Дар изҳорот ҳамчунин гуфта мешавад:

Дар натиҷаи задухўрди мусаллаҳона, ки то соати 09:00-и санаи 22-юми июн идома ёфт, 134 хизматчии ҳарбии қувваҳои ҳукуматии ҶИА ба муқовимат тоб наоварда, маҷбур шуданд, бо мақсади наҷоти худ тавассути минтақаи ҳудуди муҳофизатии дидбонгоҳҳои 3 ва 4-уми ОС «Панҷ» Сарҳади давлатиро убур карда, ба самти Ҷумҳурии Тоҷикистон фирор намоянд.

Сарҳадбонони тоҷик бо ба инобат гирифтани маънавиёти инсондустӣ ва ҳусни ҳамҷаворӣ маҷбур шуданд, ба гурезагони иҷборӣ ба қаламрави Ҷумҳурии Тоҷикистон иҷозати вуруд диҳанд. Дар миёни ҳарбиёни ҶИА 4 нафар маҷрўҳ ва 1 нафар кушташуда қарор дорад.

Вазъият дар хати сарҳади ҶТ ва ҶИА дар минтақаи мазкур мураккаб арзёбӣ гардида, теъдоди умумии хизматчиёни ҳарбии афғон, ки аз дасти толибон дар Шерхон-Бандар захмиву кушта ё асир афтодаанд, то 100 нафарро ташкил медиҳад.

Тибқи маълумоти тасдиқшуда, даҳ рўзи охир дар чор вилояти бо Тоҷикистон ҳамсарҳади ҶИА задухўрдҳои мусаллаҳона байни қувваҳои ҳукуматӣ ва ҳаракати Толибон идома дорад. Дар натиҷа вулусволиҳои Чоҳёб, Янги Қалъа, Дарқад, Дашти Қалъа, Хоҷағори вилояти Тахор, вулусволиҳои Дашти Арчӣ, Имом Соҳиб ва Қалъаи Золи вилояти Қундуз, ду гузаргоҳ – «Шерхон Бандар» ва «Кокул» ба дасти Толибон гузаштанд.

В заявлении также говорится:

«В результате вооружённого столкновения, продолжавшегося до 09.00 часов 22 июня, не выдержав наступления, 134 военнослужащих правительственных войск ИРА, были вынуждены отступить через 3-й и 4-й заставы Погранотряда «Пяндж» на территорию Республики Таджикистан.

Таджикские пограничники, руководствуясь принципами гуманизма и добрососедства, разрешили прорвавшимся через госграницу афганским военным беспрепятственно пройти на территорию Таджикистана.

Среди военнослужащих ИРА — 4 раненых и 1 убитый.

Обстановка на линии границы между РТ и ИРА оценивается как напряжённая, общее число раненых, убитых и взятых в плен афганских военнослужащих на территории «Шерхон-Бандар», составляет до 100 человек.

Согласно подтверждённой информации, в последние десять суток в четырёх провинциях ИРА, граничащих с Таджикистаном, идут боестолкновения между правительственным войсками и движением «Талибан». В результате чего, уезды Чахёб, Янги Калъа, Даркад, Дашти Кала, Ходжагор провинции Тахор, уезды Дашти Арчи, Имом Сохиб и Калаи Зол провинции Кундуз, а также КПП «Шерхон-Бандар» и «Кокул» перещли под контроль талибов.

