Ana shunday tadbirlardan biri joriy yilning 20-avgust kuni Kogon shahar hokimligi binosida shahar xotin-qizlar faollari uchun tashkil etildi.

Tadbirda shahar adliya bo'limi mas'ul xodimi Nodir Hoshimov tomonidan ishtirokchilarga aksiyani o‘tkazishdan maqsad va unda belgilangan vazifalar to‘g‘risida ma'lumotlar berildi. Shuningdek tadbir davomida davlat xizmatlarini ko‘rsatishga oid qonun hujjatlariga kiritilgan o‘zgartirishlar, odam savdosiga qarshi kurashish, majburiy mehnat, xususan korrupsiyaga qarshi kurashish mavzusida ham ma'ruza qilindi.

Tadbir yakunida adliya xodimlari ishtirokchilar tomonidan mavzuga oid berilgan savollarga tegishli javoblar berilib, sohaga oid flayer va bukletlar tarqatildi.

Nodir Hoshimov,
Kogon shahar adliya bo'limi
bosh maslahatchisi

Бугунги кунда аёллар ва эркаклар тенг ҳуқуқларга эга бўлган шароитда умргузаронлик қилмоқдамиз ва ҳатто ҳозирда хотин-қизларга берилган имтиёз-имкониятлар ҳар қачонгида яхшироқ десак муболаға бўлмайди.
Мамлакатимиз ҳуқуқий давлат ва демократик жамият қуриш йўлида дадил одимлаб борар экан, хотин-қизларнинг эркаклар билан барча соҳада тенглигини таъминлашга, уларни улуғлаш ва қадрлашга, қонуний ҳуқуқ ва манфаатларини ҳимоя қилишга қаратилган миллий ҳуқуқ тизими яратишга алоҳида эътибор қаратилмоқда.
Бинобарин, барча қонун ҳужжатларимизга асос ҳисобланмиш Конституциямиз ҳамда Ўзбекистон Республикасининг Меҳнат Кодекси, Оила Кодекси, Фуқаролик Кодекси, Жиноят Кодекси, “Ўзбекистон Республикасида ногиронларнинг ижтимоий ҳимояси тўғрисида”ги, “Ўзбекистон Республикасида ёшларга оид сиёсат тўғрисида”ги, “Аҳоли бандлиги тўғрисида”ги, “Меҳнат муҳофазаси тўғрисида”ги, “Фуқароларнинг давлат пенсия таъминоти тўғрисида”ги, “Фуқароларнинг репродуктив саломатлигини сақлаш тўғрисида”ги, “Таълим тўғрисида”ги ва бошқа норматив ҳуқуқий ҳужжатларда асосий мақсад юртимиз аёлларининг ҳуқуқ ва манфаатларини ҳимоя қилишга, опа-сингилларимизнинг фаоллигини оширишга, уларга маънавий-руҳий мадад беришга, қолаверса, уларни турли таҳдид ва қотиб қолган эскича қарашлардан ҳимоя қилишга қаратилди.
Дарҳақиқат, хотин-қизларимизнинг ҳуқуқ ва манфаатларини ҳимоя қилишга қаратилган барча қонун ҳужжатлари халқаро ҳуқуқий меъёрларга асосланган бўлиб, мамлакатимиз Марказий Осиёда биринчилардан бўлиб аёллар ҳуқуқини халқаро меъёр ва ҳуқуқий стандартларга мувофиқлигини таъминлаш мақсадида Аёллар ҳуқуқлари камситилишининг барча шаклларига барҳам бериш тўғрисидаги, аёлларнинг сиёсий ҳуқуқлари ҳақидаги, оналикни муҳофаза қилиш ҳақидаги халқаро конвенцияларга қўшилган.
Ривожланган давлатларни кузатар эканмиз аёлларга бўлган эътиборни, уларнинг жамиятда ва давлат органлари ва ташкилотларининг юқори поғоналарини эгаллаганликларини кўриб хулоса қилишимиз мумкин. Бироқ ўринли савол туғилади, ҳар доим ҳам шундай бўлганмикан?!
Маълумот ўрнида, бундан бор ёғи бир неча юз йилликлар олдин аёллар мақоми бўйича уй- ҳайвонларига тенглаштирилганини ҳозирги кундан инсон онгига сиғдиролмайди ва албатта, ҳозирги кунда эркаклар билан тенг ҳуқуқлилик йиллар давомида олиб борилган қаттиқ курашларнинг самараси ҳисобланади.
Аёллар ҳуқуқлари учун курашнинг асосий майдони АҚШ бўлиб бу ерда мустақиллик учун кураш кетаётган бир пайтда тарихга жаҳондаги илк феминист сифатида кирган Эбигейл Смит Адимс “Биз қабул қилинишида шахсан иштирок этмаган қонунларга бўйсунмаймиз деган эди”. Тўғрироғи, бу даъватдан олдин ҳам аёллар ҳуқуқсизлигига қарши эътирозлар бўлган бўлсада ё уларга эътибор берилмаган ёхуд чиқишлар бостирилган, қаҳрамонлар эса қолганларга “ўрнак” сифатида шафқатсиз жазоланган.
1405 йилда Кристина Пизанская ўзининг “Аёллар туғёнлари тўғрисидаги китобида” уйда таъдим олиш ва сиёсий ҳаётда иштирок этиш каби ғояларни илгари суради, бироқ замондошларидан ҳеч ким унинг чақириқларига эътибор қилмайди. Франциялик аёллар ҳуқуқлари ҳимоячиси Олимпи де Гуж эса ўзининг “Аёллар ҳуқуқлари тўғрисидаги декларация” китоби учун жазоланади.
1804 йилда Европадаги Машҳур Напалеон фуқаролик кодексига аёллар ҳуқуқларини бўғувчи қоида киритилади, унда: “Аёллар ҳеч қандай фуқаролик ҳуқуларига эга бўлмайдилар ва эркакларнинг васийлигида турадилар”, деб қайд этиб ўтган.
Ҳаммаси 1848 йилги АҚШда имзоланган “Ҳиссиётлар декларацияси”дан кейин ўзгарип кетади. Бу ҳужжатда жаҳон тарихида илк марта бугунги кунда деярли ҳар кун қулоғимизга чалинадиган “аёллар ва эркаклар тенг яратилган”, деган сўзлар бор эди. Бу ҳужжат ўшанда курашнинг янги тўлқинини том манода бошлаб берган.Аёллар аввало сиёсий ҳуқуларга эга бўлишга алоҳида эътибор берадилар ва бу мантиқий жиҳатдан олиб қаралса тўғри йўналиш бўлган эди.
Сиёсий ҳуқуқларнинг дастлабкиси ва шу билан биргаликда асосийси сайлаш ҳуқуқи эди ўша вақтда. Бу соҳада Америка Қўшма Штатлари биринчи бўлди. 1850 йилда АҚШ биринчи аёллар умумиллий сйезди бўлиб ўтади ва аёлларнинг сайлов ҳуқуқлари бўйича миллий ассосация ташкил қилинади. Унинг асосий мақсади аёлларнинг сайлаш ҳуқуқларига эга бўлишларини таъминлаш эди. 1869 йилга келибгина Ваёминг штати аёллари овоз бериш ҳуқуқини қўлга киритадилар, бир йил ўтиб эса уларга судларда ишлаш ҳуқуқи берилади. Бошқа штатларда эса кураш катта қийинчиликлар билан кечарди. Аёлларнинг сайловда қатнашиш ҳуқуқини бериш тўғрисидаги кўплаб референдумлари вино ишлаб чиқарувчиларнинг ҳийлалари туфайли мағлубиятга учрайди, чунки улар аёлларининг алкоголни ҳам таъқиқлаш учун намойишларга чиқишларидан чўчиб қолган эдилар. Аёлларнинг сайлов ҳуқуқлари учун кураши “суфражизм” атамасини вужудга келтирди. Суфражизм ХХ аср бошларида АҚШда деярли ғалаба қозонган бўлса, Европада бу жараённинг ижобий томондан тўлиқ якунланиши учун асрнинг иккинчи ярми керак бўлди.

