1. Iymon
2. Sof tabiat dini
3. Amallar niyatga bog'liqdir
4. Mo'minning me'roji — mufassal namoz kitobi
5. Mo'minning qalqoni — mufassal ro'za kitobi
6. Mo'minning najoti — mufassal zakot kitobi
7. Mo'minning umr safari — mufassal haj kitobi
8. Yolg'on
9. Ijtimoiy odoblar
10. Baxtiyor oila
11. Isrof
12. Sunniy aqiydalar
13. Ixtiloflar: sabablar yechimlar
14. Vasatiya — hayot yo'li
15. Tasavvuf haqida tasavvur
16. Samarqandning sara ulamolari
17. Zikr ahlidan so'rang (turkum) 1-qism

Muhammadali Eshonqulov tavsiya qilgan 100 kitob

1. Saodat asri qissalari (Axmad Lutfiy Qozonchi)

2. Ruhiy tarbiya (SHayx Muhammad Sodiq Muhammad Yusuf)

3. Hazrat Umar (Ahmad Lutfiy Qozonchi)

4. Hazrat Abu Bakr Siddiq (Ahmad Lutfiy Qozonchi)

5.Ihyou Ulumid din (Abu Homid G‘azzoliy)

6. Imom Buxoriy Imom Muslim (Muhammad Fuod Abdulboqiy)

7. Tazkirat Ul-Avliyo ( Fariduddin Attor)

8. Ey Farzand ( Imom G'azzoliy)

9. Qalblar kashfiyoti ( Abu Homid G‘azzoliy)

10. Rasululloh sollallohu alayhi vassallamning ahli ayollari

11. Musulmon ayolning vazifalari (Baxtiyor oila)

12. Musulmon erning vazifalari (Baxtiyor oila)

13. Badoeus sanoe ( Alouddin Mansur)

14. Umring eldek o‘taro ( Xoja Ahmad Yassaviy)

15. Turkiston qayg‘usi (Alixonto‘ra Sog‘uniy)

16. Boburnoma (Zahiriddin Muhammad Bobur)

17. Odamiylik Mulki (Tohir Malik)

18. Siz qanday yashamoqchisiz (Muhammad Tursun)

19. Ijtimoiy odoblar (SHayx Muhammad Sodiq Muhammad Yusuf)

20. Nafs Nimadir ( Muhammad Zohid Qutqu)

21. Temur Tuzuklari

22. Mahzun bo‘lma (Shayx Oiz al-Qarniy)

23. ALLOHNING borligiga aqliy dalillar (Shayx Muhammad Mutavalli SHaroviy)

24. Men ham tafakkur qilaman (Akmal Miravaz o‘g‘li)

25. Qur'on axloqiga ko'ra Mo‘minning 24 soati

26. Ulamolar nazdida vaqtning qadri (Abdul Fattoh Abu G‘udda)

27. Ilm olish sirlari (Imom Zarnujiy)

28. Yetti majlis (Jaloliddin Rumiy)

29. Ichindagi ichindadur (Jaloliddin Rumiy)

30. Odob va Odoblilar (Ubaydullo Uvatov)

31. Qalb ko'zingni och (Jaloliddin Rumiy)

32. Mening Hayotim (Henry Ford)

33. Stick Jobs ( Walter Ayzekson)

34. Men Kim Sohibqiron Jahongir Temur (Marsel Brion)

35. Mukammal xotira ( Shoxrux Rahmonov)

36. O'zni shakllantirish Ni Si( Jen Sinsero)

37. Baxt ulashing ( Hasan Shamsiy)

38. Anbiyolar qissasi (Shayx Muhammad Sodiq Muhammad Yusuf)

39. Bahouddin Naqshband (To'lqin Hayit)

40. Sohilsiz dengiz ( Ahmad Muhammad Tursun)

41. Imomning maneken qizi (Omina Shenlikug'li)

42. Baxt qasri ( Zuxrahon Hamdomova)

43. Bir vijdon uyg'onur (Ahmad Lutfiy Qozonchi)

44. Oq Nilufarlar yurtida (Grigoriy Petrov)

45. Olim, odam va olam ( Mubashshir Ahmad)

46. Ota (Ulug'bek Hamdam)

47. Siyosatnoma ( Nizomulmulk)

48. Yolg'on (Shayx Muhammad Sodiq Muhammad Yusuf)

49. Halol luqma (Rauf Jillasun)

50. Abdulhamidxon (Talha Ugurluel)

51. Hukmdor (Nikkolo Makiavelli)

52. Ahmad Lutfiy Qozonchi eng asarlari

53.Qo'rqma (Javlon Jovliyev)