МуқаддимаДарки воқеияти иҷтимоӣ, муайян кардани ниёзҳои мардум, масъалагузорӣ ва ҳаллу фасли онҳо аз рукнҳои асосии сиёсати давлатдорӣ мебошанд. «Тавре мебинем, ҳама гуна давлат як навъ муколамаро мемонад, машварат ҳам кӯшиши (stokhadzontai) ин ё он некӣ карданро дорад. Гузашта аз ин, аз ҳама бештар ва аз ҳама накуиҳо оне волотар аст, ки муҳимтарин бошад ва чунин муколама кулли самтҳоро дар бар гирад. Ана ҳамин муколама давлат ном дорад ё ин ки муколамаи сиёсист» (Аристотель. Политика. − М.: Рипол классик, 2010. − С. 24).Паёми навбатии Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ − Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ба Маҷлиси Олии мамлакат (26-уми январи соли 2021) ҳамин манзалатро дорад.Дар Паём муҳимтарин масъалаҳои ҳаёти давлат – сиёсати иқтисодӣ ва иҷтимоӣ, боз ҳам баланд бардоштани иқтидори мудофиавӣ ва таъмини амнияти давлатӣ, мубориза ба муқобили терроризм ва экстремизм мавриди таҳлил, арзёбӣ ва хулосабарорӣ қарор гирифтаанд.Илова бар ин, рушди фитрати инсонӣ, аз ҷумла, масъалаҳои таълим ва тарбияи омма, ташаккули хештаншиносӣ ва худшиносии миллӣ аз мавзӯъҳои калидии Паём маҳсуб мегарданд.Боиси қаноатмандист, ки зери сиёсати хирадмандонаи Пешвои миллат дар соҳаи мактаб ва маориф насли нав ба камол расид. Он дар кулли самтҳои ҳаёти иқтисодӣ, иҷтимоӣ ва сиёсии кишвар муваффақона фаъолият мекунад. Имрӯз ва ояндаи рушди мамлакат ба дониш, касбият, таҷриба, ҷаҳонбинӣ, маънавиёт, эҳсоси масъулият ва ҷавонмардӣ, яъне сифатҳои шахсии насли нав пайвастагӣ дорад. Ва маҳз ба ҳамин хотир ин ҷараёни солим ва табиии рушди ҷомеа сазовори дастгирии ҳамаҷониба мебошад. Сиёсати маорифпарваронаи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон ба таҳқиқоти алоҳидаи мукаммал ниёз дорад. Он бояд дар асоси методҳои сирф илмӣ мавриди омӯзиши густурда қарор бигирад. То насли имрӯза ва оянда бидонанд, ки дар солҳои навадуми асри гузашта ва даҳсолаҳои минбаъда тавассути хизматҳои ҷоннисоронаи Сарвари давлат дар мамлакат чӣ гуна инқилобҳои маданӣ ва фарҳангӣ сурат гирифтанд ва онҳо дар рушду такомули инсон ва ҷомеа чӣ натиҷаҳо ба бор овардаанд.Кӯшиши ҳаддалимкони дарки муҳтавои Паёми Пешвои муаззами миллат дар соҳаи маънавиёт, илму маориф ва тарбияи инсон мавзӯи баҳси мо мебошад. Иқтисодиёт ва маорифМаълум аст, ки дар муносиботи ҷамъиятӣ ҷанбаҳои иқтисодӣ мавқеи муайянкунанда доранд. Ва муҳтавои ҷаҳонбинӣ, шеваи тафаккури инсон дар ҷомеа аз онҳо сарчашма мегирад. Арзишҳои сиёсӣ, иқтисодӣ, иҷтимоӣ, фарҳангӣ ва маънавиёт, маҳз тавассути муносибатҳои истеҳсолӣ ташаккул меёбанд ва низоми муайян пайдо мекунанд. Дар ин ҷараён омилҳои дигар, аз қабили характери миллӣ, оила, муҳит, муҳтавои тарбия ва таълим низ, албатта, таъсиргузор ҳастанд. Аммо шакли иштирок дар фаъолияти дастҷамъонаи истеҳсолӣ, ки ба пешрафти ҳаёти рӯзмарраи ҷомеа нигаронида шудааст, дар рушди инсон нақши аслӣ дорад.Маҳз ба ҳамин хотир, Роҳбари давлат ҳангоми муҳокимаҳои муҳимтарин масъалаҳои давлатдорӣ қисмати асосии суханрониҳои хешро дар асоси маълумоти дақиқ ва таҳлилҳои амиқ ба соҳаҳои иқтисодиёт ва иҷтимоиёти мамлакат мебахшад. Ҳамзамон бо ин, илм, фарҳанг ва маънавиёти ҷомеаро ҳамчун ҷузъи ҷудонашавандаи пойдевори мамлакат мешуморад. Кӯшиш менамояд, ки ҷаҳонбинии ҷомеа аз ҷараёни тараққиёти иқтисодии давлат ақиб намонад ва ҳатто дар ҳолатҳои муайян аз он пештар қадам гузорад ва омили таконбахши рушди ҷомеа бошад. Омӯзиши асарҳо, аз ҷумла Паёми Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон нишон медиҳад, ки масъалаҳои ҷаҳонбинӣ ва ба ҳаёти давлатдории навин мувофиқ гардонидани маънавиёти миллиро Сарвари кишвар дар алоқамандии ногусастанӣ бо таърихи миллат мешуморад. Усули ба эътибор гирифтани ирсият, пайдарпайӣ, яъне муттасилиро дар ташаккули маънавиёти миллӣ омили муассири бунёди давлати миллӣ медонад. Принсипи таърихият ва масъалаҳои рушди тафаккурРоҳбари давлат ҳанӯз дар солҳои аввали истиқлолият дар сарсухани худ ба «Тоҷикон»-и Бобоҷон Ғафуров аз ҷумла таъкид карда буд: «Агар мо аз роҳи тайкардаи пур аз шебу фарози миллати худ огоҳии нисбатан пурра медоштем ва аз хатоҳои содирнамудаи ниёгонамон сабақ мегирифтем, шояд тӯфони офатбори ҷанги гражданӣ, ки мо ба он дучор омадем, чунин ранги фоҷиавӣ намегирифт. Охир як сарчашмаи худшиносии миллӣ маҳз ошноӣ бо мероси таърихӣ аст. То хотираи қавии таърихиро, ки дар осори фарҳангиву илмии бостон маҳфуз аст, ҷомеа аз худ накунад, аз хираду заковати гузаштагонамон баҳраманд нашавад, дар тамоми риштаҳои зиндагӣ ба дастовардҳои дилхоҳ ноил шуда наметавонад» (Б. Ғафуров. «Тоҷикон. Таърихи қадимтарин, қадим, асрҳои миёна ва давраи нав». – Душанбе: Дониш, 2008. − С. 5). Таваҷҷуҳи хос ба принсипи таърихият дар Паёми навбатии Пешвои миллат аз ҳамин мантиқи хештаншиносӣ ва худшиносии миллӣ сарчашма мегирад: «Дар ин сол мо ҷашнҳои 5500 – солагии Саразми бостонӣ ва 700 – солагии Камоли Хуҷандиро дар асоси қарори созмони бонуфузи байналмилалии ЮНЕСКО таҷлил кардем».Таҳқиқ ва омӯхтани маводи таърихӣ дар асоси далелҳои муътамад ба мақсади муайянсозии ҳақиқати таърихӣ яке аз ҷанбаҳои мавриди таваҷҷуҳи махсуси Раҳбари давлат мебошад. Ӯ донистани қонунмандӣ ва ҳаракати тафаккурро ба хотири дарки раванди шаклгирии воқеияти тақдири миллат пояи маърифатнокӣ мешуморад. Ҷараёни расидан ба қадри Ватани аҷдодӣ, шинохти аслияти фардӣ ва арзишҳои миллиро бо зарурати дарки суботу оромиш ва сулҳу осоиш ҳамчун асоси пешравии ҷомеа, дар андухтани донишҳо, аз бар кардан ва омӯхтани сарнавишти миллати тоҷик медонад. Мантиқи диалектикӣ ва инкишофи ҷаҳонбинӣЯке аз муҳимтарин масъалаҳое, ки дар назди давлати миллии мо қарор дорад, сохтани ҷаҳонбинӣ, ба вуҷуд овардани ҳисси баланди хештаншиносӣ ва худшиносии миллӣ аст. Таъкиди доимии Пешвои миллат иборат аз он аст, ки тарбия ва таълим бояд қудрати бузурги дигаргун сохтани инсонро ба манфиати ҷомеа ва рушду нумӯи он дошта бошад. Бидуни шак, аз ёд кардани порчаҳои назмиву насрӣ, хондани китоб ва аз худ намудани донишҳо оғози кор аст.Агар мағзи инсон тамоми асрори дунёро дар худ ҷо кунад, аз донишҳо ғанӣ гардонад, аммо онҳоро таҳлил, баррасӣ, арзёбӣ ва ҳамвазн бо воқеияти зиндагӣ истифода карда натавонад, рафтору амали ҳаррӯзаи хешро тибқи ин донишҳо ҷараён набахшад, монанд ба китобхонае мешавад, ки пур аз сарвати илму маърифат, аммо беҷон аст. Амал карда наметавонад. Ақидаҳои хурофотие, ки ҳатто ба тафаккури мардуми доно ва огаҳ, дар ҷанбаҳои гуногуни илм, махсусан илмҳои дақиқ, аз ҷумла зистшиносӣ, одамшиносӣ ва табиатшиносӣ ҳоким ҳастанд, аммо моҳияти масъалаҳои тараққиёти табиат, ҷамъият ва тафаккурро ҳамчун падидаи фавқуттабиӣ мефаҳманд ва тафсир мекунанд, аз ҳамин мафкура маншаъ мегиранд. Яъне доштани тавони инъикоси объективии шаклҳои мантиқӣ бо хосияти аслии онҳо дар майнаи инсон кори чандон саҳлу осон нест.Қонунмандии ҳаракат ё наздикшавии тафаккур ба донистани воқеияти реалӣ тавассути донишҳои илмӣ ҷузъи муҳимми мундариҷа ва сифати идрок аст. Ин нукта водор месозад, новобаста аз ҳуҷҷати тасдиқкунандаи тахассусмандӣ, дараҷаи маълумот (миёна, олӣ, унвонҳои илмӣ), машғулият дар сохтори давлати дунявӣ (миллӣ) ба инобат гирифта шавад, ки дараҷаи тасаввуроти илмии шахсияти мавриди назар дар кадом поя аст. Соҳибилм аст ё донишу ҷаҳонбиние, ки дорад, ҳанӯз ба илм тавъам ва ҳамвазну ҳамгун нагаштааст, «зуҳуроти хизматӣ», муваққатӣ, аз рӯйи зарурат, як навъ намоишкорӣ ва ҳатто тавре ки маъмулан мегӯянд, «изҳори фазл» аст.Дар истиноди ёдшудаи Роҳбари давлат дар муқаддимаи асари «Тоҷикон»-и Б. Ғафуров, ки қимати як асари бузурги илмиро дорад, мантиқи диалектикӣ бо истифода аз ҷумлаҳои мураккаби сертаркибаи мансуб ба шарт, сабаб ва натиҷа омадааст ва дар он омилҳои фоҷиаи дарозмуддати миллӣ ниҳоят дақиқ, амиқ, возеҳу равшан, бо дарки масъулияти бузурги давлатдорӣ ва тақдирсозии ҳидояткунанда, асоснок тафсир шудаанд. Аз нигоҳи ӯ маҳз надонистани гузаштаи миллат «сабабгори тӯфони офатбори ҷанги шаҳрвандӣ» гардидааст, ки бешубҳа ва бемуболиға дуруст аст.Дар таълимоти Пешвои миллат илм, дониш, маърифат ва фарҳанг аз омилҳои наҷотбахши давлати миллӣ дар замони ҷаҳонишавӣ шуморида мешаванд. Аз мантиқи даъвати рӯй бар ин ганҷ ниҳодани Сарвари кишвар бармеояд: мо ҳамон вақт ҳадафмандона, оқилона ва муваффақона давлати миллии худро месозем ва онро аз таҳти дил, бо тамоми ҳастӣ − бошуурона ҳимоя карда метавонем, агар хонем, омӯзем. Озмунҳои «Тоҷикистон − Ватани азизи ман», «Фурӯғи субҳи доноӣ китоб аст» ва «Илм – фуруғи маърифат» дар баробари ин ки инқилоби фарҳангии Пешвои миллат доир ба ташкилу танзими тарзи ҳаёти нав мебошанд, оғозгари таҳавуллоти ҷиддиву бунёдӣ дар соҳаҳои иқтисодӣ ва иҷтимоии мамлакат низ ба шумор мераванд. Методологияи таҳияи Паём ва сохтори мантиқии он низ, тавре хотирнишон шуд, таваҷҷуҳи махсусро талаб мекунад. Яъне мардум вақте ҷиддан, бори дигар дар сатҳи олӣ ба хондани китоб даъват гардид, ки имконоти комил ва дастрасӣ ба ин ғизои маънавиро пайдо кард: Ватанаш осуда, хонааш обод, дастархонаш пур аз неъмат, хотираш ҷамъ гашт. Мулк равшан шуд. Корхонаҳо ба кор даромаданд. Киштзору мазраву боғҳо сабзу хуррам ва серҳосил шуданд. Роҳу нақбҳо бунёд гардид. Дидори якдигарии қавми чор мулки асл, ки қаблан фаслҳо дошт, васл ва муттасил гашт. Тибқи урфу одати миллӣ қонунмандӣ пайдо кард. Мулк ваҳдатобод, Тоҷикистон гулистон ва умедгоҳи ҳама ҳамватанон шуд. Беҳтарин мактабҳо бо шароиту имконоти сатҳи олӣ, ки макони хуби донишандӯзианд, бунёд гардиданд. Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон бо истифода аз усули муқоисавӣ−таърихӣ рақамҳоеро мисол меорад, ки умумият ва фарқияти соҳаи маорифро дар самти тайёр кардани кадрҳо дар гузашта ва имрӯз баръало нишон диҳад: «Чунонки борҳо хотирнишон карда будам, то замони истиқлол дар Тоҷикистон ҳамагӣ 13 муассисаи таҳсилоти олии касбӣ бо 69000 донишҷӯ фаъолият мекард.Имрӯз шумораи муассисаҳои таҳсилоти олии касбӣ ба 41, донишҷӯён ба 245 ҳазор ва бо иловаи донишҷӯёне, ки дар хориҷи кишвар таҳсил мекунанд, ба 285 ҳазор нафар расидааст» (Ҳамон ҷо. − С. 25). Сифат ва масъалаҳои таълимДар баробари дастовардҳо дар соҳаи рушди инфрасохтории маориф, Роҳбари давлат ба он ишора мекунад, ки тағйироти миқдорӣ ҳанӯз нишонгари дараҷаи касбият ва тахассусмандии хатмкардагони мактабҳои олӣ буда наметавонад. Зеро ниёзҳои сиёсӣ, иқтисодӣ ва иҷтимоии кишвар маҳз тавассути сатҳи баланди касбии кадрҳо таъмин карда мешаванд. Аз ин рӯ, ӯ доир ба касбомӯзӣ ва омодагии кадрҳо сухан ронда, таъкид месозад, ки кордонӣ, ташаббускорӣ, масъулиятшиносӣ бояд сифатҳои воқеии корманд бошанд. Тағйироти мусбати миқдории инфрасохтори соҳаи маорифро ёдовар шуда, Сарвари миллат ҳамчунон ишора мекунад: «Бо вуҷуди ин, таъкид месозам, ки аз ҷониби роҳбарони Вазорати маориф ва илм, муассисаҳои таҳсилоти олии касбӣ дар масъалаи қабули довталабон ва тарбияи кадрҳо, пеш аз ҳама, ба сифат эътибори аввалиндараҷа дода шавад» (Ҳамон ҷо. − С. 5).Тахассусмандӣ ва сифатҳои шахсии соҳибкасб аввалин аломатҳое ҳастанд, ки омма онҳоро зуд эҳсос мекунад. Интизории ҷомеа аз хатмкардагони мактабҳои миёна, олӣ, соҳибунвонҳои илмӣ он аст, ки тибқи дараҷаи эълоншудаи маълумот шахс аз худ амалҳои судманди баробарвазн ва ҳатто зиёда аз онро нишон диҳад. Маориф ва сиёсатМаънии марказонидашудаи давлат – таъмини амнияти ҷомеа, рушди иҷтимоӣ ва иқтисодӣ аст. Ин мафҳумҳо бо мактаб, маориф, ҷаҳонбинӣ ва маънавиёти ҷомеа робитаи мустақим доранд. Одамон ҳама вақт дар он сохти ҷамъиятие зиндагӣ мекунанд, умр ба сар мебаранд, ки дар натиҷаи тарбия ва таълим ба он расидаанд. Ба ибораи дигар, ҷомеа сазовори сохти давлатдорӣ ва сифати зиндагиест, ки афроди он дар давраи муайяни таърихӣ, тавассути ҳосил кардани донишҳо, сохтани ҷаҳонбиниҳо, эътиқодҳо ва боварҳо ҳамин сохти давлатдорӣ ва сифати зиндагиро ба вуҷуд овардаанд. Зеро низомҳои сиёсие, ки аз беруни давлат ба ҷомеа таҳмил карда мешаванд, тарзе таърих исбот кард, ноустувор ва ҳалокатбор хоҳанд буд. Дар ҷомеае, ки ба пайдоиши аломатҳо ва зуҳуроти бегонапарастӣ, зиддимиллӣ, иртиҷоӣ, хурофотӣ бетафовутӣ зоҳир шудааст, гурӯҳҳои муайяни ҳукуматхоҳ аз фурсат истифода карда, қудрати сиёсиро ба даст гирифтаанд. Дар ин раванд, арзишҳои миллӣ, ки асоси истиқлолият ва рушди давлатро ташкил мекунанд, поймол мешаванд. Мардумони ғафлатзадаи он то даҳсолаҳои дигар ҳам умеди бозгашт ба асли хешро надоранд. Ҳамин тариқ, муътақид бояд буд: «Шакли раҳбарӣ, пешбарии қудрате, ки мо дорем, қисмате аз тарбияи моро ташкил мекунад» (К. Гельвеций. О человеке. − М.: Азбука, 1928).Тарбия ва таълим муҳимтарин воситаҳои ҳимояи сохти давлатдорианд. Зеро, дар сурати беэътиноӣ маҳз онҳо омили тағйири сифатӣ − шикасти давлат ва ҷомеа шуда метавонанд.Вақте дар бораи тарбия сухан меравад, он танҳо мактаб ва низоми маорифро дар назар надорад. Дар ин маврид, муносибат ва имконоти таъсиррасонии давлат ба ҳар як шаҳрванд, сарфи назар аз синну сол, шуғл, манзалати иҷтимоӣ, эътиқодмандӣ ва макони зисти ӯ низ ба эътибор гирифта мешавад. Манзалати ифтихории «шаҳрванд» − ҳуқуқ ва вазифаҳои ӯ чунин муносиботи ҷамъиятиро танзим мекунад, таъмин месозад ва кафолат медиҳад. Кӯшишҳои нобасомони гурӯҳакҳое, ки мехоҳанд масъулияти давлатро нисбат ба тарбияи кӯдак, наврас ва калонсолон зери шубҳа гузоранд, содалавҳӣ, ғайриилмӣ, аммо бошууронаву мақсаднок ва аз лиҳози ҳуқуқию сиёсӣ комилан беасос аст. Принсипҳои соҳибистиқлолӣ, ҳуқуқбунёдӣ, ягонагӣ ва дунявият талаботеро ба миён мегузоранд, ки давлат барои нигоҳ доштани сохти конститутсионӣ, ташаккули ҷаҳонбинии ба он мувофиқ уҳдадорӣ ва вазифаи истисноии худро мустақиман, аз ячейкаҳои одӣ то сатҳи олии ҷомеа бояд иҷро кунад. Ин вазифаи давлат, ҳамчун шахси ҳуқуқӣ, ихтиёрӣ нест. Онро Конститутсия муайян кардааст. Давлат тавассути ҳукумат муваззаф аст, масъулияти хешро «бо кулли имконоти дарихтиёрбуда» (ибора аз Конститутсияи ИМА) таъмин намояд. Ҳамин тариқ, муайян кардани барнома, мундариҷа, моҳияти тарбия ва таълими омма аз вазифаҳои бузурги давлатдорӣ маҳсуб мегарданд. Баъзе мухолифони сохти давлатдории миллии мо бар зидди ин воқеияти ҳуқуқӣ амал карда, бо ҳамин роҳ фитнабарангезӣ карданӣ мешаванд. Тавре мебинем, чунин амали хато аз адами завқи ҳузуру надонистани назми умури давлатдорӣ, ки барабас орзуи онро доранд, шаҳодат медиҳад. Алоқамандии бевосита ва масъулияти давлатро дар тарбияи одамон дар доираи мактаб, маориф, донишгоҳ, коргоҳҳои хизмати давлатӣ, ташкилоту муассисаҳо, сарфи назар аз шакли моликият, масҷид, маъракаҳои суннатӣ ва муассисаҳои таълими динӣ бузургтарин мутафаккирони олам Афлотун, Суқрот, Абулқосим Фирдавсӣ, Унсуралмаолӣ Кайковус, Низом ул Мулк, Саъдии Шерозӣ, Аҳмад Махдуми Дониш, Садриддин Айнӣ ва садҳо хирадмандони дигар низ эътироф, таъйид ва ҳамчун рукни асосии давлатдорӣ таъкид кардаанд. Барои мисол, Аристотел, ки ӯро аз асосгузорони илмҳои энсиклопедии олам – фалсафа, сиёсатшиносӣ, тиб, математика, назмшиносӣ ва мантиқ шинохтаанд, ҳанӯз дувуним ҳазор сол пеш ба ин савол посух дода, бе дудилагӣ ва қотеона таъкид кардааст: «Дар он давлатҳое, ки ба ин масъала (тарбия − С. Я.) беэътиноӣ мекунанд, худи сохти давлатдорӣ зарар мебинад. Охир, барои ҳар як сохти давлатдорӣ – тарбияи ба он мувофиқ аз вазифаҳои аввалиндараҷа ба ҳисоб меравад. Ҳар як сохти давлатдорӣ бо хосияти алоҳидаи худ аз дигараш фарқ мекунад. Он чизе, ки ба тарзи маъмулӣ барои ҳимояи ин сохти давлатдорӣ хизмат мекунад ва онро аз аввал муайян месозад, тарбия аст» (Аристотель. Политика. − М.: Рипол классик, 2010. − С. 352). Аристотел, барҳақ, таъкид кардааст, ки зуҳури давлат худ як нақша ё ин ки барнома аст. Он тибқи мақсадҳои мушаххас арзи вуҷуд мекунад. Ана маҳз ҳамин мақсад бояд тавассути тарбия рӯйи кор оварда шавад ва амалӣ гардад. Зарур аст, дар ҷомеа ҳама аз рӯйи як барнома – он чиро ки худи давлат мақсадгузорӣ кардааст, таълиму тарбия бигиранд: «Ба хотири он ки тамоми давлат фақат як мақсадро пайгирӣ мекунад, ҳамакнун аниқ аст, ки барои тамоми шаҳрвандон тарбияи якхела зарур аст. Аммо масъулият барои тарбия бояд ташаббуси давлат бошад, на ташаббуси шахсӣ» (Ҳамон ҷо. – С. 352).Таҳлил, баррасӣ, арзёбӣ ва хулосабарориҳо оид ба сабаб ва оқибати ширкат дар ҳаракатҳои террористӣ, аз ҷумла, «Ансоруллоҳ»-и собиқ ҳизби террористиву ифротгарои наҳзати ислом, «Ихвон-ул-муслимин», «ал-Қойида», «Давлати исломӣ» ва ғайраҳо аз он шаҳодат медиҳанд, ки таълиму тарбияи берун аз доираи барномаи давлатӣ суратгирифта хизмати мустақим ба равияҳои зиддимиллӣ, пеш аз ҳама, созмонҳои террористӣ мебошад. Ба ақл, хирад, дониш ва дурандешии Аристотел дар бораи мафҳум, мантиқ ва табиати давлатдорӣ эҳтиром бояд гузошт. Ӯ дар бораи муҳтавои тарбия ва таълим сухан ронда, таъкид мекунад: «Набояд фикр кард, ки гӯё ҳар як шаҳрванд − худ ба худ аст; не, ҳамаи шаҳрвандон ба давлат тааллуқ доранд, барои он ки ҳар яки онҳо пораи давлат мебошанд. Ғамхорӣ дар бораи ҳар кадоми онҳо, табиист, ки ғамхорӣ (тарбия ва нигоҳубин – С. Я.) нисбат ба ҷамъият аст». (Аристотель. Политика. − М.: Рипол классик, 2010. − С. 352).Мафҳуми давлат, сохти давлатдорӣ ва тарбияи шаҳрванд истилоҳоти аз лиҳози маънӣ ҳамсанганд. Файласуфи машҳури фаронсавӣ Клод Адриан Гелветсий (1715-1771) таъкид мекунад: «Дар ҳар як давлат санъати ташаккули инсон то дараҷае ба шакли давлатдорӣ пайванд мебошад ва бисёр шубҳаовар аст, ки ворид кардани тағйирот дар тарбияи ҷамъиятӣ бе тағйир додани сохти давлатдорӣ имкон дошта бошад» (К. Гельвеций. Об уме. – М.: 1938). Модоме ки тамоми хушбахтиҳо ва бадбахтиҳо аз тарбия вобастагӣ дорад, он таваҷҷуҳи афрод ва қувваҳои гуногуни ҷомеа ва пеш аз ҳама, бозигарони геополитикиро ба худ ҷалб мекунад. Гелветсий дар ин маврид менависад: «Низоми тарбия ҳама вақт баҳснок аст ва агар кулли ин фаъолиятро ба мақсади ягона пойбанд накунанд, номуайян мемонад. Ин мақсад чӣ гуна бояд бошад? – Манфиатдории бештари ҷомеа аз чунин некӣ, қаноатмандии аз ҳама бештари ҷомеа аз натиҷаи ин навъи накукорӣ, хушбахтии бештари шаҳрвандон аз ин амал» (К. Гельветсий. О человеке. − М.: Азбука, 1938. − С. 5).Саволи ниҳоят одӣ, аммо пурмаънои Роҳбари давлат, ҳамчунон посухи мантиқии ӯ: «Мамлакатро кӣ обод мекунад? Мутахассис, соҳибкасб, шахси донишманд!» паёми абадии шахсияти бузурги илммеҳвар аст. Акси ин садо мудом саросари кишварро пахш мекунад. Ба ақидаи муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон, инсон як умр бояд илм омӯзад. Аз фарҳанг ва таҷрибаи зиндагӣ баҳравар бошад. Аз онҳо хулоса барорад. Дар ин маврид, мухотаби Сарвари давлат танҳо хонандагон ва толибилмон нестанд. Миллат, тамоми мардум аст. Воқеан, дониш андӯхтан, илм омӯхтан ҷараёни беохири бархӯрди инсон бо табиат, ҷамъият ва тафаккури зудтағйирёбанда мебошад. Дар ин маврид, муҳандиси бузурги рӯҳи инсон Гелветсий менависад: «Ҳоло ҳам ман омӯзиши худро давом медиҳам; тарбияи ман ҳанӯз ба охир нарасидааст. Охир, кай он тамом мешавад? Вақте ки ман дигар қудрати онро надорам: пас аз марги ман. Воқеан, гуфтан лозим аст, ки тамоми ҳаёти ман як тарбияи бардавомро мемонад» (К. Гельвеций. О человеке. − М.: Азбука, 1938. − С. 10).Тавре таъкид гардид, сохти конститутсионии давлатдорӣ ҳам аз лиҳози ҳуқуқӣ, илмиву назариявӣ ва амалияи сиёсӣ бо мактаб, ки қисмати ҷудонашавандаи он аст, дар алоқамандии муайянкунанда қарор дорад. Маҳз ба ҳамин хотир, Пешвои миллат мақсади ниҳоии худро нисбат ба дастгирии ҳаматарафаи илм ва маориф эътимодбахш эълом медорад: «Ҳадафи роҳбари давлат аз ин ташаббусҳо баланд бардоштани сатҳи саводу маърифатнокии мардум ва дар навбати аввал, наврасону ҷавонон, тақвияти ҳисси миллӣ, ватандӯстиву ватанпарварӣ, ҳувияти миллӣ, арҷгузорӣ ва омӯхтани таърих, фарҳанги бостонии тоҷикон, тавсеаи доираи донишу ҷаҳонбинии илмиву техникӣ ва илмҳои дақиқу табиӣ дар кишвар мебошад» (Ҳамон ҷо. − С. 28).Муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ба ҳазорсолаи ахир ҳамчун асосгузори давлати миллии тоҷикон ворид гардид. Ӯ раванди воқеоти таърихии ташаккули халқи хеш, марҳалаҳои онро аз давраҳои қадим то замони нав, бори дигар аз нигоҳи илмӣ омӯхт. Омилҳои таъсис ва сабабҳои воқеии парокандагиву суқути давлатҳои бузургро, ки ин миллат аз сар гузаронидааст, аз дидгоҳи нав таҳлил, таҳқиқ, арзёбӣ ва дар ин асос хулосабарорӣ кард. Таҷрибаи таърихии халқҳои пешқадами дунё, сохти сиёсӣ, иҷтимоӣ ва ҷаҳонбинии онҳоро дар муносибат ба эҳёи муассисаи пешбарандаи ҷомеа – давлат гаштаву баргашта мавриди омӯзиш ва арзёбӣ қарор дод. Самараи неки чунин иқдомоти ватанхоҳона дар назария ва амалияи сиёсии Пешвои тоҷикон ҳамакнун пешкаши чашми ҳақбин аст. Маориф ва масъалаҳои ҷаҳонбинии миллӣҶонфидоиҳои Роҳбари тоҷикон ва мақсаднокии заҳматҳои шабонарӯзии ӯ дар даҳсолаҳои гузашта барои ташкил ва таъсиси давлати миллӣ, ки барқарории сулҳу субот ва таъмини рушди устувор аз рукнҳои аслии он ба шумор мераванд, аз воқеият сарчашма мегиранд. Хулосаи Сарвари кишвар дар Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон ҳамчун ташаббускор, раҳбар ва ҳаммуаллифи ин санад, паёмҳо, инчунин суханрониҳои барномавии Пешвои миллат барои имрӯз, даҳсолаҳои минбаъда ва ояндаи дури таърихӣ иборат аз он аст, ки танҳо сохти давлатдории миллӣ омили аслии пойдорӣ, истиқлолу озодӣ ва рушди устувор шуда метавонад. Интихоби сохти давлатдории миллӣ барои Ҷумҳурии Тоҷикистон падидаи фавқулода нест. Заминаи онро таърих ва тамаддуни зиёда аз шашҳазорсолаи миллати тоҷик, муборизаи беамони фарзандони он барои истиқлоли милливу давлатӣ ташкил мекунад. Аз ҳамин лиҳоз, ташаккули ҷаҳонбинии миллӣ аз мавзӯъҳое мебошад, ки дар маркази таваҷҷуҳи Сарвари давлат ва табақаҳои пешқадами миллӣ қарор дорад. Муҳтавои аслии сарсухани ёдшудаи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ба китоби «Тоҷикон»-и Бобоҷон Ғафуров ҳанӯз дар оғози давлатдорӣ шаҳодати ин андеша аст. Ва ҳидоятҳои Пешвои миллат дар Паёми навбатӣ аз ҳамин азму разм сарчашма мегиранд. Муҳтавои таълимоти Роҳбари давлат, ҷавҳари онро хештаншиносӣ ва худшиносии миллӣ ташкил мекунад. Зеро «ҳақиқати шуур худшиносӣ аст ва ин охирин таҳкурсӣ, асоси шуур мебошад» (Г. В. Ф. Гегель. Сочинения. Т. 3. − М.: Наука, 1956. − С. 214). Бояд иқрор шуд, ки ҷанги шаҳрвандии солҳои навадуми асри гузашта аз ҷониби аҷнабиён тарҳрезиву ташкил ва тавассути хоинони миллат амалӣ гашт. Дар ин ҳаводиси хуношом тӯдаи ҷавонони гумроҳ ва қисме аз намояндагони зиёиёни думрав ба рисолати таърихии худ хиёнат карда, ҳамчун олот истифода шуданд. Аз тарс ва беҳавсалагӣ бо онҳое ҳамроҳ гаштанд, ки ормонҳои миллии истиқлолхоҳиро ба ҷанги хонумонсӯзи дар пояи фанатизми динӣ алангагирифта мубаддал сохтанд. Ин ҳолат борҳо хотиррасон мегардад. Бойгониҳо ҳуҷҷату аксу наворҳоро барои таърих ва рӯзи мабодо нигаҳ медоранд. Аммо муҳим он аст, ки наслҳои имрӯз ва оянда ин ҳақиқатро донанд, то он рӯзгор такрор наёбад. Ба ҳамин маънӣ, шоир ва мутафаккири олмонӣ Гёте таъкид месозад: «Ҳақиқатро бояд доимо такрор кард, чунки дар атрофи мо раҳгумзадагӣ, гумроҳӣ доимо тарғиб карда мешавад» (И. В. Гёте (1749-1832). Собрание сочинений. Т. 1-13. − М.: 1932.)Худшиносии миллӣ мафҳуми хизматӣ, шиорпартоии расмӣ, мавзӯи одии ҷаласаҳо ва сарлавҳаи рӯзномаву маҷаллаҳо нест. Гегел дар ин маврид истилоҳи «хештаншиносии эътирофгашта»-ро истифода мебарад ва таъкид мекунад: «Ана ин хештаншиносӣ барои хештаншиносӣ аст, мустақиман, ҳамчун дигар зуҳурот барои зуҳуроти дигар аст. Ман дар чунин хештаншиносӣ худро ҳамчун «Ман»... дар муқобили дигар худшиносии ҳамчун мани мустақил мешиносам» (Г. В. Ф. Гегель. Сочинения. Т. 3. − М.: Наука, 1956. − С. 220). Намояндаи халқи дар олам барои эъмори давлатдории воқеан миллӣ ва бо характери созандаи миллӣ эътирофгашта хештаншиносиро як навъ муборизаи қавӣ мешуморад: «Чунин муқобилистӣ касро ба як навъ худогоҳии озод ва барои дигаронро бо ҳамин сифати воқеӣ эътироф ва моил кунонидан ҳидоят мекунад» (Г. В. Ф. Гегель. Сочинения. Т. 3. − М.: Наука, 1956. − С. 220).Хештаншиносӣ ва худшиносии миллӣ навъи амал аст. Падидаи хомӯш, беранг, бефарқ, бетавофут, беҳаракат ва албатта, худнамоишдиҳӣ нест. «Ин гуна тазод, муқобилистӣ мубориза аст; барои он ки ман наметавонам дар «дигар» (кас, зуҳурот, падидаи ҷамъиятӣ − С. Я.) ҳамчун худ, худро бишиносам. Барои он ки «дигар» барои ман воқеияти мустақими ҳастӣ аст» (Ҳамон ҷо. – С. 220). Суханашро идома дода, Гегел ҷиҳати иродатманд ва соҳибамал будан, ба каси дигар таъсири мусбати барои миллат муфид расониданро таъкид месозад: «... ман барои ҳамин кӯшиш мекунам, ҳамин гуна як навъ мустақимиро бишиканам» (Ҳамон ҷо. – C. 220). Ӯ дар ин маврид хулосаи қотеона мебарорад: «Мубориза барои эътироф кардан (худшиносӣ − С. Я.) ҳамчун натиҷаи амал, мубориза барои марг ва ҳаёт аст» (Ҳамон ҷо. − С. 221).Шуури миллӣ ва тавассути он ҳувияти миллӣ низоми ягонаи ҷаҳонбинии шахс дар бораи худ, падару модар, аҷдод ва умуман таърихи миллати хеш мебошад, ки тӯли ҳазорсолаҳо, хосатан, дар ҳамин сарзамин чашм ба олами ҳастӣ кушодаанд. Ба воя расидаанд. Кору фаъолият кардаанд. Забон, урфу одат ва тамаддуни он шакл гирифтааст. Афроди миллат дар рақобат, муборизаҳо ва ҷонбозиҳои шадид сарзамин ва арзишҳои миллии худро ҳифз кардаанд. Маҳз бо ном ва ба хотири ҳамин миллат дар набардҳо ва муборизаҳои хунини таърих тавонистаанд ҳувияти миллии хешро нигоҳ доранд. Давлат созанд. Дар олам бо номи миллати худ муаррифӣ гарданд. Аммо бедор кардани шуури хештаншиносӣ ва худшиносии миллӣ дар шароити вобастагӣ аз шуури ғайримиллӣ, ки садсолаҳо дар мағз андар мағзи одамон ҷой гирифтааст, кори саҳл нест. Он муборизаи дастҷамъонаро тавассути имконоти давлатдорӣ − оила, мактаб, илм, маориф, фарҳанг, васоити ахбори умум ва муҳимтар аз ҳама рӯҳи ба андозаи қавӣ ташаккулёфтаи зиёиёни миллиро тақозо дорад. Аммо бо вуҷуди баъзе кӯшишҳо нақши «синфи соҳибтафаккур», ки мансуб ба «мағзи миллатанд» (истилоҳоти истифодашуда дар фалсафаи илмӣ), ҳоло ҳам дар ташаккули хештаншиносӣ ва худшиносии миллӣ, дар алоқамандӣ бо вазъи воқеӣ – муборизаҳои иттилоотӣ, ки як падидаи одӣ, аммо барои одамони ноогоҳ хатарнок ва пешгӯишавандаи ҷараёни зиндагии рӯзмарраи давлати миллӣ аст, муассир нест.Фаъолияти иттиҳодияҳои соҳибқаламон, мутахассисони соҳаҳои журналистика, илм, кафедраҳои ҷамъиятии мактабҳои олӣ, муассисаҳои фарҳангӣ дар майдони набард бо душманони сохти давлатдории миллӣ, бедор кардани ҳисси хештаншиносӣ, худшиносии миллӣ, фош кардани омилҳои пайдоиш ва густариши ақидаҳои бегонапарастӣ, экстремизми динӣ ва хурофотпарастӣ самаранок ба назар намерасад. Дар маҷмӯъ, зарур аст ба эътибор гирифта шавад, ки «илм он қадар зуҳуроти қаноатбахшандаи худпарастӣ нест ва касони хушбахте, ки метавонанд хешро ба иҷрои вазифаҳои илмӣ бахшанд, худашон аввалин шуда, бояд донишҳояшонро ба мардум расонанд» (Пол Лафарг). Масъалаи хештаншиносӣ ва худшиносии миллӣ − масъалаи пойдорӣ, устуворӣ, бақои миллат ва давлати миллӣ аст. Ҷойи онро қудратмандтарин падидаи дигар (артиш, силоҳи ҳастаӣ, мақомоти амниятии муҷаҳҳаз бо кулли имконот), ҳатто ҳукумати аз лиҳози сиёсати иҷтимоӣ муваффақ гирифта наметавонад. Таҷрибаи сиёсии ду садсолаи ахир инро бори дигар тасдиқ кард. Бузургтарин артиш «дасти қудрату мансаби соҳибҷоҳӣ»-и миллат (Ҳофиз) рӯҳи миллат аст. Чизи дигаре нест. ХулосаДар Паёми Пешвои миллат ба Маҷлиси Олӣ вазъияти сиёсӣ, иҷтимоӣ ва фарҳангии мамлакат дар навтарин давраи таърихӣ мавриди таҳлил ва арзёбӣ қарор дода шуда, вокуниши баробарвазни Ҳукумати мамлакат нисбат ба ин воқеият возеҳу равшан тафсир гаштааст. Тавре хотирнишон гардид, тибқи супориши Пешвои муаззами миллат, масъалаи маънавиёт, ҷаҳонбинии миллӣ, хештаншиносӣ ва худшиносии миллӣ, мувофиқ кунонидани вазифаҳои тарбияи омма, мактаб ва маориф бо талабот ва зарурати минбаъд ҳам мустаҳкам гардонидани пояҳои давлати миллӣ аз муҳимтарин вазифаҳои Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон, вазорату кумитаҳо ва мақомоти иҷроияи маҳаллии ҳокимияти давлатӣ шуморида мешавад. Агар ба воқеияти раванди эъмори давлати миллӣ назар андозем, мебинем, ки тавассути заҳматҳои шабонарӯзии Роҳбари давлат «дунё дигар ва сарзамини тоҷикон гулбасар шуд» (М. Турсунзода). Аммо аз лиҳози ҷаҳонбинӣ қисмати ҷомеа ниёз ба таваҷҷуҳ ва роҳнамоии маънавӣ дорад. Тағйироти куллӣ дар соҳаи тарбияи хештаншиносӣ танҳо бо фидокориҳои як нафар ба амал намеояд. Таълим, махсусан тарбия муносибати муназзам ва фаъолсозии кулли ҷомеа, алалхусус, зиёиёни миллиро тақозо мекунад. Муҳтаво ва мундариҷаи ҷаҳонбинии сохти давлатдории мо аз лиҳози ҳуқуқӣ ва мантиқи сиёсӣ давлатдории миллӣ мебошад. Бо такя ба таърихи зиёда аз шашҳазорсолаи миллат, забон, фарҳанг, анъана, урфу одат ва маданияти миллии мо рӯҳи миллӣ асоси маънавиёти давлат ҳисобида мешавад. Дигар шаклҳои афкори ҷамъиятӣ, мисли давлатҳои мутамаддин, ин ҷаҳонбиниро қувват мебахшанд. Барои ваҳдат, ягонагӣ, сулҳу субот ва рушди миллӣ ба рӯҳи миллӣ, ки ҳамчун пойдевори истиқлолият ва абадияти давлати миллӣ таъйиноти таърихӣ дорад, ба тарзи мусолиҳатомез, содиқона, рӯирост ва ошкоро хизмат мекунанд. Рӯҳи миллӣ, ҳамчун низоми ҷаҳонбинӣ, ахлоқ ва маънавиёт қавитарин шакли шуури ҷамъиятӣ маҳсуб мегардад. Агар он ҳамчун асоси тарбия барои сохтан ва пойдор нигоҳ доштани давлати миллӣ истифода шавад. Таърихи пурғановат, тамаддуни бесобиқаи оламшумул, забони муқтадир, характери миллӣ − намунаҳои олии ҷоннисории фарзандони миллат дар роҳи ҳимояи марзу буми хеш бар зидди аҷнабиён, ҷаҳонбинии харобиовари онон тавони мубориза бурдан, истодагарӣ карда тавонистан ва ғолиб омаданро дорад. Дар ин раванд, рӯҳи миллӣ бо сифатҳои олӣ, муқоисашаванда ва озмудашуда ба давлати миллӣ ҳамчун ҷавшан хизмат мекунад. Ақидаҳои апологетикии сирф бегонапарастонаи террористӣ-экстремистии наҳзатия, ваҳҳобия, салафия, ихвония ва монанди инҳоро, ки бозигарони глобалӣ ва минтақавӣ ба мағзи ҷавонони тоҷик ворид сохта, онҳоро дар амалҳои террористӣ истифода менамоянд, фақат бо шуури миллӣ метавон хунсо ва нобуд кард. Масъалаи тарбияи ҷаҳонбинии миллӣ, дар маҷмӯъ, ду субъекти асосӣ дорад: ҷомеа ва давлат. Ба қисмати аввал, пеш аз ҳама, зиёиёни воқеан миллӣ дохил мешаванд. Дар шароити фавқулодаи таърихии мо тақдир даст дод, ки миллати ҳазорсолаи азияти бедавлатӣ кашида соҳиби давлати миллӣ гардад. Пешвои миллат на танҳо давлати тоҷиконро асос гузошт, балки рӯҳи миллиро аз лиҳози назариявӣ ва сиёсиву амалӣ ҳамчун ҷаҳонбинии миллӣ эҳё кард, қувват бахшид. Аз ин имконоти таърихӣ синфи соҳибтафаккури мубориз бояд истифодаи аъзам намояд. Донад ва хулоса кунад, ки ояндаи миллат ва давлати миллӣ маҳз ва танҳо аз тарбияи ҷаҳонбинии миллӣ вобастагӣ дорад. Аммо дар ҳар сурат масъули асосии ташкил ва роҳандозии тарбияи ҷаҳонбинии миллӣ давлати миллӣ ва тамоми зинаҳои сохторҳои давлатӣ мебошанд. «Нақши тарбиявии давлат нисбат ба бошандагони давлат иборат аз он аст, ки ҳар як нафарро аъзои давлат гардонад, ба хотири он ки онҳо (шаҳрвандон − С. Я.) мақсадҳои шахсиро ба мақсадҳои умумӣ (ҷамъиятӣ − С. Я.) табдил диҳанд, барои он ки бешуурии дағалро ба ангезаҳои иродатманди ахлоқӣ мубаддал созанд ... шахсияти алоҳидаро ба тарзи зиндагии кулл сафарбар намоянд ва дар маҷмӯъ, ҷаҳонбинии кулл дар шуури ҳар як фарди алоҳида таҷассум ёбад» (Мысли и изречения. Составитель С. Х. Карин. Алма – Ата: 1964. − С. 311).Муҳтавои таълимоти Пешвои миллат дар соҳаи тарбия, дар маҷмӯъ ва дар Паёми навбатӣ аз ҷумла дар он аст, ки тамоми фаъолияти ҷомеа, мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатӣ, мактаб, маориф, зиёиён ба бедор кардани ҳисси хештаншиносӣ ва худшиносии миллӣ равона карда шаванд. Муҳтаво ва ҳадафи кори тарбиявӣ дар ин самт моил кунонидан ба «худшиносии эътирофгардида»-и миллии ҳар як узви ҷомеа мебошад. Натиҷаи ҳама гуна тарбия бояд муътақидгардонӣ ба идеяҳои давлати миллӣ бошад. Бидуни чунин дастоварди заҳматталаб ва мақсаднок раванди эъмори давлати миллӣ ва ҳифзи амнияти ҷомеа дар ҳар як марҳалаи таърихӣ зери суол хоҳад рафт. Маҳз ба ҳамин хотир Паёми навбатии Пешвои миллат дар масъалаҳои рушди маънавиёти миллӣ ва давлати миллӣ ҳамчун роҳнамо хизмат мекунад.