Мулкдор бўлиш ҳуқуқи

Жаҳонда дастлаб хусусий муллка АҚШлик аёллар эга бўлишди. Фақат турмушга чиққанлари! Қандай дейсизми? 1860 йилда “Никоҳдаги аёлларнинг мулкдор бўлиши тўғрисида”ги қонун қабул қилинди. Ўша пайтгача эса аёллар ўз эрларининг тўлиқ ихтиёрида бўлганлар яъни, шартнома тузолмаганлар, шахсий буюмларидан ҳам фойдалана олмаганлар, ажрашиш пайтида болаларга бўлган оналик ҳуқуқларидан ҳам маҳрум бўлганлар. Қонун аёлларга шахсий маблағларини ўзлари тасарруф қилишлари, эрлари билан биргаликда бола асраб олишлари мумкинлиги тўғрисидаги ҳуқуқларни тақдим этди.

Таълим олиш ҳуқуқи

XVII-XVIII асрларда жамиятда “заиф жинс вакилларида ақл ҳам заиф бўлади ва умуман олганда таълим аёллик сифатларини йўқ қилади”, деган янглиш тушунча ҳукмрон бўлган. Маърифат асри арбоблари бу фикрга қарши чиқа бошлайдилар. Екатерина II уринишлари билан зиёли аёллар контингенти бўйича Россия ўша даврнинг энг кўзга кўринган мамлакатига айланади. У бу борада ақл билан иш юритар, илмли аёллар эрларига ижобий таъсир кўрсатишларини таъкидлар ва бутун мамлакат миқёсида ижобий тенденцияларга олиб келишига қатъий ишонарди.
1910 йилда Клара Тсэткин халқаро хотин-қизлар ҳуқуқлари учун кураш кунини нишонлашни таклиф қилади. Орадан 67 йил ўтиб, 1977 йилда Бирлашган Миллатлар Ташкилоти 8-март кунини Халқаро хотин-қизлар куни деб эълон қилади.

