Wat zijn rekenproblemen?

Rekenproblemen ontstaan als een kind niet meer goed mee kan komen met de leerstof. Een rekenprobleem kan klein zijn, maar ook heel groot. Bij een rekenprobleem mist een kind de kennis of vaardigheid om een geheel of deel van de som op te lossen. Als een rekenprobleem niet wordt verholpen, kan de achterstand alleen maar steeds groter worden. Daarmee nemen ook de rekenproblemen verder toe. Naarmate de kinderen de bovenbouw bereiken moeten ze veel vaardigheden en strategieën kunnen toepassen en is het dus belangrijk rekenproblemen te hebben verholpen.

Gevolgen

Het rekenonderwijs wordt stapsgewijs opgebouwd vanaf groep 1. Getalbegrip wordt opgevolgd door optellen en aftrekken en al snel voegen zich daar de andere rekenvaardigheden bij, zoals vermenigvuldigen, delen, rekenen met breuken, procenten, kommagetallen, tijd en geld. Kortom heeft een rekenprobleem op alle strategieën invloed. Als een kind de tafels niet goed beheerst wordt het vrijwel onmogelijk om later te rekenen met breuken en cijferend vermenigvuldigen of delen. Het kan zijn dat dit tot frustratie leidt bij een kind, waardoor het ergste gebeurt: de motivatie brokkelt geheel of gedeeltelijk af en een kind ziet op tegen het rekenen. Aangezien rekenen een tijdrovende bezigheid is is het zo belangrijk dat leerlingen gemotiveerd en gestimuleerd worden. Verkeerde rekenstrategieën op de basisschool hebben ook gevolgen voor het middelbaar onderwijs, want daar worden wiskunde, scheikunde, natuurkunde en economie gegeven.

Hoe voorkom je rekenproblemen?

Het mag duidelijk zijn dat het onwenselijk is om rekenproblemen te laten waar ze zitten. Sterke leerkrachten hebben oog voor hun leerlingen en kunnen beginnende rekenproblemen vrij snel signaleren en tijdig behandelen. We hebben het dan over een controleerbaar rekenprobleem en dat hoeft geen verdere gevolgen te hebben. Maar wanneer een kind steevast dezelfde fouten blijft maken en vaardigheden of strategieën niet zegt te snappen, is het nodig om in actie te komen. Gelukkig zijn de meeste rekenproblemen te herleiden naar de basis: getalbegrip en het beheersen van de tafels. Dit zijn vaardigheden die zowel op school als thuis behandeld kunnen worden en daardoor versterken. Rekenspelletjes kunnen een belangrijke rol spelen bij het oplossen van rekenproblemen bij jonge en oude kinderen en kun je overal spelen.

Rekenspelletjes

Wil jij rekenproblemen voorkomen aan de hand van spelletjes? Hier delen we enkele spelletjes met je:

Dobbelspel
Wie heeft de meeste oogjes op 1 of 2 dobbelstenen? Handig spelletje voor rekenproblemen in groep 3 of 4.

Kaartenoorlog
Gebruik een stok kaarten en neem alleen de cijfers. Deel de kaarten op en draai om de beurt een kaart om. De speler met de hoogste score wint beide kaarten.

Het plus- en minspel
Spreek een getal af dat je erbij of eraf doet. Noem vervolgens een getal en laat je kind het besproken getal bij doen of afhalen. Hoe ver kan je kind komen?

Tafelhappertjes
De tafels zijn vaak een probleem, en kun je prima trainen door het maken van een tafelhappertje. Maak bij voorkeur per tafel een happertje. Zodra het goed gata kun je de moeilijkste tafels vangen in een eigen happertje.

Het schakelspel
Speler 1 begint met een som, speler 2 maakt een volgende som met het antwoord. Bijvoorbeeld 3 + 3 = 6, 6 + 4 = 10, 10 + 5 = 15 enzovoorts. Hoe ver komen jullie samen? Op school maak je zo een afspraak en de meeste directies zijn blij om ouders te mogen verwelkomen voor een praatje of een rondleiding.