С. Ятимов,

доктори илмҳои сиёсӣ,

узви вобастаи Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон

Бознашр аз маҷаллаи «Илм ва Ҷомеа» № 2 (24), соли 2021

http://jumhuriyat.tj/index.php?art_id=43929

Решаҳои хориҷӣ, моҳияти воридотӣ ва таъйиноти геополитикии ТЭТ ҲНИ барои ҳамаи муҳаққиқон ошно буда, баҳсҳои илмию таърихӣ дар ин бора кайҳо поён ёфтаанд. Аммо худи роҳбарияти ин ташкилот барои пинҳон доштани ҳақиқати таърихӣ дар масъалаи раванди таъсисёбӣ ва заминаҳои сиёсию идеологии ташкилшавии ҳизбашон ҳамеша аз ривояту дуруғҳои бофта истифода менамоянд. Гарчӣ тамоми фаъолияти ин ташкилот саршор аз дуруғ аст, аммо дар ин бахш ду “дуруғи таъсисӣ”-и ТЭТ ҲНИ пешкаш мешаванд, ки ошноӣ бо онҳо моҳияти дуруғини ин ташкилотро бори дигар собит менамояд:

Дурӯғи якуми таъсисии ТЭТ ҲНИ:

ТЭТ ҲНИ ҳамеша иддаъо кардааст, ки ин ҳизб ҳанӯз дар соли 1973 таъсис ёфта, собиқаи 40-50 сола дорад. Аз ин рӯ, онҳо барои ҷалби оммаи мардум ҷашнҳои таблиғотии 30, 35, 40-солагии ҳизбро баргузор намуда, чунин вонамуд месохтанд, ки гӯё ин ташкилот ҳанӯз дар қаъри Иттиҳоди Шӯравӣ ҳамчун як созмон таъсис ёфта, дар он давра фаъолият намудааст. Тибқи навиштаи асосгузори ҲНИ С.А.Нурӣ, ҷаласаи таъсисии ин ҳизб ҳанӯз 20-уми апрели соли 1973 доир гаштааст, ки дар он Қорӣ Муҳаммадҷон Ғуфронов, Мулло Неъматулло Эшонзода, Одинабек Абдусаломов, Қаландар Садриддинов ва худи С.А.Нурӣ иштирок доштаанд. Ӯ илова мекунад, ки маҳз дар ҳамин нишаст, ки дар ноҳияи Бохтар ва дар хонаи Қаландар Садриддинов доир шуд, дар бораи таъсиси ташкилоти «Наҳзати исломии ҷавонони Тоҷикистон» қарор қабул гашт.

Аммо муҳаққиқи шинохтаи ин мавзӯъ, доктори илмҳои сиёсӣ Д.Назиров пас аз омӯзиши дақиқи ин масъала пурра исбот намудааст, ки ин иддао дар бораи гӯё дар ин вақт ва бо иштироки шахсони зикршуда доир шудани чунин ҷаласа, умуман ҳақиқат надошта, бо сабаби дар ҳамон вақт дар ҳудуди Тоҷикистон қарор надоштани баъзе аз ин шахсон, иштироки онҳо дар чунин ҷаласа умуман имконпазир набудааст. Доктор Д.Назиров, аз ҷумла чунин меорад, ки сокини ноҳияи Вахши вилояти Қурғонтеппаи онрӯза Эшонзода Неъматулло, соли таваллудаш 1949, рӯзи 25-уми марти соли 2010 дар суҳбат бо муаллиф изҳор доштааст, ки ӯ аз соли 1971 ба сафи Артиши Шӯравӣ даъват шуда, танҳо охири моҳи майи соли 1973 ба Тоҷикистон баргаштааст. Бинобар ин, ӯ дар рӯзи 20-уми апрели соли 1973 дар Тоҷикистон набуда, дар чунин ҷаласае дар Қурғонтеппа иштирок дошта наметавонист.

Ҳуҷҷатҳо нишон медиҳанд, ки “иштирокчӣ”-и дигари ин ҷаласа Абдусаломов Одинабек, соли таваллудаш 1954, низ моҳи ноябри соли 1972 ба сафи Артиши Шуравӣ даъват шуда, танҳо моҳи октябри соли 1974 ба Тоҷикистон баргаштааст. Бинобар ин, ӯ низ умуман наметавонист иштирокчии ин ҷаласа бошад.

«Иштирокчӣ»-и сеюми «ҷаласаи таъсисӣ» Қорӣ Муҳаммадҷон Ғуфронов, таваллудаш 1954, пас аз тира шудани муносибатҳояш бо С.А.Нурӣ дар Афғонистон баргузории чунин «ҷаласаи таъсисии ҲНИТ»-ро пурра инкор карда, изҳор доштааст, ки ӯ аз моҳи ноябри соли 1972 то соли 1978 дар ҳудуди шаҳри Андиҷони Ҷумҳурии Ӯзбекистон таҳсили ғайрирасмии динӣ гирифта, дар ин муддат аз тарси ҷалб нашудан ба хизмати ҳарбӣ ягон бор ба Тоҷикистон наомадааст. Бинобар ин, ӯ низ наметавонист иштирокчии ин «маҷлиси таъсисии наҳзат» бошад.

Ҳамин тавр, ин фактҳои дақиқи таърихӣ, ки бо ҳуҷҷатҳои тасдиқкунанда муқоиса шудаанд, нишон медиҳанд, ки баргузор шудани чунин ҷаласа дар таърихи 20-уми апрели соли 1973 бо иштироки чунин шахсон умуман аз имконият берун будааст. Бинобар ин, бофтани ривоят дар бораи баргузории «ҷаласаи таъсисии наҳзат» дар соли 1973 як кӯшиши роҳбарони наҳзатӣ барои тӯлонӣ нишон додани таърихи фаъолияти худ буда, ягон асоси воқеӣ надорад. Бо назардошти ин, метавон гуфт, ки фаъолияти ин ташкилот аз оғоз бо дурӯғу фиреб бунёд шуда, ҳатто дар масъалаи таърихи таъсиси худ талош доранд, ки ба чашми ҷомеа ва таърих хок пошанд.

Бинобар ин, гарчӣ бо ҳидояту дастгирии эмиссарҳои хориҷӣ фаъолияти пинҳонию таблиғотию таълимии наҳзатиён ҳанӯз дар солҳои 80-ум оғоз шудааст, аммо онҳо фақат дар солҳои 90-ум ва пас аз таъсис ёфтани Ҳизби исломии Иттиҳоди Шӯравӣ ба масъалаи таъсиси ҳизби сиёсӣ расида, анҷумани таъсисии худро 6-уми октябри соли 1990 дар деҳаи Чортути ноҳияи Рудакӣ баргузор карданд.

Дурӯғи дуюми таъсисии ҲНИ:

Дар солҳои пас аз имзои Созишномаи сулҳ, роҳбарони ТЭТ ҲНИ ҳамеша кӯшиш менамуданд, ки худро як созмони дорои решаҳои миллӣ номида, онро як ҳизби “худҷӯш”, “дохилӣ” ва “тоҷикӣ” нишон диҳанд. С.А.Нурӣ дар ин масъала, аз ҷумла мегӯяд: “Ҳангоми таъсис додани Ҳизби наҳзати исломии Тоҷикистон мо аз касе чизеро тақлид накардем, ягон гуна таъсири ақидаҳои хориҷӣ ва хусусан, аз кишварҳои Ховари Миёна дар мо набуд. Ҳаракати мо сирфан дохилӣ, худҷӯш ва мардумӣ буд...” Аммо ин суханон ягон воқеият надоранд.

Зеро тарзи тафаккур, идеяҳои асосӣ ва худи сохтори ТЭТ ҲНИТ маҳз дар натиҷаи ба Тоҷикистон ворид шудани афкори бегонаи ваҳҳобию ихвонӣ ва баъдан, дар натиҷаи зери таъсири маслиҳату роҳбарии доираҳои махсуси хориҷӣ қарор гирифтани ин ҳизб шакл гирифтааст. Ҳанӯз дар солҳои аввали пайдоиши ин раванд, фаъолони наҳзатӣ зери таъсири ақидаҳои сиёсии пешвоёни бунёдгароии исломии байналмилалӣ ҳамчун Ҳасан-ал-Банно, Сайид Қутб, Муҳаммад Қутб, Абу Аълои Мавдудӣ ва ғайраҳо қарор гирифта, кӯр-кӯрона аз афкори онҳо пайравӣ менамуданд. Чунин китобҳо дар он вақт ба воситаи донишҷӯён ва баъзе хизматчиёни давлатӣ, ки ба кишварҳои арабӣ сафар мекарданд, вориди Иттиҳоди Шӯравӣ мегаштанд. Пас аз озодтар шудани сафар ба ҳудуди Иттиҳоди Шӯрвӣ фаъолияти мубаллиғони хориҷии афкори ифротгароӣ дар Осиёи Марказӣ ҷиддитар шуд. Онҳо акнун на танҳо ба воридоти адабиёти таблиғотӣ, балки ба ворид кардани маблағҳои муайяне барои дастгирии ин равия оғоз намуданд.

Аз ҷумла, яке аз бунёдгузорони ҳизби наҳзат Қорӣ Муҳаммадҷон Ғуфронов ҳангоми бозгашт аз таҳсили худ дар шаҳри Андиҷони Узбекистон аз тарафи мақомоти дахлдори давлатӣ бо беш аз 200 китоби динию идеологӣ дастгир шуда буд, ки дар байни онҳо осори муаллифони ҳаракатҳои ихвонию ваҳҳобӣ ҷой доштанд.

Ҳолати дигари робитаи наҳзатиён бо ҷосусони ихвонӣ ҳанӯз дар ҳамон солҳои Шӯравӣ ошкор ва пешгирӣ шуда буд. Яке аз фаъолони наҳзатӣ, сокини деҳаи Себистони ноҳияи Данғара Мулло Аҷик (Алиев) бо донишҷӯёни хориҷӣ аз кишварҳои арабӣ дар алоқа шуда, дар ҳамкорӣ бо як нафар донишҷӯи ихвонӣ аз кишвари Судон бо номи Зубайд Содис мехостанд ба наҳзатиён барои нашри китобҳои идеологию динӣ як чопхонаи хурд (дастгоҳи типографӣ) бо алифбои арабӣ дастрас намоянд. Пас аз ошкор шудани ин нақша, бо мактуби эътирозии Вазорати корҳои хориҷии Иттиҳоди Шӯравӣ ба сафорати Судон, ин донишҷӯ аз донишгоҳ ва умуман, аз ҳудуди Иттиҳоди Шуравӣ хориҷ карда шуд. Тавре нишон дода шуд, дар ташаккули ҷаҳонбинии наҳзатиён ҳамчунин, тақлиду пайравӣ аз роҳбарони инқилоби исломии Эрон ва муҷоҳидини Афғонистон низ нақши ҷиддӣ гузошта буд.