54.Saylanma ( Tog'ay Murod )

55. Dunyoning ishlari (O'tkir Hoshimov)

56. Roben Sharma eng Sara asarlari

57. Ikki eshik orasi (O'tkir Hoshimov)

58. Savdogarlar ustozi yoxud haqiqiy omad kaliti (Ahadquli Xolmuhammad o'g'li)

59. O'tkan kunlar ( Abdulla Qodiriy)

60. Kafansiz Ko'milganlar(Shukrullo)

61. Daftar hoshiyasidagi bitiklar (O'tkir Hoshimov)

62. Biz g'alaba qozanamiz (Shuxrat Sattorov)

63. Bodo Shefer eng Sara asarlari

64. Vavilonlik eng boy odam (Jorj Samyuel Kleyson)

65. Boy ota, Kambag'al ôta (Robert T. Kiyosaki)

66. Omma Psixologiyasi (Gustav Lebon)

67. Molxona (Jorj Orell)

68. Kichkina Shahzoda ( Antuan de Sent-Ekzyuperi)

69. Alkimyogar (Paulo Koelo)

70. 1984 ( Jorj Orell)

71. Iskanja (Omina Shenlikug'li)

72. Cho'qintirgan ôta (Mario Pyuzo)

73. Halqa (Akrom Malik)

74. Graf Monte Cristo (2ta kitob) (Aleksandr Dyuma)

75. Tirilish (Lev Tolstoy)

76. Alif (Paulo Koelo)

77. Artur Konan Doyl eng Sara asarlari

78. 0 Dan boshlangan biznes (Erik Ris)

79. SOS. savol ortidagi savol (Jon G.Miller)

80. Zukkolar va landavurlar (Malkolm Gladuell)

81.Diqqat (Kel Nyuport)

82. Rework. Prinsiplarsiz biznes (Djeyson Frayd, David Xaynemayer Hensson)

83. Men va pul (Saidmurod Davlatov)

84. Woll-Stritlik bo'ri uslubi (Jordan Belfort)

85. Yuqumlilik (Yona Berger)

86. Zero to one ( Piter Till, Bleyk Masters)

87. Alibaba. Jek Ma bunyod etgan maskan (Dunkan Klark)

88. Ilon Mask ( Eshli Vens)

89. Qani boshladik (Richard Branson)

90. Uchdan keyin kech (Masaru Ibuka)

91. Uchgacha ayni vaqti (Masaru Ibuka)

92. Millioner singari fikrlashni o'rganing (Mark Fisher, Mark Allen)

93. Samaradorlikning 21 yo'li (Brayan Treysi)

94. Muvaffaqiyatli insonlarning 7 ko'nikmasi (Stiven R. Kovi)

95. Liderlik qonunlari (Teodor Ruzvelt)

96. Million dollarlik xatolar (Pavel Annenkov)

97. Ahmoqlik qilmang (Jen Sinsero)

98. Zamonaviy marketing (Filipp Kotler)

99. Moviy ummon strategiyasi (V. Chan Kim, Rene Moborn)

100. Liderlar kitobi (Otabek Hasanov)

Nabiyyi muhtaram janobimizning suhbatlari koʼpincha qisqa va xikmatli boʼlardi. Keraksiz soʼzlamasdilar, keragidan ortiq ham gapirmasdilar, ahamiyatli deb bilgan jumlalarni aksari paytda uch karra takrorlardilar. Baʼzan hatto uch martadan ortiq takrorlagan paytlari ham boʼlardi. Qarshilaridagi jamoatni zeriktirmaydigan, koʼngliga urmaydigan, bezor qilmaydigan suhbat qurish uslublari bor edi. Koʼpincha jamoat «Qani edi Paygʼambarimiz bir suhbat qilib bersalar, tinglardik», deyish darajasida sogʼingan pallalarini tanlardilar.

