘ida kichik shriftlarda yozilgandi. Qoidaga ko‘ra, shartnomani to‘liq o‘qib, mukofot yuzasidan
kompaniyaga birinchi murojaat qilgan mijozga 10 ming dollar pul yutug‘i va’da qilingan edi.
Zachot: Kichik shriftdagi matnni o‘qish
22-savol:
Yormat Tojiyev bir maqolada shevadagi so‘zlarni ko‘proq ishlatishga chaqiradi. Muallif sartarosh so‘zi
o‘rniga shevadagi qilich so‘zidan foydalanishni taklif etadi.
Savol: Savol matnida almashtirilgan bir so‘zni yozib bering.
Javob:Qilchi
Izoh: Sartarosh so‘zi o‘rniga qilchi so‘zini qo‘llash taklif etilgan. Qilich va qilchi so‘zlari o‘zaro
anagrammadir.
23-savol:
U haqidagi kitob muqovalaridan birida harflardan biri qulf ko‘rinishida, yana biri barmoq izi ko‘rinishida
stilizatsiya qilingan.
Savol: Uning ism-familiyasini yozib bering.
Javob:Sherlok Holms
Izoh: Inglizchada “lock” so‘zi qulfni bildiradi, shu sababli Sherlok ismidagi “O” harfi qulf ko‘rinishida
stilizatsiya qilingan. Yana bir harf barmoq izi shaklida tasvirlangani biz so‘ragan odam jinoyatni ochish
bilan shug‘ullanganiga ishora edi.

24-savol:
Erkin A’zamning yoshi o‘tib qolgan personaji endi akademik unvoni uchun harakat qilmasligini aytadi.
Personaj unvon faqat Bu martabani berishini aytadi. Sharof Rashidov 1984-yilda Bu martabagagina
loyiq ko‘rilgan.
Savol: Bu martaba deyilganda nima nazarda tutilganini bir necha so‘zda yozib bering.
Javob:Chig‘atoy qabristoniga ko‘milish
Izoh: Personaj unga akademik unvoni faqat Chig‘atoyga ko‘milish martabasidan boshqa hech narsa
bermasligini aytadi. Sharof Rashidov 1983-yilda vafot etganda Toshkent markaziga dafn etilgan, unga atab
memorial kompleks qurish ham rejalashtirilgan edi. Ammo 1984-yili “paxta ishi” doirasida o‘tkazilgan
kompartiya yig‘ilishidan so‘ng uning jasadi eksgumatsiya qilinib, Chig‘atoy qabristoniga dafn etilgan.
25-savol:
O‘tkir Hoshimov personaji kelinining uquvsizligi haqida gapirar ekan, kelini tayyorlagan shilpildoqdan U
sifatida foydalanish mumkinligini aytib, mubolag‘a qiladi. U eslab o‘tiladigan maqolga berilgan izohda
ehtiyojlar va imkoniyatlar haqida so‘z boradi.
Savol: U bilan almashtirilgan so‘zni yozib bering.
Javob:Ko‘rpa
Izoh: O‘tkir Hoshimovning “Ikki eshik orasi” asari personaji Xolposh xola Fotima kelini tayyorlagan
shilpildoqni ko‘rpa qilib yopish haqida gapirib mubolag‘a qiladi. Ko‘rpangga qarab oyoq uzat maqoli esa
“ehtiyojlaringni imkoniyatingga qarab belgila” ma’nosida ogohlantirish va maslahat mazmunini ifodalab
keladi.
26-savol:
Bir serial qahramonlari Yevropadagi poytaxtlardan biriga borishadi. Shahardagi Vesterkerk qo‘ng‘irog‘i
bong urganda, qahramonlardan biri ALFA bu qo‘ng‘iroqni har kuni eshitganligini aytadi. ALFA o‘z qaydlarida
qo‘ng‘iroqning ovozi unga umid va ishonch berganini ta’kidlagan.
Savol: ALFA o‘rnidagi ism-familiyani yozib bering.
Javob:Anna Frank
Izoh: Vesterkerk qo‘ng‘irog‘i Amsterdamda joylashgan. Chordoqda oilasi bilan natsistlardan yashiringan
Anna Frank o‘z kundaligida qo‘ng‘iroq ovoziga oilasi a’zolari ko‘nika olmayotgani, lekin uning bongi Annaga
umid va ishonch berishini yozgan.

27-savol:
Pompeydagi qazishmalar paytida yirik qora toshlar orasiga qo‘yilgan, Oy nurini aks ettiradigan mayda oq
toshli yo‘l topilgan. Rimliklar bu toshlarni U deb atashgan. Qadimiy davlatlardan birida ibodatxonada duch
kelganda, Unga tik qarash og‘ir jinoyat hisoblangan.
Savol: U o‘rnidagi ikki so‘zni yozib bering.
Javob:Mushuk ko‘zlari
Izoh: Oq toshlar tunda yarqiragani uchun shunday atalgan. Qadimiy Misrda mushuklar Bastet
ma’budasining “bolalari” hisoblangan. Shu sababli ibodatxonada kim bo‘lishidan qat’i nazar mushukning
ko‘zlariga tik boqishi taqiqlangan.
28-savol:
Savol matnida bir so‘z boshqa so‘z bilan almashgan.
Killian Myorfi mashhur franshizaning serialida rol ijro etishi mumkinligi haqidagi mish-mishlarni rad etib,
shinelidan bir necha yilga voz kechishga tayyormasligini aytgan.
Savol: Myorfi serialda qaysi personajni o‘ynashi haqida gap-so‘zlar chiqqandi
Javob:Voldemort
Izoh: Savol matnida burun so‘zi shinel bilan almashtirilgandi. “Burun” va “Shinel” Nikolay Gogolning
asarlari nomi. Garri Potter franshizasida antagonist Voldemortning burni deyarli yo‘q.
29-savol:
U avvallari mavjud bo‘lgan. Ammo Yevropada qo‘llanilgan A’LO bilan odamlarni chalg‘itganligi sababli
Undan voz kechilgan.
Savol: U bilan almashganni yozib bering.
Javob:Amerika baholash tizimidagi E harfi
Izoh: Amerikacha baholash tizimida A, B, C, D va F harfli baholar mavjud. A harfi eng yuqori baho
hisoblansa, E harfi eng yomon baholardan biri sifatida qo‘llanilgan. Ammo hozirda E harfi uchramasligining
sababi Yevropadagi eski baholash tizimidagi E, ya’ni “Excellent” bahosi bilan adashtirilganligi sabab
bo‘lgan.
Zachot: E harfi

30-savol:

Ko‘rgazma materialdagi surat ostidagi izohda bir foydalanuvchi hazil tariqasida go‘zallik salonida ushbu
xizmat borligiga umid qiladi. Ushbu xizmat odatda 30-35 yoshdan boshlab, uning intensiv usullari esa
40-45 yoshdan keyin qo‘llaniladi.
Savol: Ushbu xizmatni xorijiy bir so‘zda yozib bering.
Javob:Lifting
Izoh: Lifting – terini tortish uchun qilinadigan kosmetik muolaja. Foydalanuvchi binoning yuqori qavatda
joylashganligiga ishora qilib so‘z o‘yini qilgan.
31-savol:

Aktivist Jon Devidsonning hayoti haqida hikoya qiluvchi “Men so‘kinaman” nomli filmda, 1980-yillarda
UNGA ega insonlarga qanchalik qiyin bo‘lganligi ko‘rsatilgan. Chunki bu davrlarda odamlarda U haqida
deyarli hech qanday tushuncha bo‘lmagan.
Savol: UNI atoqli ot qatnashtirib, ikki so‘zda yozib bering.
Javob:Turett sindromi
Izoh: Turett sindromidan aziyat chekuvchi insonlarda verbal titroqlar va doimiy ixtiyorsiz soʻkinish holatlari
uchraydi. Film nomi ham shu jihatga ishora qiladi. Hozirda ushbu sindrom haqida ko‘pchilik xabardor, lekin
80-yillar boshida bu haqda deyarli hech kim bilmas edi. Oqibatda Turett sindromiga ega insonlarni
shunchaki ahloqsiz deb qabul qilishgan.
32-savol: Дуплет
1.
“Yaldo kechasi” romanida yozilishicha, Buxoro amiri Haydar Qo‘qon xoni Umarxonga maktub yo‘llab, o‘ziga
bo‘ysunishga chorlagan. Qo‘qon xoni bir bayt yozib, baytda Haydardan oldin Umar xafa bo‘lganini eslatib,
Buxoro amirini o‘ziga tobe bo‘lishga chaqirgan.
Savol: Avvalgi gapda harflari tushirib qoldirilgan so‘zni asl holida yozib bering.
Javob:Xalifa
2.
Yuqoridagi voqea sodir bo‘lgan paytda Umarxon saroyida bo‘lib turgan Xiva elchisi ham bir bayt o‘qigan.
Baytda Umarxon ham, Haydar ham Xiva xoniga tobe bo‘lishi lozimligiga ishora bor edi.
Savol: O‘sha vaqtda Xiva xoni kim edi?
Javob:Muhammad Rahimxon I
Izoh: Umarxon yozgan baytida hazrati Umar hazrati Haydar, ya’ni Ali roziyallohu anhudan avval xalifa
bo‘lgani sababli Buxoro amirini o‘ziga bo‘ysunishga chaqirgan. Xiva xoni elchisi quyidagi baytni o‘qiydi:
Muhammad Rahim oldida topsa joy, Umar tobe o‘lmazmi, Haydar mute? Bu bilan elchi Muhammad
sallolohu alayhi vasallam qoshida hazrati Umar ham, hazrati Ali ham tobelik qilishi lozimligiga ishora qilgan
edi.
Zachot: Muhammad Rahimxon Feruz
33-savol:
Nat Geo Wild tomonidan 2015-yilda buyurtma berilgan “Katta U” nomli loyihada hayvonot olamidagi
shafqatsiz zo‘ravonlik, kutilmagan o‘limlar, hayratlanarli qahramonlar va oila ichidagi munosabatlar
yoritilgan. “U”ni suratga olish jarayonida jumladan, 52 ming qop qog‘oz qor, 163 tonna propandan
foydalanilgan.
Savol: Uni toping.
Javob:Taxtlar o‘yini

Izoh: Hayvonlar haqidagi loyiha va “Taxtlar o‘yini” seriali o‘rtasida ko‘plab parallellar borligi uchun Nat Geo
Wild o‘z loyihasini dastlab “Katta taxtlar o‘yini” deb nomlagan. Ammo HBO bilan sudlashmaslik uchun
yakunda nomni o‘zgartirgan. Biz savolda sanagan mahsulotlar “Taxtlar o‘yini”da qor, muz va olovli
sahnalarni suratga olish uchun kerak bo‘lgan. Aynan shu mahsulotlar sanalishi “Muz va olov” qo‘shig‘i
romanlar seriyasiga ham qaysidir ma’noda ishora edi.
34-savol:
O‘tkir Hoshimov sovet ittifoqi davrida bir majlisda yuz bergan voqealarni yozib qo‘yadi. Adib “agar Uning
gapi rost bo‘lsa, vaqti kelib ushbu ‘hangoma’ dunyo yuzini ko‘radi” degan.
Savol: U kim?
Javob:[Mixail] Bulgakov
Izoh: Bulgakovning “Usta va Margarita” asarida Voland “Qo‘lyozmalar yonmaydi” degandi. O‘tkir Hoshimov
majlisdagi qo‘shtirnoq ichidagi “hangoma” oradan vaqt o‘tib chop etilishiga umid qilgan.
Zachot: Voland
35-savol:
Littl-Bigxornda kechgan jangga 50 yil to‘lishi munosabati bilan 1926-yilda siular sardori Oq Buqa va
general Edvard Godfri o‘zaro ko‘rishishdi. Bu ikki kishi Noma’lum askar qabri yonida Uni yerga ko‘mishdi.
Savol: U nima?
Javob:Bolta
Izoh: Shimoliy Amerika hindulari orasida dushmanga bolta jo‘natish orqali urush e’lon qilish odati bo‘lgan.
Boltani ko‘mish esa tinchlik kelishuviga erishishni bildirgan.
Zachot: Tomagavk
36-savol:
“Oryol i reshka” ko‘rsatuvi boshlovchisi Londonga safar vaqtida shahardagi taksi narxlari bilan qiziqadi.
Taksi haydovchisining javobidan hayratga tushib, BU ISHNI QILADI.
Savol: BU ISHNI QILISH bilan almashtirilgan ikki so‘zni millat qatnashtirib yozib bering.
Javob:Inglizcha ketish
Izoh: Inglizcha ketish — birovga sezdirmay, xayrlashmay ketishni anglatadi. Londonda taksi narxi
qimmatligini eshitgan boshlovchi ham inglizcha ketishga qaror qiladi. Bugungi o‘yin boshlovchisi ham
so‘nggi savol oldidan inglizcha ketib qoldi deyish mumkin.

Zachot: Fransuzcha ketish

@Zakovat_Savollarii

1-Mavzu: Fransiya shaharlari [Matritsali]

[10] Sharl de Goll aeroportidan keyin Fransiyaning ikkinchi yirik aeroporti shu shaharda joylashgan. "Taksi" film seriyasining asosiy voqealari ham shu shahar ko'chalarida kechadi. Shaharni ayting.
Javob: Marsel
Izoh: "Taksi" filmida Marsel shahrining tor ko'chalari asosiy sahna bo'lgan.
[20] Olti marta Fransiya futbol chempionligini qo'lga kiritgan klub o'z uy o'yinlarini Matmyut Atlantik stadionida o'tkazadi. Bu klub qaysi shaharda joylashgan?
Javob: Bordo
[30] Jyul Vernning tug'ilgan shahri. 1979-yildan beri bu joyda "Uch qit'a" kinofestivali o'tkazib kelinadi. Qaysi shahar?
Javob: Nant
Izoh: Jyul Vernning "Havo sharida 80 kunda" asarida uchish sarguzashtlari ham shu shahar ruhi bilan bog'liq.
[40] 1567-yilda bu shaharda bo'lib o'tgan protestant qirg'ini "Avliyo Maykl kuni qatliomi" deb ham ataladi. Qaysi shahar?
Javob: Nim
Izoh: Nimdagi bu voqea Fransiya diniy urushlarining eng qonli sahifalaridan biri hisoblanadi.
[50] Sena daryosining o'ng qirg'og'ida joylashgan bu shaharda har yili oktyabrdan noyabrgacha Sen-Romen yarmarkasi o'tkaziladi. Shaharni ayting.
Javob: Ruan

2-Mavzu: -ton- bilan tugaydi [Matritsali-bo'g'in]

[10] Mahmud Namozov bir qo'shig'ida uning "soyaboni bo'laman" deb kuylaydi. Lotinchada "qisqichbaqa" degan ma'noni anglatuvchi bu so'z bir kasallik nomi. Mavzuga moslab ayting.
Javob: Saraton
[20] O'zbekistonda bu format bo'yicha chempionatda ishtirokchilar Android dasturlash, grafik dizayn, Swift kabi texnologik topshiriqlarni bajaradilar. Mavzuga moslab ayting.
Javob: Hakaton
[30] Yunon tilida "barys — og'ir, tonos — ohang" so'zlaridan kelib chiqqan bu atama musiqa sohasida erkak ovoz turini bildiradi. Toshkentdagi bir karaoke bar ham shu nom bilan ataladi. Mavzuga moslab ayting.
Javob: Bariton
Izoh: Baritonning yunon tilidagi asli "barytonos" — og'ir va ohangdor ovoz.
Manba: Merriam-Webster, Oxford Music Online
[40] "Yonayotgan iyun" asarining muallifi bo'lmish bu rassom britaniyalik. U 3-dekabr kuni tug'ilgan bo'lsa ham asarida yoz tasvir etilgan. 1880-yilda Italiya hukumati undan Uffitsi galereyasi uchun avtoportret so'ragan. Uni mavzuga moslab ayting.
Javob: Frederik Leyton
Qabul: Leyton
[50] Shved guruhi. Asosan tarixiy voqealar haqida kuylaydi. O'ttiz yillik urush davrida Pragani qamal qilish haqidagi qo'shig'i "1648" deb nomlanadi. Guruhni mavzuga moslab ayting.
Javob: Sabaton
Izoh: Sabaton guruhining barcha qo'shiqlari tarixiy jangu jadallarga bag'ishlangan.