Масалан, солҳои 1990 аз тарафи мақомоти амниятии Тоҷикистон шаҳрванди Тоҷикистон Абдулҳамид Давлатов (бародари раиси собиқи ҲНИ Муҳаммадшариф Ҳимматзода) ва инчунин шаҳрвандони Афғонистон - Абдураҳим валади Хоркаш, Давлатмад валади Рустам ва якчанд пайравони ҳизби наҳзат аз минтақаи Кӯлоб дастгир гардиданд. Аз рӯи гуфтаи марзшиканон, онҳо аз мақомоти ҷосусии онвақтаи Покистон ва Ҳизби исломии Афғонистон супориш гирифта буданд, ки аз Афғонистон ба Тоҷикистон ворид гардида, бо роҳи пинҳонкорӣ бо наҳзатиёни тоҷик ҳамкорӣ карда, гурӯҳҳои террористиву тахрибкор созмон дода, амалҳои душманонаро на танҳо дар кишвари мо, балки дар тамоми Осиёи Миёна анҷом диҳанд. Номбурдаҳо баъди пурра тасдиқ гардидани гуноҳашон аз тарафи мақомоти судӣ ба ҷавобгарӣ кашида шуданд.

Ҳамин тавр, даъвоҳои наҳзатиён дар бораи моҳияти худҷӯш ва маҳаллию тоҷикӣ доштани ин ташклот ягон асоси воқеӣ надошта, ТЭТ ҲНИ як ташкилоти воридотӣ ва маҳсули раванди геополитикии хеле фаротар аз Тоҷикистон аст. Моҳияти муздурӣ ва дастнишондагии хориҷӣ доштани ин ташкилоти ифротгаро дар бобҳои баъдии рисола ба таври бисёр муфассал ва ҳуҷҷатӣ нишон дода мешавад.

Ҳамин тавр, ин чанд мисоли мушаххас ва даҳҳо мисолу ҳолати дигар нишон медиҳанд, ки роҳбарони ТЭТ ҲНИ дар масъалаи муаррифии ҳувияти худ бо як навъ мушкили зеҳнӣ ё комплекси равонӣ рӯбарӯ мебошанд. Зеро онҳо худашон ҳеҷ гуна решаи дохилӣ надоштан, ягон пояи миллию мардумӣ надоштан, пурра воридотӣ будан ва дастнишондаи хадамоти махсуси кишварҳои хориҷӣ будани ақидаи наҳзатӣ ва ҳизби наҳзати исломиро хуб медонанд. Бинобар ин, онҳо бегонагии комили худро бо фарҳанг, ҷомеа, арзишҳо ва манфиатҳои Тоҷикистон эҳсос карда, барои рӯпӯш сохтани ин ҳолат кӯшиш мекунанд, ки худро ба муҳит, арзишҳо, муқаддасот ва мардуми Тоҷикистон нисбат диҳанд. Аммо чун аксаран бесаводу аз таъриху фарҳанги миллат бехабаранд, ин кӯшишҳои бисёр ноуҳдабароёна ҳар лаҳза дуруғ будани даъвоҳои онҳоро нишон медиҳад.

Саидхоҷа Акбаров,

собиқадори раванди оштии миллӣ,

узви зергурӯҳи кории Комиссияи оштии миллӣ

оид ба шомил намудани нерӯҳои мухолифин

ба ҳайати қувваҳои мусаллаҳи ҶТ

عند إجراء مقابلة نجل الرئيس السابق للجنة المصالحة الوطنية والرئيس السابق لحزب النهضة الإسلامية الراحل –سيد عبد الله نوري محمد نوري في 9 أغسطس 2019 في موقع "الإصلاح" السيئ ، ظهرت هذه الأمثلة القلبية. لأن هذه المقابلة لم تكن فقط إنكار الراحل س. نوري ، ولكن أيضًا إنكار مستوى هوية ابيه من جانب ابنه. المصدر الرئيسي لهذه المقابلة هو معارضة أفكار الأب ومشاعره ، والمعارضة لإرث الأب ، ومعارضة إرث الأب ، الذي لا يستحق أطفالًا جيدين.

نظرًا لأن المقابلة كانت طويلة ، أود فقط الإشارة إلى نقطتين أو ثلاث نقاط مزعجة للغاية:

أولاً ، صرح محمد نوري ، في مقابلة حول أحلام وتطلعات والده ، مرارًا وتكرارًا أن حلم والده الوحيد كان إعادة بناء السلام والاستقرار في طاجيكستان. وهو يقول إن والده لا يريد منصبًا ، ولا يريد ثروة أو ثروة دنيوية ، ورفض البرلمان وأراد فقط السلام والوحدة لشعب طاجيكستان.

إذا كانت هذه الكلمات صحيحة ، فلماذا لا يزال الابن الأكبر لـ س. نوري على خلاف مع أحلام الأب؟ فلماذا لا يرضى بالسلام والاستقرار في طاجيكستان والجمهور العام؟ إذا كان نجل س. نوري يريد السلام والوحدة ، فلماذا يكون من بين أعداء السلام والوحدة القلائل؟ إذا كان هو ابن نوري ، الذي لا يريد المنصب ، فلماذا يكون في صفوف كبار المسؤولين والشخصيات مريدي السلطة؟ إذا كان هو نجل نوري الذي يخاف الله ، فلماذا هو هنا جنب تاجر خائن للوطن مثل محي الدين كبيري؟ على الجانب تاجر ، الذي باع مدرسة وتراث نوري ، حولها إلى شركة خاصة ومصدر دخله؟ هل هذه الأسئلة مهمة؟ أ ليس هذا الموقف للأبناء المشاغب؟

النقطة الأخرى التي أعطاها محمد نوري في مقابلته هي صداقة والده مع زعيم الأمة الطاجيكية ، رئيس جمهورية طاجيكستان ، إمام علي رحمان. أصبحت صداقة الشخصين في عملية السلام أخوة طاجيكية حقيقية ، تتجاوز السياسة. عندما زار إمام على رحمان منزل س. نوري لعيادته ، لم تكن هناك سياسة ، ولكن الصداقة والأخوة والشعور الكبير بالمرؤة والإنسانية.

لحسن الحظ ، يتوفر الفيديو الخاص باجتماع زعيم الأمة مع س. موري على الإنترنت ويمكن للجميع رؤية صدق أفعاله وكلماته. وكما يقول محمد نوري نفسه ، فقد أصدر رئيس الدولة تعليمات إلى وزارة الشؤون الخارجية وسفارة طاجيكستان في ألمانيا لتغطية جميع زيارات ونفقات س. نوري للمعالجته كان عملا إنسانيا وأخويا تماما.

لكن محمد نوري ، على عكس تقاليد المروؤة ، و الأخوة الطاجيكية يعطيه لونا سياسيًا ويشوه صدقه. يزعم أنه خلال مرض نوري ، كانت قيادة البلاد تشعر بالغيرة من عاطفته "حب واحترام مختلف شرائح البلاد بقيادة القادة الأوائل للبلاد" (!). بالإضافة إلى ذلك ، يسمح لنفسه بالتحدث ضد الكلمات البذيئة والشتائم ضد السلطات. هذا العمل لمحمد نوري عو عمل عدم المروؤة واليأس على حد سواء. في ثقافتنا الطاجيكية ، يعتبر أصدقاء الأب مقدسين للأولاد. لذلك ، فإن صوت التصريحات الصبيانية ضد س. نوري ضد السلطات هو أمر مشين ، قبل كل شيء ، لأبيه.

إذا كان هذا الشاب العاقل قد واجه ذات مرة كلمات وأفكار والده بشأن شخصية إمام علي رحمان ، لما قال ذلك أبدًا. إذا نسيت ، يتذكر الجميع أنه في عام 2007 ، وبمناسبة يوم الوحدة الوطنية ، في منطقة رشت ، حضر الراحل س نوري الحدث رغم مرضه ، حتى عندما لم يكن بوسعه ان يتحدث قياما.و كان يدعو الله فى حضور جميع الناس في البلاد ما نصها: "يا إلهي ، لا أعرف كم بقي من حياتي. لكنني أدعو الله أن يأخذ الله ، من عمري طالما بقي للعبد ، ويضيفه إلى حياة هذا الشاب ، إمام علي رحمان ، لأن دولتي و أمتي بحاجة إليه ، ويمكنه إنقاذ طاجيكستان. حركه للأمام ... ". لن ننسى أبدًا أنه في تلك اللحظة ، من هذا المستوى من الإخلاص ومستوى الوحدة بين هذين الشخصين ، كان يبكي الجميع . إذا كنت مسيسًا ولا تثق في والدك ، فنحن نعتقد أن خطاب السيد نوري كان صادقًا جدًا وكان يفهم تمامًا مدى أهمية شخصية إمام علي رحمان لطاجيكستان. نتمنى ألا ندوس على روح والدك من أجل تحقيق ربح ضئيل ... لا شك ، إذا كان الراحل س نوري في الحياة ، فسيكون أول من حصل على هذا الموقف المناهض لمحي الدين كبيري وهذا السلوك التعسفي وغير الإنساني لنجله المشاغب. كان غاضبًا ومكروهًا.

هذا الموقف غير المعقول لمحمد نوري ضد قيادة البلاد ، على الرغم من ظهور جرائم ضد الحكومة من قبل النهضتيين ، فقد أصدر تعليمات ان لا يكون لاحد شانه لعائلة سيد عبد الله نوري فى طاجيكستان باحترام هذه الصداقة.

يعرف محمد نوري أن أبناء س. نوري وأقاربه يعيشون اليوم في طاجيكستان وأبنائه يشاركون بحرية في أعمال تجارية كبيرة. في السنوات القليلة الماضية ، لا سيما بعد عام 2015 ، نمت أعمال أولاده بشكل كبير ، وقد أكملوا بناء العديد من المباني الشاهقة ، وتجديد قصورهم. إنه لأمر محزن أن محمد نوري ينثر علي هذا البياض الصفحة السوداء. ونحن نعتقد أنه داخل الأسرة نفسها و اقارب س. نوري ، سيتم إدانة هذا الموقف بلا منازع. لأن موقف نوري هذا عار ليس فقط على نفسه ، ولكن أيضًا على الأسرة المزدهرة لهذا البلد ...

على العكس من ذلك ، فإن التقليد الشبابي هو أن محمد نوري وقف اليوم بجانب رئيس الدولة ، ودافع عن أهم أعمال والده ، وهو السلام والاستقرار للشعب ، وساهم في ازدهار البلاد ...

المسألة الثالثة التي تتداخل مع محمد نوري ، دون أي سلطة ، هي وجود "الجانب الطاجيكي من السلام" أو غياب حزب النهضة الإسلامي. ادعى هذا الشاب أن الدولة قد وقعت معاهدة سلام مع حزب النهضة الإسلامي ، وأن حزب النهضة الإسلامي كان جزءًا من السلام الطاجيكي. وكأنه يعرف هذا حتي " وليد المهد". ولكن للأسف ، فإن هذا الوليد لمهد السياسة هذا لا يعلم بالسلام الحقيقي للطاجيك ، ويكرر هذه التأكيدات المروعة. بالطبع لم يستطع أن يدرك هذه العملية ، لأنه أثناء محادثات السلام ، كان يدرس دروسًا في زاوية المدارس الدينية فى قوم للجمهورية الإسلامية الإيرانية ...

وكما يؤكد ممثلو "حزب النهضة الإسلامي" اليوم في الحزب الطاجيكي ، كمخبر مباشر لهذه المسألة ، أود أن أعلق قليلاً على هذا. إذا أدرجنا جميع وثائق السلام الطاجيكية ، فلن يكون هناك حزب النهضة الإسلامي كجانب السلام ، ولم يتم التوقيع عليه كحزب سلام. و طرفا السلام هما إتحادالمعارضة الطاجيكية المتحدة و حكومة طاجيكستان ، والتي تضمنت تحالف قوات المعارضة مع الدولة. في جميع وثائق السلام ، فإن جانب الدولة هو بالضبط توقيع ممثل أو قادة المعارضة الطاجيكية الموحدة ، وليس ممثل الحزب أو زعيمه.

إذا تحدثنا أكثر عن هذه القضية ، فإن حزب النهضة لم يشارك حتى في مفاوضات السلام بين طاجيكستان وتوقيع وثائق السلام. في فبراير 1993 ، في اجتماع عام لزعماء المعارضة الطاجيكية عقد في طخار بأفغانستان ، تم الإعلان رسمياً عن جانب ممثل إتحادالمعارضة الطاجيكية المتحدة لا ممثل او زعيم حزب او اتحادو قرأ القرار سيد عبد الله نوري شخصيا.في ذلك الوقت ، تم إنشاء منظمة جديدة ، الحركة الإسلامية لطاجيكستان ، لإقامة صراع أوسع مع الحكومة الطاجيكية.

شملت الحركة دوائر مثل الملاالي التقليديين ، و المتصوفين، والملالي وغير الحزبيين، وممثلي دائرة الإفتاء السابقين ، ، وبعض الشخصيات المهاجرة ، والقواد الميدانيين ، وغيرهم. للحصول على معلومات تاريخية حول هذه المسألة، انظروا إلى كتب قادة حزب النهضة الإسلامي مثل س. نوري و م. همتزاده، على وجه الخصوص ، كتب قادة حزب النهضة الإسلامي فى طاجيكستان بأسماء الذكرى الثلاثين لـحزب النهضة الإسلامي والذكرى الأربعين لـحزب النهضة الإسلامي. صرح قادة الحزب مرارًا وتكرارًا في تصريحاتهم أنه في عام 1993 ، وفي محاولة "للانضمام إلى مجموعات دينية أخرى" ، قامت قيادة حزب النهضة بحل الحزب رسميًا واستبداله بقوة شاملة ، الحركة الإسلامية في طاجيكستان.

في الخطوة التالية ، بالضبط "حركة حزب الإسلامي في طاجيكستان" بالاشتراك مع الأحزاب غير الإسلامية شكلت اتحاد قوى المعارضة الطاجيكية ،. بمعنى آخر ، لم يكن حزب النهضة الإسلامي عضوا فى إتحاد قوي المعارضة الطاجيكية. تم انتخاب نوري كزعيم للمعارضة الطاجيكية الموحدة ، كممثل للحركة الإسلامية في طاجيكستان ، وكان قائداً للحركة في مفاوضات السلام. و ربما تسمونها اليوم تكتيك أو إستراتيجية حزب النهضة الإسلامي اليوم ، لكن الحقائق والحقائق التاريخية هي أن الحزب لم يكن عضوًا في المعارضة الطاجيكية الموحدة أو مشاركًا في محادثات السلام أوقام بالتوقيع على أي معاهدة سلام.

لذلك ، فإن التركيز على هذه النقطة ليس سخيفًا ، لكن جهل هذه الحقيقة التاريخية أمر سخيف. خاصة بالنسبة لأولئك الذين يطلقون على أنفسهم ورثة هذه المدرسة.

المرجع الوحيد التي يشار الي حزب النهضة الإسلامي في أعمال السلام هو بروتوكول القضايا السياسية التي تتطلب إعادة ترخيص الأحزاب والمنظمات المحظورة في عام 1992 ، بما في ذلك حزب النهضة الإسلامي.

من الناحية القانونية ، لم يكن لدى حزب النهضة أي إطار قانوني في عملية السلام. ولأن المحكمة العليا في طاجيكستان قد حظرت أنشطتها رسمياً من أواخر عام 1992 إلى سبتمبر 1999 ، فقد تم حل الحزب. فقط بعد سبتمبر 1999 تم إعادة تسجيل حزب النهضة الإسلامي وتسجيلها رسميًا.

من ناحية أخرى ، إذا اتبعنا نفس منطق محمد نوري ، فإن التحالف الوطني لطاجيكستان اليوم هو نفس حزب النهضة الإسلامي فى طاجيكستان لأن الحزب هو أحد أعضائها. إذن لماذا يدعي التحالف الوطني لطاجيكستان كمنظمة مستقلة أخرى إذا كان هو نفس حزب النهضة الإسلامي ؟

بالإضافة إلى ذلك ، إذا استندنا إلى هذا المنطق المعيب ، فإن رئيس جمهورية طاجيكستان سيترأس أيضًا حزب الشعب الديمقراطي في طاجيكستان. لذا ، وفقًا لنوري ، هل وقعت اتحاد المعارضة الطاجيكية الموحدة اتفاقية سلام مع حزب الشعب الدموقراطي فى طاجيكستان بدلاً من الدولة؟

بعد كل شيء ، إذا كانت حزب النهضة الإسلامي جانبا من المصالحة الوطنية ، فلماذا لم يتغير شيء في طاجيكستان بدون هذا الحزب ، ويبقى السلام كما كان؟ لماذا يعمل أعضاء المعارضة الطاجيكية الموحدة الآخرين بحرية في البلد ، و ليس لأحد لديه شأن من يغادر ، والمصالحة الوطنية مستمرة؟

لذلك ، دون شك ، كان جانبا السلام الطاجيكي هما الدولة والمعارضة الطاجيكية الموحدة ، وهيكلها واضح ومحدد.

بشكل عام ، لدى مجتمعنا الكثير من المعلومات حول أنشطة وأفكار محمد نوري ، والتي اكتملت بعد عام 2015 في إيران والدول الأوروبية. و لكننا قد إعتبرنا سكوته خلال هذه السنوات علامة على الحكمة والتفاهم ، وكنا في بعض الأحيان لتذكيره بالخير. لكن لسوء الحظ ، تمكن المتظاهرون الاستفزازيون أخيرًا من لعبه كآخر ورقة. م. كبيرري ، الذي لا يتمتع بأي تمثيل أو سمعة ، يخطط منذ عدة سنوات لاستخدام الضوء المضيء والمشوَّه نيابة عنه واستخدامه نيابة عنه. في النهاية ، ما أراده كبيري قد يصوط من فم محمد نوري.

قد يكون لهذه الأسباب السيئة لمحمد نوري سوء التصرف. ربما قادته حياة ناجحة في فنادق أوروبية واعتماده على الشؤون المالية للأسرة إلى هذه الخطوة التي لا معنى لها؟ أو ربما لسبب إقامة زوجته وأولاده وأمهاته وأخواته ، وجميعهم من أسرته البالغ عددها 29 في إيران كرهائن له؟ لأن أطفال س. نوري اشتكوا للجيران من أن السلطات الإيرانية ، بكل طريقة ممكنة ، لا تصدر جوازات سفر ووثائق لأمهاتهم وعائلاتهم حتى يتمكنوا من الذهاب إلى بلد آخر. ولكن لأي سبب من الأسباب ، هناك شيء واحد مؤكد أن هذا الطفل المولود حديثًا في السياسة قد وقع فى هذا العب بالسهولة.

في الختام ، بعد قراءة مقابلة الابن الراحل س. - نوري - محمد نوري قد يأتي سؤال ، أين هو مستوى وصدق نوري ، أبسط الصفات الإنسانية والرجولية .... و الجواب الوحيد هو ان هذا الطفل لم يرث أي شيء من اسم عائلته ... نعم ، كلاهما نوري ، لكن أين هذا و أين ذاك؟

سيدخاجه أكبروف ،

الزعيم السابق لعملية المصالحة الوطنية ،

عضو في الفريق العامل للجنة المصالحة الوطنية

عن ضم قوات المعارضة

للقوات المسلحة في طاجيكستان

Устоди адабу хирад, падари адабиёти ҷовидонаи мо Абуабдуллоҳи Рӯдакӣ дар боби мансубияти падару фарзанд чунин фармуда буд:

Оҳ, дареғо, ки хирадмандро,

Бошад фарзанду хирадманд не.

Гарчӣ хирад дораду дониш падар,

Ҳосили мерос ба фарзанд не.