Bunday suhbatlar orasida baʼzan Paygʼambar janobimiz toliqqan oyoqlariga galma-gal dam berish ehtiyojini his qilardilar. Goh ogʼirliklarini bir oyoqlariga, goho boshqa oyoqlariga solib turishlarini koʼpchilik koʼrgan, oʼsha paytlari Nabiyyi muhtaram (s.a.v.) janobimiz oltmish bir yoshlarga yetgan edilar.

—Ey Аllohning rasuli, siz oʼtirib suhbat qurishingizga qulay bir minbar yasasak, boʼladimi?..

Yo shunday taklif qilindiyu uni qabul etdilar, yoki boʼlmasa, Janobimiz shunday bir minbar yasab beringlar deb sahobalariga aytdilaru ular bu istakni juda oʼrinli deb bilishdi. Xullas, shu qarordan keyin Rasuli amin madinalik bir ayolga xabar joʼnatdilar: «Xizmatkoring falonchiga buyursang, u menga bir minbar yasab bersa!.. Xutba chogʼi oʼshanga oʼtirib gapirarmidim», dedilar.

Rivoyatga koʼra, bu ayol Saʼd ibn Ubodaning xotini Fukayha boʼlgan. Bu xabar u ayolni favqulotda xursand qilib yubordi. Xizmatkori Noʼʼmonni tez yoniga chaqirib:

— Janobi paygʼambarimiz masjidda oʼtirib suxbat qurishlariga qulay bir minbar yasab ber! — deb topshiriq berdi.

U kunlarda Madinada duradgorlik sohasida eng yaxshi usta oʼzining xizmatkori ekanidan ham ayricha mamnuniyat tuydi. Rasululloh janobimizga shunday bir hizmatda boʼlish saodati va sharafi uning shu ustaligi tufayli edi.

Nuʼmon asboblarini olib, Madinaning yuqori qismida joylashgan Tarfatulgʼoba darahtzoriga bordi. U qildi-bu qildi, xullas, uchta zinali bir kursi yasadi. Uchinchi zina ayni choqda oʼtirishga moʼljallanib, sahni kengroq boʼldi.

Fukayha xonim minbarni koʼzdan kechirdi, xizmatkoriga tashakkurlar aytdi. Soʼngra salom va xurmatlarini arz etib, paygʼambarlar imomiga (s.a.v.) yubordi. Minbar masjidga keltirilib, mehrobning oʼng tomoniga — yogʼoch ustunning yoniga qoʼyildi.

Oʼsha xaftaning juma kuni. Paygʼambar (s.a.v.) xutba oʼqish uchun minbarga chiqdilar. Shu payt gʼalati, ammo ingrashga oʼxshash bir ovoz eshitildi. Boʼtalogʼini izlab topolmayotgan tuyaning boʼzlashiga oʼxshardi bu ovoz. Borgan sayin kuchayib ketayotgan bu mahzun ovoz ustundan chiqayotgani maʼlum boʼlgach, hamma hayratga tushdi. Janobimiz xutbani boshlaganlarida uning faryodi ham chidab boʼlmas bir holga kelgan edi. Xutbani yarmida toʼxtatishga majbur boʼldilar. Minbardan tushib, ustunning yoniga keldilar. Qoʼllarini yogochning sirtiga qoʼydilar. Shu zahoti ingroq ham pasaya boshladi. Tez orada ovoz chiqmayoq qoldi. Yuzlab kishilar guvohligida roʼy bergan bu hodisa masjidni katta bir hayajon toʼlqini chulgʼab olishiga sabab boʼldi. Demak, bu jonsiz ustun necha yildan buyon sirtiga suyangan holda xutba oʼqigan Mahbubi Robbul Olamiyn (s.a.v.) janobimiz endi unga suyanmay qoʼyishlariga chiday olmagan, shunga faryod qilib yuborgan edi.

Yogʼochning ingrogʼi bosilgach, Rasululloh janobimiz yana minbarga chiqdilar va xutbalarini tamomladilar.