3-Mavzu: Yopiq [Yopiq]

[10] Miloddan avvalgi uchinchi ming yillikda Shumer g'orida mushtlashayotganlar va tomoshabinlarning tasviri topilgan. Bu nima haqidagi Wikipedia maqolasi ekanini qisqa so'zda ayting.
Javob: Boks
[Mavzu ochildi: BOKS]
[20] Ushbu sport tashkilotining shiori: "Jang ringda, urushlar taxtada olib boriladi." Qaysi sport?
Javob: Shaxboks
[30] Murodjon Ahmadaliyevning ikkita mag'lubiyatidan biri shu filippinlik bokschi sababli. Uni ayting.
Javob: Marlon Tapales
[40] Neil Leyferga tegishli bu fotosuratni amerikaliklar "20-asrning to'rtinchi eng katta sport momenti" deb atagan. Unda ikkita bokschi tasvirlangan. Ularni ikkalasini ham ayting.
Javob: Muhammad Ali va Sonni Liston
Izoh: Muhammad Ali Listonni nokaut qilgach, uni yerda yotgan ko'rinishida olingan mashhur surat.
[50] Bu uslub raqibni ko'rish imkonini beruvchi, qarshi hujumga qulay, gavdani aylantirish va egishga imkon beradigan boks uslubi. Uslub nomida Uilyam Penn tomonidan asos solingan shahar nomi bor. Ikki so'zda ayting.
Javob: Filadelfiya cho'kmasi
Qabul: Filadelfiya stili

4-Mavzu: Yahudiylar [Matritsali]

[10] Stalin davrida yahudiylar Qozog'istonga majburan ko'chirilgan. Bunga sabab bo'lgan, Ikkinchi jahon urushida millionlab yahudiylar qirilgan voqeani unlilari bir xil so'zda ayting.
Javob: Xolokost
[20] 1965-yilda Isroilning Xolokost muzeyi bu ayolga "Xalqlar orasida solih" unvonini berdi. U Varshava gettosi davrida 2500 dan ortiq yahudiy bolasini saqlab qolgan polshalik ayol. U kim?
Javob: Irena Sendler
Izoh: U 2000-yilgacha deyarli noma'lum bo'lib, faqat talabalarning tadqiqoti natijasida butun dunyoga tanilgan.
[30] Yahudiy demonologiyasida u ayol jinlarning umumiy nomi o'rnida ishlatiladi. Afsona bo'yicha u Qur'on va Injilda tilga olingan birinchi inson xotini bo'lgan. Uni toping.
Javob: Lilit
[40] Mozes Mendelson "Haskala" harakatining bosh ishtirokchilaridan biri. Shu sababli uni "Yahudiy ___" deb atashgan. Savoldagi bo'shliqni to'ldiring.
Javob: Lyuter
Izoh: Reformatsiyada Martin Lyuter qanday rol o'ynagan bo'lsa, Mendelson ham yahudiy jamiyatida shunday rol o'ynagan.
[50] Bu qoidaga ko'ra faqat kavsh qaytaruvchi sut emizuvchi hayvonlar go'shti yeyish mumkin. Uni ibroniycha ikki bo'g'inli so'zda ayting.
Javob: Kashrut
Izoh: Kashrut ibroniycha "yaroqli, ruxsat etilgan" degan ma'noni anglatadi.

5-Mavzu: Argentinaliklar [Matritsali]

[10] Argentinaning ikkinchi ayol prezidenti Kristina Fernandes "avlodlarimiz undan ehtiros va jangovorlik namunasi uchun qarzdor" degan. Bu birinchi ayol prezident kim?
Javob: Eva Peron
[20] U 1961-yilda Samuel Bekket bilan birgalikda birinchi Xalqaro Formentor mukofotini, 1971-yilda esa Quddus mukofotini olgan. Bu argentina yozuvchisi kim?
Javob: Xorxe Luis Borxes
[30] 1905-yilda tashkil etilgan bu Argentina futbol klubining logosi mamlakat bayrog'i ranglari bilan bir xil. Klub nomi Argentina bayrog'ini yaratgan shaxs sharafiga qo'yilgan. O'sha shaxsning familiyasini ayting.
Javob: Belgrano
Izoh: Manuel Belgrano Argentina mustaqilligi uchun kurashgan siyosatchi va general.
[40] Kortda chidamliligi tufayli "Pampas buqasi" laqabini olgan bu tennis ustasi 1991-yilda Xalqaro Tennis shon-sharafi muzeyiga kiritilgan. U Uimbldondan boshqa barcha katta dubulg'a turnirlarida g'olib chiqqan. U kim?
Javob: Gilyermo Vilas
[50] U qishni Antarktidada o'tkazgan argentinalik tadqiqotchi bo'lib, Emilio Markos Palmadan farqli ravishda bu qarorni ixtiyoriy qabul qilgan. U kim?
Javob: Marisa de las Nieves Delgado

6-Mavzu: Nikolaylar [Shaxs ismi]

[10] Rus imperatorlari ichida oxirgisi. 1917-yil fevral inqilobidan so'ng taxtdan voz kechgan va oilasi bilan Yekaterinburgda otib o'ldirilgan. Qaysi Nikolay?
Javob: Nikolay II
[20] Serb-amerikalik fizik. Simsiz elektr uzatish tizimini yaratishga uringan, ammo moliyaviy muammolar tufayli loyihasini yakunlay olmagan. Uning nomi elektr harakatlantiruvchi kuch birligi sifatida ham ishlatiladi. U kim?
Javob: Nikola Tesla
[30] "Hukmdor" asarida hokimiyatni saqlab qolish uchun har qanday vositadan foydalanish mumkin degan g'oyani ilgari surgan italiyalik siyosiy faylasuf. Uni italyanchasida ayting.
Javob: Niccolo Makiavelli
[40] Geliosentrik nazariyani — Yer Quyosh atrofida aylanadi degan g'oyani — birinchi bo'lib ilmiy asosda isbotlagan polyaklik olim. Uni polshachasida ayting.
Javob: Mikolaj Kopernik
Qabul: Nikolay Kopernik
[50] 1782-yilda Genuada tug'ilgan bu italiyalik skripkachi virtuoz ijrosi bilan "shaytonga ruhini sotgan" degan mish-mishga sabab bo'lgan. Uni italyanchasida ayting.
Javob: Niccolo Paganini

7-Mavzu: Javobda rang nomlari [Soha nomlari]

[10] Arabiston yarim oroli va Afrika qit'asini ajratib turuvchi dengiz. Javobda rang nomi bor.
Javob: Qizil dengiz
[20] Xitoyning shimolidan oqib Sariq dengizga quyiladigan, suvining loyqaligidan rangiga ega bo'lgan bu daryo dunyodagi eng ko'p loyqa oqizuvchi daryo hisoblanadi. Javobda rang nomi bor.
Javob: Sariq daryo
Qabul: Xuanxe
[30] Rossiyaning shimolida joylashgan, qishda muz bilan qoplanib "oqarib" ketishi sababli nomi kelib chiqqan dengiz. Javobda rang nomi bor.
Javob: Oq dengiz
[40] Efiopiyadan boshlanib, Sudanda Oq Nil bilan qo'shiladigan daryo. Nomi uning moviy rangiga ishora qiladi. Javobda rang nomi bor.
Javob: Ko'k Nil
[50] Janubiy Atlantikadagi bu orollar davlati nomi portugalchada "yashil burun" degan ma'noni anglatadi. O'zbekcha tarjimasida ham rang nomi bor. Davlatni ayting.
Javob: Kabo-Verde
Qabul: Ko'k burun orollari

8-Mavzu: Kemalar [Matritsali]

[10] Robert Ballard 1985-yilda Atlantika okeanining tubidan topgan, 1912-yilda cho'kkan mashhur kemani ayting.
Javob: Titanik
[20] Qadimgi yunonlar rivoyatiga ko'ra, Afina bu kemaga Dodona emani va so'zlovchi yog'och parcha kiritgan. Yason va uning safardoshlari oltin junni qidirgan. Qaysi kema?
Javob: Argo
Izoh: Argo — Yason va argonautlarning kemasi. Dodona eman yog'ochi kemaga orakullik xususiyati bergan.
[30] Bu kema 1919-yilda Yunon-Turkiya urushi davrida Amerika manfaatlarini himoya qilish uchun Yevropaga yuborilgan. Perl-Harbordagi hujumda cho'ktirilgan. Bu kema nomi AQShning 48-shtati nomidan olingan. Qaysi kema?
Javob: Arizona
[40] 2012-yilda halokatga uchragan bu kemaning zarari 1,5 milliard yevroga baholangan. Italyacha "tinchlik qirg'og'i" degan ma'noni anglatadi. Ikki so'zda ayting.
Javob: Kosta Konkordiya
[50] "Yakuza 6: Hayot qo'shig'i" kompyuter o'yinida bu jangovar kemaning yig'ma modeli bir barda ko'rsatilgan. Insoniyat tarixidagi janglarda cho'kib ketgan eng katta harbiy kema. Uni ayting.
Javob: Yamato
Izoh: Yaponiyaga tegishli bu kema Ikkinchi jahon urushida cho'ktirilgan.

9-Mavzu: Olimpiada [Matritsali]

[10] XII Yozgi olimpiada Tokioda, XII Qishki olimpiada Sapporo'da bo'lishi rejalashtirilgan edi. Bu ikki olimpiada boshqalaridan bir jihati bilan ajralib turadi. Qaysi jihati?
Javob: O'tkazilmagan
Izoh: Ikkinchi jahon urushi sababli 1940-yil olimpiadalari bekor qilingan.
[20] 1924-yildan 2022-yilgacha o'tkazilgan 24 ta qishki olimpiadada umumiy jamoa hisobida eng ko'p — 10 marta g'alaba qozongan davlat.
Javob: Norvegiya
[30] 1896-yilda birinchi zamonaviy olimpiada uchun Afina stadionini qayta qurdirgan tadbirkor Georgios Averoff deyarli bir million xayriya qilgan. Shu davrdagi Gretsiya pul birligini ayting.
Javob: Draxma
Izoh: Draxma keyinchalik yevro kirib kelgunga qadar Gretsiyaning rasmiy valyutasi bo'lib qoldi.
[40] 1888-yilda ingliz sayyohi ikkita chanani taxta bilan bog'lagani sababli bu sport turi kelib chiqqan, degan versiya mavjud. Xalqaro Skelet federatsiyasi bilan birga 1923-yilda tashkil etilgan bu sport nima?
Javob: Bobsley
[50] Miloddan avvalgi 393-yil Olimpiadani Rim imperatori Feodosiy I qarshi kurash doirasida taqiqlagan. Savolda sabab so'zining bir harfi tushirib qoldirilgan: B_T_ARASTLIK. Asl holida ayting.
Javob: Butparastlik

10-Mavzu: Xorazm [Matritsali]

[10] Xivadagi uning uyidan 90 varaqdan iborat yozishmalar, 230 ta fotosurat va qo'shotar ov miltig'i olib ketilgan. U O'rta Osiyoning birinchi professional fotosuratchi-rassomi hisoblanadi. U kim?
Javob: Xudoybergan Devonov
[20] 2003-yilda Xorazm viloyati u nomidagi orden bilan taqdirlangan. Xorazmshohlar sulolasining Chingizxon lashkarlariga qarshi jang qilgan buyuk hukmdori. U kim?
Javob: Jaloliddin Manguberdi
[30] Muhammad Rahimxon II kasal bo'lganda turli tabiblar uni davolay olmagan. Polshalik tabiblar qo'y go'shtidan qiyma tavsiya qilgan. Bu keyinchalik qaysi mashhur xorazm taomining paydo bo'lishiga olib kelgan?
Javob: Ijjon
[40] Urgach tumani G'oybu qishlog'idagi bu joy Abulg'oziy Bahodirxon davrida bunyod etilgan. Nomi xorazmcha "katta hovli" degan ma'noni anglatadi. Qaysi joy?
Javob: Ulli hovli
[50] Komil Xorazmiy u yordamida Xorazm maqomlaridan Rostning boshlang'ich qismini yozib olgan. U arab yozuviga o'xshab o'ngdan chapga o'qiladi. 19-asrning ikkinchi yarmida Xorazmda paydo bo'lgan nota yozuvi turini toping.
Javob: Tanbur chizig'i
Qabul: Xorazm tanbur chizig'i

11-Mavzu: Tanga [Matritsali]

[10] Tanganing old tomoni avers, orqa tomoni revers deyiladi. Yon tomoni esa savolda bir harfi tushirib qoldirilgan holda yozilgan: G_RT. Asl holida ayting.
Javob: Gurt
[20] Tilla tangalarni Nikolayga tegishli deb qo'lga tushgan fuqarolar haqidagi maqola nomi "Nikolay tangasining ___". Bo'shliqni ikki so'zda to'ldiring.
Javob: Misi chiqdi
[30] O'zbekiston hududidagi dastlabki metall tangalar miloddan avvalgi 6-asrda uning davrida zarb etilgan va "darik" deb nomlangan. Bu Eron Axomoniylar sulolasining birinchi shohi. U kim?
Javob: Doro I
Qabul: Doro birinchi
[40] Faleritika — ordenlar, medallar, yorliqlarni yig'ish turi. Mutaxassis Sheynning bir maqolasida "Faleritika — uning singlisi" deb yozilgan. U nima?
Javob: Numizmatika
Izoh: Numizmatika — tanga va pullarni yig'ish va o'rganish fani.
[50] Ukehi — tasodifiy natijadan foydalanib harakat qilinadigan qadimgi yapon marosimi. Ukehi haqidagi maqolada 1953-yilda paydo bo'lgan qaysi termin eslanadi?
Javob: Filipizm
Izoh: Filipizm — muhim qarorlarni tanga tashlash orqali hal qilish.

12-Mavzu: Yopiq [Yopiq]

[10] Kadimizm — 20-asr boshlarida Rossiya musulmonlari o'rtasida paydo bo'lgan konservativ oqim. Ular patriarxal an'analarni himoya qilib, ularga qarshi kurashganlarga arabchada nom bergan. Ularni arabchada ayting.
Javob: Jadidlar
[Mavzu ochildi: JADIDLAR]
[20] Uning haykali Bog'chasaroydagi Lenin ko'chasidagi 4-uy yaqinida joylashgan. U jadidchilik harakatining asoschisi va "Tarjumon" gazetasini tashkil etgan. U kim?
Javob: Ismoil Gasprinskiy
[30] Uning G'ijduvon tumani Saktari qishlog'ida uy-muzeyi mavjud. O'zbek va tojik adabiyotlarining buyuk vakili, "Buxoro jallodlari" romanining muallifi. U kim?
Javob: Sadriddin Ayniy
[40] U 4 oy davomida Misrda paxtachilik sohasida amaliyot o'tagan. 1901-yilda Toshkentda tug'ilgan birinchi o'zbek agronomi. U kim?
Javob: Abduvahob Murodiy
[50] U 1937-yilda qatag'on etilib, 10 yillik jazo uchun Magadanga jo'natilgan. "O'zbekcha shakldosh so'zlar" lug'ati — o'zbek tilidagi birinchi omonimlar lug'ati — unga tegishli. U kim?
Javob: Elbek
Qabul: Mashriq Yunusov

13-Mavzu: O'yin [Matritsali]

[10] Dostoyevskiy asarlariga qiziquvchi aktyor bu filmda Jamshid ismida qatnashadi. Uning tog'asi rolini Fotih Jalolov ijro etgan. Qaysi film?
Javob: O'yin
[20] Alberto muntazam mashg'ulotlarda mashqlar yozilgan yozuvni unutib, salsa va merengi trekini birlashtirib bu narsani yaratdi. U nima?
Javob: Zumba
Izoh: Zumba bugungi kunda dunyoda eng ko'p mashg'ulot qilinadigan fitnes dasturlaridan biri.
[30] Ser Jon Shorn ko'p hollarda kichik shaytoncha ko'rinishidagi o'yinchoqni etigi ichiga tiqib yurgan. Bu qaysi mashhur o'yinchoqning ommalashishiga sabab bo'lgan?
Javob: Qutidagi Jek
[40] Uni "g'oz tukli futbol" deb atashadi. Oyoq bilan o'ynaladigan, ko'pincha ko'chada uchraydigan bu o'yin bir o'zbek ijrochisi taronasiga ham kirib qolgan. Ikki so'zda ayting.
Javob: Jianzi
[50] GTA o'yinidagi bu shahar "Amerikaning eng yomon joyi" deb ta'riflangan. Nyu-York prototipida qurilgan bu virtual shaharni ayting.
Javob: Liberti Siti

14-Mavzu: Javobda barmoq nomlari [Soha nomlari]

[10] Janubi-G'arbiy Osiyo tushunchasida Pokiston bilan Turkiya oralig'idagi geografik hudud shu nom bilan ataladi. Javobda barmoq nomi bor.
Javob: O'rta Sharq
[20] Yaponlarda vada berish manosida ishlatiladigan bu an'anada kimdir vadani buzsa o'sha barmoq kesib tashlanadi. Qaysi an'ana?
Javob: Jimjiloq bilan qasam ichish
Qabul: Yubikiri
[30] Ibn Sinoning oldiga kelgan ota-ona farzand tarbiyasini so'raganida u "farzand tarbiyasi bilan tug'ilgandanoq qayg'urish kerak" deb javob bergan. Bu hikoyaning nomi ikki so'zdan iborat, birinchi so'zi barmoq nomi. Uni ayting.
Javob: Bola boshidan
[40] Dunyodagi eng kichik roman deb hisoblangan unda atiga ikkita jumla bor: "Keragi yo'q! Men o'zim." Uning muallifi Yekaterinburglik yozuvchi va roman nomi barmoq nomiga ishora qiladi. Qaysi roman?
Javob: Nomsiz roman
Izoh: "Nomsiz" — nomsiz barmoq.
[50] Namoz vaqtidagi bir holat arabchada "sabboba" deyiladi. Sabboba arabchada "so'kish" degan ma'noni anglatadi, bu holat esa shaytonni so'kishga ishora. Bu holat qaysi va qaysi barmoq ishtirok etadi? Aniq ayting.
Javob: Ko'rsatkich barmoqni "Laa ilaaha" deyilganda yuqoriga ko'tarish

15-Mavzu: J harfi [Initsial]

[10] "Yer atrofida 80 kunda" va "Dengiz ostida 20 000 mil" asarlari muallifi bo'lgan fransuz fantast yozuvchisi. J harfi bilan ayting.
Javob: Jyul Vern
[20] Fransuz inqilobi davrida "Ijtimoiy shartnoma" asari bilan inqilobga g'oyaviy asos solgan faylasuf. "Erkinlik. Tenglik. Birodarlik" shiori uning g'oyalarida yashaydi. J harfi bilan ayting.
Javob: Jan Jak Russo
[30] Fransiya qahramoni. 100 yillik urush paytida 17 yoshida armiyaga qo'shilgan. 1431-yilda inglizlar tomonidan tiriklayin yondirilgan. J harfi bilan ayting.
Javob: Jan d'Ark
[40] Shotlandiyada tug'ilgan. Bug' mashinasini takomillashtirib, sanoat inqilobiga katta hissa qo'shgan. Uning nomi SI tizimidagi quvvat birligi uchun berilgan. J harfi bilan ayting.
Javob: Jeyms Uatt
[50] "Erkinlik prinsiplari" va "Utilitarizm" asarlarida "hammaga o'zingiz uchun xohlagan narsani qiling" prinsipini tizimlashtirgan ingliz faylasufi. J harfi bilan ayting.
Javob: Jon Styuart Mill

16-Mavzu: Ayollar va urush [Qo'shma]

[10] Troya urushi bu ayolning olib qochilishi sababli boshlangan, deb hisoblanadi. Spartalik qirol Menelayning xotini. U kim?
Javob: Yelena
Qabul: Troyalik Yelena
[20] Ikkinchi jahon urushida Sovet Ittifoqida xizmat qilgan va 309 nafar dushman harbiyini o'ldirgan ayol snayper. Uning rekordini dunyoda hech kim yengmagan. U kim?
Javob: Lyudmila Pavlichenko
[30] Folklend urushi paytida Britaniyaning Bosh vaziri bo'lgan "Temir xonim" laqabli siyosatchi. U kim?
Javob: Margaret Tetcher
[40] Ikkinchi jahon urushida Britaniya josus tarmog'i SOE uchun Fransiyadagi fashist liniyalar ortida ishlagan hindistonlik-fransuz ayol. Nemislar uni Daxau lageriga qamaganlar. U kim?
Javob: Noor Inayat Khan
Izoh: U "SOE ning eng jasur agenti" deb atalgan. 2012-yilda Londonda haykali o'rnatilgan.
Manba: BBC History
[50] Ikkinchi jahon urushida Sovetlar tomonida jang qilgan "Tungi jodugarlar" deb atalgan ayollar aviatsiya polki. Ularning rasmiy qo'mondoni, keyinchalik qahramonlarni tayyorlagan bu ayol kim?
Javob: Marina Raskova
Izoh: Marina Raskova Sovetlar Ittifoqining birinchi ayol navigatori ham hisoblanadi.

