O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoev tomonidan ilgari surilgan yoshlarga e’tiborni kuchaytirish, ularni madaniyat, san’at, jismoniy tarbiya va sportga kent jalb etish, yoshlar o‘rtasida kitobxonlikni targ‘ib qilish hamda xotin-qizlar bandligini oshirish masalalariga bag‘ishlangan tashabbuslar doirasida Nemis va fransuz filologiyasi kafedrasi, Filologiya va tillarni o‘qitish (fransuz tili) ta’lim yo‘nalishi 11-1fra-24 guruh talabalari bilan (“Lécture littéraire” Fransuz tili) fan to‘garagi mashg’ulotida kitobxonlik mushoirasi o‘tkazishdi. Bu to’garak mashg’uloti talabalarga katta ta’surot qoldirdi. Bunda shaharda yashaydigan bir qiz qishloqdagi xolasinikiga mehmon bo’lib keladi. Bu yerda u xolasini o’g’li bilan o’rmonlarga sayr qilib turli sarguzashtlarga duch kelishadi. Ushbu kitobda ikki yosh qarindosh o’quvchilarni sayohat va sarguzashtlari haqida qiziqarli hikoyalar bilan tanishish mumkin. Bu hikoya yoshlarni bir-biriga hurmat va mehr-oqibatli bo’lib tarbiyalash uchun muhim rol o’ynaydi.

Nemis va fransuz filologiyasi kafedrasi.

Ushbu to‘garak mashg‘uloti “ Les symboles de la France” mavzusiga bag‘ishlandi. Mashg‘ulotni dotsent Kuldashova Navbaxor Bobokulovna ochib berdi. Mashg‘ulot belgilangan reja asosida olib borildi. Dars boshida rahbar tomonidan mavzuning dolzarbligi va ahamiyati tushuntirib berildi. Talabalarga Fransiyaning asosiy milliy ramzlari haqida umumiy tushuncha berildi. Mashg‘ulot davomida Fransiya bayrog‘i, gerbi, madhiyasi (“La Marseillaise”), Eyfel minorasi, Marianne obrazi, gall xo‘rozi kabi ramzlar haqida batafsil ma’lumot berildi.

Talabalarga mavzu bo‘yicha slaydlar, rasmlar va videomateriallar orqali tushuntirish ishlari olib borildi. Bu esa mashg‘ulotning yanada qiziqarli va samarali o‘tishiga xizmat qildi.Talabalar mavzu yuzasidan o‘z fikr-mulohazalarini fransuz tilida bayon etdilar, savol-javoblar o‘tkazildi hamda kichik guruhlarda ishlash tashkil qilindi. Mashg‘ulot interfaol usullarda olib borildi. Talabalar mavzu bo‘yicha o‘z taqdimotlarini namoyish etdilar hamda Fransiya madaniyati va ramzlari haqida qo‘shimcha ma’lumotlar berdilar.

Nemis va fransuz filologiyasi kafedrasi.

Dars davomida o’qituvchi talabalarga nutq uslublari, o‘zining talaffuz me’yorlari, ohang (intonatsiya), temp va ovoz tembri bilan bir-biridan farqlanishi, talaffuz me’yorlariga amal qilish, ayniqsa, adabiy nutq madaniyatining asosi hisoblanadi. Talaffuz xususiyatlari nafaqat tovushlarning o'zi, balki ularning nutqda qanday tashkil etilganligi bilan ham bog'liq vaziyatlarni tushuntirib o’tdi.

Talaffuzning xususiyatlari talaffuz nutqni tuzadigan bir nechta asosiy elementlarni o'z ichiga oladi. Birinchidan, intonatsiya ovozdagi o'zgarishlarni anglatadi. Bu bizga his-tuyg'ularni ifoda etish, gapni savoldan ajratish va nutqqa urg'u berish imkonini beradi. Keyingi, urg'u muhim rol o'ynaydi. Fransuz tilida urg'u odatda ritmik guruhning oxirgi bo'g'iniga tushadi. Bu urg'u xabarning ayrim qismlarini ta'kidlashga va nutqni tuzishga yordam beradi.

Dars davomida CEFR talabi bo’yicha barcha - eshitish, gapirish, yozish va o‘qish kabi ko‘nikmalarni shakllantirishga alohida e'tibor berildi. Dars davomida tashkil etilgan mashqlar talabalarning o’z fikrini erkin ifodalashlariga yordam berdi. Mashg’ulot jarayonida video va audio materiallaridan tashkil topgan slaydlardan unumli foydalanildi.

Dars davomida bir nechta interfaol metodlardan, jumladan, “Kichik guruhlarda ishlash”, Tezkor savol-javob, Aralash, “Brise-glace”, Travail en groupe metodlaridan to‘g‘ridan-to‘g‘ri onlayn o‘yinlardan, tarqatma va ko‘rgazmali vositalardan foydalanildi. Talabalar dastlab induvidual, so‘ngra kichik guruhlarga bo‘linib ishladilar. O‘qituvchi darsni reja asosida o‘tkazdi.