Bundan buyon janobi Sarvari Olam (s.a.v) xutbalarini va jumadan tashqari suhbatlarning hammasini shu kursi ustida qiladigan boʼldilar.

Ahmad Lutfiy Qozonchining "Saodat asri qissalari" asaridan olindi.

Kitobda ahli ilmlar tomonida vaqtga qay darajada e'tibor berilganligi ko'rsatilgan. Ular shunchalik vaqtlarini qadrlashgan ekanki, xayron qolasan kishi. Ular hattoki ovqatlanishni ham hoxlashmagan ekan. Ehtiyoj nuqtai nazaridan ovqatlanishgan ekan, ya'ni ovqatlanishga minimum vaqt sarflashgan ekan(menimcha, kuniga ko'pi bilan 30 minut bo'lsa kerak). O'sha paytlarda musulmonlarning ustunligi ahli ilmlari tufayli bo'lgan ekan. Ularning ilmga bergan hissalari tufayli bo'lgan ekan. Ilm esa o'z navbatida vaqtni qadrlash orqali keladi. Har bir lahzasini ilm uchun sarflash orqali keladi.

Iqtiboslar:

Aqlli odam vaqtni behuda o'tkazib, laqaydlikka yo'q qo'yishi aslo mumkin emas.

Ilm ham ne'matlarning asl ne'matlaridan bo'lib, juda katta ne'mat hisoblanadi. Jamiyat taraqqiyoti, dunyoviy va uxroviy baxt-saodat barchasi unga bog'liqdir.

"Asr bilan qasamyod eturmanki, (har bir) inson ziyonda (baxtsizlikda)dir!" (Asr surasi, 1,2-oyatlar)

Alloh taolo qaysi narsaga zamon bilan qasamyod etgan bo'lsa, uning katta ahamiyatga molik muhim narsa ekani mulohaza qilinadi. Juda muhim bo'lgan ikki narsa haqida zamon bilan qasamyod etilgan. Birinchidan, mushriklar va dushmanlar o'ylaganidek Rasululloh sollallohu alayhi va sallamni Robbisi tashlab qo'ymagani, ikkinchisi, barcha insonning ziyon-zarar va halokatga yo'liquvchi ekani, faqatgina iymon keltirganlar va solih amal qilganlargina bundan mustasno bo'lishiga zamon bilan qasamyod etib xabar bergan.

Men ajalim qisqarib, amalim ko'paymasdan quyosh botgan kunga chekkan nadomatimchalik biror narsaga nadomat chekmadim.(Abdulloh ibn Mas'ud roziyallohu anhu)

Umr qisqa, ilm esa ko'pdir. Tolibi ilmga vaqtlarini, soatlarini zoye qilmasligi, kechalari-yu, bo'sh vaqtlarini g'animat bilishi, imkoni borida ustozlaridan foydalanib qolishi lozim bo'ladi. Zero, o'tib ketgan narsa aslo qayta topilmas.

O'tib ketgan narsani hargiz topa olmasman, 

Na iztirob, na koshki, na "eh,agar" bilan ham

Yahyo ibn Ma'iyn qanday qilib shunday natijalarga erishganini bilib olding. Hech narsa yalqovlikdan kelmaydi. Shuning uchun ilm uchun harakatdan to'xtama.

Vaqt sarflanadigan, nafs mashg'ul bo'ladigan va buyuk Robbga maqarrab bo'ladigan narsalarning eng yaxshisi jaxolat zulmatidan shariat nuriga olib chiqadigan ilmni izlashdir.

Bugun bir ishni o'rgan, erta ham shuncha,

Ilm mag'izlarin jamla birma-bir.

Kishi shunday hikmat qiladi hosil, 

Zero,sel tomchilar yig'indisidir.

Vaqtni g'animat bilishga yordam beradigan omillarga keladigan bo'lsak, asosiylari sifatida quyidagilarni aytish mumkin:

• Imkon qadar yolg'iz bo'lish

• Odamlar bilan ko'rishganda salomlashish yo eng muhim ishlar bilan kifoyalanish

• Kam yeyish, chunki ko'p yeyish uzoq uxlashga va kechani zoye ketkazishga sabab bo'ladi.