17-Mavzu: Real voqeaga asoslangan multfilmlar [Matritsali]

[10] 1995-yildagi bu Disney multfilmida tarixiy shaxs tasvirlangan. Aslida u Jon Smit bilan emas, balki 1614-yilda xristian dinini qabul qilib, ingliz dengizchisi Jeyms Rolf bilan turmush qurgan. Multfilmni ayting.
Javob: Pokahontas
[20] 1925-yilda Alaska shtatidagi Nome shahriga difteriya vaktsinasini yetkazib, bolalarni o'limdan saqlab qolgan it haqidagi 1995-yil multfilmi. Uni ayting.
Javob: Balto
[30] 2009-yildagi "Yuqoriga" (Up) multfilmida bir oilaning uyi qurilish kompaniyasiga sotishdan bosh tortishi asosida real voqea yotadi. Bu voqea qaysi shaharda sodir bo'lgan?
Javob: Sietl
Izoh: Sietldagi Edith Macefield ning uyi multfilm uchun ilhom manbai bo'lgan.
[40] 1940-yildagi "Fantaziya" multfilmida "Sehrgarga shogird" qismida ishlatilgan musiqa qaysi real kompozitorga tegishli?
Javob: Pol Dyuka
Izoh: Pol Dyukaning 1897-yilgi "Sehrgarga shogird" simfonik she'ri Walt Disney tomonidan multfilm uchun ishlatilgan.
[50] 1942-yildagi "Bambi" multfilmi Felix Saltenning 1923-yilgi romani asosida yaratilgan. Romanda tasvirlangan o'rmon qaysi mamlakatda joylashgan?
Javob: Avstriya
Izoh: Felix Salten avstriyalik yozuvchi bo'lib, romanda o'zining vatanidagi o'rmonlarni tasvirlagan.

18-Mavzu: Italiya shaharlari [Matritsali]

[10] Dunyo opera san'atining poytaxti deb ataladigan bu shahar "La Scala" teatriga uy egasidir. Lombardiya viloyatining markazi. Shaharni ayting.
Javob: Milan
[20] 1271-yilda bu shahardan otasi va amakisi bilan birga Xitoyga yo'l olgan sayohatchi keyinchalik o'z safari haqida kitob yozgan. Kitob Yevropa xaritachiligi va geografiyasiga katta ta'sir ko'rsatgan. Shaharni ayting.
Javob: Venetsiya
Izoh: Marko Polo shu shahardan yo'lga chiqqan.
[30] 1861-yilda birlashgan Italiyaning birinchi poytaxti bo'lgan, ammo bu unvon atigi 5 yil saqlangan. Savoiya sulolasi qal'asi va Mole Antonelliana minorasi uchun mashhur. Shaharni ayting.
Javob: Turin
[40] 1944-yilda Ittifoqchilar Rim tomon yurib kelayotganda nemis generali Kesselring bu shaharni portlatmaslik buyrug'ini bergan. Shu sababli o'rta asr inshootlari bugunga qadar saqlanib qolgan. Renessans san'atining asosiy markazi. Shaharni ayting.
Javob: Florensiya
[50] 1944-yilda "martirlar shahri" unvoniga sazovor bo'lgan bu joyda nemis qo'shinlari 335 nafar italiyalikni otib o'ldirgan. Ardetina g'orlari fojiasi shu yerda sodir bo'lgan. Aslida bu butun bir mamlakatning poytaxti. Shaharni ayting.
Javob: Rim
Izoh: Ardetina g'orlaridagi qirg'in Ikkinchi jahon urushining eng og'ir Italiya fojiali sahifalaridan biri.

19-Mavzu: Osmon jismlari [Matritsali]

[10] Yer sayyorasining yagona tabiiy yo'ldoshi. Uning yuzasiga birinchi qadam qo'ygan odam "bu men uchun kichik qadam, insoniyat uchun ulkan sakrash" deb aytgan. Uni ayting.
Javob: Oy
Izoh: Neil Armstrong 1969-yil 21-iyulda.
[20] Quyosh sistemasidagi eng katta sayyora. Yo'ldoshlari soni 2023-yilda birinchi o'ringa chiqgan. Galiley 1610-yilda to'rtta asosiy yo'ldoshini kashf etgan. Uni ayting.
Javob: Yupiter
[30] Arabcha "al-dabaran" — "ergashuvchi" so'zidan olingan bu yulduz Buqa yulduz turkumining eng yorqin yulduzi. Uni ayting.
Javob: Aldebaran
[40] Har 75-76 yilda Quyosh sistemasiga qaytib keladigan bu kometa 1986-yilda oxirgi marta kuzatilgan va 2061-yilda yana qaytishi kutilmoqda. Uni ayting.
Javob: Galli kometasi
[50] 1801-yilda italiyalik astronom Juzeppe Pyattssi tomonidan kashf etilgan bu mitti sayyora Mars va Yupiter orasidagi asteroid kamarida joylashgan. Rim don ma'budasi nomi bilan atalgan. Uni ayting.
Javob: Serera

20-Mavzu: Qadimgi Rim [Matritsali]

[10] Miloddan avvalgi 73-71-yillarda qullar qo'zg'olonini boshchilab Rim legionlarini bir necha marta mag'lub etgan. Keyinchalik 6000 asir yo'l bo'yiga osilib qo'yilgan. U kim?
Javob: Spartak
[20] Rim imperatorlari ichida eng uzoq hukmronlik qilgan — 41 yil. Uning nomi keyingi imperatorlar tomonidan unvon sifatida ishlatilgan. U kim?
Javob: Avgust
[30] Miloddan avvalgi 216-yilda Rim armiyasi tarixdagi eng og'ir mag'lubiyatlaridan birini tatigan jang. Bir kunda 50 000 dan ortiq rimlik halok bo'lgan. Jang nomini ayting.
Javob: Kann jangi
Izoh: Qartagelik qo'mondon Ganibal bu jangda o'rab olish taktikasini mukammal qo'llagan.
[40] "Barcha xudolar uchun ibodatxona" degan ma'noni anglatuvchi bu Rim inshoot miloddan avvalgi 27-yilda qurilgan. Bugungi kunda dunyodagi eng yaxshi saqlangan antik bino. Uni ayting.
Javob: Panteon
[50] Miloddan avvalgi 390-yilda Gaul qabilalari Rimni bosib olganda faqat shu tepalik ushlab turilgan. Rivoyatga ko'ra, tungi hujum chog'ida qushlar baqirib rimliklarni ogohlantirgan. Qaysi tepalik?
Javob: Kapitoliy
Izoh: "Kapitoliy g'ozlari Rimni saqlab qoldi" iborasi shu voqeadan kelib chiqqan.

21-Mavzu: O'zbek kinofilmlari [Matritsali]

[10] 1959-yilda "O'zbekfilm" kinostudiyasida suratga olingan bu kino o'zbek klassik adabiyotining sevgi dostoni asosida yaratilgan. Asosiy qahramonlar ikki yosh oshiq. Film nomini ayting.
Javob: Tohir va Zuhra
[20] 1998-yilda suratga olingan bu komediyada Bahodir Yo'ldoshev va Farruq Toshmatov bosh rollarni ijro etgan. Film nomi o'zbek milliy sport turi nomi bilan bir xil. Filmni ayting.
Javob: Kurash
[30] Usta Olim Xo'jayev rejissyorlik qilgan 1977-yildagi bu film Buxorodagi oshiq yigit va uning sevgilisi haqida. "O'zbekfilm"ning oltin davri asarlaridan. Filmni ayting.
Javob: Muqaddas
[40] 2019-yilda xalqaro festivallarda e'tiborga tushgan bu o'zbek filmi rejissyor Ulugbek Hamroyev tomonidan yaratilgan. Voqealar chegara hududlarida kechadi. Film nomini ayting.
Javob: Sarob
[50] 1969-yilda suratga olingan bu film O'rta Osiyoning eng mashhur o'zbek-sovet filmlaridan biri sanaladi. Asosiy mavzu — milliy an'analar va yangi hayot ziddiyati. Rejissyor Shukhrat Abbosov. Filmni ayting.
Javob: Sen yetim emassan

22-Mavzu: Muzeylar [Matritsali]

[10] Parij markazida joylashgan va dunyo bo'yicha eng ko'p tashrif buyuriladigan bu muzey "Mona Liza" asariga uy egasidir. Uni ayting.
Javob: Luv muzeyi
[20] 1870-yilda Nyu-Yorkda tashkil etilgan bu muzey to'plamlarida Misr mumiyolari, Gretsiya haykalchalari va Yevropa rassomlari asarlari mavjud. "Kechasi muzeyde" filmi shu yerda suratga olingan. Uni ayting.
Javob: Metropolitan san'at muzeyi
Qabul: Met
[30] 1764-yilda Yekaterina II ning shaxsiy to'plami asosida tashkil etilgan Sankt-Peterburg muzeyi. Nomi fransuzcha "yashirin joy" degan ma'noni anglatadi. Uni ayting.
Javob: Ermitaj
[40] London markazidagi Trafalgar maydonida joylashgan bu muzey 1824-yilda tashkil etilgan. Kirish tekin. Britaniya va xalqaro tasviriy san'at asarlarini o'z ichiga oladi. Uni ayting.
Javob: Milliy galereya
Qabul: National Gallery
[50] O'zbekistonda joylashgan bu muzey Markaziy Osiyodagi eng yirik tabiiy tarix muassasasi hisoblanadi. 1876-yilda tashkil etilgan. Toshkentda joylashgan. Uni ayting.
Javob: O'zbekiston davlat tabiiy tarix muzeyi

23-Mavzu: Kasalliklar tarixi [Matritsali]

[10] 1347-1351-yillarda Yevropa aholisining taxminan uchdan bir qismini yo'q qilgan bu kasallik "qora o'lim" deb ham atalgan. Uni ayting.
Javob: Chuma
Qabul: Bubonic chuma, Qora o'lim
Qabul emas: Vabo (bu boshqa kasallik)
Izoh: "Qora o'lim" — Yersinia pestis bakteriyasi tomonidan kelib chiqadi. Vabo (Cholera) suv orqali yuquvchi alohida kasallik.
Manba: Encyclopaedia Britannica, WHO
[20] 1918-1919-yillarda butun dunyo bo'ylab 50 milliondan ortiq odamni o'ldirgan bu gripp pandemiyasi qaysi davlat nomi bilan atalgan?
Javob: Ispaniya grippi
Izoh: Aslida birinchi marta AQShda qayd etilgan, ammo Ispaniya matbuoti uni birinchi yozgani sababli shu nom qolgan.
[30] Britaniyalik shifokor Edvard Jenner 1796-yilda bu kasallikka qarshi birinchi vaktsinani yaratgan. Jahon sog'liqni saqlash tashkiloti 1980-yilda bu kasallik butunlay yo'q qilinganini e'lon qilgan. Qaysi kasallik?
Javob: Chechak
[40] 1854-yilda Londondagi Broad ko'chasida bo'lgan bu kasallik epidemiyasida shifokor Jon Snou suv nasosini yopib tarqalishni to'xtatgan. Zamonaviy epidemiologiya fanining tug'ilishiga asos bo'lgan. Kasallikni ayting.
Javob: Vabo
Izoh: Jon Snou zamonaviy epidemiologiyaning otasi sanaladi.
[50] 1976-yilda Zaire (hozirgi Kongo)da birinchi marta qayd etilgan bu virus o'sha yerdan oqib o'tadigan daryo nomi bilan atalgan. Uni ayting.
Javob: Ebola

24-Mavzu: Vulqonlar [Matritsali]

[10] 79-yilda otilishi Rim shahri Pompeyni kullar ostiga ko'mib yuborgan bu vulqon Italiyada joylashgan. Uni ayting.
Javob: Vezuviy
[20] 1883-yilda otilishi dunyo bo'yicha eshitilgan va atmosfera haroratini bir yil davomida pasaytirgan bu indoneziyalik vulqon. Uni ayting.
Javob: Krakatau
[30] 1815-yilda tarihdagi eng kuchli vulqon otilishlaridan biri yuz bergan. Atmosferaga ko'tarilgan kul sababli 1816-yil "yozsiz yil" deb atalgan. Indoneziyada joylashgan bu vulqonni ayting.
Javob: Tambora
Izoh: Tambora otilishi dunyo bo'ylab qurg'oqchilik va qahatchiliklarga olib kelgan.
[40] Dunyo bo'yicha eng faol vulqon sanaladi. Gavayi orollarida joylashib, 1983-yildan beri uzluksiz otilmoqda. Uni ayting.
Javob: Kilauea
[50] Ekvadorda joylashgan bu vulqon dengiz sathidan 5897 metr balandlikda turib, dunyo bo'yicha eng baland faol vulqon hisoblanadi. Uni ayting.
Javob: Kotopaxi
Izoh: Chimborazo undan baland, ammo u faol hisoblanmaydi.

25-Mavzu: Matematiklar [Matritsali]

[10] "Elementlar" asarida geometriya asoslarini tizimlashtirgan va uning ismi bilan atalgan geometriya bugungi kunda maktab darsliklarida o'qitiladi. U kim?
Javob: Evklid
[20] Algoritm so'zi uning nomidan kelib chiqqan. "Al-jabr" kitobida algebra faniga asos solgan o'rta asr O'rta Osiyo olimi. U kim?
Javob: Muhammad al-Xorazmiy
Qabul: Al-Xorazmiy
[30] 1637-yilda kitob chekkasiga "agar joy bo'lsaydi, hayratlanarli isbot keltirardim" deb yozib ketgan fransuz matematigi. Teoremasi 358 yildan keyin, 1995-yilda isbotlangan. U kim?
Javob: Pyer de Ferma
[40] 26 yoshida duel natijasida hayotdan ko'z yumgan bu fransuz matematigi o'limidan oldingi kechasi guruhlar nazariyasini qog'ozga tushirgan. U kim?
Javob: Evarist Galua
[50] Ko'rligiga qaramay matematika tarixidagi eng sermahsul olim sanaladi. 800 dan ortiq asari bor. Uning nomi matematikaning turli sohalari, formulalari va konstantalarida uchraydi. U kim?
Javob: Leonard Eyler

26-Mavzu: Superqahramonlar [Matritsali]

[10] Kunduzi gazeta fotografchisi, kechasi esa qizil-ko'k kostyumda uchib yuruvchi bu qahramon 1938-yilda yaratilgan. Krypton sayyorasidan kelgan. Uni ayting.
Javob: Superman
[20] Milliardchi Bryus Ueyn kunduzi xayrixoh, kechasi esa Gotema shahrini jinoyatchilardan himoya qiluvchi bu qahramon qaysi hayvon nomi bilan ataladi?
Javob: Batman
[30] Radioaktiv o'rgimchak chaqishi tufayli kuch olgan bu qahramon Nyu-Yorkda yashaydigan talaba Piter Parker. Uni ayting.
Javob: Spider-Man
Qabul: O'rgimchak-odam
[40] Tanasi metall bilan qoplanishi mumkin bo'lgan, panjalari uzayib chiquvchi metall tirnoqlardan iborat bu X-Men a'zosi. Haqiqiy ismi Logan. Uni ayting.
Javob: Wolverine
[50] Haqiqiy ismi Natasha Romanova. Sovet josuslik maktabida tarbiyalangan, keyinchalik Avengers safiga qo'shilgan bu qahramonni ayting.
Javob: Qora beva
Qabul: Black Widow

27-Mavzu: Milliy bayramlar [Matritsali]

[10] 14-iyul Fransiyaning eng muhim milliy bayrami. Bu sana 1789-yilda qaysi qamoqxona binosi xalq tomonidan zabt etilishi bilan bog'liq?
Javob: Bastiliya
[20] AQShning 4-iyul mustaqillik kunida 1776-yilda imzolangan Mustaqillik Deklaratsiyasida nechta asoschining imzosi bor?
Javob: 56 ta
[30] 15-avgust — Hindistonning mustaqillik kuni. 1947-yilda ular qaysi imperiyadan mustaqillik qo'lga kiritishgan?
Javob: Britaniya imperiyasi
[40] Meksikaning "Sinko de Mayo" — 5-may bayrami 1862-yilgi Puebla jangida qaysi Yevropa davlati qo'shinlari ustidan g'alaba qozonish xotirasiga bag'ishlangan?
Javob: Fransiya
Izoh: Soni kam meksikaliklar yirik fransuz armiyasini mag'lub etgan.
[50] Islandiyaning 17-iyun milliy bayrami 1944-yilda qaysi tarixiy voqea bilan bog'liq?
Javob: Islandiya Respublikasining e'lon qilinishi
Izoh: Islandiya 1944-yil 17-iyunda Daniyadan to'liq mustaqilligini e'lon qilgan.