Вақте мусоҳибаи фарзанди собиқ Раиси Комиссияи оштии миллӣ ва собиқ раиси Ҳизби наҳзати исломӣ марҳум С.А.Нурӣ - Муҳаммадҷони Нуриро дар сомонаи беадаби «Ислоҳ» аз 9-уми августи соли 2019 хондам, беихтиёр ин мисраъҳои дилгудоз пеши назар омаданд. Зеро ин мусоҳиба на танҳо инкори фикру андешаи марҳум С.А.Нурӣ, балки инкори сатҳу дараҷаи шахсияти ӯ аз ҷониби фарзандаш буд. Саропои ин мусоҳиба мухолиф бо андешаю сиришти падар, мухолиф бо роҳи паймудаи падар, мухолиф бо мероси падар аст, ки шоистаи ҳеҷ фарзанди солеҳе нест…

Чун мусоҳиба тӯлонист, мехостам фақат ба ду-се нуктаи он ишора кунам, ки бисёр ноҷо ва носазо афтодааст:

Аввал, ки Муҳаммадҷони Нурӣ дар мусоҳиба дар бораи орзую мақсади падараш суҳбат карда, борҳо таъкид дорад, ки орзуи ягонаи падараш барқарории сулҳу амният ва суботу оромӣ дар Тоҷикистон будааст. Ӯ таъкид мекунад, ки падараш ягон мансаб намехостааст, молу дунё намехостааст, аз вакилию вазирӣ даст кашида будааст, фақат сулҳ ва сарҷамъии мардуми Тоҷикистонро мехостааст…

Агар ин суханон ҳақиқат дошта бошанд, пас чаро фарзанди калонии С.А.Нурӣ имрӯз бо ҳамон ормонҳои падар душманӣ дорад? Пас чаро ӯ аз сулҳу суботи Тоҷикистон ва аз сарҷамъии мардуми он хушҳол нест? Агар ӯ фарзанди Нурии сулҳдӯсту ваҳдатхоҳ бошад, чаро дар сафи чанд душмани сулҳу ваҳдат ҷой гирифтааст? Агар ӯ фарзанди Нурии аз мансабу қудрат дасткашида бошад, пас чаро дар сафи мансабталошону қудратхоҳони ашаддӣ сангар гирифтааст? Агар ӯ фарзанди Нурии парҳезгор аз дунё бошад, пас чаро дар паҳлӯи тоҷири ҳариси ватанфурӯше чун М.Кабири ҷой гирифтааст? Дар канори тоҷире, ки мактаб ва мероси Нуриро фурӯхт, ба тиҷорати шахсӣ ва манбаи даромади худ табдил кард? Ин саволҳо бисёр муҳимманд? Магар ин гуна мавқеъгирӣ хоси фарзандони нохалаф нест?

Нуктаи дигаре, ки Муҳаммад Нурӣ дар мусоҳибаи худ нақл мекунад, дӯстии наздики падараш бо Пешвои муаззами миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон аст. Дӯстии ин ду шахсият дар раванди сулҳсозӣ ба як бародарии воқеии тоҷикӣ табдил шуда буд, ки он фаротар аз сиёсат аст. Вақте Эмомалӣ Раҳмон ба хонаи С.А.Нурӣ барои аёдат мерафт, дар он ҷо сиёсат набуд, балки дӯстӣ ва бародарӣ ва эҳсосоти баланди ҷавонмардию инсонӣ буд. Хушбахтона, навори он дидорбинии Пешвои миллат дар хонаи С.А.Нурӣ дар интернет дастрас аст ва ҳар кас метавонад самимияти рафтору гуфторро дар он бо чашми худ бинад. Тавре худи М.Нурӣ маълумот медиҳад, Ҷаноби Олӣ ҳамчун дӯст дастур доданд, ки вазорати корҳои хориҷӣ ва сафорати Тоҷикистон дар Олмон тамоми ташрифот ва хароҷоти табобати С.А.Нуриро ба дӯш бигирад. Ин як иқдоми комилан инсондӯстона ва бародарона буд.

Аммо Муҳаммад Нурӣ бар хилофи оини ҷавонмардӣ, ин дӯстии поку бародаронаи тоҷикиро тобиши сиёсӣ дода, ба самимияти он иснод меоварад. Ӯ бешармона изҳор медорад, ки гӯё дар давраи бемории С.А.Нурӣ роҳбарияти кишвар ба маҳбубияти ӯ рашк мекардаасту фақат «маҳбубияту эҳтироми фарогири қишрҳои гуногун боис гардид, ки роҳбарони аввали кишвар низ ба дидорбинии эшон биоянд» (?!). Илова бар ин, ӯ ба худ иҷозат медиҳад, ки бо киноя ва суханони таҳқиромез нисбати роҳбарияти давлат суҳбат кунад. Ин амали М.Нурӣ ҳам номардӣ ва ҳам ноодамист. Дар фарҳанги тоҷикии мо дӯстони падар аз ҷумлаи муқаддасот барои фарзандон ба ҳисоб мераванд. Бинобар ин, аз тарафи фарзанди С.А.Нурӣ садо додани чунин суханони ноҷавонмардона нисбати роҳбарияти давлат нохалафии маҳз аст, пеш аз ҳама нисбат ба падари худ.

Агар ин ҷавони камхирад як бор ба сухану андешаҳои падари худаш нисбат ба шахсияти Эмомалӣ Раҳмон рӯй меовард, ҳаргиз чунин суханонро намегуфт. Агар шумо фаромӯш карда бошед, ҳама ёд доранд, ки соли 2007, ҳангоми ҷашни Рӯзи ваҳдати миллӣ дар ноҳияи Рашт марҳум С.А.Нурӣ бо вуҷуди бемориаш дар он иштирок намуда, дар ҳоле, ки ҳатто мадори рост истода сухан гуфтан надошт, дар ҳузури тамоми мардуми кишвар, аз ҷумла чунин дуо карда буд: «Худоё, ман намедонам, ки аз умри ман чӣ қадар боқӣ мондааст. Аммо дуо мекунам, ки Худоё, ҳар қадаре, ки аз умри банда боқӣ монда бошад, онро бигиру ба умри ин ҷавонмард, ба умри Эмомалӣ Раҳмон зам кун, зеро давлат ва миллати ман ба ӯ ниёз дорад, зеро ӯ Тоҷикистонро наҷот дод ва ӯ метавонад онро пеш барад…». Ҳеҷ фаромӯш намешавад, ки он лаҳза аз ин сатҳи самимият ва ин сатҳи ваҳдати ин ду шахсияти кишвар ҳамагон беихтиёр ашк мерехтанд. Агар шумо сиёсатзада шудаву ҳатто ба падари худ бовар надошта бошед, мо боварӣ дорем, ки ин сухани С.А.Нурӣ бисёр самимӣ буд, ӯ бисёр дақиқ дарк мекард, ки шахсияти Эмомалӣ Раҳмон барои Тоҷикистон чи қадар муҳим ва тақдирсоз аст… Бинобар ин, хоҳиш мекардем, ки барои манфиати андак падари худро, рӯҳи падари худро поймол накунед… Шакке нест, ки агар марҳум С.А.Нурӣ дар қайди ҳаёт мебуд, аввалин касе мебуд, ки ин мавқеи зиддимиллии М.Кабирӣ ва ин рафтори беадабонаю ноҷавонмардонаи фарзанди нохалафашро шадидан маҳкум ва нафрин мекард.

Чунин мавқеи носипосу бехирадонаи Муҳаммад Нурӣ нисбати роҳбарияти кишвар дар ҳолест, ки бо вуҷуди пеш омадани ҷиноятҳои зиддимиллӣ аз тарафи наҳзатиён, роҳбарияти давлати Тоҷикистон ба эҳтироми он дӯстии мардона, ба хотири он сулҳу оштӣ, дастур додаанд, ки касе ба фарзандон ва хонаводаи С.А.Нурӣ дар Тоҷикистон кордор нашавад. М.Нурӣ нағз медонад, ки имрӯз фарзандони С.А.Нурӣ ва хешу табораш дар Тоҷикистон осуда зиндагӣ карда, писарони ӯ озодона ба тиҷоратҳои калон машғуланд. Дар чанд соли охир, хусусан пас аз соли 2015, тиҷорати фарзандони ӯ чанд баробар васеътар шудааст, бунёди чанд иншооти баландошёнаро ба анҷом расонидаанд, қасрҳои худашонро аз нав рангу таъмир кардаанд, ки ҳар раҳгузари одӣ инро мебинад. Чи қадар ҳайф аст, ки М.Нурӣ бо беадабии худ бо ин саҳифаи пок сиёҳӣ мепошад. Мо боварӣ дорем, ки дар доираи худи хонавода ва наздикони марҳум С.А.Нурӣ низ ин мавқеи номардона ҳатман маҳкум мешавад. Зеро ин мавқеи М.Нурӣ на танҳо барои худаш, балки барои ин оилаи барӯманди кишвар низ як хиҷолат ва нанг аст…

Баръакс, оини ҷавонмардӣ ин мебуд, ки имрӯз М.Нурӣ дар канори Роҳбари давлат қарор гирифта, аз муҳимтарин корномаи падараш, аз сулҳу субот ва оштию сарҷамъии мардум дифоъ мекард, дар ободонии кишвар саҳм мегузошт…

Масъалаи сеюме, ки Муҳаммадҷони Нурӣ бе ягон салоҳият ба он дахолат кардааст, «ҷониби сулҳи тоҷикон» будан ё набудани Ҳизби наҳзати исломӣ мебошад. Ин ҷавони навпо изҳор доштааст, ки гӯё давлат сулҳро маҳз бо ҳизби наҳзат ба имзо расонидаасту ТЭТ ҲНИ як ҷониби сулҳи тоҷикон будааст. Ва гӯё ин ҳақиқатро «ҳатто кӯдаки гаҳвора медонад». Аммо афсӯс, ки ин кӯдаки гаҳвораи сиёсат аз ҳақиқати сулҳи тоҷикон ҳеҷ хабаре надо��та, чунин иддаои бешармонаро такрор мекунад. Албатта ӯ наметавонист аз ин раванд огоҳ бошад, зеро дар солҳои гуфтугӯҳои сулҳ ӯ дар кунҷи мадрасаҳои динии Қум дарсҳои охундӣ мехонд…

Чун гӯё «яке аз тарафҳои сулҳи тоҷикон» будани Ҳизби наҳзатро наҳзатиёни имрӯза ҳамеша таъкид мекунанд, мехостам ҳамчун шахси бевосита хабардор аз ҷузъиёти ин масъала, дар ин бора каме шарҳ диҳам. Агар тамоми ҳуҷҷатҳои сулҳи тоҷиконро варақ занем, дар ҳеҷ ҷои онҳо ҳизби наҳзати исломӣ ҳамчун ҷониби сулҳ қайд нашудааст ва дар ҳеҷ ҷойи онҳо ин ҳизб ҳамчун ҷониби сулҳ имзо нагузоштааст. Тарафҳои сулҳи тоҷикон давлат ва Иттиҳоди нерӯҳои мухолифини тоҷик (ИНОТ) мебошанд, ки он вақт эътилофи нерӯҳои мухолиф бо давлатро дар бар мегирифт. Дар тамоми ҳуҷҷатҳои сулҳ дар канори ҷониби давлат маҳз имзои намоянда ва ё роҳбарони ИНОТ истодааст, на намоянда ё роҳбари ҳизби наҳзат.

Агар масъаларо боз ҳам васеътар кушоем, дар раванди музокироти сулҳи тоҷикон ва дар марҳилаи имзои ҳуҷҷатҳои сулҳ ТЭТ Ҳизби наҳзат ҳатто иштирок надошт. Зеро моҳи феврали соли 1993 дар ҷаласаи умумии роҳбарони мухолифини исломии тоҷик, ки дар шаҳри Тахори кишвари Афғонистон баргузор шуда буд, бо қарори роҳбарияти Ҳизби наҳзати исломии Тоҷикистон ин ҳизби сиёсӣ расман пароканда эълон карда шуда, ин қарор шахсан аз тарафи С.А.Нурӣ қироат шуда буд. Он вақт барои ба роҳ мондани муборизаи васеъ бо давлати Тоҷикистон ташкилоти тамоман нав - «Ҳаракати наҳзати исломии Тоҷикистон» таъсис гашт. Ин ҳаракат доираҳое чун домуллоҳои анъанавӣ, аҳли тасаввуф, эшонҳою муллоҳои ғайриҳизбӣ, намояндагони қозиёти Тоҷикистон, наҳзатиёни собиқ, баъзе шахсияту зиёиёни муҳоҷир, қумандонҳои саҳроӣ ва ғайраро дар бар гирифта буд. Барои гирифтани маълумоти таърихӣ дар ин масъала боре ба китобҳои худи роҳбарони ҳизби наҳзат чун С.А.Нурӣ, М.Ҳимматзода, хусусан, китобҳои ТЭТ ҲНИ бо номҳои «30-солагии ҲНИТ» ва «40-солагии ҲНИТ» нигаред. Дар онҳо худи роҳбарони ҳизб борҳо таъкид кардаанд, ки соли 1993 «ба хотири ба сафи мубориза шомил шудани доираҳои дигари динӣ» роҳбарияти ҲНИТ ҳизбро расман пароканда намуда, ба ҷойи он нерӯи фарогир - Ҳаракати наҳзати исломии Тоҷикистонро ташкил карда буданд.

Дар қадами баъдӣ, маҳз «Ҳаракати наҳзати исломии Тоҷикистон» дар якҷоягӣ бо ҳизбҳои ғайриисломӣ Иттиҳоди нерӯҳои мухолифини тоҷик, яъне ИНОТ-ро ташкил доданд. Яъне, дар таркиби ИНОТ низ ягон вақт ТЭТ Ҳизби наҳзат аъзо набуд. С.А.Нурӣ маҳз ҳамчун намояндаи Ҳаракати исломии Тоҷикистон роҳбари ИНОТ интихоб шуда буд ва дар музокироти сулҳ ҳамчун роҳбари ин иттиҳод иштирок менамуд. Шояд имрӯз шумо ин ҳолатро тактика ё стратегияи ҲНИ номед, аммо воқеият ва ҳақиқати таърихӣ маҳз ҳамин аст, ки ҳизби наҳзат на узви ИНОТ буд, на дар музокироти сулҳ иштирок кардааст ва на ягон санади сулҳро имзо кардааст.

Бинобар ин, таъкид ба ин нукта бешармӣ нест, балки надонистани ин ҳақиқати таърихӣ бешармист. Хусусан, барои касоне, ки худро вориси ин мактаб меноманд.

Ягона мавриде, ки дар санадҳои сулҳ ба Ҳизби наҳзати исломӣ ишора мешавад, протоколи масъалаҳои сиёсӣ аст, ки он аз нав иҷозат додан ба ҳизбу ташкилотҳои манъшуда дар соли 1992, аз ҷумла ҲНИТ-ро пешбинӣ мекард.

Аз назари ҳуқуқӣ низ ҲНИ дар солҳои раванди сулҳ умуман вуҷуди ҳуқуқӣ надошт. Зеро фаъолияти он аз охири соли 1992 то сентябри соли 1999 аз тарафи Суди Олии Тоҷикистон расман манъ шуда, ҳизб барҳам дода шуда буд. Танҳо пас аз сентябри соли 1999 ҲНИ дубора ба қайд гирифта шуда, ба таври расмӣ арзи ҳастӣ кард.

Аз тарафи дигар, агар ҳамин мантиқи Муҳаммад Нуриро пайгирӣ намоем, пас имрӯз Паймони миллии Тоҷикистон низ ҳамон ТЭТ ҲНИ аст, зеро ҲНИ яке аз аъзои он аст. Пас, чаро ПМТ ҳамчун ташкилоти мустақили дигар муаррифӣ мешавад, агар он ҳамон ТЭТ ҲНИ бошад?

Илова бар ин, агар ин мантиқи ноқисро асос гирем, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон низ ҳамзамон раиси Ҳизби Халқии Демократии Тоҷикистон ҳастанд. Пас, оё ба назари М.Нурӣ ИНОТ на бо давлат, балки бо ҲХДТ сулҳ имзо кардааст?

Ниҳоят, агар ҲНИ «як ҷониби сулҳ» бошад, пас чаро бо набудани ин ҳизб дар Тоҷикистон чизе тағйир наёфта, сулҳу субот ҳамчунон побарҷост? Чаро аъзои дигари ИНОТ дар кишвар озодона кору фаъолият доранд ва аз рафтани чанд нафари шумо касеро парво нест ва оштии миллӣ бо тамомияти худ идома дорад?

Бинобар ин, бе ягон шубҳа, ду ҷониби сулҳи тоҷикон давлат ва ИНОТ буданд, ки сохтори ҳар яке аз онҳо маълум ва мушаххас аст.

Умуман, дар бораи фаъолият ва афкори М.Нурӣ, ки пас аз соли 2015 дар ҶИ Эрон ва кишварҳои аврупоӣ анҷом шудааст, ҷомеаи мо иттилооти зиёдеро дар даст дорад. Аммо сукути ӯро дар ин солҳо мо нишонаи хираду адаб пиндошта, гоҳо аз ӯ ба некӣ ёд меовардем. Аммо сад афсӯс, ки наҳзатиёни иғвогар тавонистанд дар ниҳоят ӯро низ ба бозӣ дароранд, ӯро ҳамчун қартаи охирин истифода баранд. М.Кабирӣ, ки дигар ягон ҳайсият ва обурӯ надорад, чанд сол боз нақша дошт, ки М.Нурии саргардону калавандаро бо ягон роҳе ба доираи худ кашад ва аз номи ӯ истифода намояд. Дар ниҳоят, он чизеро, ки Кабирӣ мехост, аз забони М.Нурӣ садо дод.

Чунин беадабӣ ва рафтори ношоистаи М.Нурӣ метавонад сабабҳои гуногун дошта бошад. Шояд зиндагии мураффаҳ дар меҳмонхонаҳои Аврупо ва вобастагӣ ба таъминоти молии хоҷагон ӯро ба ин қадами бехирадона водор намуд? Ё шояд асир будани зану фарзанд ва модару хоҳаронаш, умуман 29 нафар аҳли оилаашон дар Эрон омили ин мавқеъгирии ӯ бошад? Зеро фарзандони С.А.Нурӣ ба атрофиён шикоят кардаанд, ки мақомоти Эрон бо ҳар баҳона шиноснома ва ҳуҷҷатҳои модарон ва аҳли оилаи онҳоро намедиҳанд, то онҳо ба ягон кишвари дигар сафар кунанд. Аммо сабаб ҳар чӣ бошад, як чиз аниқ аст, ки ин тифли навпойи сиёсат ба ин осонӣ ба бозӣ дароварда шуд.

Хулоса, бо хондани мусоҳибаи фарзанди калони марҳум С.А.Нурӣ - Муҳаммадҷони Нурӣ беихтиёр ин савол ба зеҳн омад, ки куҷост он сатҳу самимияти Нурӣ, куҷост одитарин хислатҳои инсонию мардонагӣ… Ҷавоби ягона ба ин савол ҳамин буд, ки яқинан ин фарзанд фарзанди он падар нест, ин фарзанд ба ҷуз номи хонаводагӣ аз ӯ чизе ба мерос набурдааст… Оре, ҳарду Нуриянд, аммо ин куҷою он куҷо…

Саидхоҷа Акбаров,

собиқадори раванди оштии миллӣ,

узви зергурӯҳи кории Комиссияи оштии миллӣ

оид ба шомил намудани нерӯҳои мухолифин

ба ҳайати қувваҳои мусаллаҳи ҶТ

نکته 1 – سعید یونس استروشنی

او در مطالب منتشرکرده خود که مشابه به خطبه ها هست، همیشه تاکید می کند: شما همیشه باید حقیقت را بگویید و فقط حقیقت را بیان کنید! با این حال، او خودش 15 سال است که این حقیقت را پنهان کرده است - او در تمام این سال ها در ایران زندگی می کند، مذهب شیعه اسلام را پذیرفته است، اما در فیس بوک محل زندگی خودرا لبنان نشان داده است.

سعیدیونوس با دختر چهره مشهور مذهبی سالهای 90 قرن ماضی ملا معروفجان ازدواج کرد که به ایران نقل مکان کرد، شیعه شد و سپس به تاجیکستان بازگشت، توبه کرد و داماد شیعه را رد کرد. به چه دلیل.