Slotsom

Het is erg lastig om als kind rekenproblemen te hebben. Gelukkig zijn er aardig wat rekenproblemen die ook makkelijk te verhelpen zijn. Als de leerkracht tijdig signaleert dat een kind niet goed mee kan komen met bepaalde strategieën en vaardigheden kan een rekenprobleem snel worden opgelost. Thuis kun je als ouder ook helpen met rekenproblemen. We deelden in dit artikel een aantal leuke spelletjes die kinderen, zonder het te beseffen, dwingen te rekenen met basissommen. Door dit regelmatig te doen voorkom je op voorhand al een groot deel van de rekenproblemen die jonge kinderen op de basisschool op kunnen lopen.

Onderscheid

Zoals gezegd  maken we onderscheid tussen sociale vaardigheden en vakken voor de algemene vorming. Het is belangrijk om te beseffen dat kinderen in groep 4 zich op die twee fronten gaan ontwikkelen. Het sociale aspect kenmerkt zich door het willen afspreken met vriendjes en bij de groep willen horen,  terwijl kinderen in groep 4 vaak ook meer en meer willen weten van de wereld om hen heen en openstaan voor nieuwe ontdekkingen. Wat dat betreft zijn de dagen in groep 4 doorgaans goed gevuld met vakken die zich op de sociale kant richten en vakken die tegemoet komen aan het opdoen van kennis, vaardigheden en strategieën voor bijvoorbeeld rekenen en taal.

Sociale vaardigheden

Gezien worden, samenspelen, samenwerken en vormgeven aan de eigen persoon zijn slechts enkele van de punten die een kind in groep 4 meemaakt. De sociale ontwikkeling is in groep 4 in volle gang. Kinderen leren tijdens lessen in sociale vaardigheden hoe ze om moeten gaan met anderen, zichzelf en emoties een plek kunnen geven. Afhankelijk van de methode die de leerkracht hiervoor gebruikt duiken de kinderen de diepte in en leren ze zichzelf in een jaar tijd op een heel andere manier kennen. Zo worden kinderen in groep 4 zelfverzekerder en hebben ze meer vertrouwen in zichzelf, anderen en hun omgeving. Belangrijke voorwaarden om nog verder tot groeien te komen.

Theorie

Rekenen, taal, spelling, begrijpend lezen, aardrijkskunde, biologie, natuurkunde, handvaardigheid en techniek zijn allemaal voorbeelden van vakken  die komen kijken als we het hebben over de algemene vorming van kinderen. In groep 4 komen al deze vakken aan bod en is er een goede opbouw vanaf de voorgaande groep tot de groep die volgt. Deze leerlijnen op het gebied van taal, rekenen, wereldoriëntatie, verkeer en drama, muziek, gym en levensbeschouwing worden door de leerkrachten van groep 4 bewaakt middels goede lesmethodes die kinderen uitdagen om zelf na te denken, samen te werken met anderen, meningen te geven en te onderbouwen en vooral een eerlijk beeld te krijgen van wat zich om hen heen gebeurt in het dagelijks leven.

Toetsen

Om te bepalen of kinderen in groep 4 goed mee kunnen komen met de lesstof op het gebied van de algemene vakken worden er toetsen afgenomen. Daarbij wordt er onderscheid gemaakt tussen de toetsen vanuit de methode en de toetsen van Cito. De methodetoetsen zijn op korte termijn en geven een beeld van de lesstof die nog maar kort geleden behandeld is. De Cito-toetsen zijn van de lange termijn en geven een beeld van wat een kind geleerd heeft in een half jaar onderwijs. Cito-toetsen in groep 4 vinden twee keer per jaar plaats,  namelijk in januari en in mei. De uitslag van Cito-toetsen is doorgaans belangrijker voor de verdere loopbaan op school.

Je kind helpen

Natuurlijk wil je je kind graag  helpen in groep 4. Hoe pak je dat u het beste aan zonder de zelfstandigheid van je kind te verwaarlozen? Kinderen in groep 4 hechten zowel aan een stukje zelfstandigheid als een stukje betrokkenheid en zullen zelf ook om hulp vragen als ze die nodig hebben. Daarom is het als ouder vooral verstandig om betrokkenheid te tonen door te vragen wat er op school is gedaan en hoe het verder gaat. Huiswerk kun je het beste door je kind zelf laten maken, maar wel controleren zonder dat je direct alle fouten verbetert. Je kind moet ook leren om fouten te maken en deze zelf te verbeteren of van een gemaakte fout te leren.