✅ Adliya bo'limlari tashabbusi bilan hududlardagi mahallar, ta'lim muassalari hamda turli mehnat jamolarida xotin-qizlarlarni qiynab keladigan masalalar yuzasidan huquqiy tushuntirishlar berilib, tegishli davlat organlariga murojaat qilish uchun ariza va boshqa hujjatlarni rasmiylashtirib berishda amaliy yordam ko'rsatilmoqda.

✅ Shu munosabat bilan, xotin-qizlar uchun imtiyozli kredit ajratish, ayollar tadbirkorligi, ularning mehnatda kamsitilishini ta'qiqlash, ish vaqtidan tashqari ishlash, homilaqorlik va tug'ish ta'tillari berish tartibi, aliment undirish, ular uchun qonunchilikda belgilangan qo'shimcha kafolatlar hususuda ham amaliy yordam berilmoqda.

✅ Mamlakatimizda "Xotin-qizlarga huququy ko'mak" nafaqat mart-aprel oiyida, balki butun yil davomida amalga oshiriladi.

Navoiy shahar "Mustaqillik" va "Turon" mahallalari

Uchquduq tuman "Ko'kpatas" OFY va tibbiyot birlashmasi

Qiziltepa tuman adliya bo‘limi

Zarafshon shahar "Istiqlol" mahallasi

Tomdi tuman "Sharq" OFY

🔷️ Nurota, Navbahor tumanlari, shuningdek Navoiy, Zarafshon hamda G'ozg'on shahar adliya hamda tuman va shahar oila va xotin-qizlar bo‘limlari mas‘ullari bilan hamkorlikda mahallardagi aholi o‘rtasida "Xotin-qizlar huquqlari kafolatlari" nomi ostida sayyor qabul va targ‘ibot tadbirlari tashkil etildi.
🔷️Xotin-qizlarlarni qiynab keladigan masalalar yuzasidan huquqiy tushuntirishlar berilib, tegishli davlat organlariga murojaat qilish uchun ariza va boshqa hujjatlarni rasmiylashtirib berishda amaliy yordam ko‘rsatildi.
🔷️Shuningdek, “Xotin-qizlarga berilgan imtiyozlar" to‘g‘risida tarqatma materiallar tarqatildi.

📢 Barcha xotin-qizlarni huquqiy aksiya tadbirlarida faol ishtirok etishga chorlamiz.

Nurota tuman "Bo‘ston" va "Avazsoy" mahallalari

Navbahor tuman 2-sonli MTT va 3-sonli maktab

Navoiy shahar "Yangiobod" va "Yangihayot" mahallalari

Zarafshon shahar adliya bo'limi

G'ozg'on shahar "Marmarobod" mahallasida

✅ Huquqiy oylikning maqsadi quyidagilardan iborat:

🔹 ommaviy sayyor qabullar tashkil etiladi;
🔹 mahallalarda, mehnat jamoalarida, shuningdek, ijtimoiy tarmoqlarda so‘rovnomalar tashkil etish;
🔹 kadastr organlari tomonidan Qonunga zid ravishda qo‘llanilgan ma’muriy jazo choralarini bekor qilishga ko‘maklashish;
🔹 auksion orqali realizatsiya qilingan yer uchastkalari bo’yicha yuzaga keladigan nizolarni hal etish;
🔹 fuqarolarning buzilgan huquqlarini tiklash, ularga amaliy va huquqiy ko‘mak ko‘rsatishdan iborat.

Huquqiy oylik 22-fevral sanasiga qadar davom etadi.

☄️Bo'lib o'tgan navbatdagi sayyor qabullar:

Nurota tuman "Bo‘diq"  hamda "Saidato" MFY

Zarafshon shahrida "Geolog" MFY

Qiziltepa tuman "Vang'ozi" va "Toshmachit" MFY

Xatirchi tuman "Fidokor" hamda "Bunyodkor" MFY

Navoiy shahar "Turon" MFY

G’ozg’on shahar "Guliston" MFY

Karmana tuman "Varq" hamda "Yangi varq" MFY

🪙Mazkur huquqiy oylik doirasida fuqarolar va mahalla yettiligiga mulk huquqi hamda uning kafolatlari bo'yicha huquqiy tushuntirish ishlari amalaga oshirilib, sohaga oid 200 dan ortiq targ'ibot materiallari tarqatildi.

Huquqiy oylik 22-fevral sanasiga qadar davom etadi.