Шундай қилиб “кураш” сўзи байрамга кўчади. Энди бу кун ўз ҳуқуқини талаб қилган нозик хилқат вакилларига тош отиш эмас, гул бериш орқали уларни табриклаш, уларга янги имкониятлар тақдим этиш орқали келажакка умид кўзлари билан қарашларига шароит яратиш билан уйғунлашиб кетди.

Хулоса ўрнида шуни таъкидлаб ўтиш жоизки жамиятда аёлларнинг салоҳиятини юзага чиқариш, уларнинг баркамол авлодни тарбиялашдаги ролини янада кучайтириш ва бошқа бир қатор амалга оширилаётган кенг қамровли ислоҳотлар, ўз самарасини бериб, эндиликда аёлларимиз раҳбар лавозимларида жамиятимизнинг ривожига ўз ҳиссаларини қўшмоқдалар.

ШОХРУХ САИДОВ,
Шофиркон туман адлия бўлими етакчи маслаҳатчиси

Ғиждувон тумани Халқобод МФЙда истиқомат қилувчи фуқаро Н.М. ҳамда Ғиждувон тумани Ғавшун МФЙда яшовчи фуқаро А.А.лар туман адлия бўлимига мурожаат қилиб, Бюджетдан ташқари пенсия жамғармаси Ғиждувон туман бўлимига имтиёзли ёшга доир пенсия тайинлаш юзасидан қилган мурожаатлари пенсия тайинлаш комиссиясининг қарорлари билан рад қилинганлигидан норози бўлиб амалий ёрдам беришни сўраганлар.

Мурожаат адлия ходимлари томонидан батафсил ўрганилиб, аниқланишича, фуқаро Н.М.нинг умумий иш стажи 25 йил 6 ой 29 кун бўлиб, шундан имтиёзли даври 10.03.2007 йилдан 10.03.2020 йилгача жами 13 йил “Ўзнефтгазқудуқтаъмирлаш” АЖда 4-даражали пармаловчи (бурғуловчи) ёрдамчи вазифасида, фуқаро А.А.нинг умумий иш стажи 34 йил 4 ой бўлиб, шундан имтиёзли даври 29.06.2004 йилдан 06.10.2008 йилгача ва 23.03.2011 йилдан
04.09.2019 йилгача жами 12 йил 8 ой 20 кун “Ўзнефтгазқудуқтаъмирлаш” АЖда
4-даражали пармаловчи (бурғуловчи) ёрдамчи вазифасида расман ишлаганликлари, бироқ уларнинг ишлаган даврлари пенсия жамғармасининг туман бўлими томонидан меҳнат шароити зарарли ва оғир ишларда тўлиқ иш куни давомида банд бўлган ходим сифатида қисқартирилган ҳолда имтиёзли пенсия олиш ҳуқуқини таъминлаш рад этилган.

Ваҳоланки, Ўзбекистон Республикасининг «Фуқароларнинг давлат пенсия таъминоти тўғрисида»ги Қонунининг 12-моддасида б)-бандида, меҳнат шароити зарарли ва оғир ишларда тўлиқ иш куни давомида банд бўлган ходимлар (3-сонли рўйхат, I қисм) эркаклар — иш стажи камида 25 йил бўлиб, бундан камида 12 йилу 6 ойи кўрсатиб ўтилган ишларга тўғри келган тақдирда умумий белгиланган ёшни 5 йилга қисқартирилган ҳолда имтиёзли пенсия олиш ҳуқуқига эгалиги белгиланган.

Шунингдек, Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 1994 йил 12 майдаги 250-сонли қарори билан тасдиқланган «Талаб қилинадиган умумий ва махсус иш стажи бўлганда умумий белгиланган ёшдан 5 йил олдин пенсияга чиқиш ҳуқуқини берувчи ишлаб чиқаришлар, муассасалар, ишлар, касблар, лавозимлар ва кўрсаткичларнинг 3-рўйхати»нинг 1-қисми, ХIII-боб, 2-кичик банди, 11292-сонли кодли рўйхатда қудуқларни капитал таъмирлаш пармаловчи (бурғуловчи) лари қайд этилган.