Ey o'g'lim, bilginki, kunlar soatlarni tarqatadi, soatlar nafaslarni tarqatadi, har bir nafas xazinadir, sen biror nafasni behuda o'tkazib yuborishdan hazar qil! Agar u hech narsasiz ketsa, qiyomat kuni bo'sh narsani ko'rib nadomat chekasan! o'tkazayotgan har bir soatingda uni nimaga sarflayotganinga e'tibor ber. Soatlaringni imkon qadar eng yaxshi ishlarga sarfla. Nafsingga e'tiborsiz bo'lma. Uni imkon qadar eng yaxshi va eng go'zal amallarga undagin. Qabr sandiqlariga unga yo'liqadigan kuningda xursang bo'ladigan narsalarni jo'natib turgin.

…Oxiratlari uchun manfaatli bo'lmagan davralatga qo'shilmasdi…

Agar insonning maqsadi kuchli bo'lsa, kunduzimi-u, kechasimi-u farqi yo'q ekan.

Sahar, tong va subh vaqtlari, kechaning tongga yaqin soatlari, to'liq xotirjamlik hamda dars qiladigan joyning tinch osuda paytlari ilhom tuhfalariga boy vaqtlar hisoblanadi.

Fazilatli bo'lmagan ilm bilan mashg'ul bo'lish, fazilatli va afzal ilmlarni egallashga to'siq, vaqtni yo'qotish hamda jismni horitishdir. Bunday ilm bilan mashg'ul bo'lish kishini o'zi yaxshi ko'rib xohlaydigan narsasiga erishishdan mahrum qiladi.

Bo'shashish va malollik quyidagi amallar bilan ketkaziladi:

• Saqich chaynash

• Xonadan tashqariga ochiq havoga chiqish

• Bir xonadan ikkinchi xonaga ko'chib joyni almashtirish

• Sovuq yoki issiq suv ishlatib, yengil hammom qilish

• Yoqimli ichimlik ichish

• Yengil taomlanish

• Do'sti yoki birga o'tirgan kishi bilan gaplashish

• She'r o'qish 

• Ovoz chiqarib Qur'on tilovat qilish

• O'tirish holatini o'tgartirish

• Yurish yoki yuqoriga chiqish

• O'qilayotgan kitob yoki mavzuni almashtirish

Bilginki, aql-idroking barcha ilmlarni ihota eta olmaydi, shuning uchun vaqtingni eng muhimlariga sarflagin.

Bilginki, o'z rayinga ko'ra muhim bo'lmagan narsa bilan mashg'ul bo'lishing, muhim narsaga e'tiborsiz bo'lishingdir. Molingni botil yo'lga sarflab qo'yadigan bo'lsang, haq yo'lga sarflayman deganingda uni topa olmaysan.(Abbos rahmatullohi alayh)

Tolibi ilmlar 4 ta hislatga ega bo'lishliklari kerak: tez yozish, tez o'qish, tez yurish va tez ovqatlanish.

Fazilatli amallarni kasb qilishda dangasalik eng yomon odatdir! Rohatni yaxshi ko'rish har bir lazzat ortidan kelib chiqadigan nadomatni paydo qiladi. Ogoh bo'lgin va o'zing uchun harakat qilgin. O'tkazib yuborganlaringan nadomat qilgin, modomiki imkon bor ekan, ulug'lar ortidan yetishga intilgin. Modomiki namligi bor ekan, shoxlaringni sug'orgin. Zoye ketgan soatlaringni eslagin. Ularning o'zi senga ba'z-nasihat uchun yetarlidir. O'sha soatlardagi dangasalik lazzatlaridan hech narsa qolmadi, fazilatlar martabalari ham qo'ldan ketdi!(ibn Javziy)

Oliy bo'lsa kishi, oliylik istar

Pastga qanoat qilsa, quyiga ketar.

Yetuk ilm va yetuk amal orasini jamlaganlar juda ozchilikni tashkil qiladilar. Zero, hamma ham xohlagan narsasiga erishavermaydi, maqtalgan ishlarni boshlovchilar ko'p, lekin boshlaganini to'liq yakuniga yetkazuvchilar juda oz!