28-Mavzu: -dor- bilan tugaydi [Matritsali-bo'g'in]

[10] Ko'p mulkka ega, mol-davlatli degan ma'noni anglatuvchi bu fors-o'zbek so'zi. Mavzuga moslab ayting.
Javob: Boydor
[20] Dushman oldida cho'chimasdan turadigan, jasur va mard odam. O'zbek tilida bir so'zda ayting. Mavzuga moslab ayting.
Javob: Jasurdor
[30] Davlatga soliq to'laydigan, ma'lum yuk ko'taruvchi fuqaroni anglatuvchi fors-tojikcha asliga ega so'z. Mavzuga moslab ayting.
Javob: Soliqdor
[40] Yovuz kuchlardan himoya qiluvchi, qo'liga tayoq ushlab yuradigan kuchli odam. O'zbek xalq og'zaki ijodida uchraydigan bu so'z. Mavzuga moslab ayting.
Javob: Devdor
[50] Har oyda ish haqi oladigan, ma'lum bir muassasaga bog'liq xodim. Arabcha asliga ega bu so'zni mavzuga moslab ayting.
Javob: Maoshdor

29-Mavzu: -ko'l- ichida bor [Matritsali-bo'g'in]

[10] Ikkita qirg'iz so'zidan tashkil topgan nomi "issiq ko'l" degan ma'noni anglatadigan O'rta Osiyoning eng katta ko'li. Mavzuga moslab ayting.
Javob: Issiqko'l
[20] Tojikiston tog'larida joylashgan bu ko'l nomi forscha "ko'k ko'l" degan ma'noni anglatadi. Mavzuga moslab ayting.
Javob: Ko'likalon
Qabul: Ko'li Kalon
[30] O'zbekistonning Navoiy viloyatida joylashgan bu suv ombori cho'l mintaqasini sug'orishda muhim rol o'ynaydi. Nomi "oq ko'l" degan ma'noni anglatadi. Mavzuga moslab ayting.
Javob: Aydar-Ko'l
Qabul: Aydarkul
[40] Qirg'iziston poytaxti Bishkek yaqinida joylashgan bu suv ombori nomi "oq ko'l" degan ma'noni anglatadi. Mavzuga moslab ayting.
Javob: Aqko'l
[50] Tog'li Tojikistondagi bu ko'l 1911-yilgi zilzila natijasida hosil bo'lgan. Dengiz sathidan 3263 metr balandlikda joylashgan. Mavzuga moslab ayting.
Javob: Sarez ko'li

30-Mavzu: -xon- ichida bor [Matritsali-bo'g'in]

[10] Mo'g'ul imperiyasining asoschisi. 1206-yilda barcha qabilalarni birlashtirgan. Mavzuga moslab to'liq nomini ayting.
Javob: Chingizxon
[20] Xiva xonligida 1865-1910-yillarda hukmronlik qilgan, zamonaviy ma'rifat sohasida islohotlar o'tkazgan hukmdor. Mavzuga moslab to'liq nomini ayting.
Javob: Muhammad Rahimxon II
[30] Xorazm viloyatidagi bu shahar qadimda xonlikning poytaxti bo'lgan. Ichki shahri — Ichan qal'a — YuNESKO ro'yxatiga kiritilgan. Mavzuga moslab ayting.
Javob: Xiva
[40] O'zbekistonda Farg'ona viloyatida joylashgan bu shahar nomi "xon yashaydigan joy" degan ma'noni anglatadi. Mavzuga moslab ayting.
Javob: Xonobod
[50] Qo'qon xonligining so'nggi hukmdori. 1875-yilda taxtga o'tirgan va shu yiliyoq Rossiya imperiyasiga bo'ysunishga majbur bo'lgan. Mavzuga moslab to'liq nomini ayting.
Javob: Nasriddinxon

31-Mavzu: -zar- ichida bor [Matritsali-bo'g'in]

[10] O'rta Osiyodagi eng uzun daryolardan biri. Nomi "oltin sochuvchi" degan ma'noni anglatadi. Mavzuga moslab ayting.
Javob: Zarafshon
[20] Eron va Ozarbayjon chegarasidagi bu dengiz dunyodagi eng katta ko'l sanaladi. Nomi -zar- bo'g'inini o'z ichida saqlaydi. Mavzuga moslab ayting.
Javob: Xazar dengizi
[30] Xalqaro bozorlarda "Xazar Haviar" nomida sotiladigan, Xazar dengizidan olinadigan bu mahsulot dunyoning eng qimmat oziq-ovqatlaridan biri. Mavzuga moslab nomini ayting.
Javob: Xazar haviari
[40] Fridrih Nitsshe 1883-yilda yozgan bu asarning nomida -zar- bo'g'ini bor. Asarning to'liq nomini ayting.
Javob: Shunday dedi Zaratushtra
[50] Zardushtiylik dinining asoschisi. Miloddan avvalgi VII-VI asrlarda yashagan. Uning ta'limoti "Avesto" kitobida yozilgan. Mavzuga moslab nomini ayting.
Javob: Zaratushtra
Qabul: Zardusht

32-Mavzu: -pol- ichida bor [Matritsali-bo'g'in]

[10] Qadimda Vizantiy nomi bilan mashhur bo'lgan bu shahar keyinchalik Rim imperiyasining sharqiy poytaxtiga aylangan. Mavzuga moslab eski nomini ayting.
Javob: Konstantinopol
[20] AQShning Minnesota shtatidagi bu shahar nomi qisman grek tilidan olingan "shahar" so'ziga asoslangan. Mavzuga moslab ayting.
Javob: Minneapolis
[30] Ukrainaning Qrim yarim orolida joylashgan bu shaharning tarixiy nomi "shaharlar saqlovchisi" degan ma'noni anglatadi. Mavzuga moslab ayting.
Javob: Sevastopol
[40] Braziliyaning eng katta shahri. Nomi portugal avliyo Pavlusga bag'ishlangan. Mavzuga moslab ayting.
Javob: San-Paulo
Qabul: Sao Paulo
[50] Hindistonning Madxya-Pradesh shtatidagi bu shahar miloddan avvalgi III asrda Ashoka shohi davrida muhim markaz bo'lgan. Nomi sanskritcha "suv shahri" degan ma'noni anglatadi. Mavzuga moslab ayting.
Javob: Bhopal

33-Mavzu: Aleksandrlar [Shaxs ismi]

[10] Miloddan avvalgi 356-323-yillarda yashagan bu qo'mondon Makedoniya, Misr, Eron va Hindistongacha yetib borgan. "Buyuk" laqabini olgan. Qaysi Aleksandr?
Javob: Aleksandr Makedonskiy
[20] Telefon ixtirochisi. 1876-yilda ushbu ixtiro uchun patent olgan. Qaysi Aleksandr?
Javob: Aleksandr Graham Bell
[30] "Uch musketer" va "Graf Monte-Kristo" asarlarining muallifi. O'g'li bilan bir xil ismdagi bu adib fransuz adabiyotining ulug'laridan. Qaysi Aleksandr?
Javob: Aleksandr Dyuma (ota)
[40] "Evgeniy Onegin", "Belkin qissalari" asarlarini yozgan rus shoiri. 1837-yilda duelda vafot etgan. Qaysi Aleksandr?
Javob: Aleksandr Pushkin
[50] Shotlandiyalik bakteriolog. 1928-yilda tasodifan penitsillini kashf etgan. Tibbiyotda inqilob yaratgan bu olim kim?
Javob: Aleksandr Fleming

34-Mavzu: Viktoriyalar [Shaxs ismi]

[10] 1837-1901-yillarda hukmronlik qilgan Britaniya qirolichasi. Uning davri imperiyaning eng gullagan yillari. Qaysi Viktoriya?
Javob: Malika Viktoriya
[20] Afrikadagi bu ko'l Britaniya qirolichasi sharafiga nomlangan. Nil daryosining asosiy manbaylaridan biri. Uni ayting.
Javob: Viktoriya ko'li
[30] Avstraliyaning janubiy-sharqiy shtati. Poytaxti Melburn. Britaniya qirolichasi sharafiga nomlangan. Uni ayting.
Javob: Viktoriya shtati
[40] Afrikadagi bu sharsharani 1855-yilda Britaniya qirolichasi sharafiga nomlagan David Livingston. Dunyodagi eng katta sharsharalardan biri. Uni ayting.
Javob: Viktoriya sharsharasi
[50] Victoria's Secret brendining "Victoria" nomi qaysi davr va uslubga ishora qiladi?
Javob: Britaniya Viktoriya davri
Izoh: Brend ingliz viktorian davri elegantsiyasiga ishora qilib nomlangan.

35-Mavzu: Muhammadlar [Shaxs ismi]

[10] 570-632-yillarda yashagan, Islom dinining asoschisi va oxirgi payg'ambari. Arabiston yarim orolida tug'ilgan. Uni ayting.
Javob: Muhammad (s.a.v)
[20] Ikki marta jahon chempioni, 1960 va 1964 Olimpiada g'olibi. Vetnam urushiga qarshi chiqib litsenziyasini yo'qotgan. Qaysi Muhammad?
Javob: Muhammad Ali
[30] "Guliston" va "Bo'ston" asarlari bilan butun islom olamida mashhur bo'lgan bu forsiy shoir laqabi bilan tanilgan. Laqabini ayting.
Javob: Sa'diy
Izoh: Sa'diy Sheroziyning to'liq ismi Muhammad Musarrif ud-din Abdulloh.
[40] "Algoritm" so'zi uning nomidan kelib chiqqan. 9-asr matematigi va astronomi. Algebra faniga asos solgan. To'liq nomini ayting.
Javob: Muhammad ibn Muso al-Xorazmiy
[50] 1389-1413-yillarda Usmonli imperiyasida hukmronlik qilgan sulton. Uning davrida imperiya parchalanishdan qutqarilgan. Qaysi Muhammad?
Javob: Muhammad I
Qabul: Mehmed I

36-Mavzu: Jorjlar [Shaxs ismi]

[10] AQShning birinchi prezidenti. Olcha daraxti haqidagi mashhur afsona unga tegishli. Qaysi Jorj?
Javob: Jorj Vashington
[20] "1984" va "Hayvonlar fermasi" asarlarini yozgan britaniyalik yozuvchi. Haqiqiy ismi Erik Artur Blayr. Qaysi Jorj?
Javob: Jorj Oruell
[30] Beatlesning "jim gitarachi" deb atalgan a'zosi. "Something" va "Here Comes the Sun" qo'shiqlarini yozgan. Qaysi Jorj?
Javob: Jorj Xarrison
[40] 18-asrda Britaniya taxtida o'tirgan bu shoh amerikaliklarga soliq yuklab, Mustaqillik urushiga sabab bo'lgan. Qaysi Jorj?
Javob: Jorj III
[50] Ikki marta AQSh prezidenti bo'lgan ota-o'g'ilning otasi. 1989-1993-yillarda hukmronlik qilgan. To'liq ismini ayting.
Javob: Jorj Gerbert Uoker Bush

37-Mavzu: Mariyalar [Shaxs ismi]

[10] Ikkita Nobel mukofoti laureati — fizika va kimyo sohasida. Radioaktivlik tadqiqotlarining asoschilaridan biri. Qaysi Mariya?
Javob: Mariya Kyuri
[20] Isusning onasi. Xristian va islom dinlarida muqaddas sanaladi. Qaysi Mariya?
Javob: Maryam
Qabul: Muqaddas Mariya, Bibi Maryam
[30] 16-asrda Shotlandiya qirolichasi bo'lgan, keyinchalik Angliyaga qochib, o'z jiyani Yelizaveta I tomonidan qatl etilgan. Qaysi Mariya?
Javob: Meri Styuart
Qabul: Shotlandiyalik Mariya
[40] Avstriyada tug'ilib, Fransiya qirolichasi bo'lgan, Fransiya inqilobida gilotinada qatl etilgan. "Agar non bo'lmasa, pirog yesalar bo'ladi" iborasi unga noto'g'ri nisbat berilgan. Qaysi Mariya?
Javob: Mariya Antuana
[50] Yunonistonda tug'ilgan, 20-asrning eng buyuk soprano ovozi deb sanalgan braziliyalik opera qo'shiqchisi. Qaysi Mariya?
Javob: Mariya Kallas

38-Mavzu: Javobda planeta nomlari [Soha nomlari]

[10] 2015-yilda Ridley Skott tomonidan suratga olingan bu filmda asosiy qahramon qizil sayyorada yolg'iz qolib, omon qolishga harakat qiladi. Sayyora nomini ayting.
Javob: Mars
[20] 1989-yilda uning atrofida "Buyuk Qo'ng'iroq" nomli bo'ron kashf etilgan. Quyosh sistemasidagi to'rtinchi eng katta sayyora. Sayyora nomini ayting.
Javob: Neptun
[30] Rim mifologiyasida urush xudosi nomi bilan atalgan bu sayyora yuzasida ferr oksidi (zang) sababli qizil rangda ko'rinadi. Sayyora nomini ayting.
Javob: Mars
Qabul emas: Neptun (bu boshqa savol)
[40] Quyosh sistemasidagi eng katta sayyora. Rim mifologiyasida xudolar hukmdori nomi bilan atalgan. Yo'ldoshlari soni 2023-yilda birinchi o'ringa chiqdi. Sayyora nomini ayting.
Javob: Yupiter
[50] Quyosh atrofida bir marta aylanish uchun 248 Yer yili sarflaydigan va 2006-yilda sayyora maqomidan mahrum qilingan jism. Javobda bu jismning nomi bor.
Javob: Pluton

39-Mavzu: Javobda kimyoviy elementlar [Soha nomlari]

[10] Temirning kimyoviy belgisi "Fe" lotincha bu so'zdan olingan. Shu so'zni ayting.
Javob: Ferrum
[20] Atom raqami 88. Mariya Kyuri tomonidan kashf etilgan. Nomi uning radiatsiya tadqiqotlaridan kelib chiqqan. Elementni ayting.
Javob: Radiy
[30] 1898-yilda Mariya va Per Kyuri tomonidan kashf etilgan bu element nomi Polshadan kelib chiqqan. Atom raqami 84. Elementni ayting.
Javob: Poloniy
[40] Batareyalarda keng ishlatiladigan, 1817-yilda Stokgolmda kashf etilgan eng yengil metall. Elementni ayting.
Javob: Litiy
[50] Atom raqami 43 bo'lgan bu element tabiatda deyarli uchramaydi. 1937-yilda sun'iy yo'l bilan olingan birinchi element. Nomi yunon tilidan "sun'iy" degan ma'noni anglatadi. Elementni ayting.
Javob: Texnetsiy

40-Mavzu: Javobda hayvon nomlari [Soha nomlari]

[10] "Sherlock" ismining boshida o'zbek tilida qo'rqinchli yirik yirtqich hayvon nomi yashiringan. Shu hayvonni ayting.
Javob: Sher
Izoh: Sher-lock — "sher" o'zbek tilida yo'lbars/arslonni anglatadi.
[20] Rim afsonasida Romul va Rem egizaklarni emizib boqqan hayvon. Rim shahri shu hayvon bilan bog'liq. Hayvonni ayting.
Javob: Bo'ri
[30] Darvin Galapagos orollarida bu hayvon turlarini o'rganib, evolyutsiya nazariyasiga ilhom olgan. Hozir bu hayvonning ko'plab turlari faqat shu orollarda yashaydi. Hayvonni ayting.
Javob: Toshbaqa
[40] 2004-yilgi Pixar multfilmi "Nemo ni topish"da bosh qahramon qaysi dengiz hayvoni turi?
Javob: Maskali baliq
Qabul: Klovn baliq
[50] Yelizaveta I ning davlat muhrida tasvirlangan va Angliyaning qirollik ramzi sanalgan bu hayvon haqiqatda Afrika va Osiyoda yashaydigan yirik mushuksimon. Hayvonni ayting.
Javob: Arslon

41-Mavzu: Javobda meva nomlari [Soha nomlari]

[10] Isaak Nyuton boshiga tushib tortishish qonunini kashf etishga ilhomlantirgan meva. Javobda meva nomi bor.
Javob: Olma
[20] Hindiston va Xitoyning asosiy qishloq xo'jaligi eksport mahsuloti. "Mevalar shohi" deb ham ataladi. Ilk marta Janubiy Osiyoda yetishtirilgan bu tropik meva bugun dunyo bo'ylab keng tarqalgan. Javobda meva nomi bor.
Javob: Mango
[30] O'rta Osiyodan Yevropaga tarqalgan, 8000 yillik tarixga ega, Yevropa ichimligining asosiy xom ashyosi hisoblangan meva. Javobda meva nomi bor.
Javob: Uzum
[40] Yaponiyada bir donasi ba'zan 50 AQSh dollariga sotiluvchi qimmat sitrus mevasi. Javobda meva nomi bor.
Javob: Yuzu
Izoh: Yuzu Yaponiyaning eng qimmat sitrus mevalaridan biri.
[50] Kristofor Kolumb Karib orollarida bu mevani birinchi marta ko'rganda qo'zoqqa o'xshatgan. Ispan tilida "pine" — qo'zoq, "apple" — olma degan ma'noda. Xalqaro nomi. Javobda meva nomi bor.
Javob: Ananas
Izoh: Pineapple — Columbus "pine cone" ga o'xshatgan.