Бундан ташқари, Ўзбекистон Республикаси Меҳнат ва аҳолини ижтимоий ҳимоя қилиш вазирлиги ва Молия вазирлигининг 2011 йил 25 январдаги 2-Қ, 5-сонли қарори билан тасдиқланган (Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги томонидан 2012 йил 12 мартда рўйхатдан ўтказилган, рўйхат рақами 2337) “Имтиёзли шартларда пенсия олиш ҳуқуқини берадиган ишлаб чиқаришлар, муассасалар, ишлар, касблар, лавозимлар ва кўрсаткичлар рўйхатларини қўллаш тартиби тўғрисида”ги Йўриқноманинг 6-бандида, имтиёзли шартларда ёшга доир пенсияга чиқиш ҳуқуқига Рўйхатларда, 1-сон Рўйхатнинг «Учувчи ва синовчи учувчи таркибнинг ишчилари» III-қисм ва «Спортчилар» VII-қисм ҳамда 3-сон Рўйхатнинг «Ногирон болалар учун ихтисослаштирилган таълим бериш муассасалари, «Меҳрибонлик» уйлари, ҳарбий академик лицейлар, тарбиявий колониялар ўқитувчилари» VII-қисм ва «Ихтисослашган тиббий муассасаларнинг шифокорлари ва ўрта тиббий ходимлари» VIII-қисмлар бундан мустасно, кўзда тутилган ишларни бажаришда тўлиқ иш куни давомида банд бўлган ишчилари эгалиги, мазкур Йўриқноманинг 7-бандида, тўлиқ иш куни давомида бандлик деганда Рўйхатларда кўзда тутилган ишларни тегишли ишлаб чиқариш тармоқларида, иш вақти аттестациясига мос келувчи шартларда, қонунчилик билан белгиланган иш вақтининг камида 80% билан банд бўлиш тушунилиши, бунда, ўз меҳнат вазифаларининг бажарилишини таъминлаш мақсадида тайёрлаш, ёрдамчи, жорий таъмирлаш ишларини бажариш, шунингдек ўз иш жойидан ташқарида бўлган ишларни бажариш, ишчини имтиёзли пенсия таъминоти ҳуқуқидан маҳрум қилмаслиги, мазкур Йўриқноманинг 14-бандида, 3-сон Рўйхатнинг I-қисмида ишчилар касби умумий номланиш асосида киритилган ҳолатларда, имтиёзли пенсия таъминоти ҳуқуқига ушбу касбларнинг мазкур ишлаб чиқаришда ва ишларда банд бўлган барча номланишидаги ишчилари эга бўлиши, шу жумладан бош ва катта ишчилар ҳамда уларнинг ёрдамчилари ҳам фойдаланишлари қайд этилган.

Шунга кўра, Ғиждувон туман адлия бўлими томонидан фуқароларнинг манфаатларини кўзлаб, мансабдор шахснинг хатти-ҳаракатлари устидан Ғиждувон туман маъмурий судига шикоят киритилиб, суднинг 06.08.2020 йилдаги ҳал қилув қарорларига асосан Бюджетдан ташқари пенсия жамғармаси Ғиждувон туман бўлими пенсия тайинлаш комиссиясининг фуқаро Н.М.га нисбатан чиқарилган 29.05.2020 йилдаги ҳамда фуқаро А.А.га нисбатан чиқарилган 13.05.2020 йилдаги рад этиш ҳақидаги қарорлари ҳақиқий эмас деб топилди ва мазкур ташкилотга фуқароларнинг ишлаган даврлари меҳнат шароити зарарли ва оғир ишларда тўлиқ иш куни давомида банд бўлган ходим сифатида умумий белгиланган ёшни 5 йилга қисқартирилган ҳолда имтиёзли пенсия тайинлаш мажбуриятлари юклатилди.

МЕҲРИДДИН ЖЎРАЕВ,
Ғиждувон туман адлия бўлими бош маслаҳатчиси

Адлия вазирлиги томонидан манфаатдор вазирлик ва идоралари билан биргаликда ишлаб чиқилган “Виждон эркинлиги ва диний ташкилотлар тўғрисида”ги Қонуннинг янги таҳрирдаги лойиҳаси жамоатчилик муҳокамаси учун жойлаштирилди (http://parliament.gov.uz/uz/laws/discussed/31743/).

Лойиҳа билан диний ташкилотларни давлат рўйхатидан ўтказиш тартиб-таомиллари енгиллаштирилмоқда, хусусан, тақдим этиладиган ҳужжатлар сони қисқартирилмоқда, давлат хизматлари тўлиқ электрон кўринишда амалга оширилиши жорий этилмоқда, рўйхатдан ўтказишни рад этиш асослари рўйхати аниқ белгиланмоқда.

✅ Қуйидаги тартиблар бекор бўлмоқда:
👉 диний ташкилотни тузишда маҳалла фуқаролар йиғинлари розилигини олиш тартиби бекор бўлмоқда;
👉диний ташкилотни тузиш ташаббускорларининг сони 100 нафардан 50 нафарга қисқартирилмоқда;
👉диний таълим муссасаларида диний таълим берувчи шахсларга марказий бошқарув органининг розилигини олиш талаби бекор бўлмоқда;
👉диний ташкилотни рўйхатдан ўтказиш учун тақдим этилган ҳужжатларни кўриб чиқишнинг 3 ойлик муддати 1 ой этиб белгиланмоқда.