✍️Mulk huquqi bilan bog'liq masalalar yuzasidan adliya boshqarmasi yoki uning hududiy bo'limlariga murojaat qilishingiz mumkin.

☄️Huquqiy oylikning maqsadi quyidagilardan iborat:

Aksiyaning maqsadi:
🔹 ommaviy sayyor qabullar tashkil etiladi;
🔹 mahallalarda, mehnat jamoalarida, shuningdek, ijtimoiy tarmoqlarda so‘rovnomalar tashkil etish;
🔹 kadastr organlari tomonidan Qonunga zid ravishda qo‘llanilgan ma’muriy jazo choralarini bekor qilishga ko‘maklashish;
🔹 auksion orqali realizatsiya qilingan yer uchastkalari bo'yicha yuzaga keladigan nizolarni hal etish;
🔹 fuqarolarning buzilgan huquqlarini tiklash, ularga amaliy va huquqiy ko‘mak ko‘rsatishdan iborat.

Xatirchi tumani, "Yangirabot" MFY

Navoiy shahar, "Vatan" va "Chinor" MFY

Karmana tuman, "Kalovot" MFY

Tomdi tuman, "Ayaqquduq" OFY

Uchquduq tuman, "Altintou" OFY

Tomdi tuman "Sukketi" OFY

☄️Huquqiy oylikning maqsadi quyidagilardan iborat:

Aksiyaning maqsadi:
🔹 ommaviy sayyor qabullar tashkil etiladi;
🔹 mahallalarda, mehnat jamoalarida, shuningdek, ijtimoiy tarmoqlarda so‘rovnomalar tashkil etish;
🔹 kadastr organlari tomonidan Qonunga zid ravishda qo‘llanilgan ma’muriy jazo choralarini bekor qilishga ko‘maklashish;
🔹 auksion orqali realizatsiya qilingan yer uchastkalari bo'yicha yuzaga keladigan nizolarni hal etish;
🔹 fuqarolarning buzilgan huquqlarini tiklash, ularga amaliy va huquqiy ko‘mak ko‘rsatishdan iborat.

Huquqiy oylik doirasida mahallarda quyidagi targ'ibot tadbirlari o'tkazildi:

Tomdi tuman "Sharq" OFY

Zarafshon shahr "Yangi Zarafshon" MFY

G'ozg'on shahar "Guliston" MFY

Uchquduq tuman "Mustaqillik" MFY

Navoiy shahrida "Oltin vodiy" hamda "Matonat" MFYlar

Qiziltepa tumanida "Tavois" va "G'oyibon"

Konvert usulida haq to'lash — xodimlarga rasmiy emas, naqd tarzida to'liq yoki qismi ish haqini berish amaliyati bo'lib, u xodimlarga ijtimoiy himoya yo'qligini, ish beruvchilarga esa jazo ehtimolini keltirib chiqaradi. U iqtisodiy va ijtimoiy jarangaliklar yuzaga kelishiga sabab bo'lib, jamiyat, xususan, davlat byudjeti ham zarar ko'radigan masala sifatida hal qilish zarurligiga ijobariy ishora qiladi. Mehnat munosabatlari orasida shaffoflik, halollik hamda qonuniylikni ta'minlash — barqaror va adolatli jamiyatni qurish uchun muhim.

Jamiyat taraqqiyoti, avvalo, mehnatga bo‘lgan munosabat va uning adolatli baholanishi bilan chambarchas bog‘liq. Ish haqi nafaqat xodimning kundalik ehtiyojlarini ta’minlovchi daromad manbai, balki uning kelajagi, ijtimoiy himoyasi va jamiyatdagi mavqeini belgilovchi muhim omildir. Shunday ekan, mehnatga haq to‘lash tizimida shaffoflik va qonuniylik muhim ahamiyat kasb etadi. Afsuski, amaliyotda ba’zan qonun doirasidan chetga chiqadigan holatlar ham uchraydi. Shulardan biri — konvert usulida haq to‘lash bo‘lib, u tashqi tomondan oddiy kelishuvdek ko‘rinsa-da, aslida chuqur ijtimoiy va iqtisodiy muammolarni yuzaga keltiradi.