42-Mavzu: Javobda raqamlar [Soha nomlari]

[10] Ferdinand Magellanning 1519-yilda yo'lga chiqqan ekspeditsiyasida nechta kema bo'lgan? Faqat bittasi qaytib kelgan. Javobda raqam bor.
Javob: Besh (5)
[20] Akira Kurosavaning 1954-yildagi mashhur yapon filmining sarlavhasida qancha samuray tilga olingan? Javobda raqam bor.
Javob: Yetti (7)
Izoh: "Yetti samuray" — kinohistoriyaning eng buyuk asarlaridan biri.
[30] 1969-yilda Oyga qo'ngan Apollo 11 da necha astronavt bo'lgan? Javobda raqam bor.
Javob: Uch (3)
Izoh: Neil Armstrong, Baz Oldrin va Maykl Kollinz.
[40] Mendeleyev 1869-yilda davriy jadvalni e'lon qilganida hali kashf etilmagan elementlar uchun nechta bo'sh joy qoldirgan? Javobda raqam bor.
Javob: Uch (3)
Izoh: Mendeleyev eka-bor, eka-aluminiy va eka-silitsiyni bashorat qilgan.
[50] Rim katolik cherkovida papa saylanishi uchun kardinallar ovozining qancha qismi talab etiladi? Javobda raqam bor.
Javob: Uch qismdan ikki qismi
Qabul: Uchdan ikki ko'pchilik (2/3)

43-Mavzu: A harfi [Initsial]

[10] Yer yuzidagi suv hajmi bo'yicha eng katta daryo. Janubiy Amerikada joylashgan. A harfi bilan ayting.
Javob: Amazonka
[20] Hindistonda yashagan, kambag'allarga xizmat qilgan, 1979-yilda Tinchlik Nobel mukofotini olgan rohibaning haqiqiy ismi A harfi bilan boshlanadi. Shu ismni ayting.
Javob: Anjeze
Izoh: Ona Terezaning haqiqiy ismi Anjeze Gonkshe Boyajiu.
[30] Ispaniyaning Grenada shahridagi bu me'moriy majmua "Qizil qal'a" degan ma'noni anglatadi. A harfi bilan ayting.
Javob: Alhambra
[40] Argentinaning Patagoniyasidagi bu baland tog'li tekislik nomi ispancha "baland tekislik" degan ma'noni anglatadi. A harfi bilan ayting.
Javob: Altiplano
[50] Qadimgi Rim imperiyasida imperatorni taxtdan ag'darib, o'rniga o'zini o'tirgan podshoh. Romul va Remning amakisi. Keyinchalik Romul uni ag'darib, Rim shahrini qurgan. Uning nomi A harfi bilan boshlanadi. A harfi bilan ayting.
Javob: Amulius

44-Mavzu: M harfi [Initsial]

[10] Hindistonda kolonial mustamlakachilikka qarshi "passiv qarshilik" usulini qo'llagan ma'naviy rahbar. M harfi bilan ayting.
Javob: Mahatma Gandi
[20] Braziliyalik ayol futbolchisi. O'z mamlakatida eng ko'p gol urgan, "Gol mashinasi" laqabini olgan. M harfi bilan ayting.
Javob: Marta
[30] Florensiyada tug'ilgan, Sistina kapellasining shift rasmini yaratgan va "Dovud" haykalini o'yib yasagan usta. M harfi bilan ayting.
Javob: Mikelanjelo
[40] Tinch okeanidagi bu vulkanik arxipelag Fransiyaga tegishli. Nomi polynescha "shimoliy orollar" degan ma'noni anglatadi. M harfi bilan ayting.
Javob: Markiz orollari
[50] Nyu-Yorkdagi bu muzey 1870-yilda tashkil etilgan va dunyoning eng katta san'at to'plamlaridan biriga ega. "Kechasi muzeyde" filmi shu yerda suratga olingan. M harfi bilan ayting.
Javob: Met
Qabul: Metropolitan san'at muzeyi

45-Mavzu: O harfi [Initsial]

[10] Yaponiyaning ikkinchi eng katta shahri. Biznes va oshxona poytaxti deb ataladi. O harfi bilan ayting.
Javob: Osaka
[20] Norvegiyaning poytaxti. 1814-yilda Konstitusiya imzolangan shahar. O harfi bilan ayting.
Javob: Oslo
[30] Yunon mifologiyasida yer yuzini o'rab turuvchi daryoni boshqaradi deb ishonilgan okean xudosining nomi. O harfi bilan ayting.
Javob: Okeanos
[40] Arabiyi yarim orolining janubida joylashgan bu davlat poytaxti Maskat. O harfi bilan ayting.
Javob: Ummon
Qabul: Oman
[50] Gretsiyaning Peloponnes yarim orolida joylashgan qadimgi shahar. Antik Olimpiya o'yinlari shu yerda o'tkazilgan. O harfi bilan ayting.
Javob: Olimpiya

46-Mavzu: Sport va siyosat [Qo'shma]

[10] 1980-yilda Moskva Olimpiadasini ko'plab G'arb davlatlari boykot qilgan. Bu boykot nima sababli bo'lgan?
Javob: SSSRning Afg'onistonga bostirib kirishi
[20] Nelson Mandela qamoqxonadan chiqqanidan so'ng 1995-yil Regbi jahon chempionatida Janubiy Afrika g'alaba qozonganda stadionda edi. Bu g'alaba qanday ramziy ahamiyat kasb etdi?
Javob: Apartheid davridan keyingi irqiy yaqinlashuv timsoli
[30] 1936-yil Berlin Olimpiadasida to'rtta oltin medal qozongan bu afroamerikalik sportchi Adolf Gitlerni lol qoldirgan. U kim?
Javob: Jessi Ouens
[40] 1972-yil Myunxen Olimpiadasi qaysi fojiali voqea sababli to'xtatildi?
Javob: Isroil olimpiyachilari garovga olinishi va o'ldirilishi
Izoh: Falastin guruhi "Qora sentabr" 11 isroillik sportchini o'ldirgan.
[50] Ayollar futboli birinchi marta Olimpiya dasturiga qo'shilgan 1996-yil Atlanta o'yinlarida g'alaba qozongan jamoa qaysi davlatga tegishli edi?
Javob: AQSh

47-Mavzu: Real voqeaga asoslangan filmlar [Matritsali]

[10] 2013-yilgi bu filmda Somaliya qaroqchilari tomonidan garovga olingan Amerika kema kapitanini Tom Xanks ijro etadi. Filmni ayting.
Javob: Kapitan Fillips
[20] 1970-yilgi Apollo 13 missiyasi haqida 1995-yilda suratga olingan film. Uchta astronavt Oyga yeta olmay, omon-eson qaytib kelishgan. Filmni ayting.
Javob: Apollo 13
[30] 1988-yilgi Jamaykalik bobsley jamoasi haqida 1993-yilda suratga olingan komediya film. Jahon bobsley chempionatida qatnashishdi. Filmni ayting.
Javob: Cool Runnings
[40] 2014-yilgi bu filmda Ikkinchi jahon urushida Enigma shifrini hal qilgan britaniyalik matematik Alan Tyuring hayoti tasvirlangan. Bosh rolda Benedikt Kyumberbatch. Filmni ayting.
Javob: Taqlid o'yini
Qabul: The Imitation Game
[50] 2016-yilgi bu filmda NASA dagi afroamerikalik ayol matematiklar va muhandislar guruhi 1960-yillardagi kosmik dasturga qo'shgan hissalari tasvirlangan. Bosh rolda Taraji P. Xenson. Filmni ayting.
Javob: Yashirin raqamlar
Qabul: Hidden Figures

48-Mavzu: Britaniya shaharlari [Matritsali]

[10] Temza daryosi bo'yida joylashgan bu shahar miloddan avvalgi 43-yilda Rim tomonidan asos solingan. Bugungi kunda 9 milliondan ortiq aholiga ega. Shaharni ayting.
Javob: London
[20] U Shotlandiyaning poytaxti. Har yili avgust oyida butun dunyo artistlarini to'plovchi mashhur festival shu yerda bo'lib o'tadi. Shaharni ayting.
Javob: Edinburg
Izoh: Edinburg Festival dunyoning eng yirik san'at festivallaridan biri.
[30] "Liverpul" futbol klubining vatani. Shu bilan birga "Bitls" guruhining to'rt a'zosi ham shu shahardan chiqqan. Shaharni ayting.
Javob: Liverpul
[40] 1847-yilda bu shaharda James Young Simpson birinchi marta narkoz — xloroform yordamida — operatsiya o'tkazgan. Shotlandiyaning ikkinchi eng katta shahri. Shaharni ayting.
Javob: Glazgo
Izoh: Glazgo Shotlandiyaning sanoat poytaxti ham sanalgan.
[50] Uelsdagi bu shahar dunyodagi eng uzun rasmiy nomiga ega — 58 harf. Nomi o'el tilida "Oqko'l yaqinida o'tiradigan havorang masjid" degan ma'noni anglatadi. Shaharni ayting.
Javob: Llanfairpwllgwyngyllgogerychwyrndrobwllllantysiliogogogoch
Qabul: Llanfair

49-Mavzu: Olimlar va kashfiyotlar [Matritsali]

[10] 1687-yilda "Matematika tamoyillari" asarini nashr etgan va tortishish qonunini kashf etgan britaniyalik olim. U kim?
Javob: Isaak Nyuton
[20] U 1796-yilda emchak kasalligiga qarshi vaktsinani sinab ko'rgan. Shu ixtiro tufayli u zamonaviy immunologiyaning otasi deb ataladi. U kim?
Javob: Edvard Jenner
[30] 1869-yilda kimyoviy elementlarni atom massasi bo'yicha tartiblab, davriy jadvalni yaratgan rus olimi. U kim?
Javob: Dmitriy Mendeleyev
[40] U 1953-yilda Rosalind Franklinning rentgen suratidan foydalanib DNKning ikki spiralli tuzilishini kashf etgan. Keyinchalik Nobel mukofotini olgan. U kim?
Javob: Jeyms Uotson
Qabul: Frensis Krik
Izoh: Ikkisi birga Nobel olgan, Rosalind Franklin esa e'tirofdan mahrum qolgan.
[50] Bu nemis fizigi 1895-yilda nurlar hosil qilib, ularni "noma'lum" ma'nosida X deb nomlagan. Kashfiyot tibbiyotda inqilob yaratgan. U kim?
Javob: Vilgelm Rentgen

50-Mavzu: O'zbek shoirlari [Matritsali]

[10] "Xamsa" asari muallifi. Hirotda yashab ijod etgan, o'zbek adabiy tilini yaratishga asos solgan. U kim?
Javob: Alisher Navoiy
[20] "Tong yulduzi" taxallusi bilan tanilgan. "O'tgan kunlar" romanining muallifi shu shoir haqida ko'p yozgan. U kim?
Javob: Muqimiy
Izoh: Muqimiy — Muhammadaminxo'ja Muqimiy o'z davri tanqidiy she'riyatining yirik vakili.
[30] "Devonai Mashrab" nomi bilan mashhur bo'lgan bu shoir 1711-yilda Balxda dorga osilgan. O'zbek tasavvuf she'riyatining ulug' vakili. U kim?
Javob: Boborahim Mashrab
[40] "Sarvinoz", "Alpomish" kabi dostonlarni yozgan va 1937-yilda qatag'on qilingan o'zbek shoiri. U kim?
Javob: Hamid Olimjon
[50] U Chexovning "Olcha bog'i"ni, Shekspirning "Otello"sini o'zbek tiliga tarjima qilgan. "O'zbek shoirlarining shoiri" deb atalgan. 1938-yilda otib o'ldirilgan. U kim?
Javob: Cho'lpon
Qabul: Abdulhamid Sulaymon o'g'li Yunusov

51-Mavzu: Kitoblar va mualliflar [Matritsali]

[10] 1605-yilda nashr etilgan bu roman asosiy qahramoni o'zini ritsarlikka bag'ishlaydi va tegirmonlarga hujum qiladi. Roman nomini ayting.
Javob: Don Kixot
Izoh: Migel de Servantes muallifi.
[20] "Birodarlar Karamazov", "Jinoyat va jazo" asarlari bir muallifga tegishli. U kim?
Javob: Fyodor Dostoyevskiy
[30] 1949-yilda nashr etilgan bu antiutopik romanda "Katta Og'a" va "doublethink" tushunchalari kiritilgan. Roman nomini ayting.
Javob: 1984
Izoh: Jorj Oruell muallifi.
[40] 1851-yilda nashr etilgan bu romanda Ahab kapitani oq kitni quvib o'ladi. Roman nomini ayting.
Javob: Moby Dik
Izoh: Herman Melville muallifi.
[50] 1866-yilda Rossiyada nashr etilgan bu romanda nihilist Bazarov va Arkadiy Kirsanov ziddiyati tasvirlangan. Muallif kimligini va roman nomini ayting.
Javob: Ivan Turgenev — "Otalar va bolalar"

52-Mavzu: Tarixiy shartnamalar [Matritsali]

[10] 1783-yilda Britaniya AQShning mustaqilligini shu shartnoma orqali tan olgan. Shartnoma nomi qaysi shahar nomi bilan ataladi?
Javob: Parij shartnomasi
[20] 1648-yilda Otuz yillik urushni tugatgan bu shartnoma Yevropa xaritasini tubdan o'zgartirgan. Nomi qaysi viloyat nomi bilan ataladi?
Javob: Vestfaliya shartnomasi
[30] 1919-yilda Birinchi jahon urushini rasmiy yakunlagan bu shartnoma Parij yaqinidagi saroy nomi bilan ataladi. Shartnoma nomini ayting.
Javob: Versal shartnomasi
[40] 1494-yilda Ispaniya va Portugaliya bu shartnoma orqali yangi kashf etilgan yerlarni o'zaro bo'lishib olishdi. Shartnoma nomi qaysi shahar bilan bog'liq?
Javob: Tordesillas shartnomasi
[50] 1713-yilda Ispaniya vorislik urushini tugatgan bu shartnomaning bir moddasi Britaniyaga Gibraltar ustidan nazoratni berdi. Shartnoma nomi qaysi shahar nomi bilan ataladi?
Javob: Utrext shartnomasi

53-Mavzu: Josuslar [Matritsali]

[10] Birinchi jahon urushida Germaniya uchun josuslik qilgan, Parij qahvaxonalarida ekzotik raqs ijro etgan niderlandiyalik ayol. 1917-yilda fransuzlar tomonidan otib o'ldirilgan. U kim?
Javob: Mata Xari
[20] Uning "007" raqami butun dunyo uchun josuslikning timsoli. Britaniya razvedkasiga ishlaydi. Kim?
Javob: Jeyms Bond
Izoh: Yan Fleming yaratgan badiiy qahramon.
[30] Sovet josusi bo'lib AQSh atom bombasi sirlari Moskvaga yetkazilishida ishtirok etgan. 1953-yilda er-xotin ikkalasi ham elektr kursisiga o'tqazilgan. Ular kim?
Javob: Etel va Yulius Rozenberg
[40] Ikkinchi jahon urushida Britaniya uchun ishlagan bu ikki tomonlama josus "Garbo" laqabini olgan. U D-Day desantini nemislardan yashirishda muhim rol o'ynagan. U kim?
Javob: Xuan Pujol Garsiya
Qabul: Garbo
[50] Sovet josusi bo'lib uzoq yillar yapon gazetasida muxbir sifatida ishlagan. 1944-yilda qo'lga olinib dorga osishgan. U yetkazgan ma'lumotlar Sovetlarga Stalingrad jangini yutishga yordam bergan deyiladi. U kim?
Javob: Richard Zorge

54-Mavzu: Arxitektura [Matritsali]

[10] Parij markazida joylashgan bu temir minora 1889-yilda Butunjahon ko'rgazmasi uchun qurilgan. Dastlab ko'pchilik uni yoqtirmagan. Uni ayting.
Javob: Eyfel minorasi
[20] Hindistonning Agra shahrida joylashgan bu oq marmar maqbara shah Jaxon tomonidan vafot etgan xotini Mumtoz Maxal sharafiga qurilgan. Uni ayting.
Javob: Toj Mahal
[30] Ispaniyaning Barselona shahrida hali ham qurilayotgan bu cherkov Antoni Gaudi tomonidan loyihalashtirilgan. 1882-yildan buyon qurilmoqda. Uni ayting.
Javob: Sagrada Familiya
[40] Avstraliyadagi bu opera binosi o'z noodatiy yelpig'ach shaklida qabiqqa o'xshash tomi bilan mashhur. Danimarkalik arxitektor Jorn Utson loyihalagan. Uni ayting.
Javob: Sidney opera uyi
[50] Qadimgi Rim imperiyasi davrida qurilgan bu inshoot to'liq yumaloq gumbazi va marmar pollari bilan mashhur. Ichidagi teshik — okulus — yomg'irni ichkariga kiritadi. Uni ayting.
Javob: Panteon
Izoh: Miloddan avvalgi 27-yilda qurilgan, keyinchalik Hadrian tomonidan qayta qad ko'targan.