Лойиҳа муҳокамасида экспертлар, мутахассислар ва барча фуқаролар ўзларининг таклифлари билан қатнашиши мумкин.

Ҳукумат қарори билан Фуқаролар йиғинлари фаолияти самарадорлигини баҳолашнинг рейтинг тизими тўғрисидаги низом тасдиқланди (485-сон, 14.08.2020 й.).

📊 Низомга кўра, фуқаролар йиғинлари фаолияти самарадорлиги ҳар ярим йиллик якуни бўйича рейтинг баҳоланади.

🏢 Баҳолаш Маҳалла ва оилани кўллаб-қувватлаш вазирлигининг туман (шаҳар) бўлимлари томонидан амалга оширилади.

✅ Фуқаролар йиғинлари фаолиятини баҳолашда фуқаролар йиғинининг ҳар бир ходимининг ўз функционал вазифаларини сидқидилдан бажарганлиги ва унинг ташаббускорлигига алоҳида эътибор қаратилади.

🔎 Маҳаллада эҳтиёжманд ва камбағал оилаларни аниқлаш ва уларни ижтимоий қўллаб-қувватлаш борасида олиб борилган манзилли ишлар натижаси баҳолаш кўрсаткичларидан бири ҳисобланади.

🔰 Баҳолаш натижаларига кўра фуқаролар йиғинлари ходимлари ва жамоатчилик асосида меҳнат қилаётган шахсларнинг ҳар бирига:

👉 ярим йиллик натижалари бўйича меҳнатга ҳақ тўлашнинг энг кам миқдорининг 1,75 бараваригача бир маротаба пул маблағлари ажратилади;

👉 йил якуни натижалари бўйича республика ҳудудидаги санаторийлардан бирига соғлигини тиклаш учун бир маротабалик бепул йўлланма берилади.

Каналга уланиш👇👇👇
https://t.me/huquqiyaxborot

Мамлакатимизда сўнгги йилларда суд-ҳуқуқ тизимини янада такомиллаштириш, фуқаро ва тадбиркорларнинг ҳуқуқ ва қонуний манфаатларини ишончли ҳимоя қилиш чораларини кучайтириш, одил судловни самарали таъминлаш ҳамда суд ҳокимиятининг ролини ошириш бўйича изчил ишлар олиб борилмоқда. Амалга оширилган ишлар натижасида одил судлов жараёнида инсон ҳуқуқларини ҳимоя қилиш даражаси янги босқичга олиб чичиқлмоқда десак, муболаға бўлмайди.
Хусусан, сўнгги йилларда амалга оширилган ишларга назар соладиган бўлсак, ноҳақ айбланган 2,3 мингга яқин киши оқланганлигини, адашиб жиноят йўлига кириб қолгани сабабли озодликдан маҳрум қилиш жазосига ҳукм қилиниши мумкин бўлган 3,5 мингдан ортиқ ёшлар ва хотин-қизларга маҳалла ва жамоатчилик кафилликлари асосида енгилроқ жазолар тайинланиб, уларни ўз оилалари даврасида қолдирилганлигини, инсон ҳуқуқларини қўпол тарзда бузган 60 нафар ҳуқуқ-тартибот органи ходимлари жиноий жавобгарликка тортилганлигини кўриб гувоҳи бўлишимиз мумкин. Бироқ, амалиётни кузатар эканмиз, суд ҳимоясини таъминлашдаги ортиқча бюрократик тўсиқлар ҳанузгача мавжудлигини, суд қарорларини қайта кўриш босқичлари мавжудлиги, инвесторлар ҳуқуқларининг суд ҳимоясида бўлиши етарли даражада ташкил этилмаганлиги ва бошқа бир қатор камчиликлар суд органларининг амалдаги тузилишини замон талаблари ва халқаро стандартларга мувофиқ қайта кўриб чиқишни тақозо этди.
Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2020 йил 24 январдаги Олий Мажлисга Мурожаатномасида суд-ҳуқуқ соҳасида белгиланган вазифаларни изчил амалга ошириш, фуқароларнинг одил судловга эришиш даражасини юксалтириш, ишларни судда кўриш сифатини ошириш ҳамда холис, адолатли ва қонуний суд қарорларини қабул қилиш учун тарафларнинг тенглиги ва тортишувчанлигини амалда таъминлаш механизмларини кенгайтириш мақсадида юртбошимизнинг 2020 йил 24 июлдаги "Судлар фаолиятини янада такомиллаштириш ва одил судлов самарадорлигини оширишга доир қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида"ги ПФ-6034-сон Фармони қабул қилинди.
Мазкур фармонга кўра 2021 йил 1 январдан қуйидаги тартиблар жорий қилинади:

- ишларни назорат тартибида кўриш институти тугатилади;

- жиноят ишларини судда кўриш учун тайинлашда қарорларни тортишув тамойили асосида тарафлар иштирокида қабул қилиш тартиби белгиланади, дастлабки эшитув босқичи киритилади.