در سال 2000 سعیدونوس همسر خود را برای انجام وظایف ویژه از خدمات ویژه ایرانی به تاشکند فرستاد. سرویس های ویژه ازبکستان ظاهرا از ماموریت مخفی همسر او اطلاع داشتند. در تاشکند وی دستگیر و به مدت طولانی زندانی شد. سعیدونوس منتظر آزادی همسرش از اسارت نشد (چرا صبر کند؟! باید زندگی را ادامه دهد!) و دوباره ازدواج کرد. هنگامی که او ماه عسل خود را جشن گرفت، همسر اول او آخرین روزها را در زندان ازبکستان پشت سر کرد و در همانجا درگذشت.

حتی در زمانی که حزب نهضت اسلامی تاجیکستان مشروع بود، محی الدین کبیری به شدت سعیدونوس را که در آن زمان شیعه شده بود، هشدار داد: تو در مورد ما مطلبی منتشر مکن، زیرا مارا به پیرو مذهب شیعه بودن مظنون می دانند!

هنگامی که فعالیت حزب نهضت اسلامی در سال 2015 در تاجیکستان ممنوع اعلام شد، آیت الله سعیدونوس یکی از مشاوران اساسی ایدئولوژیک کبیری شد.

نکته 2 – روشن تیموریان.

آها-آ-آ! این بارون مونکوزن تاجیک یک شخصیت واقعی نه فقط یک داستان است، بلکه یک رمان کاملا طنز! در این رمان من فصول زیر را قرار می دادم:

- فصل اول. چگونه روشن مقام پناهندگی را در کانادا دریافت کرد.

- فصل دو. چگونه روشن را از رادیو آمریکایی آزادی اخراج کردند.

- فصل سوم. چگونه روشن، سابق تحویل کننده پیتزا خود را به عنوان استاد دانشگاه کانادا معرفی کرد و حتی چند عکس را در اینترنت با زیرنویس "با دانشجویان محبوبم" منتشر کرد.

- فصل چهارم. چگونه روشن با نام مستعار سیاوش دلری، سخنگوی گروه 24 شد. و چگونه بچه های شوخ این گروه او را به بازی گرفتند و او معتقد بود که رئیس جمهوری تاجیکستان خواهد شد!

- فصل پنجم. چگونه روش به اتهام قاچاق تجهیزات اداری در کانادا بازداشت و زندانی شد!

همین کافی است! ادامه رمانی که به این شخص بدبخت اختصاص داده شده، دلگیر کننده خواهد بود!

روشن واقعا مرد بدبختی است! او همیشه در ترس زندگی می کند - و ناگهان کسی ماسک او را از چهره اش می بردارد و چهره واقعی او را نشان می دهد! پس او دیگر چگونه زندگی کند؟ اگرچه این ماسک را چند بار برداشته اند. اما او با عجله دوباره ماسک جدید پوشید. دو سال قبل من در فیسبوک دروغ و فریب او را در معرض قرار دادم و بار دیگر ماسک او را پاره کردم. روز بعد، اوایل صبح، او به من از کانادا تماس کرفت و با صدای لرزان گفت: "برادر! در باره من دیگر چیزی ننویسید! التماس می کنم!".

نکته 3 – تیمور ورقی.

من به تیمور قول دادم كه به او می گویم که چگونه وی مقام یک مهاجر سیاسی را دریافت كرد (فیسبوک 05/26/2019). و حالا این فرضت فرا رسیده است. وقتی تابستان امسال در تاجیکستان بودم، به زندگی نامه این "دگراندیش"، شاعر و مترجم، مدیر دپارتمان اطلاعاتی "پیمان ملی تاجیکستان" علاقه مند شدم. و چیزهای جالب زیادی را دسترس کردم. وزیر اطلاعات کبیری هنگامی که به عنوان تحلیلگر روزنامه "آسیا پلاس" کار می کرد، با مقامات تاجیکستان مشکلی نداشت. مشکل اصلی در خانواده وی بوجود آمد. در حالی که همسر و فرزندان او به زندگی بهتر نیاز داشتند، تیمور اغلب اوقات به شدت مست بود. (اعتیاد به الکل ویژگی بارز شخصیت تیمور است.).

و اینجا کبیری او را به تلویزیون SAFO که با مبلغ ایرانی ها در مسکو تاسیس داده بود، دعوت می کند. دستمزد ناچیز کارمند تلویزیون (و کبیری دیگر نمی توانست پول بیشتر پداخت کند) کافی بود تا به سختی بتواند زندگی اش را تامین کند. همکاران در تلویزیون گفتند که تیمور اغلب در حالی که مست بود به کار حاضر می شد. دوستان و اشخاص نیک با او همدردی می کردند و برای دستیابی به مقام مهاجر سیاسی در اروپا به او یک طرح چند جانبه پیشنهاد کردند.

تیمور در چارچوب توصیه های آنها بر آستانه سازمان های بین المللی حقوق بشر رفت و بدون شرمساری روح خود را بیرون ریخت - وی مورد پیگرد سرویس های ویژه روسیه و تاجیکستان قرار گرفت! (من فقط نمی توانم باور داشته باشم که تیمور تواند وارد زمینه بین المللی خدمات ویژه روسیه شود!). اما برای سازمان های باورکننده حقوق بشر این طرح به کار آمد. وی ابتدا به اوکراین اعزام شد و در آنجا نقش یک جنگنده اطلاعاتی علیه روسیه را به دست آورد، اما این برایش سودآور نبود. از اوکراین او به فرانسه رفت.

سرانجام، رویای شاعر گرامی محقق شد! پاریس، شاوارما، روزهای نیمه گرسنگی در گذشته باقی ماندند!

به او استاد (معلم، مربی) صدا می کردند.

این موسیقی شاد به مدت طولانی به گوش او نرسید. افرادی که ار اول تیمور را می شناختند، فورا متوجه شدند که چگونه او به سرعت به شخص "پرهیزکار" ملا تیمور تبدیل شد. و آنها در اینترنت در مورد تیمور واقعی شروع به صحبت کردند. در شبکه های اجتماعی، او به یک نماد خنده تبدیل شد. صیم الدین دوستف، صفوت برهان اف، خیراللهو میرسعیداف، برات قادری، ماریانا عارف آوا تیمور را چنان شرمنده کردند که اگر به جای او نفر دیگر می شد، خود را به دار آویزان کرده بود.

و من چند بار در مورد او نوشتم. از جمله، در مورد چگونه تیمور در مصاحبه با کدامی از روزنامه نگاران احمق، حزب نهضت اسلامی تاجیکستان را تاثیرگذارترین نیروی سیاسی در آسیای میانه خواند! به گفته تیمور، این حزب آنقدر قوی و تاثیرگذار است که می تواند به عنوان میانجی بین جانب های درگیر در افغانستان عمل کند و آنها را آشتی دهد!

اما برای تیمور چنین رفتار آنقدر شرمآور نیست. مفاهیم افتخار، وجدان، عزت، غرور، عزت نفس برای او ناآشنا است. طبیعت او را از احساس شرم کاملا محروم کرده است. بنابراین، او یک شرم مرتب دیگر، یا به عبارتی دیگر ننگین را با آرامش تجربه کرد. طوری معلوم، کبیری، متکلف یا نان دهنده تیمور از نفرت شدید داداجان عطاءالله برخوردار است. مبلغین استخدام شده وی در شبکه های اجتماعی دائما در حال راه اندازی ترور علیه داداجان هستند و سعی دارند که اورا از لحاظ معنوی شکست دهند. و تیمور تصمیم گرفت تا با مزدوران دیگر همگام شود. در تلاش برای به دست آوردن یک بخش اضافی شاوارما، یک جفت جوراب، یک تی شرت، کفش ورزشی، یک کوله پشتی جدید (یک چیز بسیار ضروری! کبیری اغلب تیمور را هنگام مسافرت به اروپا چگونه بدون کوله پشتی می برد!) دادجان را در فیسبوک شروع به بدنامی کرد.

یک فرد ضعیف عصبی می شد و با عصبانیت برعکس را اثبات می کرد - همه این دروغ و تهمت است! اگر داداجان به حملات تهمت آمیز تیمور با عصبانیت واکنش نشان می داد، به دادجان امروز تبدیل نمی شد.

وقتی من پاسخ داداجان را خواندم، پس از سکوت طولانی، مدت طولانی خندیدم و یک شوخی تاجیکانه ای را به خاطر آوردم – پشه در تخم های فیل! من به نقل از دادجان می نویسم: "اگر آپارتمان شما با سوسک پر شده باشد، در تمامی اتاق ها پرتره تیمور را آویزان کنید و همه سوسک ها فورا ناپدید می شوند!".

نکته 4 – علیم شیرزمان اف.

باز یک شخص بدبخت دیگری است! او ترحم مرا از من می گیرد! در سال های بزرگسالی، خانواده خود و اشتغال خود را ترک کرد و به امید پشتیبانی یافتن از کبیری به اروپا رفت!

علیم ابتدا به لهستان رفت. پس از فهمیدن این که مزایای آن کم است، او به اتریش نقل مکان کرد، در اینجا در یک اردوگاه پناهندگان زندگی کرد. پس از مدتی، او دوباره با دستبندهای از اتریش به لهستان تبعید شد. او همه این تحقیرها را تحمل کرد، زیرا برگشت او برایش غیرممکن بود. او در شهر خاروغ هنوز هم از چند بانک بدهکار است. علیم با فرار از پرداخت بدهی ها، یک مبارز برای آزادی و دموکراسی شد.

نکته 5 – موجوده صاحب نظرآوا.

روزنامه نگار کم شناخته شده. او به عنوان دبیر مطبوعاتی زید سعیدوف کار کرده است. وقتی زید زندانی شد، او بدون کار ماند و کبیری او را به اروپا دعوت کرد. او ابتدا به دنبال پناهندگی در لهستان، سپس در اتریش و آلمان بود، اما از تمامی این کشورها پاسخ رد دریافت کرد. به هلند سفر کرد. و در آنجا نیز تمامی تلاشهایش بدون ثمر بودند.

"- این جا مقامات انتظامی تاجیکستان مقصر هستند! ابراز نارضایتی کرد،فرزند کبیری. "اگر مقامات انتظامی تاجیکستان یک پرونده جنای علیه خانم موجوود باز می کردند، او به راحتی می توانست مقام پناهندگی را دریافت کند!".

با این حال، خود موجووده نیز مقصر است. طبق برنامه تعیین شده، لازم بود چند مطلبی انتقادی در علیه مقامات تاجیکستان در شبکه های اجتماعی منتشر می کرد. وزارت امور داخله (کشور) تاجیکستان او را در لیست تحت تعقیب بین المللی قرار می داد. و در کشورهای اروپای مشکلی ایجاد نمی شد - برای این مطالب من تحت پیگرد قرار گرفته ام، کمکم کنید!

نکته 6 – همیرا بختیار (مومن آوا).

او در شبکه های اجتماعی به عنوان خواهر همیرا (خواهر همیرا) مشهور است - اینگونه کبیری به او خطاب می کند. این درحالی است که شایعاتی در اینترنت در مورد رابطه اسرارآمیز بین محی الدین و همیرا منتشر شده است. روزنامه نگار ضعیف، اما خوش شانس ترین و موفق ترین "مخالف"! برخلاف دیگر "پناهجویان" که در اطراف کبیری جمع شده بودند، همیرا مجبور نبود در اردوگاه های پناهندگی مراحل تحقیرآمیز را طی کند. و با کمال تعجب، وی بورس سالیانه در صندوق افراد تحت تعقیب سیاسی هامبورگ دریافت کرد.

هنگامی که او برای اولین بار به آلمان آمد، برخی از روزنامه نگاران او را در لیست روزنامه نگاران تاجیکستان تحت آزار و اذیت مقامات ذکر کردند. این او را به شدت ناراحت کرد - او به هیچ وجه تحت آزار و اذیت قرار نگرفته بود، اما برای تحصیل آمده بود! نویسنده این مطلب بطورعلنی از او عذرخواهی می کند. پس از یک سال خواهد همیرا با صدای بلند اعلام می کند: "من یک روزنامه نگار مخالف هستم!"

افراد مطلع به او لقب "تانگمکا" دادند. یادتان می آید زمانی که خیابان های دوشنبه با یک مینی بوس چینی موسوم به "تانگیم" مملو شده بود؟ در ساعت های اوج، این ماشین ها تبدیل به یک نماد کمک کننده شدند و از هر ترافیکی عبور می کردند. همیرا به عنوان تانگیم بود. اگر کسی از محی الدین کبیری انتقادی می کرد، او به سرعت در دفاع از کبیری عمل می کرد - او آن چیزی شما می گوید نیست، او خوب است!

البته او خوب است! هزینه های صندوق برای بورسیه سالانه همیرا دریافت شده با کمک کبیری بالغ بر 50 هزار یورو بود!

همیرا به تازگی، رسوایی بین المللی ایجاد کرد - این مطلب را که پدرش را به مقامات انتظامی تاجیکستان احضار کرده، منتش کرد/ از پدر او سوال کرده اند: "دختر او کجاست، و چرا او مبلغ کبیری و حزبش شد؟"

جای تعجب است که سازمان امنیت و همکاری اروپا، سازمان های روزنامه نگاری اروپایی و لابی های کبیری، هیاهو کردند و یک شبه در شخصیت همیرا تصویر ستاره روزنامه نگاری تاجیکستان را ایجاد کردند که توسط مقامات پیگیری شد! و بنیاد هامبورگ که پرداخت هزینه بورس تحصیلی غیرقانونی به ستاره جدید متهم بود، از وضعیت حساسی خارج شد.

موجووده، همیرا، نکته شماره هفت شبنم (در مورد آن پایینتر صحبت می کنیم) برای محی الدین کبیری که دکوراسیون اسلامی را به یک دمکرات در اروپا تغییر داده است، گویا تعادل جنسیتی را در سیاست دروغین اتحادیه نشان داده است.

نکته 7 – شبنم خدایدادآوا.

آیا می خواهید بدانید که ستاره ها چگونه روشن می شوند؟ در اینجا مثالی آورده شده است! شبنم در یکی از کافه های سن پترزبورگ به عنوان ظرفشو کار می کرد و آرزوی ستاره شدن نداشت. سرویس های ویژه تاجیکستان به او کمک کردند که در شخص ظرفشوی تهدیدی برای امنیت این کشور دیدند و او را از طریق اینترپل در لیست تحت تعقیب بین المللی قرار دادند. زمان او فرا رسید! او تلاش کرد تا از طریق بلاروس به لهستان برسد، اما مدتی در آنجا زندانی شد. در بسیاری از رسانه های اروپای، بازداشت وی به اخبار اصلی تبدیل شد. سرویس های ویژه بلاروس او را آزاد کردند. او به لهستان رسید و با کمک استیو سویردلوفا، نماینده سازمان بین المللی حقوق بشر در امور آسیای میانه نه تنها مقام پناهندگی را دریافت کرد، بلکه به ... فعال حقوق بشر نیز تبدیل شد! بله، بله! شبنم یک فعال حقوق بشر در آسیای میانه است! زندگی اورا موفق کرد!

عکس های صمیمی از شبنم و استیو در اینترنت ظاهر می شوند که تماشای آنها نفرت آور هستند.

برخی از زنانی که در فیسبوک جرات کردند این عکسها را مسخره کنند و باعث طوفان عصبانیت شبنم شوند: "به شوهر حرف های بد نگویید،اره-پاره اتان می کنم".

اکنون می تواند مادر و دخترش را از منطقه وایع تاجیکستان به اروپا دعوت کند. و در اینجا سرویس های ویژه تاجیکستان برای بار دوم برای نجات شبنم آمدند تا ستاره او حتی روشن تر بسوزد. هنگام پرواز به اروپا، مادر و دختر او در فرودگاه دوشنبه دوباره بازداشت شدند، احتمالا به دلایل ایمنی - ناگهان این پیرزن و نوه، با ترک تاجیکستان، به داعش متصل شوند. به مدت چند روز، اقدامی با شعار "آزادی مادر و دختر شبنم!" در کلیه سایت ها، رادیو و کانال های تلویزیونی کبیری برگزار شد.

شبنم موردی است که شما می توانید از هر آدمکی ستاره ای را مجسم کنید.

II

اینها فقط برخی از نکات بودند. من حالت مشکوک شدن خوانندگان را پیش بینی می کنم - اما پرتره محی الدین کبیری کجاست؟ من به این سؤال با سوال پاسخ می دهم - آیا من پرتره او را نقاشی نکرده ام؟

https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=859925891056472&id=100011172064953

سلام الدین میرزارحمت اف

شريتش 1 – سيد يونوس استرفشاني

في منشوراته ، على غرار الخطب ، يؤكد دائمًا: يجب عليك دائمًا قول الحقيقة والحقيقة فقط! ومع ذلك ، فقد كان هو نفسه يختبئ هذه الحقيقة بالذات منذ 15 عامًا - كان يعيش في إيران طوال هذه السنوات ، وقد قبل المذهب الشيعي للإسلام ، ويشير فيسبوك محل لإقامته لبنان .

تزوج سيديونوس من ابنة شخصية دينية معروفة ، مولوي معروفجان ، الذي انتقلت إلى إيران ، وأصبحت شيعية ، ثم عادت إلى طاجيكستان ، تائبة وابن صهر الشيعة. وهنا السبب.

في 2000، أرسل سيديونوس زوجته إلى طشقند في مهمة خاصة من الخدمات الإيرانية الخاصة. يبدو أن الخدمات الأوزبكية الخاصة كانت تعرف المهمة السرية لزوجته. في طشقند ، قُبض عليها وحُكم عليها لفترة طويلة. لم ينتظر سيد يونوس إطلاق سراح زوجته من الأسر (لماذا الانتظار؟! يجب أن نستمر في العيش!) وتزوجا مرة أخرى. عندما احتفل بشهر العسل ، عاشت الزوجة الأولى أيامها الأخيرة في سجن أوزبكي وتوفيت هناك.

حتى في الوقت الذي كان فيه حزب النهضة الإسلامية في طاجيكستان شرعيًا ، حذر محي الدين كبيري بشدة سيدونيوس ، بحلول ذلك الوقت من الشيعة: لا تكتب عنا ، وإلا فسوف يشتبه في تمسكك بالمذهب الشيعي للإسلام!

عندما تم حظر الحزب الإسلامي في عام 2015 ، أصبح "آية الله سيدونيوس" ، الذي أصبح حديثًا ، أحد الأيديولوجيين الرئيسيين لكبيري.

شفرة 2 - رفشني تيموريانن.

اوه اوه! هذا بارون ميونخاوزين الطاجيكي هو شخصية حقيقية ، وليس مجرد قصة ، ولكن رواية ساخرة كاملة! في هذه الرواية ، أود أن أضع الفصول التالية:

- - الفصل الأول. كيف تلقى رفشن وضع اللاجئ في كندا.

- الفصل الثاني. كيف تم طرد رفشن من الإذاعة الأمريكية آزادي.

- الفصل الثالث. بصفته رفشن ، كونه رجل توصيل البيتزا ، فقد عمل كأستاذ في جامعة كندا وحتى نشر صورة على الإنترنت "مع طلابه المحبوبين".

- الفصل الرابع. كيف أصبح رفشن ، تحت الاسم المستعار سياوشي دليري ، المتحدث باسم المجموعة 24. وكيف لعبه رجال بارعون من هذه المجموعة ، وكان يعتقد أنه سيكون الرئيس القادم لطاجيكستان!

- الفصل الخامس. كيف تم اعتقال رفشن في كندا بتهمة تهريب المعدات المكتبية!

هذا يكفي! علاوة على ذلك ، فإن رواية مخصصة لهذا الشخص المؤسف ستكون مملة!

رفشن هو حقا رجل بائس! إنه يعيش في خوف طوال الوقت - وفجأة سيمزق شخص ما قناعه من وجهه ويظهر وجهه الحقيقي! كيف بعد ذلك للعيش؟ على الرغم من أن هذا القناع قد انفصل أكثر من مرة. لكنه لبسها على عجل مرة أخرى. قبل عامين في مكتب التحقيقات الفيدرالي الأول ، فضحه في كذب وخداع ، مزق قناعه مرة أخرى. في اليوم التالي ، في الصباح الباكر ، اتصل بي من كندا وتمتم بصوت مرتفع: "أكه! لا تكتب أكثر عني! أتوسل إليكم! "

شفرة 3 - طهي تيموري.