Konvert usulida haq to‘lash deganda xodimga ish haqining bir qismi yoki to‘liq miqdorini rasmiy hujjatlarda aks ettirmasdan, naqd pul shaklida topshirish tushuniladi. Odatda bunday holatda mehnat shartnomasida eng kam ish haqi yoki undan sal yuqori miqdor ko‘rsatiladi, qolgan daromad esa yashirin tarzda beriladi. Bu amaliyot ko‘pincha soliqlardan qochish, moliyaviy majburiyatlarni kamaytirish yoki hisob-kitoblarni soddalashtirish istagi bilan izohlanadi.

Ish beruvchi nuqtai nazaridan qaralganda, konvert usuli ma’lum darajada qulaydek tuyulishi mumkin. Chunki bu yo‘l bilan u ijtimoiy soliq, sug‘urta badallari va boshqa majburiy to‘lovlarni qisqartiradi. Biroq bu “qulaylik” vaqtinchalik bo‘lib, kelajakda jiddiy muammolarga sabab bo‘ladi. Moliyaviy tekshiruvlar, jarimalar, sud ishlari va obro‘-e’tibor yo‘qolishi ish beruvchini og‘ir ahvolga solib qo‘yishi mumkin.

Eng katta zarar esa, ko‘pincha, xodim zimmasiga tushadi. Rasmiy daromad kam ko‘rsatilgani sababli uning pensiya jamg‘armasi to‘liq shakllanmaydi, kasallik varaqasi, mehnat ta’tili yoki onalik nafaqasi kabi ijtimoiy to‘lovlar juda kam miqdorda hisoblanadi. Bundan tashqari, bank kreditlari yoki ipoteka olishda daromadni tasdiqlash muammosi yuzaga keladi. Mehnat nizolari kelib chiqqan taqdirda esa xodim o‘z haq-huquqlarini himoya qilishda dalil yetishmovchiligiga duch keladi. Shunday qilib, bugungi norasmiy foyda ertangi barqarorlikni xavf ostiga qo‘yadi.

Konvert usulida haq to‘lashning salbiy ta’siri faqat alohida shaxslar bilan cheklanib qolmaydi. Bu holat jamiyat va davlat miqyosida ham sezilarli zarar keltiradi. Davlat byudjetiga tushumlar kamayadi, ijtimoiy sohalarni moliyalashtirish imkoniyatlari qisqaradi, soya iqtisodiyoti kengayadi. Natijada qonuniy faoliyat yuritayotgan tadbirkorlar nohalol raqobatga duch keladi, mehnat bozorida adolatsizlik kuchayadi.

Qonuniy jihatdan olganda, ish haqini yashirish va soliqlardan bo‘yin tovlash mehnat va soliq qonunchiligiga zid hisoblanadi. Bunday amaliyotlar aniqlangan taqdirda, ish beruvchilarga nisbatan ma’muriy yoki jinoiy javobgarlik choralari qo‘llanilishi mumkin. Bu esa konvert usulining naqadar xavfli ekanini yana bir bor tasdiqlaydi.

Xulosa qilib aytganda, konvert usulida haq to‘lash qisqa muddatli manfaat keltirgandek ko‘rinsa-da, u uzoq muddatda xodim, ish beruvchi va butun jamiyat uchun salbiy oqibatlarga olib keladi. Mehnat munosabatlarida ochiqlik, halollik va qonuniylikni ta’minlash — barqaror iqtisodiyot va ijtimoiy adolatning muhim shartidir. Har bir xodim o‘z kelajagi haqida, har bir ish beruvchi esa o‘z mas’uliyati haqida o‘ylagan holda rasmiy va shaffof ish haqi tizimini tanlashi lozim. Faqat shundagina mehnat qadri chin ma’noda e’zozlanadi va jamiyat taraqqiyoti uchun mustahkam poydevor yaratiladi.

Navoiy viloyati Nurota tuman adliya bo'limi Yuridik xizmat koʼrsatish markazi bosh yuriskonsulti Xayrullaev Javohir Eldorbek oʼgʼli.

❇️ Shunga ko'ra, Uchquduq tuman adliya bo'limi xodimlari  tomonidan  yashirin iqtisodiyot va “konvert” shaklida ish haqi berishning salbiy oqibatlari yuzasidan targ‘ibot tadbirlari o‘tkazildi.

🔰 Tadbir davomida ishtirokchilarga “konvert”da maosh olish — soliqlardan qochish bilan birga, ishchining mehnat huquqlari, ijtimoiy kafolatlari va pensiya jamg‘armasiga zarar yetkazishi haqida batafsil tushuntirildi.