- туманлараро, туман (шаҳар) судининг қарорини вилоят ва унга тенглаштирилган суд томонидан, вилоят ва унга тенглаштирилган суднинг биринчи инстанция суди сифатида чиқарган қарорини Олий суднинг судлов ҳайъати томонидан апелляция тартибида қайта кўриб чиқиш;

- апелляция тартибида кўрилган суд қарорини Олий суднинг судлов ҳайъати томонидан кассация тартибида қайта кўриб чиқиш;

- Олий суд судлов ҳайъатлари томонидан кассация тартибида кўриб чиқилган ишлар бўйича чиқарилган суд қарорларини Олий суд раиси, Бош прокурор ва улар ўринбосарлари протестига кўра кассация тартибида такроран кўриб чиқиш;

- давлат айбловчиси айбловдан воз кечган тақдирда реабилитация асосларига кўра жиноят иши тугатиш;

Шунингдек, фармонга кўра эндиликда прокурор томонидан суднинг қонуний кучга кирган ҳужжатлари бўйича ишлар тарафлар мурожаати мавжуд бўлгандагина суддан чақириб олиб ўрганилади.

Олий суд тузилмасида инвестициявий низоларни ҳамда рақобатга оид ишларни кўриш бўйича судлов таркиби тузилади ва судлов таркиби 20 млн АҚШ долларидан ортиқ миқдорда инвестицияни амалга оширган инвесторлар ва давлат органлари ўртасидаги низоларни ҳамда рақобатга оид ишларни кўради. Қолган турдаги инвестициявий низолар инвесторларнинг хоҳишига кўра, Қорақалпоғистон Республикаси, вилоятлар ва Тошкент шаҳар суди томонидан биринчи инстанция суди сифатида кўрилади.

Бандан ташқари, Олий суд тузилмасида ҳам ўзгаришлар амалга оширилиб, қуйидагилар ташкил қилиниши белгиланди:

·         Олий суд аппарати раҳбари лавозими;

·         Суд-ҳуқуқ соҳасидаги қонунчиликни таҳлил қилиш бошқармаси;

·         Жамоатчилик ва оммавий ахборот воситалари билан ҳамкорлик бошқармаси.

Вилоят ва унга тенглаштирилган судлар тузилмасида матбуот хизматлари ташкил этилади.

Суд тизимида 2021 йил 1 январдан бошлаб қатор ташкилий-тузилмавий ўзгаришларни амалга оширишни назарда тутувчи қонун лойиҳаси киритилади ва лойиҳага кўра, жумладан:
- вилоят ва унга тенглаштирилган фуқаролик ишлари бўйича, жиноят ишлари бўйича судлар ва иқтисодий судлар негизида Қорақалпоғистон Республикаси, вилоятлар ва Тошкент шаҳар умумюрисдикция судлари ташкил этилади;
- маъмурий ҳуқуқбузарликларга оид ишларни кўришни жиноят ишлари бўйича судларга ўтказилади;
- туман (шаҳар) маъмурий судлари тугатилади;

Маъмурий ва бошқа оммавий ҳуқуқий муносабатлардан келиб чиқадиган ишларни кўрувчи туманлараро маъмурий судлар ташкил этилади;

Судьялар олий малака ҳайъатининг ҳамда вилоят ва унга тенглаштирилган судлар судьялари малака ҳайъатларининг қарорлари устидан Судьялар олий кенгашига шикоят қилиш ҳуқуқи берилади.

2020 йил 1 ноябрга қадар янги таҳрирдаги “Судлар тўғрисида”ги Қонун лойиҳаси ишлаб чиқилади.

Хулоса ўрнида шуни таъкидлаб ўтиш лозимки, соҳада амалга оширилаётган ўзгаришлар одамларни ортиқча сарсонгарчилик ва оворагарчилигига чек қўйиб, уларда ҳақиқат ва адолатга бўлган ишончни мустаҳкамлашга хизмат қилади.

БЕКЗОД НИШОНОВ,
Ҳуқуқий тарғибот ва маърифат бўлими бошлиғи

“Олимпия захиралари коллежлари фаолиятини ташкил этиш чора-тадбирлари тўғрисида”ги Ҳукумат қарори (480-сон, 12.08.2020 й.) қабул қилинди.

🏢 Қарорга мувофиқ, Жисмоний тарбия ва спорт вазирлиги тизимидаги ихтисослаштирилган олимпия захиралари мактаб-интернатлари негизида олимпия захиралари коллежлари ташкил этилади.