وعدت تيمور بأن أقول كيف حصل على وضع مهاجر سياسي (FB 05/26/2019). لقد حان الوقت. عندما زرت طاجيكستان هذا الصيف ، كنت مهتمًا بسيرة "المنشق" والشاعر والمترجم ومدير إدارة الإعلام في التحالف الوطني في طاجيكستان. لقد تعلمت الكثير من الأشياء المثيرة للاهتمام. لم يكن لوزير الإعلام كبيري أي مشكلة مع السلطات الطاجيكية عندما كان يعمل كاتبًا في جريدة آسيا بلس. نشأت مشاكل في عائلته. بينما كانت زوجته وأولاده يعيشون في حرج ، غالبًا ما كان تيمور يشرب بشدة. (الإدمان على الكحول هو السمة المميزة لشخصية تيمور.)

وهنا يدعوه كبيري إلى تلفزيون " صفا" ، الذي أنشأه في موسكو بأموال إيرانية. كان الراتب الضئيل لمشغل التلفزيون (والكبيري البخيل لم يعد بإمكانه الدفع) كافياً لتغطية نفقاته. قال زملاؤه في التلفزيون إن تيمور غالبًا ما كان يعمل في حالة سكر. تعاطف معه الأصدقاء ، المهنئين ، واقترحوا خطة متعددة الاتجاهات للحصول على وضع مهاجر سياسي في أوروبا.

تيمور ، بعد نصيحتهم ، تدفقت على عتبات المنظمات الدولية لحقوق الإنسان وسكب روحه دون أي تردد - تعرض للمضايقات من قبل الخدمات الخاصة الروسية والطاجيكية! (لا أستطيع أن أصدق أن تيمور يمكن أن يدخل مجال رؤية الخدمات الخاصة الروسية!). لكن للثقة في منظمات حقوق الإنسان ، نجحت. تم إرساله أولاً إلى أوكرانيا ، حيث يحاول على نفسه دور مقاتل معلومات ضد روسيا ، ولكن دون جدوى. من أوكرانيا ينتهي به الأمر في فرنسا.

أخيرا ، أصبح حلم الشاعر العزيز حقيقة! باريس ، الشاورما ، وجود نصف الجوع هو بالفعل في الماضي!

بدأ يطلق عليه استاد (المعلم ،و قائم مالقمام).

ومع ذلك ، لم يصط الموسيقي لفترة طويلة البهجة. لاحظ الناس الذين عرفوا تيمور مباشرة كيف سرعان ما تحول إلى "الصالحين" ملا تيمور. وبدأوا يتحدثون على الإنترنت عن تيمور الحقيقي. في الشبكات الاجتماعية ، أصبح أضحوكة. سيمدين دوستوف ، شففت بورهانوف ، خيرالله ميرسيدوف ، برات قادري ، ماريانا أريبوفا ، أساءوا إلى تيمور بشدة لدرجة أن شخصًا آخر كان سيشنق نفسه مكانه.

وقد كتبت عنه أكثر من مرة. على وجه الخصوص ، حول كيف وصف تيمور في مقابلة مع صحفي غبي حزب النهضة الإسلامية في طاجيكستان بأنه القوة السياسية الأكثر نفوذاً في آسيا الوسطى! وفقًا لتيمور ، هذا الحزب قوي ومؤثر للغاية بحيث يمكنه العمل كوسيط بين الجماعات المقاتلة في أفغانستان والتوفيق بينها!

ولتيمور ليس من العار ، مفاهيم الشرف والضمير والكرامة والفخر واحترام الذات ليست مألوفة له. حرمته الطبيعة تمامًا من الشعور بالعار. لذلك ، عيب آخر منتظم ، أو بالأحرى عار ، لقد مر بهدوء. كما تعلمون ، فإن عائل تيمور كبري لديه كراهية شرسة لداداجان عطاء الله ييف. يقوم دعايةه ​​المستأجرين على الشبكات الاجتماعية بنشر شركة إرهاب ضد داداجان باستمرار ، في محاولة لكسرها أخلاقياً. وقرر تيمور مواكبة المرتزقة الآخرين. في محاولة لكسب جزء إضافي من الشاورما ، زوج من الجوارب ، قميص ، أحذية رياضية ، حقيبة ظهر جديدة (شيء ضروري للغاية! كثيرًا ما يأخذ كبيري لتيمور معه عند السفر حول أوروبا ، كما هو الحال هنا بدون حقيبة تحمل على الظهر!) بدأ تشويه داداجان علي الفيسبوك.

يصاب الشخص الضعيف بالتوتر والغضب سيثبت العكس - كل هذا كذبة وتشويه! لن يكون داداجان هو داداجان إذا كان رد فعله بعصبية على هجمات افتراء تيمور.

عندما قرأت إجابة داداجان ، بعد صمت طويل ، ضحكت لفترة طويلة وتذكرت مزحة طاجيكية – ( بشه در خايه فيل) – لا يحس الفيل ان البعوضة تعض انثييه ، أقتبس من داداجان: "إذا غمرت شقتك الصراصير ، فقم بتعليق صورة تيمور في جميع الغرف ، وستختفي جميع الصراصير على الفور!"

شفرة 4 ، أليم شيرزمانوف،

هنا شخص آخر مؤسف! انه يجعلني أشعر بالأسف! في سن الشيخوخة ، ترك الأسرة ، والعمل وانتقل إلى أوروبا ، على أمل الحصول على مساعدات كبيري

أليم ذهب أولا إلى بولندا. بعد أن علم أن المزايا هزيلة ، انتقل إلى النمسا ، وعاش هنا في مخيم للاجئين. بعد بعض الوقت ، تم ترحيله مرة أخرى من النمسا إلى بولندا في الأصفاد. لقد تحمل كل هذه الإهانات ، لأنه لم يكن هناك عودة إلى الوراء. خلفه في خاروغ ، لا يزال لديه ديون في عدة بنوك في آن واحد. هربًا من سداد الديون ، أصبح اليم مقاتلًا من أجل الحرية والديمقراطية.

شفرة 5 – موجوده صاحبنظروفا

. صحفية غير معروفة عملت كسكرتيرة صحفية لزيد سعيدوف. عندما تم القبض على زيد ، تركت دون عمل ، ودعاها كبيري إلى أوروبا. طلبت أولاً وضع اللاجئ في بولندا ، ثم في النمسا وألمانيا ، لكن في كل مكان تم رفضها. انتقل الى هولندا. وهناك ، كل المحاولات لكسب لاجئ لم تنجح.

"- إن سلطات إنفاذ القانون الطاجيكية هي المسؤولة عن ذلك! - عبر مرة واحدة عن سخطها ابن كبيري. "إذا كانت السلطات الطاجيكي فتحت القضية الجنائية ضد ابه موجوده ، فكان من السهل منحها صفة اللاجئ!"

ومع ذلك ، موجوده نفسها هي أيضا المسؤولة. وفقًا للمخطط المعمول به ، كان من الضروري توزيع العديد من المنشورات الهامة على السلطات الطاجيكية على الشبكات الاجتماعية. سوف تضعها وزارة الشؤون الداخلية في قائمة المطلوبين الدولية. ولن تكون هناك مشاكل في البلدان الأوروبية - بالنسبة لهذه المنشورات ، أتعرض للاضطهاد ، باستثناء!

شفرة 6 ( حميراء بختيار )

وهي معروفة أيضًا على الشبكات الاجتماعية باسم " خاهر حميراء"(أخت - هكذا يشير إليها كبيري هذا على الرغم من حقيقة أن الشائعات تنتشر على شبكة الإنترنت حول العلاقة الغامضة بين محي الدين وحميرا. صحافي ضعيف ، لكن الأكثر حظاً وأنجح "منشق"! على عكس "اللاجئين" الآخرين الذين تجمعوا حول كبري ، لم تكن حميراء مضطرةً إلى اللجوء إلى إجراءات مهينة في مخيمات اللاجئين. وفي بعض المعجزات ، حصلت على منحة سنوية في صندوق هامبورغ للأشخاص المضطهدين سياسياً.

عندما وصلت إلى ألمانيا لأول مرة ، ذكرها بعض الصحافيين في قائمة الصحفيين الطاجيك الذين اضطهدتهم السلطات. هذا الأمر أزعجها إلى حد كبير - فهي لم تكن مضطهدة على الإطلاق ، ولكنها جاءت للدراسة! واضطرت المنشورات إلى الاعتذار علنا ​​عنها. بعد مرور عام حرفيًا ، أعلنت خاهر حميراء بصوت عالٍ: "أنا صحافية معارضة!"

أعطاها الناس المطلعين لقب "تانغيمكو". هل تتذكر الوقت الذي غمرت فيه شوارع دوشنبه بحافلة صغيرة صينية من طراز تانغيم؟ في ساعات الذروة ، أصبحت هذه السيارات المنقذ - طريقهم من خلال أي اختناقات مرورية. فحميراء مثل تانغيم . إذا انتقد شخص ما محي الدين كبيري ، فقد تصرفت بسرعة دفاعًا عن نفسه - إنه ليس كذلك ، إنه جيد!

بالطبع هو جيد! بلغت مصروفات الصندوق المذكور للمنحة الدراسية السنوية التي حصلت عليها حميراء بمساعدة من كبيري أكثر من 50 ألف يورو!

في الآونة الأخيرة ، قامت حميراء بفضيحة دولية من اللون الأزرق - نشر الكلمة التي استدعاها والدها لإنفاذ القانون الطاجيكي وسأل: "أين هي ابنته ، ولماذا أصبحت داعية لكبيري وحزبه؟"

من المثير للدهشة أن منظمة الأمن والتعاون في أوروبا ، والمنظمات الصحفية الأوروبية ، وجماعات الضغط في كبيري قد أثارت ضجة وخلق بين عشية وضحاها في شخص حميراء صورة نجمة الصحافة الطاجيكية ، التي تتبعها السلطات! ومؤسسة هامبورغ ، التي اتهمت بمنح دراسية غير مبررة للنجمة الجديدة ، خرجت من موقف حساس.

موجوده ، حمياراء، شفرة رقم سبعة هي شبنم (حولها في وقت لاحق قليلا) هي لازم لمحي الدين كبيري ، الذي استبدل الديكور الإسلامي في أوروبا بديمقراطي من أجل إظهار التوازن بين الجنسين في سياسة التحالف الكذب.

شفرة 7 - شبنم خدايدادوف.

تريد أن تعرف كيف تضيء النجوم؟ هنا مثال! عملت شبنم كغسالة صحون في أحد المقاهي في سان بطرسبرغ ولم تحلم بأن تصبح نجمةً. ساعدتها الخدمات الطاجيكية الخاصة ، التي شهدت شخصًا في غسالة الصحون تهديدًا لأمن البلاد ووضعتها على قائمة المطلوبين الدولية من خلال الإنتربول. لقد حان وقتها! حاولت من خلال بيلاروسيا الوصول إلى بولندا ، لكنها احتجزت هناك لبعض الوقت. في العديد من وسائل الإعلام الأوروبية ، أصبح احتجازها خبراً كبيراً. أطلقت خدمات خاصة البيلاروسية لها. وصلت إلى بولندا وبمساعدة ستيف سفردلوف ، ممثل المنظمة الدولية لحقوق الإنسان لـ هيومن رايتس ووتش لآسيا الوسطى ، ولم تحصل على صفة اللاجئ فحسب ، بل أصبحت أيضًا ... ناشطة في مجال حقوق الإنسان! نعم نعم! شبنم ناشطة في مجال حقوق الإنسان في آسيا الوسطى! الحياة جيدة!

تظهر الصور الحميمة لشبنم وستيف على شبكة الإنترنت ، والتي هي ببساطة مثيرة للاشمئزاز للنظر في.

تجرأت بعض النساء على الفيس بوك على السخرية من هذه الصور وتسببت في عاصفة من سخط شبنم: "با شوهر من نرس ، ميدرانمتا!" وهذا يعني: "لا تلمسي زوجي، و إلا سأمزقنك. "(تذكر فيلم" السادة الحظ "؟).

الآن يمكنك دعوة كل من الأم وابنتها إلى أوروبا من منطقة واسيع في طاجيكستان. وهنا جاءت الخدمات الطاجيكية الخاصة لإنقاذ شبنم للمرة الثانية حتى يحترق نجمها أكثر إشراقاً. عند السفر إلى أوروبا ، تم احتجاز الأم وابنتها في مطار دوشنبه ، مرة أخرى ، وربما لأسباب تتعلق بالسلامة - فجأة تنضم هذه المرأة العجوز وحفيدةها بعد مغادرة طاجيكستان إلى تنظيم الدولة الإسلامية. لعدة أيام ، تم إجراء حدث تحت شعار "حرية الأم وابنة شبنم!" في جميع المواقع ، والإذاعة ، والقنوات التلفزيونية لكبيري

IIكانت هذه مجرد بعض الشفرات أتوقع حيرة القراء - لكن أين صورة محي الدين كبيري؟ سوف أجيب على السؤال بسؤال - ألم أرسم صورته؟

https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=859925891056472&id=100011172064953

سلام الدين ميرزارحماتوف

I

ТАСВИРИ 1 – САИДЮНУСИ ИСТАРАВШАНӢ

Дар маводҳояш, ки ба вазъ монанданд, ӯ мунтазам зикр мекунад: ҳамеша бояд ҳақиқат, танҳо ҳақиқатро гуфт! Вале, худи ӯ тӯли 15 сол аст, ки дар бораи худаш ҳамин ҳақиқатро пинҳон медорад – муддати ин солҳо дар Эрон зиндагӣ мекунад, равияи шиаи дини исломро қабул кардааст, аммо дар Фейсбук бошад, мавқеи зисташро Лубнон нишон медиҳад.

Саидюнус бо духтари яке аз ходимони намоёни динӣ дар солҳои 90 – уми асри гузашта Мулло Маъруфҷон, ки ба Эрон кӯчида, шиа шуда буд ва баъдан ба Тоҷикистон баргашта, тавба карду аз ин домоди шиа рӯй гардонд, издивоҷ карда буд. Бубинед, барои чӣ…

Дар солҳои 2000-ум Саидюнус бо супориши махсуси хадамоти махсуси Эрон ҳамсари худро ба шаҳри Тошканд фиристод. Зоҳиран ба хадамоти махсуси Ӯзбекистон рисолати махфии зан маълум буд. Дар Тошканд вай боздошт шуда, ба мӯҳлати тӯлонӣ маҳкум гардид. Саидюнус озод шудани ҳамсарашро аз ҳабс интизор нашуд (чаро мунтазир шавад?! зиндагиро давом додан лозим аст!) ва дубора хонадор шуд. Вақте ки ӯ бо ҳамсари дуюмаш моҳи асалро мегузаронид, зани аввалаи ӯ рӯзҳои охири ҳаётро дар зиндони Ӯзбекистон паси сар менамуд ва дар он ҷо вафот кард.

Замоне, ки Ҳизби наҳзати исломии Тоҷикистон фаъолият дошт, Муҳиддин Кабирӣ Саидюунусро, ки шиа шуда буд, сахт огоҳ мекард: мабодо дар бораи мо чизе нанависӣ, ки моро ҳам ба шиагароӣ муттаҳам мекунанд.

Вақте соли 2015 фаъолияти Ҳизби исломӣ мамнуъ шуд, Оятулло Саидунуси навбаромад яке аз мубаллиғони асосии ғояҳои Муҳиддин Кабирӣ шуд.

ТАСВИРИ 2 – РАВШАНИ ТЕМУРИЁН.

О о о! Ин Барон Мюнхаузени тоҷик қаҳрамони аслии на танҳо як ҳикоя, балки як романи куллии сотирӣ аст! Ман бошам дар ин роман бобҳои зеринро мегузоштам:

- - Боби аввал. Чӣ тавр Равшан дар Канада мақоми гурезаро соҳиб шуд.

- - Боби дуюм. Чӣ тавр Равшанро аз радиои «Озодӣ» ронданд.

- - Боби сеюм. Чӣ тавр Равшани питсатақсимкунак худро профессори кадом донишгоҳи Канада ҳисобида, ҳатто акси худро ҳамроҳи «донишҷӯёни маҳбуб» - аш дар Интернет ҷой додааст.

- - Боби чорум. Чӣ тавр Равшан бо тахаллуси «Сиёвуши Далерӣ» котиби масъули «Гурӯҳи 24» шуд. Ва чӣ гуна бачаҳои зираки ин гурӯҳ ӯро фиреб доданд ва ӯ бовар кард, ки дар оянда президенти Тоҷикистон хоҳад шуд!

Боби панҷум. Чӣ тавр Равшан дар Канада барои қочоқи таҷҳизоти идоравӣ боздошт шуд!

Ҳамин кофист! Давоми роман дар бораи ин одами бадбахт дилгиркунанда мешуд!

Дар ҳақиқат Равшан одами бадбахт аст. Ӯ ҳамеша дар ҳарос зиндагӣ мекунад – мабодо накунаду касе ниқобашро аз рӯяш кашаду симои аслии ӯро нишон диҳад! Пас чӣ гуна бояд зист? Ҳол он, ки ин ниқобро борҳо аз рӯяш бардоштаанд. Вале ӯ чобукона ниқобашро аз нав мепӯшад. Ду сол қабл дар шабакаи иҷтимоии Фейсбук ман бори дигар фиребу найранги ӯро фош карда, бори дигар ниқобашро аз рӯяш кашида будам. Рӯзи дигар, бомдодон вай аз Канада ба ман занг зад ва бо овози ларзон гуфт: «Ако! Дар бораи ман дигар нанависед! Аз шумо илтимос мекунам!»

ТАСВИРИ 3 – ТЕМУРИ ВАРҚӢ

Ман ба Темур қавл дода будам, дар бораи чӣ гуна ӯ мақоми муҳоҷири сиёсиро гирифт, нақл мекунам. (ФБ 05/26/2019 с.) Ҳамин тавр вақт ҳам расид. Вақте банда тобистони соли ҷорӣ ба Тоҷикистон омадам, ба тарҷумаи ҳоли "диссидент", шоир, тарҷумон, директори Департаменти иттилооти «Паймони Миллии Тоҷикистон» таваҷҷӯҳ зоҳир намудам. Ва ман бисёр чизҳои ҷолибро омӯхтам. Вазири иттилооти Кабирӣ ҳангоми кор ба ҳайси шореҳи рӯзномаи «Азия - плюс» бо ҳукумати Тоҷикистон ҳеҷ мушкиле надошт. Дар оилаи ӯ мушкилот ба миён омад. Ҳангоме ки зану фарзандонаш дар муҳтоҷӣ ба сар мебурданд, Темур аксар вақт бадмастӣ мекард. (Ҳирс доштан ба машрубот яке аз хусусиятҳои фарқкунандаи Темур аст.)

Ва дар ин ҷо Кабирӣ ӯро ба телевизиони САФО, ки ӯ дар Москва бо маблағгузории Эрон таъсис дода буд, даъват мекунад. Маоши ночизи корманди телевизион (Кабирии мумсик бошад, дигар пардохт карда наметавонист) ба зӯр аз моҳ ба моҳ мерасид. Кормандони шабакаи телевизион нақл карданд, ки Темур зуд-зуд ба кор маст шуда меомад. Дӯстон, некхоҳон ба ӯ раҳм карданд ва нақшаи бисёрҷонибаи ба даст овардани мақоми муҳоҷири сиёсиро дар Аврупо пешниҳод карданд.

Темур, мувофиқи маслиҳатҳои дӯстонаш, остонаи созмонҳои байналмилалии ҳуқуқи инсонро охурча карда, бе шарму ҳаё арз мекард, ки гӯиё - вайро хадамоти махсуси Россия ва Тоҷикистон таъқиб мекунанд. (Ман итминон надорам, ки Темур ба майдони биниши хадамоти махсуси Россия ворид шуда тавонад!). Вале барои созмонҳои зудбовари ҳуқуқи башар, он кор кард. Ӯро аввал ба Украина фиристоданд, ки дар он ҷо ӯ худро дар нақши муборизи иттилоотӣ бар зидди Россия месанҷад, аммо ҳеҷ гуна натиҷае ба даст намеовард. Аз Украина ба Франсия меравад.