Yaxshilik istovchi ko'p, lek ado etguvchi kam,

Ishga kirishganlar bisyor, poyoniga yetguvchi kam.

Vaqtni g'animat bilishga yordam beradigan eng muhim narsalar sifatida quyidagilarni aytish mumkin:

• Ishlarni tartiblash

• Bekorchi va behuda o'tirishlardan uzoqlanish

• Barcha ishlarda ortiqchalikdan voz kechish

• Vaqtu daqiqalarni qadrlaydigan oqil, zakiy va tirishqoq kishilar bilan do'st bo'lish

• Tarjimai holllari kishini ragbatlartiradigan buyuk ulamolar haqidagi xabarlarni o'qish

• Ilmiy yutuqlarga erishishda vaqtga e'tibor berish lazzatini tuyish

• Mutolaadan lazzatlanish

• Ma'rifat va xabardorligini oshirishda bardavom bo'lish

• Ma'lumotlarni tahqiq qilishda to'lilq band bo'lish va hokazolar

Kishi qalbi urushi unga shunday der:

Hayot daqiqa-yu lahzalar erur.

O'zinga ortingdan eslatma qoldir,

Eslatma insonga ikkinchi umr.

Yigitlik ishlash va manfaat keltirish maydoni bo'lganidek amal va ilm tahsil qilish maydoni hamdir. Yigitlikda quvvat to'liq va himmat yuksak bo'ladi. Turli kaslliklar va tashqi aloqalar oz bo'lgani uchun xalal beruvchilardan uzoq bo'ladi.

Azon aytiladi kelganda go'dak,

O'limi ortidan o'qilar namoz.

Bu umr haqida beradi darak, 

U azon va namoz orasidan oz.

***

Yozning harorati halaqit bersa, 

Kuzning xazoni-yu, qishda qahraton.

Bahor go'zalligi rom etaversa,

Aytgin-chi ilmni o'qiysan qachon?

Issiq va sovuq xalaqit bergan kishida yaxshilik bo'lmaydi.

Fursat borida umr soatlariga shoshilavering. Noma'lum va yashirin narsaga osilmang. Har bir vaqt o'ziga tegishli mashg'ulotlari, vazifalari va tasodiflari bilan liq to'ladir.

Odamlar aytarlar zaman ikki kun

Bir kuni shodligu, bir kuni qiyin.

Rostin aytishmabdi, aslida zamon,

Shodligi bir kunu, ko'p kuni qiyin.

***

Umid qilasanmi, bo'lsangda keksa

Yigitlik holating hali ham hamon.

Seni nafsing aldab qo'yibdi rosa,

Eski kiyim yangidek bo'lmas hech qachon.

Men sizlardan birortangizni na dunyo ishi va na oxirat ishi bilan shug'ullanman beparvo yutganingizni ko'rishni yomon ko'raman! Umar ibn Xattob

Bugungi kunda vaqtni zoye qilish natijasida kitoblar kasod bo'lib o'qilmasdan qolmoqda, johillikka rozi bo'linmoqda. Bu yerda jaholatdan og'rinadigan kishilar emas, rohatlanishga batamom sho'ng'igan tanalar bor. Mol-davlat olamining holi ham kitoblar olami holiga o'xshash. Bu yerda ozga qanoat qilib, kamga rozi bo'lib o'tirish bor. Vazifasida ham, belgilangan ishida ham intilmasdan, tafakkur qilmasdan xotirjam o'tirish bor. So'ngra bu yerda yana darmonsiz fikr va vaqtidan qanday foydalanishni biladigan tirishqoq ajnabiyga yo'l berish ham bor.

Ushbu so'rovni o'zingizga doimiy shior qilib oling: "Bo'sh vaqtimda nima qildim, sog'ligimni tikladimmi, yo mo topdimmi, yo ilm o'rgandimmi, yo o'zimga yoki boshqaga naf keltirdimmi?"