⏳ Ушбу коллежлар фаолияти 2020/2021 ўқув йилидан бошлаб йўлга қўйилади.

♻️ Қарорга кўра, мазкур коллежларда таълим жараёни икки босқичда: умумий ўрта таълим (VII-XI синфлар) ҳамда ўрта профессионал таълим (XI синфдан кейинги бир йиллик таълим) босқичларида амалга оширилади.

⚽️ Шунингдек, ушбу коллежларда 2020/2021 ўқув йилидан футбол бўлимлари ташкил этилади ва уларда футбол бўйича мутахассислар (спортчилардан ташқари) тайёрланади.

📋 Қарор билан Олимпия захиралари коллежига ўқувчиларни қабул қилиш, аттестациядан ўтказиш ва уларнинг ўқишини кўчириш тартиби тўғрисида низом тасдиқланди.

🏫 Низомга кўра, ўқувчилар коллежга 7-синфдан танлов асосида қабул қилинади.

☑️ Танлов касбий (ижодий) имтиҳонлар асосида икки босқичда: умумий ва махсус жисмоний тайёргарлик даражасини аниқлаш мақсадида амалга оширилади.

💼 Коллеж битирувчиларига ўрта профессионал таълим босқичини тамомлаганлик тўғрисида бериладиган диплом келгусида меҳнат фаолиятини амалга ошириш ҳуқуқини беради.

Каналга уланиш👇👇👇
https://t.me/huquqiyaxborot

Ҳукумат қарори (477-сон, 12.08.2020 й.) билан “Капитал, товар ва хизматлар (ишлар) экспорти ҳамда экспортни қўллаб-қувватлаш билан боғлиқ фаолиятни суғурта қилиш тартиби тўғрисида”ги низом тасдиқланди.

🧾 Низомга кўра, экспорт юкларини ва уларни ташишларни суғурта қилиш тижорат ташкилотлари бўлган ва тегишли турдаги суғурталашни амалга ошириш учун лицензияга эга бўлган юридик шахслар томонидан амалга оширилади.

⚠️ Суғурта қилдирувчи ким эканлигидан (экспорт қилувчи ёки молияловчи) келиб чиқиб суғурта шартномасининг бир неча тури фарқланади.

❌ Суғурта шартномаларини тузишда қуйидагилар тақиқланади:
• сиёсий таваккалчиликлар бўйича шартсиз франшиза (зарарнинг суғурта билан қопланмайдиган қисми) ўрнатилиши;
• тижорат таваккалчиликлари бўйича шартсиз франшиза миқдори – суғурта пулининг 50 фоизидан ортиқ бўлиши;
• логистика таваккалчиликлари бўйича шартсиз франшиза миқдори – суғурта пулининг 5 фоизидан ортиқ бўлиши;
• сиёсий таваккалчиликлар бўйича кутиш даври – 180 календарь кундан ортиқ бўлиши;
• тижорат таваккалчиликлари бўйича кутиш даври – 90 календарь кундан ортиқ бўлиши;
• логистика таваккалчиликлари бўйича кутиш даври – 30 календарь кундан ортиқ бўлиши.

📝 Суғурта қилдирувчи аризалар ва ҳужжатларни суғурталовчига бевосита, почта орқали ёки электрон шаклда тақдим этишлари мумкин.

⏰ Суғурталовчи суғурта қилдирувчи томонидан зарур ҳужжатлар тақдим этилгандан бошлаб 24 соат ичида тегишли суғурта шартномасини тайёрлайди ва унинг имзоланишини таъминлайди.

🗓 Суғурта товони суғурта ҳодисаси ва зарар миқдорини тасдиқловчи ҳужжатлар олинган кундан бошлаб 15 календарь кунидан кечиктирмасдан тўланиши шарт.

Каналга уланиш👇👇👇
https://t.me/huquqiyaxborot

“Жиззах ва Сирдарё вилоятларида сув ресурсларидан самарали фойдаланиш ва ерларнинг мелиоратив ҳолатини яхшилаш бўйича кечиктириб бўлмайдиган чора-тадбирлар тўғрисида” Президент қарори (ПҚ–4801-сон, 11.08.2020 й.) қабул қилинди.

📝 Қарорга мувофиқ, 2020–2023 йилларда Жиззах ва Сирдарё вилоятларида ирригация ва мелиорация объектларини қуриш, реконструкция қилиш ҳамда мелиорация объектларини таъмирлаш бўйича манзилли рўйхатлар тасдиқланди.

💰 Жумладан, белгиланган йилларда бу борада Жиззах вилоятида умумий қиймати 1 трлн 166 млрд 302 млн сўм, Сирдарё вилоятида умумий қиймати 1 трлн 457 млрд 380 млн сўм бўлган лойиҳаларнинг амалга оширилиши назарда тутилган.