Dars davomida tashkil etilgan mashqlar talabalarning o’z fikrini erkin ifodalashlariga yordam berdi. O‘qituvchida pedagog nutqi juda yaxshi rivojlangan. O‘qituvchi darsni reja asosida o‘tkazdi. Dars do‘stona muhitda olib borildi. Fransuz filologiyasi kafedrasi professor-o’qituvchilari O.I.Adizova, Sh.D. Xolovalar ochiq darsga ishtirok etib, mashg’ulot haqida o’z fikr-mulohazalarini bildirdilar.

Nemis va fransuz filologiyasi kafedrasi.

Dars amaliy mashg’ulot bo’lib, u noananaviy tarzda yangi pedagogik texnologiyalar asosida olib borildi. Talabalar yil davomida olgan amaliy bilimlarini ushbu dars asosida yanada mustahkamladilar. Ochiq darsda “Breinstorming”, Juftlikda ishlash, Kichik guruhlarda ishlash kabi interfaol metodlar hamda Learningapps.com va Kahoot.it onlayn platformalardan samarali foydalanildi. Mazkur amaliy mashg‘ulotning asosiy maqsadi talabalarga fransuz tilidagi artkllar, xususan, tutash artikllarning gapdagi vazifasi, grammatik ahamiyati xususida chuqur bilim berishdan iborat bo‘lib, til bilishning to’rtta kompetensiyasi to’liq qamrab oldi.

Ochiq dars yuqori saviyada tashkil etildi va o’z oldiga qo‘ygan maqsadiga erishdi. Darsda faol qatnashgan talabalar o’qituvchi tomonidan esdalik sovg’alari bilan taqdirlanganligi ulardagi motivatsiyani yanada oshirishga xizmat qildi. Dars tahlilida Nemis va fransuz filologiyasi kafedrasi professor-o'qituvchilari N.B.Kuldashova, M.M.Jo'rayeva, L.B.Ikromova va F.I.Rustamova ishtirok etishdi.

Nemis va fransuz filologiyasi kafedrasi.

Prezidentimiz Shavkat Mirziyoyev: «Kitobsiz taraqqiyotga, yuksak maʼnaviyatga erishib bo‘lmaydi. Kitob o‘qimagan odamning ham, millatning ham kelajagi yo‘q», - deya taʼkidlaydilar. Yaxshi fazilatlar inson ongiga kitoblar orqali singdiriladi. Har bir inson o‘z vaqtini unumli, foydali o‘tkazish, maʼnaviy saviyasini oshirish maqsadida kitoblar, badiiy adabiyotlar bilan oshno tutinadi, hordiq chiqaradi. Kitobga oshnolik kishilar hayotida muhim ahamiyat kasb etadi. Asrlar davomida inson kitob bilan do‘st bo‘lib, o‘zini qiziqtirgan savollarga javob topib kelgan. Kitob kishining qayg‘uli kunlarida, yolg‘iz qolgan damlarida ham, baxtli va masrur onlarida, yaʼni har bir qadamida, kundalik turmushida ham maslahatchi, sadoqatli hamroh, bebaho boylik va eng yaqin do‘st hisoblanadi.

“Kitob — bilim manbai”, deymiz. Bu isbot talab qilmas haqiqat. Zero, inson bilimni asosan kitob orqali oladi, uning tarbiyasi ham kitob yordamida shakllanadi. Yoshlarimiz badiiy adabiyotlarni oʻqiganda, ularning dunyoqarashi kengayadi, hayotga munosabati oʻzgaradi. Zero, kitob — qalb chirogʻi, tafakkur qanoti. Ayniqsa, kitobdan taraladigan va elektron nashrdan topib boʻlmaydigan oʻziga xos yoqimli hidni tuyib, varaqlash asnosida moʻjizaviy sahifalarning sirli shitirlashidan koʻngil cheksiz zavqqa toʻlgan holda kitob mutolaa qilish, uning mazmuni haqida tengdoshlar bilan fikr almashishning huzur-halovati tamoman oʻzgachadir.

Nemis va fransuz filologiyasi kafedrasi.

Darsda quyidagi jihatlarga e’tibor qaratildi: Mavzuga oid yangi leksik birliklar tushuntirildi; Talabalar dialog va monolog nutq orqali o‘z fikrlarini bayon etdilar; Guruhlarda ishlash va rolli o‘yinlar orqali interaktiv muhit yaratildi; Tinglab tushunish va erkin gapirish ko‘nikmalari rivojlantirildi. Talabalar dastlab induvidual, so‘ngra kichik guruhlarga bo‘linib ishladilar. O‘qituvchi darsni reja asosida o‘tkazdi. Dars do‘stona muhitda olib borildi.

Nemis va Fransuz filologiyasi kafedrasi o’qituvchilari F.Z.G’aniyev, S.S.Xudoyev, A.Jumayevlar ochiq darsga ishtirok etib, mashg’ulot haqida o’z fikr-mulohazalarini bildirdilar.

Nemis va fransuz filologiyasi kafedrasi.