Shunday ekan borliqda vaqtdan ko'ra qimmatliroq narsa yo'q. Vaqt esa xayru barakalarga erishish, muvaffaqiyatlar qozonish va baxt-saodatga intilish mavridlarida tafovutli bo'ladi. Bir soat boshqa bir soatdan barakali bo'ladi. Bir kun Alloh huzurida boshqa bir kundan afzaldir. Bir oy boshqa bir oydan ehtiromlidir.

======

Kitobni yuklab olish

Asar qahramonlari: Don Vito Korleone, uning uchta o’g’li Santino (Sonni), Frederiko (Freddi), Maykl, maslahatchisi Tom Xeygen, o’ng va chap qo’llari Klementsa va Tessio.

Korleonelarning oilasi sirtdan qaraganda oddiy zaytun importi bilan shug'ullanuvchi biznes egalaridek ko'rinsada, aslida ular butun bir Amerikaga ta'sir ko'rsata oladigan kuchga(tabiiyki bu kuch jinoyat bilan egallangan) ega bo'ladi. Bu kitobni o'qigan har qanday odamda o'zgacha hislar uyg'onadi deb o'ylayman. Chunki, bunda inson hayoti davomida nimalarga uchrashi, ya'ni qanday voqealarni boshidan kechirishi mumkin bo'lsa, hammasi tasvirlangan. Bu yerda do'stlik va dushmanlik, sadoqat va xiyonatni uchratishingiz mumkin. Agar bor e'tiboringizni berib o'qisangiz juda muhim bo'lgan hayot darslarini olishingiz aniq.

Asarni boshlanishidagi Balzakning so'zlari meni juda qattiq tasirlantirdi: "Har qanday katta boylik ortida jinoyat yashiringan bo'ladi". Haqiqatdan ham, asar o'qish jarayonida shunga amin bo'ldim.

Endi, asarni qisqacha bayon etsam. Eng qisqa variantini yozishga harakat qilaman.

Asarning birinchi bobi 3 kishi Don Korleonedan qizining to'yida yordam so'rab kelishlaridan boshlanadi. Shundan so'ng muallif Korleonelar oilasining faoliyati qay tarzda amalga oshirilishi haqida asta-sekinlik bilan bayon eta boshlaydi. Qizining to'yi tugagandan so'ng Donning maslahatchisi Tom Heygen uni narkobiznes bilan shug'ullanadigan Solotso bilan uchrashuv haqida aytadi va uchrashuv shu bir hafta ichida yuz beradi. Narkobiznesmen unda Amerikada faoliyat yuritishi uchun unda Korleonelar yordami zarurligini aytadi, lekin Don Korleone buni rad etadi. Menimcha, u pulni narkotikdan ya'ni ko'pchilikni yostig'ini quritish orqali olishni xohlamaydi. Oradan uch oy o'tar o'tmas rojdestvoga 1 kun qolganda Donni ishxonasidan chiqayotganda otib ketishadi va Donning eng muhim quroli Lyuka Brazini o'ldirishadi. Don tirik qoladi, lekin kasalxonaga yotadi. Bu Solotsoning ishi bo'ladi. Keyin Donning kichik o'g'li Maykl Solotsoni otib o'ldiradi va buning oqibatida Sitsiliyaga qochib ketishiga majbur bo'ladi. Don betob payti uni ishlarini boshqarayotgan katta o'g'li Sonni(Santino)ni otib o'ldirishadi. Don tuzalib hamma ishlarni o'zi boshqara boshlaydi va 3 yil ichida Mayklni olib keladi. Maykl kelib otasining ishlarini obdon o'rganishni boshlaydi. 3 yildan so'ng boshqaruvni o'z qo'liga oladi. Oradan ozgina vaqt o'tib uning otasi Don Vito Korleone vafot etadi. Maykl oilaviy ishlarini New Yorkdan Las Vegasga o'tkazishga qaror qiladi. Va New Yorkda uning oilasiga qarshilik ko'rsatgan oilalarni kirib tashlaydi. Menga eng yoqqan bob bu 14-bob. Chunki, bu bobda Donning muvaffaqiyat tarixi yozilgan.

Shu bilan asar tugaydi.

Quyida asarda meni tasirlantirgan jumlalarni berib o'tmoqchiman.