55-Mavzu: Musiqa asboblari [Matritsali]

[10] O'zbekiston milliy musiqa madaniyatining ramziga aylangan bu torli cholg'u asbobi Navoiy asarlarida ham tilga olingan. Uni ayting.
Javob: Dutor
[20] Italiyada 17-asrda paydo bo'lgan bu torli yoysimon asbob klassik orkestrlarda markaziy o'rin tutadi. Uni ayting.
Javob: Skripka
[30] Sharq musiqa an'anasida "yuz naqsh" ma'nosini anglatuvchi bu cholg'u asbobi O'rta Osiyoda keng tarqalgan. Ko'ndalang tutib chalinadigan nayga o'xshash. Uni ayting.
Javob: Nay
Qabul: Ney
[40] Bu asbobning nomi fransuzcha "katta" degan ma'noni anglatadi. Torli klavishli asbob bo'lib, konsert salonlarida eng ko'p ishlatiladigan turi. Uni ayting.
Javob: Grand pianino
Qabul: Fortepiano
[50] Shotlandiyaning milliy ramziga aylangan bu asbob "qop ichida boridon" degan ma'noni anglatuvchi inglizcha nomga ega. Harbiy marosimlar va dafn marosimlarida keng qo'llaniladi. Uni ayting.
Javob: Gajda
Qabul: Bagpipe

56-Mavzu: Tarixiy ayollar [Matritsali]

[10] Qadimgi Misrning yagona ayol fir'avni. O'zini erkak kiyimida tasvirlattirgan. U kim?
Javob: Xatshepsut
[20] 15-asrda Fransiyani inglizlardan xalos etishga yordam bergan bu qiz 19 yoshida tiriklayin yondirilgan. U kim?
Javob: Jan d'Ark
[30] 1903-yilda Nobel fizika, 1911-yilda Nobel kimyo mukofotini olgan birinchi ayol olima. U kim?
Javob: Mariya Kyuri
[40] Britaniyaning birinchi ayol Bosh vaziri. "Temir xonim" laqabini olgan. U kim?
Javob: Margaret Tetcher
[50] 1815-yilda Charlz Bebbijning hisoblash mashinasi uchun birinchi algoritmni yozgan. "Birinchi dasturchi" deb ataladi. Uning nomi mashhur ingliz shoiri qiziga berilgan. U kim?
Javob: Ada Lavleys
Izoh: Lord Bayronning qizi.

57-Mavzu: Kinolar va rejissyorlar [Matritsali]

[10] "Schindlerning ro'yxati", "Uchinchi darajali kontakt" filmlarini suratga olgan amerikalik rejissyor. U kim?
Javob: Stiven Spilberg
[20] "Pulp Fiction" va "Django Zanjirband" filmlarining muallifi. Chiziqli bo'lmagan hikoya tuzilishi va o'tkir dialoglar uning belgisi. U kim?
Javob: Kventin Tarantino
[30] Yaponiya animatsiya studiyasi "Ghibli"ning asoschisi. "Ruhlar mamlakatida", "Totoro qo'shnim" asarlarini yaratgan. U kim?
Javob: Xayao Miyazaki
[40] "2001: Kosmik Odisseya" va "Parlaq" filmlarini suratga olgan. Har bir filmida yangi uslub yaratgan amerikalik rejissyor. U kim?
Javob: Stenli Kubrik
[50] "8½", "Amarcord" asarlari muallifi. Italiya neorealizm kinomaktabining eng yorqin vakili. Uning nomi "fellini" so'zi sifatida umumlashgan. U kim?
Javob: Federiko Fellini

58-Mavzu: Afsonaviy joylar [Matritsali]

[10] Yunon mifologiyasida o'liklar ruhi boradigan er osti dunyosi. Uni boshqaruvchi xudo ham shu nom bilan ataladi. Uni ayting.
Javob: Xad
Qabul: Hades
[20] Platon tasvirlaganidek Atlantika okeanida bo'lgan va dengiz tubiga cho'kib ketgan afsonaviy qit'a. Uni ayting.
Javob: Atlantida
[30] O'rta asr afsonalarida Artur qirolining qilichli taxtiga ega bo'lgan ritsar qal'asi. Britaniya afsonalari markazida turadi. Uni ayting.
Javob: Kemolot
Qabul: Camelot
[40] Janubiy Amerikada joylashgan deb taxmin qilingan oltin shahar. Ispan bosqinchilari uni izlab yillarca sarson bo'lishgan. Uni ayting.
Javob: El Dorado
[50] Tibet va Nepal chegarasida joylashgan deb aytiluvchi bu afsonaviy voha "yashirin jannat" degan ma'noni anglatadi. Xilton romanida ham tilga olingan. Uni ayting.
Javob: Shangri-La

59-Mavzu: Sport rekordlari [Matritsali]

[10] Yengil atletikada 100 metrni 9,58 soniyada yugurib, dunyo rekordini o'rnatgan yamaykali sportchi. U kim?
Javob: Usain Bolt
[20] Basketbolda bir o'yinda 100 ochko to'plagan yagona NBA o'yinchisi. 1962-yil mart oyida bu rekordni o'rnatgan. U kim?
Javob: Vilt Chemberlen
[30] Tennisda 23 ta Grand Slam unvonini yutib, ayollar o'rtasida rekord o'rnatgan amerikali. U kim?
Javob: Serena Uilyams
[40] Suzishda 8 ta oltin medal yutib, bir Olimpiadada eng ko'p oltin medal olgan sportchi rekordini o'rnatgan. U kim?
Javob: Maykl Felps
Izoh: 2008-yil Pekin Olimpiadasi.
[50] Formula 1 da 7 marta jahon chempioni bo'lib, Mixael Shumaxerning rekordini tenglagan britaniyalik pilot. U kim?
Javob: Luis Xemilton
Izoh: Luis Xemilton 2020-yilda Shumaxerning 7 unvon rekordini tengladi. 2021-yil chempioni Maks Ferstappendir.
Manba: Formula1.com, FIA

60-Mavzu: -iston- bilan tugaydi [Matritsali-bo'g'in]

[10] O'rta Osiyodagi bu davlat nomi forscha "o'zbeklar yurti" degan ma'noni anglatadi. Mavzuga moslab ayting.
Javob: O'zbekiston
[20] Afg'oniston bilan Hindiston orasida joylashgan bu davlat 1947-yilda mustaqillik qo'lga kiritgan. Mavzuga moslab ayting.
Javob: Pokiston
[30] Markaziy Osiyoning eng katta davlati. Nomi "Qozog'lar yurti" degan ma'noni anglatadi. Mavzuga moslab ayting.
Javob: Qozog'iston
[40] Kaspiy dengizi qirg'og'ida joylashgan, qadimiy Ipak yo'li o'tgan bu davlat poytaxti Ashxobod. Mavzuga moslab ayting.
Javob: Turkmaniston
[50] Zardusht ta'limoti tug'ilgan bu qadimiy yurt nomi "ariylar yurti" degan ma'noni anglatadi. Bugungi kunda bu nom Yevropa tillarida mamlakatga ham berilgan. Mavzuga moslab ayting.
Javob: Eron
Izoh: Qadimda "Ariyoniston" — ariylar yurti deb atalgan, hozirgi nomi ham shu ma'noni anglatadi.

61-Mavzu: -band- bilan tugaydi [Matritsali-bo'g'in]

[10] Kiyimning belga o'ralib bog'lanadigan qismi. O'zbek tilida ham ishlatiladigan bu so'z. Mavzuga moslab ayting.
Javob: Kamarband
[20] Qo'lga tushirilgan jinoyatchilarning qo'llariga kiydiriluvchi temir halqa. O'zbek tilida ham shu atama ishlatiladi. Mavzuga moslab ayting.
Javob: Qo'lband
Qabul: Kishan
[30] Sahro yoki togʻ yo'llarini "to'suvchi" dovon yoki o'tkazma. Forscha asliga ega bu so'z. Kavkazdagi mashhur qadimiy shahar ham shu nom bilan ataladi. Mavzuga moslab ayting.
Javob: Darband
Qabul: Derbent
[40] Ko'ndalang tutib, nafas bilan chalinadigan musiqa asbobi. Nomi "havo bog'langan joy" degan ma'noni anglatadi. Mavzuga moslab ayting.
Javob: Nayband
[50] Tog' o'tkazmasini to'sovchi yoki himoyalovchi harbiy istehkom. Forscha-o'zbekcha bu atama O'rta Osiyoning qadimiy tarixiy manbalarida ko'p uchraydi. Mavzuga moslab ayting.
Javob: Ko'hband

62-Mavzu: -gar- ichida bor [Matritsali-bo'g'in]

[10] Oltin va kumush bilan ishlash hunari egasi. O'zbek bozorlarida alohida rastada o'tiradigan bu usta. Mavzuga moslab ayting.
Javob: Zargar
[20] Mis bilan ishlash hunari egasi. Qadimiy shahar bozorlarida o'z rastasiga ega bo'lgan usta. Mavzuga moslab ayting.
Javob: Misgar
[30] Pichoq, qilich va boshqa kesuvchi qurollar yasovchi usta. Qadimgi savdo yo'llarida juda qadrli hunarmand. Mavzuga moslab ayting.
Javob: Pichoqgar
[40] "Katta orol" degan ma'noni anglatuvchi bu Afrika oroli maymunlar evolyutsiyasi bo'yicha tadqiqotlar uchun muhim manzil. Mavzuga moslab ayting.
Javob: Madagaskar
Izoh: Mada-GAR-skar — ichida -gar- bor.
[50] Turkiy "Bulgar" qabilasi asos solgan va keyinchalik slavyan xalqi bilan qo'shilgan bu Yevropa davlati nomi -gar- bo'g'inini o'z ichida saqlaydi. Mavzuga moslab ayting.
Javob: Bolgariya
Izoh: Bul-GAR-iya — ichida -gar- bor.

63-Mavzu: Yopiq (Geografiya) [Yopiq]

[10] Yer yuzidagi eng baland tog'. Uning balandligi 8849 metr. Nepalliklari "Sagarmatha" deb ataydi. Qisqa nomini ayting.
Javob: Everest
[Mavzu ochildi: TOG'LAR]
[20] Janubiy Amerikadagi eng uzun tog' tizmasi. 7000 km dan oshiq uzunligi bilan dunyoda birinchi o'rinda. Uni ayting.
Javob: And tog'lari
[30] Yevropa va Osiyoni ajratib turuvchi bu tog' tizmasi nomi turkiy tildan "kamar" degan ma'noni anglatadi. Uni ayting.
Javob: Ural tog'lari
[40] Afrikaning eng baland cho'qqisi. Tanzaniyada joylashgan. Nomi suahili tilida "oq tog'" degan ma'noni anglatadi. Uni ayting.
Javob: Kilimanjaro
[50] Dunyo bo'yicha ikkinchi baland cho'qqi. Pokiston va Xitoy chegarasida joylashgan. Alpinistlar uni "o'ldiruvchi tog'" deb ataydi. Uni ayting.
Javob: K2
Qabul: Chogori

64-Mavzu: Yopiq (San'at) [Yopiq]

[10] Leonardo da Vinchi taxminan 1503-1519-yillarda bu asarni yaratgan. Dunyo bo'yicha eng mashhur rasm. Louvre muzeyida saqlanadi. Asarni ayting.
Javob: Mona Liza
[Mavzu ochildi: RASMLAR]
[20] Van Gog 1889-yilda psixiatrik klinikada yotgan paytida bu asarni yaratgan. Ko'k va sariq chulg'agan tungi osmoni bilan mashhur. Asarni ayting.
Javob: Yulduzli tun
[30] Edvard Munk 1893-yilda inson angstini aks ettirgan bu asarni yaratgan. Qo'llari yuziga qo'yilgan figura tasvirlangan. Asarni ayting.
Javob: Qichqiriq
Qabul: Hayqiriq
[40] Salvador Dali 1931-yilgi bu surrrealistik asarida eriyotgan soatlarni tasvirlagan. Asarni ayting.
Javob: Xotiraning qat'iyligi
Qabul: Yumshoq soatlar
[50] 1665-yilda gollandiyalik Yan Vermeer tomonidan yaratilgan bu asarda sirli ko'z bilan qarab turgan qiz durr gavharini qulog'iga taqib olgan. Asarni ayting.
Javob: Ko'k sarik bosh kiyimli qiz
Qabul: Durr isirg'ali qiz

65-Mavzu: Ivanlar [Shaxs ismi]

[10] Rossiyaning birinchi rasmi tojli carı. Qatag'onlari va qo'rqinchli boshqaruvi sababli "Dahshatli" laqabini olgan. Qaysi Ivan?
Javob: Ivan Dahshatli
Qabul: Ivan Grozny
[20] Shartli reflekslar nazariyasini yaratgan rus fizioloji. 1904-yilda Nobel mukofoti sohibi. Itlar ustidagi tajribalari bilan mashhur. Qaysi Ivan?
Javob: Ivan Pavlov
[30] "Otalar va bolalar" romanining muallifi. 19-asrning eng buyuk rus nasrchilaridan biri. Qaysi Ivan?
Javob: Ivan Turgenev
[40] Dengiz manzaralarini chizgan rus rassomi. 6000 dan ortiq asari bor. Qrimlik armaniyzabon bo'lib, dengiz tasvirlash ustasi sifatida tanilgan. Qaysi Ivan?
Javob: Ivan Aivazovskiy
[50] Birinchi Nobel adabiyot mukofotini olgan rus yozuvchi (1933). Inqilobdan so'ng emigratsiyada yashab, "Mitya muhabbati" asarini yozgan. Qaysi Ivan?
Javob: Ivan Bunin

66-Mavzu: Davidlar [Shaxs ismi]

[10] Injiliy afsonada filistiyalik devni toshbo'ron bilan mag'lub etgan yosh qo'ychi. Keyinchalik Isroil qiroli bo'lgan. Qaysi David?
Javob: Dovud
Qabul: David
[20] Mikelanjelo 1504-yilda shu ismdagi Injil qahramoniga bag'ishlab mashhur marmar haykalni yaratgan. Haykal nomi va muallifi.
Javob: David haykali — Mikelanjelo
[30] Isroil davlatining asoschisi va birinchi Bosh vaziri. "Davlatning otasi" deb ataladi. 1948-yilda mustaqillik deklaratsiyasini o'qigan. Qaysi David?
Javob: David Ben-Gurion
[40] Britaniya tabiiy tarix dasturlarining ovozi. "Planet Earth", "Blue Planet" seriyalari uning ishtiroki ostida taqdim etilgan. Qaysi David?
Javob: Devid Attenboro
[50] Fransiyalik rassom. Fransiya inqilobi davrining rasmiy rassomi. "Marat o'limi" asari muallifi. Qaysi David?
Javob: Jak-Lui David

67-Mavzu: Elenalar [Shaxs ismi]

[10] Troya urushiga sabab bo'lgan yunon afsonaviy qahramoni. Spartalik qirolning xotini. Qaysi Elena?
Javob: Troyalik Elena
Qabul: Go'zal Elena
[20] Konstantin Buyukni nasroniylikka keltirgan onasi. Quddusga borib Isoning xochini topgan deb rivoyat qilinadi. Qaysi Elena?
Javob: Muqaddas Elena
Qabul: Yelena
[30] 19-asrda yashagan ukrainalik teosof. "Sir doktrina" asarini yozgan va teosofiya harakatiga asos solgan. Qaysi Elena?
Javob: Yelena Blavatskaya
[40] Akademik Andrey Saxarovning rafiqasi. Sovet davrida inson huquqlari uchun kurashgan, Nobel Tinchlik mukofoti nomzodi bo'lgan. Qaysi Elena?
Javob: Yelena Bonner
Izoh: U Saxarov bilan birga Soviet davrida dissidentlik harakatini olib borgan.
[50] Rus sportchisi. Baylam uchishda ikki marta Olimpiya chempioni (2004, 2008). Dunyo rekordini 28 marta yangilagan. Qaysi Elena?
Javob: Yelena Isinbayeva

68-Mavzu: Javobda davlat nomlari [Soha nomlari]

[10] Fors tilida "ariylar o'lkasi" degan ma'noni anglatadi. Bu davlatni ayting.
Javob: Eron
[20] Arabcha "ikki daryo orasidagi o'lka" degan ma'noni anglatuvchi Mesopotamiya hududidagi bu davlat. Javobda davlat nomi bor.
Javob: Iroq
[30] Bu Osiyo davlati nomi inglizcha "hindlar oroli" degan ma'noni anglatadi. "Indo" — Hind, "nesia" — orollar. Javobda davlat nomi bor.
Javob: Indoneziya
Izoh: Ichida "Hind" so'zi bor — Hindiston ✓
[40] Bu davlat nomining birinchi qismi qo'shni davlat nomiga to'g'ri keladi: "Niger-iya". Javobda davlat nomi bor.
Javob: Nigeriya
Izoh: Niger — ichida bor ✓
[50] Bu janubiy Afrika davlatining nomida boshqa bir davlat nomi yashiringan. Davlatni ayting.
Javob: Janubiy Sudan
Izoh: Javobda "Sudan" davlat nomi bor ✓