🔰 2021 йилдан бошлаб ирригация ва мелиорация объектларини қуриш, реконструкция қилиш ҳамда мелиорация объектларини таъмирлаш ва тиклаш бўйича устувор лойиҳаларни танлаш ва амалга оширишнинг қуйидаги тартиби ўрнатилади:

🔸 устувор лойиҳалар бўйича таклифлар жойида ҳар бир ҳудуднинг сув таъминоти, ерларнинг мелиоратив ҳолати ва бошқа ўзига хос хусусиятларини инобатга олган ҳамда муаммолар таҳлилини қилган ҳолда маҳаллий давлат ҳокимияти органлари билан биргаликда шакллантирилади;

🔸 устувор лойиҳалар бўйича таклифлар Қорақалпоғистон Республикаси Жўқорғи Кенгеси ва вилоятлар халқ депутатлари Кенгашларида муҳокама қилинади ва маъқуллангандан сўнг белгиланган тартибда амалга оширилади;

🔸 ҳар бир лойиҳанинг амалга оширилиши ҳолати тегишли халқ депутатлари маҳаллий Кенгашларидаги партия гуруҳлари томонидан назорат қилиб борилади.

Каналга уланиш👇👇👇
https://t.me/huquqiyaxborot

“Кимё ва биология йўналишларида узлуксиз таълим сифатини ва илм-фан натижадорлигини ошириш чора-тадбирлари тўғрисида” Президент қарори қабул қилинди.

🏫 Қарорга мувофиқ, республиканинг ҳар бир ҳудудида босқичма-босқич кимё ва биология фанларига ихтисослаштирилган 14 та таянч ихтисослаштирилган мактаблар ташкил этилади.

✅ Шунингдек, республика туман (шаҳар)ларида босқичма-босқич кимё ва биология фанларини чуқурлаштириб ўқитишга ихтисослаштирилган 150 та мактаблар ташкил этилади.

➡️ Ихтисослаштирилган мактабларда кимё ва биология фанларини самарали ўқитишни мувофиқлаштириш учун уларга ОТМларнинг 55 та кафедралари бириктирилади.

💰 Ихтисослаштирилган мактабларга қабул қилинган кимё ва биология фанлари ўқитувчилари ҳамда раҳбар кадрларининг базавий тариф ставкасига нисбатан амалда белгиланган устама ҳақи миқдори 2021 йил 1 январдан бошлаб 50 фоизгача оширилади.

⏳ Давлат тест маркази 2021 йил 1 февралга қадар Кимё ва биология фанларидан билимларни баҳолаш бўйича миллий сертификатлаш тизимини жорий қилади.

📋 Имтиёз бериладиган даражадаги миллий сертификатга эга мактаб, лицей ва касб-ҳунар мактаби ўқувчилари давлат ОТМга киришда кимё ёки биология фанидан тест синови топширишдан озод этилади ҳамда унга максимал балл берилади.

Шунингдек, қарорга кўра, 2021 йилдан ҳар 2 йилда бир маротаба ОТМлар талабалари орасида кимё ва биология фанлари бўйича Абу Райҳон Беруний номидаги халқаро фан олимпиадалари ўтказилади.

✅ Олимпиада ғолибларига бир марталик мукофот берилади ва улар тегишли мутахассисликлар бўйича ОТМлар магистратурасига давлат гранти асосида имтиҳонсиз ўқишга қабул қилинади.

👨‍🎓ОТМларнинг кимё ва биология таълим йўналишлари талабалари ўртасида ўтказиладиган республика фан олимпиадаси ғолиблари ҳамда кимё ва биология фанлари бўйича нуфузли халқаро олимпиадалар совриндорлари магистратурага тегишли мутахассисликлар бўйича ўқишга ажратилган квота доирасида давлат грантлари асосида имтиҳонсиз қабул қилинади.

☑️ 2021/2022 ўқув йилидан бошлаб кимё ва биология йўналишларида кадрлар тайёрлаётган барча ОТМлар мактаб битирувчи синф ўқувчилари ўртасида кўп босқичли (туман (шаҳар) – вилоят – ОТМ) кимё ва биология фани бўйича ўзининг олимпиадасини ўтказади ва 1-3 ўринларни эгаллаган ўқувчиларни ОТМнинг маблағлари ҳисобидан имтиҳонсиз ўқишга қабул қилади.

📌 ОТМларнинг кимё ва биология таълим йўналишлари бўйича имтиёзли дипломга эга бўлган битирувчилари мазкур ОТМнинг магистратурасига қўшимча имтиҳонларсиз тўлов-контракт асосида қабул қилинади.

▫️ ОТМларнинг кимё ва биология мутахассислигини аъло баҳолар билан тамомлаган магистрларни таянч докторантурага ОТМнинг кенгаши қарори асосида имтиҳонларсиз тўғридан-тўғри квота доирасида қабул қилиш тартиби жорий қилинади.

Каналга уланиш👇👇👇
https://t.me/huquqiyaxborot