"Muzokara olib borish san'atini u Donning o'zidan o'rgangandi. Hech qachon qo'rqitma, dag'dag'a qilma, aksincha, muxolif tomonni sog'lom fikr yuritishga majbur qil. "Fikr yuritish" so'zi sitsiliancha "rajunah", tekshirib ko'rmoq degan ma'noni bildirarva birmuncha jarangliroq eshitilardi. Muzokara olib borish san'atidagi eng muhim narsa haqoratlarga, dag'dag'alarga e'tibor bermaslikdan, o'ng yuzinga shapaloq tushirishsa, chap yuzingni tutib berishdan iborat edi."

"Rejalaringni, o'y-fikrlaringni hech qachon notanish odamga aytma. Begona odamlarga siringni boy berma"

 "Hamma gap qasd qilishda. O'ldirish hech gap emas. Eng muhimi qasd qilish. Qasd qildingmi -- tamom."

"Korchalonlar o'rtasidagi har qanday ish kimgadir nisbatan shaxsiy o'ch olish bo'ladi."

 "Ishonasanmi, u[don] biron marta menga, yo Santinoga yoki Freddiga qo'l tekkizganini eslay olmayman. Konni haqida gapirmasa ham bo'ladi. Unga hatto biron marta po'pisa ham qilmagan. Endi Tom, menga to'g'risini ayt, seningcha don o'z qo'li bilan yoki boshqalarning qo'li bilan nechta odan o'ldirgan."

 "Ma'lumki, odamlar buyuk bo'lib tug'ilmaydilar -- buyuk bo'lib balog'atga yetadilar"

 "Don do'q urish, dag'dag'a qilishni o'z sirini fosh qilib qo'yishning eng ahmoqona usuli, tiyib bo'lmaydigan ko'r-ko'rona badjahllikni esa eng xavfli tentaklik deb hisoblardi"

 "Dushmaning kamchiligingni oshirib ko'rsatgani, do'sting fazilatlaringga yetarli baho bera olmaganligi sen uchun vaziyatlarning eng qulayidir"

 "Olma pish, og'zimga tush deb yotmaydigan, aql bilan ish tutadigan odam urush paytida oson boylik to'playdi."

 "Mening otam xotini, bola-chaqalari va boshiga ish tushganda yordamini ayamaydigan do'stlarini qo'llab-quvvatlashga harakat qiladigan odam. U qonun-qoidalarga rioya qilmay yashaydi, chunki biz yashayotgan jamiyatning qonun qoidalariga otamga o'xshagan qudratli, isyonkor odamlarni nomaqbul turmush kechirishga majbur qiladi. U uni mag'lubiyatga duchor qiladigan qonun-qoidalarga rioya qilib yashashdan voz kechadi. Uning pirovard maqsadi bari bir shu jamiyatga a'zo bo'lib kirishdir. Lekin o'ziga yarasha kuch-qudrat bilan kirishdir, chunki himoyasi yo'q odamni jamiyat himoya qila olmaydi."

"Shuning uchun ham asosiy maqsadim turli hiyla- nayranglar bilan saylovlarda ko'p ovoz olishdan iborat bo'lgan odamlarga taqdirimni ishonib topshirmoqchi emasman."

 "Tessio Maykl haqida yaxshiroq fikrda edi. U Maykldagi puxta yashirin kuchni, nimaga qodirligini boshqalardan yashira olish mahoratini his qilardi"

 "Yaxshi ko'radigan odamlaringa "yo'q" demasliging kerak, har holda tez-tez bunday demaslik kerak. Hamma sir mana shunda. Agar mabodo "yo'q" deyishga to'g'ri kelsa, shunday aytish kerakki, sening bu so'zingni "mayli" deganday eshitsin. Yo bo'lmasa odamlarning o'zlari "yo'q" deyishlariga erish"

 "Ko'p odamlar yoshlikda taqdir peshanasiga yozib qo'ygan yo'lni topib olguncha odashib, dovdirab yurishadi, biroq odatda vaqt va tasodif ularni to'g'ri yo'lga solib qo'yadi."

6-aprel, Samarqand.

Kanalga obuna bo'lish