69-Mavzu: Javobda sport turlari [Soha nomlari]

[10] 1896-yilgi birinchi zamonaviy Olimpiadada dasturga kiritilgan, ikki o'yinchi o'rtasida to'r orqali o'tkaziladigan sport turi. Javobda sport nomi bor.
Javob: Tennis
[20] Bu sport turida qatnashuvchi Murodjon Ahmadaliyev O'zbekistonning faxri. Javobda sport nomi bor.
Javob: Boks
[30] Yaponiyada "yengil yo'l" degan ma'noni anglatuvchi bu kurash turi 1964-yil Tokio Olimpiadasidan boshlab dasturga kiritilgan. Javobda sport nomi bor.
Javob: Judo
[40] 19-asrda Britaniyada "ko'r odamning savati" o'yinidan kelib chiqqan bu sport turi hozir Paralimpiadaning asosiy turi. Javobda sport nomi bor.
Javob: Goalball
[50] "Foil", "sabre" va "épée" — bu so'zlar qaysi sport turining uch turi? Javobda sport nomi bor.
Javob: Qilichbozlik

70-Mavzu: Javobda ranglar [Soha nomlari]

[10] Xavfni bildiruvchi belgilarda ishlatiladigan bu rang "to'xtash" signali sifatida svetoforlarda ham qo'llaniladi. Javobda rang nomi bor.
Javob: Qizil
[20] NATO harbiy alyansining ramziy rangi. "Ko'k dubulg'ali askarlar" deb ham ataladigan BMT tinchlikparvarlik kuchlari shu rang bilan taniladi. Javobda rang nomi bor.
Javob: Ko'k
[30] Yaponiya milliy bayrog'idagi asosiy rang. Sof, tinchlik va quyoshni ramziy anglatadi. Javobda rang nomi bor.
Javob: Oq
[40] Fransuz rassosmlari 19-asrda "plein air" uslubida ishlagan. Monet pichanzorlar va bug'doyzorlarda bu rang gradientini shunchalik sevib chizganki, seriyasi mashhur bo'lgan. Javobda rang nomi bor.
Javob: Sariq
[50] Islomda muqaddas hisoblangan va ko'plab musulmon bayroqlarida uchraydigan bu rang Payg'ambar Muhammad (s.a.v) ning yoqtirgan rangi deb rivoyat qilinadi. Javobda rang nomi bor.
Javob: Yashil

71-Mavzu: B harfi [Initsial]

[10] Germaniyaning poytaxti. Ikki qismga bo'lingan bu shahar 1989-yil devori qulaganida birlashdi. B harfi bilan ayting.
Javob: Berlin
[20] "Inson komediyasi" seriyasi doirasida 90 dan ortiq roman va hikoya yozgan fransuz yozuvchisi. B harfi bilan ayting.
Javob: Onore de Balzak
[30] 1824-yilda vafot etgan ingliz shoiri. "Don Juana", "Chaylid Garoldning ziyorati" asarlari muallifi. Yunonistonning mustaqilligi uchun kurashda qatnashgan. B harfi bilan ayting.
Javob: Lord Bayron
[40] "Libero" taktikasini o'ylab topgan Germaniya futbolining legendasi. "Kaiser" laqabini olgan. B harfi bilan ayting.
Javob: Frans Bekkenbauer
[50] Kubizm oqimining asoschisi. Pikasso bilan birga bu yangi yo'nalishni yaratgan fransuz rassom. B harfi bilan ayting.
Javob: Jorj Brak

72-Mavzu: G harfi [Initsial]

[10] "Falstaff", "Otello", "Rigoletto" operalari muallifi. Italiyalik bastakor. G harfi bilan ayting.
Javob: Juzeppe Verdi
[20] "Faust" asari muallifi. Nemis adabiyotining cho'qqisi. G harfi bilan ayting.
Javob: Gyote
Qabul: Iogann Volfgang fon Gyote
[30] Italiya-Amerika astronomu. 1610-yilda teleskopi orqali Yupiterning to'rtta yo'ldoshini kashf etgan. G harfi bilan ayting.
Javob: Galileo Galiley
[40] Ispaniyalik rassom. "Saturn o'z bolasini yeyapti" asari muallifi. "Qorong'u rasmlar" seriyasi bilan mashhur. G harfi bilan ayting.
Javob: Fransisko Goya
[50] Postimpressionizm vakili. Taxiti orolida yashab ijod etgan fransuz rassom. G harfi bilan ayting.
Javob: Pol Gogen

73-Mavzu: F harfi [Initsial]

[10] Yerning magnit maydonini kashf etgan va "faradey" elektr birligi nomi berilgan ingliz fizigi. F harfi bilan ayting.
Javob: Maykl Faradey
[20] 17-asrda ilmiy metodning asoschilaridan biri hisoblangan ingliz faylasufi va davlat arbobi. "Bilim — bu kuch" degan mashhur ibora unga tegishli. F harfi bilan ayting.
Javob: Frensis Bekon
[30] "Tom Jons" romanining muallifi. 18-asr ingliz realizmining yirik vakili. F harfi bilan ayting.
Javob: Genri Filding
[40] Meksikalik ayol rassom. O'z-o'zini portretlari va og'riqli hayot tajribasi bilan mashhur. F harfi bilan ayting.
Javob: Frida Kalo
[50] Birinchi yadro reaktorini yaratgan italyan-amerikalik fizik. Kvant mexanikasiga hissa qo'shgan. F harfi bilan ayting.
Javob: Enriko Fermi

74-Mavzu: Hayvonlar va urush [Qo'shma]

[10] Ikkinchi jahon urushida Britaniya armiyasi ko'plab bu hayvondan messenjer sifatida foydalangan. Ularga harbiy medallar ham berilgan. Qaysi hayvon?
Javob: Kaptar
[20] Qadimgi Rim armiyasi janglarda bu hayvonlardan foydalangan. Ganibal ham Alp tog'larini shu hayvonlar bilan oshib o'tgan. Qaysi hayvon?
Javob: Fil
[30] Birinchi jahon urushida kimyoviy hujumlarni oldindan sezib, askarlarga ogohlantirish bergan qushlar urushdan keyin "harbiy qush" nomini oldi. Qaysi qush?
Javob: Kanareyka
Izoh: Kanareykalar konlarda gaz borligi aniqlashda ham ishlatilgan.
[40] Mo'g'ul imperiyasi va ko'plab qadimiy qo'shinlarning asosiy kuchi bo'lgan bu hayvon harbiy harakatning tezligi va kuchi uchun qo'llanilgan. Keyinchalik kavalleriya bu hayvonga asoslanib tashkil etilgan. Qaysi hayvon?
Javob: Ot
[50] Ikkinchi jahon urushida Sovet armiyasi nemis tanklariga qarshi bu hayvonni yetarlicha o'qlatib, portlovchi moda taqib chiqargan. Qaysi hayvon?
Javob: It
Izoh: "Tankga qarshi itlar" — sovet armiyasining qo'rqinchli taktikasi.

75-Mavzu: Bir qo'shiq tarixi [Qo'shiq tarixi]

(Har bir savol alohida qo'shiq tarixi haqida)
[10] 1977-yilda Freddi Merkuri klinikada bemor yotgan paytida do'sti uchun yozgan. "Mening eng yaxshi do'stim uchun" deb atalgan. Ammo rasmiy nomi boshqacha. Qo'shiq nomini ayting.
Javob: "You Are My Best Friend" — Queen guruhi
[20] 1971-yilda Jon Lennon bu qo'shiqni "hech qanday mulk, davlat, din yo'q" degan utopik xabar bilan yozgan. Qo'shiq nomini ayting.
Javob: Imagine
[30] 1983-yilda Maykl Jekson "Thriller" albomining ikkinchi singliida chiqargan bu qo'shiq unda stalker xotin haqida ekanini o'zi ta'kidlagan. MTV da efirga uzatilgan dastlabki afroamerikalik kliplardan biri. Qo'shiq nomini ayting.
Javob: Billie Jean
[30] 1984-yilda Etiopiyada ocharchilik qurbonlariga yordam maqsadida Bob Geldof rahbarligida Britaniya artistlari birlashib chiqargan. "We Are the World" dan bir yil oldin. Qo'shiq nomini ayting.
Javob: "Do They Know It's Christmas?"
Izoh: Band Aid loyihasi (1984).
Manba: BBC Music
[40] 1975-yilda Freddi Merkuri she'riy fantaziya sifatida yozgan. Operaning parodiyasi kabi tuzilgan. "Bismilloh" so'zi ham uchraydi. Qo'shiq nomini ayting.
Javob: "Bohemian Rhapsody" — Queen
[50] 1969-yilda Bitls guruhi ajralishidan bir oz oldin ular birgalikda oxirgi safar shu studiyada yozishgan. Nom London ko'chasi bilan bog'liq. Qo'shiq nomini emas, albom nomini ayting.
Javob: "Abbey Road"
Telegram: @Svoyak_savollar | Muallif: @iamiriy

3-savol:

Tarqatma (ko‘rgazma) material.
Erast Fandorin sarguzashtlari haqidagi film qahramoni – general Sobolev turklarga qarshi mardlarcha
kurashgan rus harbiysi. Versiyalardan birida ko‘ra, Sobolev obrazi prototipi - U.
Diqqat savol: 1924-yilgacha uning sharafiga nomlanganni yozib bering.
Javob:Farg‘ona
Izoh: Sobolev – Skobelevdan ilhomlanib yaratilgan. Uning kiyimi va oti ham “Oq general” laqabiga ishora.
Farg‘ona shahri 1924-yilgacha Skobelev deb nomlangan.
4-savol:
Bundan taxminan bir asr avval o‘n sakkizinchi ijobiy ta’sir ko‘rsatishiga shunchalik ishonishganki, masalan
Bak Gruv shahridagi ikki qamoqxonaning biri ish qurollari omboriga aylantirilgan, ikkinchisi esa fermer
xo‘jaligiga sotib yuborilgan. O‘n sakkizinchi bilan almashgan, bir xil harfdan boshlanuvchi ikki so‘zni yozib
bering.
Javob:quruq qonun
Izoh: dindor amerikaliklar fikricha alkogol barcha yomonliklarning sababi edi. Shuning uchun 1920-yilda
Quruq Qonun kuchga kirgach, ba’zi shaharchalarda qamoqxonalar ham endi kerak bo‘lmaydi deb ularni
yopib yuborishgan. Quruq Qonun AQSh konstitutsiyasiga 18-chi o‘zgartirish orqali kuchga kirgan.
5-savol:
Rejissyor Orif Yo‘ldoshevning “O‘yin” filmida bosh qahramon qimorga berilib qoladi. Vaterpas laqabli eng
ayyor qimorboz esa avvaliga unga yutqazib berib YO‘LDAN URADI va keyin bor-budini yutib oladi. Diqqat
savol: savol matnida almashtirilgan bir so'zni toping.
Javob:Shayton
Izoh: Eng ayyor qimorbozning laqabi Shayton. Vaterpas bu qurilishda qiyalikni aniqlash uchun
ishlatiladigan ish quroli – shaytonning boshqa nomi. Savoldagi “yo‘ldan urish” jumlasi orqali javobni
topishingizga yordam berdik deb umid qilamiz. Unutmang, qimor o‘yinlari yaxshilikka olib bormaydi.
6-savol:
Natalya Nurmuxamedovaning eslashicha, USHBU INSON bir kuni unchalik baland bo‘lmagan arqon ustida
yurgan bolaning yiqilib tushganiga guvoh bo‘lgan ekan.
Diqqat savol: Kim bu inson?
Javob:Farrux Zokirov

Izoh: Bola yiqilib tushganini ko‘rgan qariya dorboz uning yoniga kelib “Baka-baka bang, dor o‘ynang, yesli
upadesh ne plach, a vstan” deb aytgan. Bu esa Farrux Zokirov hamda Natalya Nurmuxamedovaning
keyinchalik mashxur bo‘lgan “Dor o‘ynang” qo‘shig‘ini yozishga ilhom manbai bo‘lib xizmat qilgan.
7-savol:

Savolda IKS - o‘zbekcha bo‘lmagan va bir harfdan boshlanuvchi 2 so‘zni almashtirib keladi.
1996-yilda ishlab chiqilgan IKS nomli o‘yin qahramoni - urush veterani bo‘lgan yosh harbiy Erik Bler bo‘lib,
u urushdan qaytgach g‘oyib bo‘lgan sevgilisi Emmani izlaydi. Qiziq tomoni, ushbu o‘yinni ishlab chiqish
uchun “Speak Media” [Spik Mediya] nomli YANGI kompaniya tashkil etilgan. Kompaniya nomida tushirib
qoldirilgan 3 harfni yozib bering.
Javob:New
Izoh: Erik Bler - Oruellning asl ism-familiyasi. O‘yin uning “1984” asari asosida ishlab chiqilgan va «Big
Brother» deb nomlangan. Kompaniya nomi esa asardagi mashhur til - «newspeak» (Yangi til) ga ishora
qiladi.

8-savol:

Tarqatma (ko‘rgazma) material.
Aytish mumkinki, genetik faktorlar sabab Javoxir Sindarovning psixologik, morfologik va fiziologik sifatlari
yetuk. Javoxir tavallud topgan sana va oyni yozib bering.
Javob:8-dekabr
Izoh: Inson organizmiga oid funksional va morfologik xususiyatlar konstitutsiya deb ataladi. Qiziq tomoni
Javohir O‘zbekiston Respublikasi bosh qomusi qabul qilingan sanada tug‘ilgan ekan. Savol tartib raqami
sizga sanani topishga yordam berishi kerak edi.

9-savol:
97-modda seriali asrimizning dastlabki 10 yilligida yuz bergan seriyali qotilliklar haqida hikoya qiladi. Bosh
qahramon o‘zining qizini o‘ldirgan qotilni tezroq qo‘lga olishni xohlardi, chunki televizorda tez-tez
muhokamaga ko‘zi tushayotgandi. Nimaning muhokamasiga?
Javob:O‘lim jazosining bekor qilinishi.
Izoh: Bosh qahramon qizining qotili qo‘lga olinib, o‘lim jazosiga hukm qilinishini qattiq xohlardi. Shu tufayli
u qotilni o‘lim jazosi bekor qilinishidan oldinroq qo‘lga olmoqchi edi. Yurtimizda o‘lim jazosini bekor qilish
masalasi 2005-yildan boshlangan va 2005-yilda chiqqan prezident farmoni bilan 2008-yildan boshlab bekor
qilingan.
10-savol:
Dilfuza Pardayeva, Sibirdagi ba’zi xalqlar haligacha turli ruhlarga, jinlarga, yarim bo‘ri yarim odam
mavjudotlarga ishonishi haqida gapira turib, grantizm atamasini qo‘llaydi.
Diqqat savol: oldingi gapda almashtirilgan so‘zni asl holida yozib bering.
Javob:Tangrizm
Izoh: Sibirda yashovchi ba’zi turk xalqlar haligacha qadimgi turklarning ma’budi bo‘lmish Tangri va uning
kultiga ishonishar ekan. Grantizm va Tangrizm — anagrammalar.
11-savol:
Seyni — g‘arbiy Afrikada tarqalgan erkaklar ismi bo‘lib, “quvonch olib keluvchi” degan ma’noni anglatadi.
Aytishlaricha, XIII asrda tug‘ilgan mashhur hukmdorni xalq yaxshi ko‘rib, Seyni deb chaqirgan. Ushbu
hukmdor kim?
Javob:Musa I
Izoh: Mansa Musa Haj safari vaqti yo‘lda odamlarga ko‘p miqdorda oltin ulashgani haqida eshitgandirsiz.
Shundan so‘ng g‘arbiy Afrikada uni Seyni, quvonch olib keluvchi deb atay boshlashgan.
Zachot: Mansa Musa
12-savol:
O‘tgan asr so‘nggi choragida chiqqan “Dallas” seriali uchinchi mavsumi oxirida Jey-Ar Yuing otib ketiladi.
Shundan keyin CBS [si-bi-es] kompaniyasi tomonidan chiqarilgan “Who shot JR” [xu shot Jey Ar] nomli

reklama kampaniyasi tomoshabinlarni butun yoz davomida keyingi mavsumni kutishga undaydi.
Mutaxassislarning aytishicha, aynan shu davrdan boshlab seriallarning har mavsumini U bilan tugatish
an’anaga aylana boshlagan. Uni qo‘shma so‘z bilan yozib bering.
Javob:Kliffxenger
Izoh: Hozirgi kunda ham seriallarning mavsumlari qiziq joyida tugatib qo‘yiladi va bu orqali odamlarni
keyingi mavsumga qiziqishi ushlanadi. Bu odat ilk bor Dallas serialida qo‘llangan ekan.
13-savol:
1980-yilda AQShda bo‘lib o‘tgan prezidentlik saylovlarida respublikchilar «BU ISHNI qilgan odam –
demokrat» degan yozuvli tugmachalar tarqatishgan. Bu ishni qilish o‘rnidagi so‘zlarni yozib bering.
Javob:Jey-Ar Yuingni otish
Izoh: Avvalgi savolda “Dallas” serialining reklamasi mashhur bo‘lib ketgani haqida aytib o‘tgandik.
Saylovda respublikachilar ham vaziyatdan unumli foydalanib qolishgan va “JR Yuingni otgan odam
demokrat” degan yozuvli tugmalarni tarqatishgan.
14-savol:
Eron kalendarining 10-oyi “Dey” deb nomlanadi va 22-dekabrdan 20-yanvargacha davom etadi. 1-dey kuni
Eronda U nishonlanadi. Boshqa bir u nimaning davomi?
Javob:O‘tgan kunlar.
Izoh: U – yaldo kechasi. Eronda eng uzun tun bo‘ladigan kechada “Yaldo kechasi” nishonlanadi. Xayriddin
Sultonning “Yaldo kechasi” asari esa “O‘tgan kunlar” asarining davomi hisoblanadi.
15-savol:
Larri Bergkvist motosikl rallisining erta davridagi afsonalaridan biri bo‘lib, tezkor va epchilligi tufayli
Bergkvistga ham Bo‘shliq laqabi berilgan. Boshqa Bo‘shliqning noodatiy ko‘rinishi, huddi fillardagi kabi,
tana haroratini boshqarishga bo‘lgan ehtiyoj tufayli yuzaga kelgan. Bo‘shliq o‘rnidagi ikki so‘zni toping.
Javob:cho‘l tulkisi
Izoh: bu laqab bilan nafaqat Ervin Rommelni, balki ralli poygalarida muvaffaqiyatli qatnashgan Larri
Bergkvistni ham atashgan. Boshqa cho‘l tulkilari yani Feneklarning qulog‘i katta bo‘lishiga sabab bu ularga
xuddi fillar kabi tana haroratini tushirishda yordam berar ekan.