O‘rganish davomida tuman tibbiyot birlashmasi tomonidan 8 nafar xodimga bir yil davomida maxsus oylik ustama to‘lanmasdan kelinganligi aniqlangan.

Vaholanki, O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 17-maydagi 136-son “Tibbiyot muassasalari xodimlarini moddiy qo‘llab-quvvatlash hamda rag‘batlantirishni kuchaytirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi Farmoni 2-bandida 2022-yil 1-iyundan boshlab Tibbiyot muassasalarining moddiy rag‘batlantirish va rivojlantirish jamg‘armasini (keyingi o‘rinlarda — Jamg‘arma) shakllantirish uchun Davlat budjetidan ajratiladigan mablag‘lar miqdori tibbiyot muassasasi uchun ajratiladigan budjet mablag‘larining umumiy hajmiga nisbatan miqdorlarda belgilanishi, bunda yangi ish boshlagan salohiyatli yosh shifokorlarga 1 million so‘mgacha maxsus oylik ustamalar to‘lab berilishi belgilangan.

Shuningdek, Vazirlar Mahkamasining 2005-yil 21-dekabrdagi 276-son “Tibbiyot xodimlari mehnatiga haq to‘lashning takomillashtirilgan tizimini tasdiqlash to‘g‘risida”gi qaroriga muvofiq O‘zbekiston Respublikasi Sog‘liqni saqlash vazirligi, Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligi hamda Moliya vazirligi qaror qabul qilingan.

Mazkur Qo‘shma qaror ya’ni Sog‘liqni saqlash vazirligining 2022-yil 30-dekabrdagi 30-son, Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligining 2022-yil 21-dekabrdagi 35-2022/qq-son va Moliya vazirligining 2022-yil 29-dekabrdagi 71-son (O‘zbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan 2023-yil 16-yanvarda 3416-son ro‘yxatdan o‘tkazilgan) qaroriga bilan tasdiqlangan “Tibbiyot muassasalarini moddiy rag‘batlantirish va rivojlantirish jamg‘armasi to‘g‘risidagi” Nizomning
8-bandiga muvofiq, tibbiyot muassasasi xodimlariga moddiy rag‘batlantirishning turlari belgilangan bo‘lib, yangi ish boshlagan salohiyatli yosh shifokorlarga
1 million so‘mgacha maxsus oylik ustamalar qo‘llanilishi belgilangan.

Ushbu Nizomning 13-bandiga binoan, maxsus komissiyaning tegishli qarori asosida qabul qilingan tibbiyot muassasasi rahbarining buyrug‘iga muvofiq yangi ish boshlagan tibbiy oliy ta’lim tashkilotlari bitiruvchilariga (keyingi o‘rinlarda salohiyatli yosh shifokorlar deb yuritiladi) ishga qabul qilingan kundan boshlab, oylik ish haqi to‘lovlariga maxsus oylik ustamalar qo‘shimcha tarzda belgilanishi, 14-bandida salohiyatli yosh shifokorlar uchun 1 million so‘mgacha maxsus oylik ustamalar ularning birinchi uch yillik mehnat faoliyati uchun belgilanishi nazarda tutilgan.

Yuqoridagilarga asosan salohiyatli yosh shifokorlar manfaatida javobgar tuman tibbiyot birlashmasiga nisbatan maxsus oylik ustamalarni undirish yuzasidan fuqarolik ishlari bo‘yicha Navbahor tumanlararo sudiga da’vo arizalar kiritildi hamda sudning hal qiluv qarori bilan 8 nafar shifokorga 77 million so‘mdan ortiq mablag‘lar undirilishi ta’minlandi.

Navbahor tuman adliya bo'limi...

🔹Ushbu yangi platforma orqali mahalla raislariga fuqarolarning murojaatlarini elektron tarzda to‘g‘ridan-to‘g‘ri tegishli adliya organlariga yuborish imkoniyati yaratildi. Bu esa murojaatlarni ko‘rib chiqish jarayonini tezlashtirish, shaffoflikni oshirish va aholiga ko‘rsatilayotgan huquqiy xizmatlar sifatini yanada yaxshilashga xizmat qiladi.

❗️ 2026-yil 1-yanvardan boshlab O‘zbekiston mahallalari uyushmasining “Raqamli mahalla” yagona platformasi Adliya vazirligining smartoffice.adliya.uz axborot tizimi bilan integratsiya qilindi.