Mazkur musobaqalar talabalarning intellektual salohiyatini oshirish, jismoniy faolligini kuchaytirish, sog‘lom turmush tarzini targ‘ib qilish hamda ular o‘rtasida do‘stona muhitni mustahkamlashga xizmat qildi. Ishtirokchilar o‘z mahorat va iqtidorlarini namoyon etib, har bir yo‘nalishda keskin va murosasiz bahslar olib bordilar.

Musobaqa yakunida g‘olib va sovrindorlar aniqlanib, ular munosib rag‘batlantirildi. Bunday tadbirlar talabalarning bo‘sh vaqtini mazmunli o‘tkazish bilan birga, ularning ijtimoiy faolligini oshirishda muhim ahamiyat kasb etadi.

Nemis va fransuz filologiyasi kafedrasi.

Har birimiz, qaysi kasb egasi bo‘lmaylik, imkon va sharoitimizdan kelib chiqib, kitob bilan muayyan darajada muloqotda bo‘lamiz. O‘lchovli hayotimizning ma’lum bir qismini shunga sarf qilamiz. Ammo qanday kitob o‘qish, uning ta’sir va oqibatlari, umuman, nega kitob o‘qiymiz, shular haqida barchamiz ham chuqurroq o‘ylab ko‘rmaymiz. Sayyor dars davomida talabalarga kitob mutolaasining inson ruhiyatiga ijobiy ta'sirlari, yoshlar ta'lim tarbiyasida tutgan o'rni haqida ma'lumot berildi. Talabalar esa fransuz adabiyoti namunalarini qiziqish bilan o'qib chiqmoqchi ekanliklarini aytishdi. Zero, kitob bizni ezgulikka yo'naltiruvchi yo'lboshchidir!

Nemis va fransuz filologiyasi kafedrasi.

Ochiq dars talabalarga shunchaki lug‘at boyligini oshirish emas, balki kommunikativ kompetensiyalarni shakllantirish maqsadida Jismoniy tavsif haqida bo’lgan La déscription physique mavzusi haqida sodda va tushunarli bilim berish, shu mavzuga oid lugat boyligini oshirish, yangi so’zlar yordamida gaplar tuzish ko‘nikmasini shakllantirish hamda mavzuni amaliy jarayonda qo‘llash edi. Dastlab talabalar mavzuga oid lug’at bilan tanishtirildi. Misollar orqali yangi so’zlarni ishlatishni bilib oldilar, qo’shimcha materiallar yordamida yangi so’zlarni matnda topib tarjima qilishda mini-o‘yinda qatnashishdi.

Shundan so‘ng, talabalar uchta guruhlarga bo‘lingan holda, berilgan vazifani bajarib chiqdilar. Shu bilan birga bunda nostandart usuldan foydalanildi - har bir talabada bo‘yash uchun rasm berildi, keyin esa u bo‘yagan rasmni tasvirlash uchun yangi o’tilgan so’zlardan foydalanib aytib berdi. Talabalar bu topshiriqqa ijodiy yondashib, so‘z boyliklarini osonlik bilan boyitdilar, Dars jarayonida talabalar o‘z fikrini mustaqil bayon qilish, grammatik strukturalarni og‘zaki va yozma tarzda qo‘llash imkoniga ega bo‘ldilar.

Pedagogik texnologiyalar va multimediyadan foydalangan holda olib borilgan dars talabalar tomonidan katta qiziqish bilan kutib olindi. Dars yakunida faol ishtirok etgan talabalar rag‘batlantirildi va mavzu bo‘yicha umumiy xulosa chiqarildi. Ochiq dars tahlilida Nemis va fransuz filologiyasi kafedrasi o‘qituvchilari O.I.Adizova, N.N.Abdullayeva va Sh.D.Xolova ishtirok etdilar.

Nemis va fransuz filologiyasi kafedrasi.

Mashg‘ulot mavzusi « Le passé composé » (« O‘tgan murakkab zamon») bo‘lib, dars talabalar tomonidan o‘tgan zamon shakllarini to‘g‘ri qo‘llash ko‘nikmalarini shakllantirishga yo‘naltirildi. Shuningdek, talabalar og‘zaki va yozma nutqda ushbu zamondan foydalanishni o‘rgandilar.

Mashg‘ulot davomida o‘qituvchi tomonidan turli interfaol metodlardan, jumladan, “Devinez le verbe”, “Puzzle de phrase” kabi o‘yinlardan ham unumli foydalanildi. Shuningdek, tez aytishlar va lug‘atni mustahkamlovchi mashqlar tashkil etildi.

Dars davomida qo‘llanilgan metod va o‘yinlar talabalarning mavzuni oson va qiziqarli tarzda o‘zlashtirishiga xizmat qildi. Ochiq dars tahlilida Nemis va fransuz filologiyasi kafedrasi o‘qituvchilari M.X. Jabborova, N.N. Abdullayeva va R.Sh. Bozorovalar ishtirok etdilar.

Nemis va fransuz filologiyasi kafedrasi.