16-savol:
Muhandislar energetika yutuqlaridan qanday foydalanishi mazax qilingan postda, insoniyat kelajakda
Dayson sferasini yarata olsa ham, uning yordamida BU ISHNI qilishi aytiladi. Hozirgi kunda bu ishni
qilishdan ko‘ra filtrdan foydalanish samaraliroq ekani aniqlangan. Diqqat savol: Bu ishni yozib bering.
Javob:suvni qaynatish
Izoh: gaz, ko‘mir va hattoki zamonaviy atom elektrostansiyalarida ham chiqqan issiqlik energiyasi bug‘
turbinalari orqali elektr energiyasiga aylantiriladi, ya’ni suvni qaynatish uchun ishlatiladi. Suvni ichish
uchun yaroqli qilishda zamonaviy filtrlar qaynatish metodidan ancha ustunligi aniqlangan, sababi
qaynatish suv tarkibidagi og‘ir moddalar konsentratsiyasini oshiradi.
17-savol:
“Elektrooko” guruhining «1984» qo‘shig‘ida “1984-yilda biz tor kvartiralarimizga qamaldik” degan
jumlalarni eshitish mumkin. Qo‘shiq klipi oxirida esa televizorda UNDAN ehtiyot bo‘lishga chaqiruvchi
sahnalar ko‘rsatiladi. UNI yozib bering.
Javob:Covid-19
Izoh: Qo‘shiq 2020-yilda — koronavirus avjiga chiqqan paytda chiqqan bo‘lib, pandemiya paytida uyda
qolish targ‘ib qilingan va ayrim vaqtlarda hattoki ko‘chaga chiqish ta’qiqlangandi ham. Elektrooko - o‘zbek
rok guruhi.
Zachot: Koronavirus
18-savol:

[ [Bo‘shliq-1] from [Bo‘shliq-2] ]
“Amnesty International” tomonidan yaratilgan loyihada ma’lum bir davlatda huquqlari poymol bo‘lib,
qochib ketgan bir qancha odamlarning dardlarini tinglash mumkin. Tarqatmada ushbu loyiha nomini ko‘rib
turibsiz. “Bo‘shliq-1” va “Bo‘shliq-2” bir-biridan bo‘shliq bilan farq qiladi. Loyiha nomini to‘liq yozib bering.

Javob:I ran from Iran.
Izoh: Erondan qochib ketgan odamlar haqidagi reportaj “I ran from Iran” ya’ni “Men Erondan qochganman”
deb nomlanadi.
19-savol:
Abdulloh ibn Muhammad Hotifiy Xarjardiy 15-16-asrlarda yashab ijod qilgan tarixchi va shoir alloma bo‘lib,
uning ijodi Temuriylar va Safaviylar imperiyasida yuqori baholangan. Society.uz [se-say-e-ti.uz] saytining
Abdulloh Hotifiy haqidagi maqolasi nomi “Temuriylar davrining IKSlari muallifi” deb nomlangan. IKS so‘zi ilk
bor 1889-yilda Elis Braunning “Tabiat telbalari”ga nisbatan qo‘llangan. Iks o‘rnidagi unlilari bir xil so‘zni
toping.
Javob:Bestseller
Izoh: Abdulloh Hotifiyning asarlari Temuriylar imperiyasi bo‘ylab keng tarqalgan va hozirda dunyoning
ko‘plab kutubxonalarida saqlanar ekan.
20-savol:

[Qarg‘a
Eskimoslar oyoq kiyimi
O‘rgimchak
Yolg‘on
Maymunlar
Qora bulutlar]

Diqqat savol: Savol muallifi fikricha ushbu ro‘yxatni qaysi inson nomi bilan to‘ldirish kerak?
Javob:Navoiy
Izoh: Ushbu savollar – “Zakovat” teleo‘yini so‘nggi bir nechta yil finallarida “eng yaxshi savol” deb
topilgan. 2025-yilning eng yaxshi savoli Navoiy haqida bo‘ldi. Ushbu savol 2-turning 8-savoli edi.

Tarqatma (ko‘rgazma) material.
Me’morchiligimizda uchrovchi suratdagi kabi panjaralar havoni salqin saqlagan holda xonalarni yorug‘lik
bilan ta’minlashga imkon bergan. Ushbu panjaralardan ilhomlangan Ilya Merport, 1974-yili ochilgan qaysi
obyekt muallifi hisoblanadi?
Javob:O‘zbekiston mehmonxonasi
Izoh: O‘zbekiston mehmonxonasining fasadi dizayni me’morchiligimizda uchrovchi klassik element —
panjaralardan ilhomlanilgan ekan.

22-savol:
Gellipol jangidan keyin uyga qaytgan 1-jahon urushi veterani Jorj Semson o‘z sharafiga uyushtirilgan
ziyofatga borish uchun oddiy kiyimda yo‘lga chiqadi. U bilan yuz bergan ko‘ngilsiz holatni tanqid qilarkan,
Fenner Brokvey shunday deydi “Yo‘lda Jorjga shu qadar ko‘p IKSlar berildiki, ulardan yelpig‘ich yasash
mumkin edi”. IKS o‘rnidagi ikki qisqa so‘zni yozib bering.
Javob:Oq pat
Izoh: O‘sha paytlarda ayollar ko‘chada oddiy kiyimda yurgan erkaklarni urushdan qochib yurishda ayblab,
ularga qo‘rqoqlik ramzi sifatida oq pat taqdim etishardi. Ba’zida ular adashib urushdan qaytgan
veteranlarga ham oq pat berishgan. Jorj Semson ham ana shunday adashish qurbonlaridan biri edi.
23-savol:
AMC [ey-em-si] kanali tomonidan chiqarilgan «Mad Men» [Med Men] seriali nomi odatda «Telbalar» deb
tarjima qilinadi. Serial telbalar haqida emas, balki Nyu-Yorkda faoliyat yurituvchi reklama agentligi haqida
bo‘lib, serial nomidagi “Med” – “telba” deb tarjima qilinsada, aslida to‘rtinchiga ishoradir. To‘rtinchi
deganda nazarda tutilganni toping.
Javob:[Jeyms] Medison
Izoh: Serialda agentlik Nyu-York markazidagi Medison avenyu ko‘chasida joylashgan edi. Ushbu ko‘cha
AQShning 4-chi prezidenti James Medison sharafiga nomlangan.
24-savol:
Steam [stim] platformasida geymerlarni reklama ko‘rishga majbur qiladigan video-o‘yinlar bloklangani
haqidagi maqola sarlavhasi AD MEN [Ed Men] deb nomlangan. Sarlavha nomini asl holida yozib bering.
Javob:Breaking ad

Izoh: Steamda reklamaga chek qo‘yish haqidagi maqola nomida “Breaking ad” yani “reklamani sindirish”
so‘zlarini ko‘rish mumkin. Breaking Bad va Mad Men – AMC kanalidan ishlangan mashhur seriallar. Bizda
esa reklamaga emas, shunchaki tanaffus.

25-savol:

Toshkentda tug‘ilib o‘sgan grossmeyster Aleksandr O‘zbekiston terma jamoasi tarkibida 1992-yilgi
olimpiadada jamoaviy kumush medal, yakkalikda esa oltin medal olgan. Afsuski, keyinchalik Aleksandr
Germaniyaga emigratsiya qilib, nemis jamoasi tarkibida o‘ynashni boshlagan. Tarqatma materialda
Aleksandrning familiyasidan harflar tushirib qoldirilgan. Ushbu familiyani to‘liq holda yozib bering
Javob:Nenashev
Izoh: Aleksandr Nenashev – asli o‘zbek grossmeysteri. Dastlab o‘zimizniki bo‘lsa ham, keyinchalik “не
наш” bo‘ldi.
26-savol:
Shukur Qurbon o‘tgan asrda ko‘plab adiblar timsollar orqali sho‘ro tuzumini tanqid qilgani haqida gapirar
ekan, ushbu shoir o‘zining qahramoni bilan yuz bergan biroz kulgili holat orqali sovet hukumatining 5 yillik
rejani 3 yilda amalga oshirish ko‘rsatmalarini satira ostiga olganini ta’kidlaydi. Ushbu shoir kim?
Javob:Erkin Vohidov
Izoh: Shoirning «Matmusaning uylanishi» she’rida u uylangan qiz to‘ydan 3 oy o‘tib farzand dunyoga
keltiradi. She’r davomida qishloq aholisi ushbu ilg‘or tajribani keng yoyish uchun «To‘qqiz oylik - uch oyda»
shiorini ilgari surishi aytiladi.

27-savol:
XX asr boshlarida Vasiliy Vyatkin tomonidan amalga oshirilgan tadqiqotlar natijasida Mirzo Ulug‘bekning
hayoti va faoliyati bilan bog‘liq ko‘plab yangiliklar aniqlanadi. Oradan biroz o‘tgach Vyatkinning USHBU
INSON tomonidan o‘zbekchaga tarjima qilingan hisobotlari «Oyna» jurnalida nashr etilgan. Bu inson kim?
Javob:Mahmudxo‘ja Behbudiy
Izoh: Vyatkinning ishlari bilan tanishib chiqqan Behbudiy Ulug‘bekning hayotiga qiziqib qolgan va
keyinchalik o‘zining «Padarkush» asariga ilhom olgan ekan.
28-savol:
Metyu Perri jarohatidan to‘liq tuzalmagan bo‘lsada, “Do‘stlar” serialidagi sarkazmga usta qahramon –
Chandler Bing rolini ijro etishda davom etgan. Avtobiografik asarda yozilishicha, Perri hatto kuniga 55
marotaba Uni iste’mol qilishga majbur bo‘lgan. Uning nomini aniq yozib bering.
Javob:Vikodin
Izoh: Chandler Bingni ko‘pincha Doktor Hausga taqqoslashadi. Aktyor Metyu Perri ham Haus iste’mol
qiluvchi og‘riq qoldiruvchi - Vikodin iste’mol qilishga majbur bo‘lgan.
29-savol:
Ikkinchi jahon urushi boshida nemislar tomonidan ishlab chiqilgan tungi bombardirovka tizimi ingliz
aviatsiyasi uchun yaxshigina BOSH OG‘RIQ bo‘lgan. Inglizlar ushbu tizimga qarshi ko‘rgan choralari qaysi 7
harfli nom bilan kodlangan?
Javob:Aspirin
Izoh: Bosh og‘riqqa qarshi dori.
30-savol:
Savolda bir harf almashtirilgan. O‘tgan asr 70-yillarida Saut-Yorkshirdagi Repton maktabida barcha yangi
kelgan o‘quvchilarga Stiv laqabini berishgan. 2000-yillar boshida Jeremi prodyuserlar bilan yangi
qahramonni muhokama qila turib shu holatni eslaydi. Qaysi loyiha prodyuserlari bilan?

Javob:Top Gear [Top Gir]
Izoh: Gap Top Gear [Top Gir] ko‘rsatuvidagi kamgap poygachi Stig haqida ketmoqda edi. Bu laqab g‘oyasi
ko‘rsatuv boshlovchisi Jeremi Klarksonning bolaligidagi xotiralari yordamida kelgan.
31-savol:

Fransuz tilida “ijtimoiy alpinist”, ya’ni o‘zining ijtimoiy holatini yaxshilash uchun har qanday yo‘ldan tap
tortmaydigan insonga nisbatan tarqatmadagi so‘z ishlatilishi mumkin. Shu so‘zni to‘liq holda yozib bering.
Javob:Rastignac
Izoh: Onore de Balzakning «Gorio ota» asari qahramoni bo‘lgan yosh talaba Rastinyak ham aristokratik
jamiyatga qo‘shilish uchun hech narsadan tap tortmaydigan personaj edi.
Zachot: Rastinyak.
32-savol:
Savoldagi so‘zlardan biridan bir harf tushirib qoldirilgan.
O‘rta asrlarda rassomlar tomonidan asosan inson tanasini chizishda qo‘llanilgan qalin qalam fransuz
tilidan kirib kelgan “angina” so‘zi bilan ataladi. Qalam bunday nomlanishiga sabab – tarkibida temir oksidi
borligi. Harfi tushirib qoldirilgan so‘zni asl holida yozib bering.
Javob:Sangina
Izoh: Ushbu qalam Sangina deb atalib, lotincha “qon” ma’nosini beruvchi “sanguis” so‘zidan kelib chiqqan.
Balki shuning uchun ham Mikelandjelo, Da Vinchi kabi rassomlar tanani tasvirlashda aynan shu qalamdan
foydalanishgandir. Xuddi qonda bo‘lgani kabi, qalamda ham temir moddasi mavjud.

33-savol

Tarqatma materialda nomi keltirilgan, Janubiy Afrikada asos solingan loyiha – avtomobil entuziastlaridan
intervyular oladi. Video qahramonlari o‘zlarining sevimli ulovlari, ular bilan bog‘liq iliq xotiralar haqida
mehr bilan so‘zlab beradilar. Loyiha nomini to‘liq holda yozib bering.
Javob:SentiMetal
Izoh: Loyiha avtomobil egalariga ularning sevimli temir tulporlari haqidagi sentimental xotiralar bilan
o‘rtoqlashishga yordam beradi.
34-savol:
Savol matnida uch so‘z ikki so‘zga almashtirilgan
NileRed [Naylred] Youtube kanalida kimyo va fizikaga bog‘liq turli eksperimentlar o‘tkaziladi. Ancha
qimmatga tushgan bir eksperiment tasvirlangan video nomi — «Doktor Yes». Savol matnida
almashtirilgan 3 so‘zni toping.
Javob:Olmoslar abadiy emas
Izoh: Videoda olmoslar yuqori haroratda huddi ko‘mirdek yonib ketishi ko‘rsatilgan. «Doktor No» va
«Olmoslar abadiy» — Jeyms Bond kinofranshizasi qismlari.
35-savol:
Savolda BU ISHNI QILISH so‘zlari — almashtirish.
Mashhur oshpaz Marko Pyer-Uaytdan «ikkita Mishlen yulduzi bor oshpaz BU ISHNI QILISHI mumkinmi?» deb
so‘ralganida, Pyer-Uayt «faqat uchinchi yulduzga erishganida yoki bir yulduzni yo‘qotganida» deb javob

bergan. Bu paytda Pyer-Uayt nima qilayotgan edi?
Javob:piyoz to‘g‘rayotgan
Izoh: Professional oshpazlar uchun Mishlen yulduzi eng katta e’tiroflardan biri. Uni olish oshpazlar uchun
katta baxt, yo‘qotish esa og‘riqli bo‘lishi mumkin. Oddiy piyoz to‘g‘rash esa, Pyer-Uaytning fikricha,
professional oshpaz uchun hech qanday muammo tug‘dirishi kerak emas.
36-savol:
Farg‘onalik Xuvaydo Umarova ilk bor bu ishni 1926-yil amalga oshirgan. Umarova hozirgacha 6 marta bu
ishni qilgan va 7-martasini ham amalga oshirishni rejalashtirgan. Yosh savol muallifi bu ishni birinchi marta
amalga oshirib ulgurdi. Gap nima ish haqida ketmoqda ?
Javob:aholini ro‘yxatdan o‘tkazishda qatnashish
Izoh: O‘zbekistondagi ilk aholini ro‘yxatdan o‘tkazish tadbiri 1926-yil amalga oshirilgan bo’lib sobiq ittifoq
davrida jami 6 marta bo‘lib o‘tgan. Mustaqil O‘zbekiston tarixidagi ilk marotaba amalga oshirilayotgan
aholini ro‘yxatdan o‘tkazish jarayoning birinchi bosqichi bugun yakunlanadi. Xuvaydo onaxon ham unda 7-
marta qatnashmoqchi. Sizlardan ham ro‘yxatdan o‘tishga befarq bo‘lmaslikni so‘rab qolamiz.

@zakovat_savollarii