Дар ниҳоят, орзӯи деринаи шоир ҷомаи амал пӯшид! Париж, шаурма, қашшоқию гуруснагӣ паси сар шуд!

Ӯро устод ном мебурдагӣ шуданд.

Аммо, шодӣ дер давом накард. Одамоне, ки Темурро мешинохтанд, фавран мушоҳида карданд, ки ӯ чи тавр зуд ба як «порсо», Мулло Тимур табдил ёфт. Дар Интернет дар бораи Темури воқеӣ суҳбат карданро шурӯъ намуданд. Дар шабакаҳои иҷтимоӣ ӯ боиси хандаи умум гашт. Саймиддин Дӯстов, Сафват Бурҳонов, Хайрулло Мирсаидов, Барит Қодирӣ, Марианна Арипова Темурро дар ФБ чунон тасвир карда буданд, ки дар ҷойи ӯ дигар кас мебуд, кайҳо худро меовехт.

Ва ман ҳам дар бораи ӯ борҳо навишта будам. Аз ҷумла, дар бораи он ки чӣ гуна Темур дар мусоҳиба бо баъзе рӯзноманигори аблаҳ Ҳизби наҳзати исломии Тоҷикистонро нерӯи бонуфузи сиёсӣ дар Осиёи Марказӣ номидааст! Ба гуфтаи Темур, ин ҳизб он қадар қавӣ ва бонуфуз аст, ки метавонад ҳамчун миёнарав байни гурӯҳҳои ҷангии Афғонистон амал кунад ва онҳоро оштӣ диҳад!

Ва Темур аз ҳеҷ чиз шарм надорад. Мафҳумҳои виҷдон, шаъну шараф, худписандӣ, худбаҳодиҳӣ барои ӯ шинос нестанд. Табиат ӯро аз шарм комилан маҳрум сохтааст. Аз ин рӯ, шармандагии навбатиро ӯ ба осонӣ таҳаммул кард. Тавре ки шумо медонед, пуштибону ғизобахши Темур Кабирӣ нисбат ба Додоҷон Атовуллоев ҳисси бадбинии зиёд дорад. Таблиғгарони зархариди ӯ дар шабакаҳои иҷтимоӣ мунтазам амалҳои террор бармеангезанд, то ки Додоҷонро рӯҳан шикаст диҳанд. Ва Темур низ тасмим гирифт, ки аз зархаридони дигар ақиб намонад. Дар кӯшиши ба даст овардани як қисми иловагии шаурма, як ҷуфт ҷӯроб, футболка, кросовки, ҷузвдони нав (ин як чизи хеле зарурӣ аст! (охир Кабирӣ аксар вақт Темурро ҳангоми сафар дар Аврупо бо худ мегирад ва дар онҷо бе ҷузвдон барин чизҳо чӣ гуна бояд буд!) Додоҷонро дар ФБ бадном кард.

Шахси нотавон асабонӣ мешавад ва бо хашм ба муқобил исбот мекунад - ин ҳама дурӯғ ва тӯҳмат аст! Агар ба ҳуҷумҳои тӯҳматии Темур асабӣ мешуд, Додоҷон, Додоҷон намебуд.

Вақте ман ҷавоби Додоҷонро хондам, пас аз хомӯшии тӯлонӣ, хело хандидам ва як ҳаҷви тоҷикӣ ба ёдам омад – пашша дар хояи фил.

Аз Додоҷон иқтибос меорам: «Агар дар хонаи шумо тараканҳо бисёр шаванд, дар ҳамаи ҳуҷраҳо портрети Темурро овезед ва онҳо дарҳол нест мешаванд!».

ТАСВИРИ 4 - АЛИМ ШЕРЗАМОНОВ.

Ана боз як шахси бадбахт! Ба ӯ дилам месӯзад. Дар айёми пирӣ оила ва корро партофта, ба умеди тақсимоти Кабирӣ ба Аврупо омад!

Алим аввал ба Полша рафт. Баъди фаҳмидан, ки дар ин ҷо кӯмакпулӣ ночиз аст, ӯ ба Австрия рӯ овард ва дар ин ҷо дар лагери гурезаҳо зиндагӣ кард. Баъди чанд вақт ӯро бо дастони баста аз Австрия ба Лаҳистон депорт карданд. Вай ба ин ҳама таҳқирҳо тоб овард, зеро дигар роҳи бозгашт надошт. То ба ҳол дар Хоруғ ӯ аз якчанд бонк қарздор аст. Алим аз пардохти қарз гурехта, муборизи озодӣ ва демократия шуд.

ТАСВИРИ 5 - МАВҶУДА СОҲИБНАЗАРОВА.

Рӯзноманигори камтаҷриба. Вай ҳамчун котиби матбуотии Зайд Саидов кор мекард. Вақте Зайд ҳабс шуд, ӯ бекор монд ва Кабирӣ ӯро ба Аврупо даъват кард. Аввал ӯ дар Лаҳистон баъдан дар Австрия ва Олмон мақоми гурезагиро ҷустуҷӯ карда, аммо дар ҳама ҷо хоҳиши ӯро рад карданд. Ба Голландия кӯчид. Ва дар он ҷо ҳам тамоми кӯшишҳояш бенатиҷа монду муввафақ нагардид.

«- Мақомоти ҳифзи ҳуқуқ айбдоранд! – боре хашмгинона изҳор дошта буд писари Кабирӣ. - Агар дар Тоҷикистон алайҳи апаи Мавҷуда парвандаи ҷиноӣ боз мешуд, ӯ метавонист ба осонӣ мақоми гурезаро соҳиб шавад!».

Аммо худи Мавҷуда низ айбдор аст. Бояд тибқи нақшаи муқарраршуда, дар шабакаҳои иҷтимоӣ якчанд маводҳои танқидӣ нисбати мақомоти Тоҷикистон паҳн мекард. Вазорати корҳои дохилӣ ӯро ба рӯйхати пайгарди байналмилалӣ ворид менамуд. Он гоҳ дар кишварҳои Аврупо ҳеҷ мушкилие намешуд – бубинед барои ҳамин навиштаҷот маро таъқиб мекунанд, наҷот диҳед!

ТАСВИРИ 6 - ҲУМАЙРО БАХТИЕР (МУМИНОВА)

Вай инчунин дар шабакаҳои иҷтимоӣ ҳамчун хоҳар Ҳумайро маъруф аст - ҳамин тавр Кабирӣ ба вай муроҷиат мекунад. Ин дар ҳолест, ки дар Интернет дар бораи муносибатҳои пурасрори байни Муҳиддин ва Ҳумайро овозаҳо паҳн мешаванд. Журналисти заиф, аммо хушбахт ва муваффақтарин «диссидент»! Дар қиёс бо дигар «гурезаҳо», ки дар атрофи Кабирӣ ҷамъ омада буданд, Ҳумайроро лозим наомад, ки дар лагерҳои гурезаҳо зери таҳқир монад. Ва бо баъзе мӯъҷиза, вай аз Фонди Ҳамбург барои шахсони таъқибшудаи сиёсӣ стипендияи солона гирифт.

Вақте ӯ бори аввал ба Олмон омад, баъзе рӯзноманигорон ӯро дар рӯйхати рӯзноманигорони тоҷик, ки мақомот таъқиб карда буданд, ёдрас карданд. Ӯро ин сахт ба ташвиш овард - ӯ на ҳамеша мавриди таъқибот қарор мегирифт, балки барои таҳсил омада буд! Муаллифи нашрияҳо аз ӯ ба таври ошкоро бахшиш пурсиданд. Баъди аз як сол хоҳар Ҳумайро бо овози баланд изҳор мекунад ки: «Ман журналисти оппозитсионерам!».

Одамони ҳолдон ба ӯ лақаби «Тангемка» доданд. Дар хотир доред, микроавтобуси хурди чинии “Тангем”-ро, ки як вақтҳо кӯчаҳои Душанберо зер карда буданд? Дар соатҳои авҷи корӣ, дар ҳолати танбашавии роҳ ин мошинҳо бо роҳҳои гуногун аз он бо осонӣ мебаромаданд.

Ҳумайро мисли ҳамон “Тангем” аст. Агар касе Муҳиддин Кабириро танқид кунад, вай фавран ба ҳимояи ӯ бармехезад - вай чунин нест, вай хуб аст!

Албатта ӯ хуб аст! Хароҷоти Фонди зикршуда барои стипендияи ҳарсолаи Ҳумайро, ки бо мусоидати Кабирӣ пардохт шудааст, зиёда аз 50 ҳазор евроро ташкил медиҳад!

Чанде пеш Ҳумайро рӯйирост як муноқишаи байналмилалиро ба амал овард, овозаеро паҳн кард, ки падари ӯ ба мақомоти ҳифзи ҳуқуқи Тоҷикистон даъват карда шуд, аз ӯ пурсидаанд, ки : "Духтари ӯ дар куҷост ва чаро ӯ таблиғгари Кабирӣ ва ҳизби ӯ шудааст?"

Тааҷҷубовар он аст, ки САҲА, Созмонҳои аврупоии журналистӣ ва лоббистҳои Кабирӣ дар як шаб дар шахси Ҳумайро симои “ситораи журналистикаи тоҷик”-ро сохта, ҳамаро ба шӯр оварданд, ки гӯё мақомот ӯро пайгирӣ мекарда бошад! Ва Бунёди Гамбург, ки барои беасос додани стипендия ба “ситораи нав” айбдор карда мешуд, бо ҳамин роҳ аз вазъияти ҳассос баромад.

Мавҷуда, Ҳумайро, тасвири рақами ҳафт Шабнам (дар бораи ӯ каме поёнтар) барои Муҳиддин Кабирӣ, ки дар Аврупо ниқоби исломиро бо демократия иваз кардааст, барои он даркоранд, то нишон диҳад, ки тавозуни гендериро дар сиёсати Иттиҳоди дурӯғгӯён риоя мекунад.

ТАСВИРИ 7 – ШАБНАМ ХУДОЙДОДОВА

Мехоҳед бидонед, ки “ситораҳо” чӣ гуна тобнок мешаванд? Ана ба шумо мисол. Шабнам дар яке аз қаҳвахонаҳои Санкт-Петербург табақшӯ шуда, кор мекард ва орзуи ситора шуданро надошт.

Дар ин кор ба ӯ хадамоти махсуси Тоҷикистон, ки гӯё дар симои як табақшӯ шахси ба амнияти мамлакат таҳдидкунандаро дидаву ӯро тавассути рӯйхати байналмилалии Интерпол ҷустуҷӯ доранд, “кӯмак” карданд.

Даври ӯ расид! Ӯ тавассути Беларус кӯшиши ба Лаҳистон рафтанро кард, вале муддате дар он ҷо боздошт шуд. Дар бисёр расонаҳои аврупоӣ боздошти вай ба хабари асосӣ табдил ёфт ва хадамоти махсуси Беларус ӯро раҳо карданд.

Вай бо кӯмаки намояндаи созмони байналмилалии ҳуқуқи башар Human Rights Watch барои Осиёи Марказӣ Стив Свердлов ба Лаҳистон расида, на танҳо мақоми гурезаро гирифт, балки ҳамчунин ... Ҳомии ҳуқуқи инсон гардид! Бале, бале! Шабнам як муборизи ҳуқуқи башар дар Осиёи Марказӣ гардид! Зиндагӣ барор кард!

Дар Интернет аксҳои маҳрамонаи Шабнам ва Стив пайдо шуданд, ки ба онҳо назар кардан нафратовар аст.

Кадоме зане дар ФБ ҷуръат карда, ин аксҳоро масхара кардааст, ки ғазаби Шабнамро ба вуҷуд овард: "Ба шавҳари ман нарас, медаронамата!" Тарҷумаи тоҷикии он бо вожаҳои дуздон ба вожаи русии дуздон чунин маъно дорад: "Ба марди ман даст нарасон! Даҳонта медаронам! Чашмота мекобам! "(Филми"«Джентльмены удачи» -ро ба хотир овардед?)

Акнун имкон дошт, ҳам модар ва ҳам духтарашро аз ноҳияи Восеи Тоҷикистон ба Аврупо даъват кунад. Ва дар инҷо ҳам хадамоти махсуси тоҷик ба Шабнам бори дуюм “мусоидат” карданд, то ӯ ситораи боз ҳам тобнок гардад.

Ҳангоми парвоз ба Аврупо дар фурудгоҳи Душанбе модар ва духтари ӯро боздошт карданд, эҳтимол бо мақсади бехатарӣ – мабодо ин зани солхӯрда бо наберааш Тоҷикистонро тарк карда, ба ДОИШ напайвандад.

Давоми чанд рӯз дар тамоми сайтҳо, радио ва шабакаҳои телевизионӣ Кабирӣ ҳамоишро таҳти шиори «Озодии модар ва духтари Шабнам!» баргузор кард.

Шабнам ин ҳолатест, ки аз ҳар каси бемағз метавон ситора сохт.

II

Инҳо танҳо баъзе аз ҷузъиётҳо буданд. Ман ҳайрон шудани хонандагонро дидам - симои Муҳиддин Кабирӣ куҷост? Ман ба савол бо савол ҷавоб медиҳам - магар ман симои ӯро тасвир накардам?

https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=859925891056472&id=100011172064953

1-ШТРИХ. САИДЮНУСИ ИСТАРАВШАНИЙ

панду насиҳатга ӯхшаш мақолаларида у ҳамиша таъкидлайди: ҳамма вақт ҳақиқат ва фақат ҳақиқатни гапириш керак! Бироқ у ӯзи ҳақида мана, 15 йилдирки, ӯша ҳақиқатни яшириб келди – бу йиллар мобайнида Эронда яшайди, Исломнинг шиа мазҳабини қабул қилди, «Фейсбук» саҳифасида эса, Ливанни яшаш жойи сифатида кӯрсатади.

Саидюнус 90-йилларда таниқли бӯлган, Эронга кӯчиб бориб, шиа мазҳабини қабул қилган, кейин эса Тожикистонга қайтиб, шиий куёвидан воз кечган диний арбоб Мулло Маърифжоннинг қизига уйланган эди. Хӯш, нима учун?

2000 йилларда Саидюнус хотинини Тошкентга Эрон махсус хизматларининг махсус вазифаси билан жӯнатди. Ӯзбек махсус хизматларига, хотинининг махфий миссияси ҳақида маълум бӯлган шекилли. Хотини Тошкентда қӯлга олиниб, узоқ муддатга судланди. Саидюнус хотинининг қамоқдан чиқишини кутиб ӯтирмади (Нима учун кутиши керак?! Ҳаётини давом эттириши керак-ку!) ва қайта уйланди. Асал ойини ӯтказаётганда, биринчи хотини Ӯзбекистон қамоқхоналарида умрининг охирги кунларини яшаётганди ва ӯша ерда ӯлиб кетди.

Тожикистон Ислом тикланиш партияси қонуний бӯлган даврлардаёқ Муҳиддий Кабирий ӯша вақтда шиа мазҳабини олган Саидюнусни қатъий огоҳлантирганди: сен биз ҳақимизда ёзмагин, акс ҳолда, биздан Исломнинг шиа мазҳабига тарафдорликда гумон қилишади!

2015 йили Ислом тикланиш партияси фаолияти тақиқлангандан кейин Оятулло Саидюнус Кабирийнинг асосий идеологларидан бирига айланди.

2-ШТРИХ. РАВШАНИ ТЕМУРИЁН.

О о о! Бу тожик Барон Мюнхгаузен нафақат ҳикоя, балки тӯлиқ сатирик романнинг ҳақиқий қаҳрамони! Бу романга қуйидаги бобларни жойлаштирган бӯлардим:

- Биринчи боб. Равшан қандай қилиб Канадада қочқин мақомини олди?

- Иккинчи боб. Равшанни Американинг «Озодий» радиосидан қандай қилиб қувишди?

- Учинчи боб. Равшан пицца ташувчи бӯлгани ҳолда, қандай қилиб ӯзини Канада университетларидан бири профессори сифатида кӯрсатди ва ҳатто, интернетда «севимли студентлар билан», номли суратни жойлади?

- Тӯртинчи боб. Равшан Сиёвуши Далери тахаллуси остида қандай қилиб «24-гуруҳ» матбуот котибига айланди? Ва бу гуруҳдан топқир болалар уни қандай ӯйнатишди ва у Тожикистоннинг навбатдаги президенти бӯлишга ишонди!

- Бешинчи боб. Равшанни қандай қилиб Канадада оргтехникалар контрабандаси учун ҳибсга олишди!

Бу етарли! Сӯнгра бу бахтсиз одамга бағишланган роман жуда зерикарли бӯларди!

Равшан, ҳақиқатдан ҳам, бахтсиз одам! У ҳар доим кимдир юзидан ниқобни юлиб, унинг ҳақиқий юзини кӯрсатса-я деган қӯрқувда яшайди! Кейин қандай яшайди? Гарчи бу ниқобни неча марталаб юлган бӯлишса-да. Аммо у ниқобни шошилинч тарза яна кияди. Икки йил илгари «Фейсбук»да унинг ёлғончи ва иккиюзламачилигини ошкор этиб, яна бир марта ниқобини ечдим. Эртаси куни эрталаб у менга Канададан қӯнғироқ қилди ва қалтираган овозда ғӯлдиради: «Ако! Мен ҳақимда бошқа ёзманг! Ӯтинаман!»

3-ШТРИХ.– ТЕМУРИ ВАРҚИ.

Мен Тимурга унинг қандай қилиб сиёсий муҳожир мақомини олгани ҳақида айтишга ваъда бергандим («Фейсбук» 26.05.2019 й.). Мана, фурсат ҳам келди. Шу ёзда Тожикистонда бӯлганимда, «диссидент», шоир ва таржимон, «Тожикистон миллий алянси» ахборот департаменти директорининг таржимаи ҳоли билан қизиқдим. Ва кӯпгина қизиқ нарсалардан хабардор бӯлдим. Кабирий ахборот вазири «Азия-плюс» газетасининг шарҳловчиси сифатида ишлаганда Тожикистон ҳукумати билан ҳеч қандай муаммоси йӯқ эди. Муаммолар унинг оиласида вужудга келди. Хотини, болалари муҳтожликда яшаган даврда Тимур ичкиликка ружу қӯйганди (Спиртли ичимликларга ружу қӯйиш – Тимур хислатининг фарқли қирраси).

Ва шу пайт Кабирий уни Москвада Эроннинг пуллари билан ташкил этган САФО телевидениесига таклиф қилади. Телевидение ходимининг арзимас маоши (қурумсоқ Кабирий унга ортиқча тӯлай олмасди) унга зӯрға етарди. Телевидениедаги ҳамкорлари Тимур ишга кӯп ҳолатларда ширакайф ҳолатда келганини айтишади. Дӯстлар, хайрихоҳ кишилар унга раҳми келиб, Европада сиёсий муҳожир мақомини олишнинг йӯлини айтишди.

Уларнинг маслаҳатларига амал қилган Тимур халқаро ҳуқуқ ҳимоячи ташкилотларининг остонасига бош уриб, Россия ва Тожикистон махсус хизматлари уни таъқиб этаётганликлари ҳақида уялмасдан айтарди (Тимур Россия махсус хизматлари диққат марказига тушганлигига ҳеч ишонолмайман!). Бироқ ишонувчан ҳуқуқ ҳимояси ташкилотлари учун бу иш берарди. Уни дастлаб Украинага жӯнатишди. У ерда Россияга қарши ахборот курашчиси ролини бажаради, бироқ муваффақиятга эришмайди. Украинадан Францияга жӯнатишади.

Ниҳоят, шоирнинг азалий орзуси амалга ошди! Париж, шаурма, ярим оч ҳаёт ӯтмишда қолди!

Уни Устоз (ӯқитувчи, мураббий), деб атай бошладилар.

Бироқ қувноқ мусиқа узоқ янграмади. Тимурни яхши танийдиган кишилар унинг қандай қилиб тез орада Мулло Тимурга айланиб қолганликларида диққат қаратишди. Ва интернетда ҳақиқий Тимур ҳақида ҳикоя қила бошлашди. Ижтимоий тармоқларда у кулгу боисига айланди. Саймиддин Дӯстов, Сафват Бурҳонов, Хайрулло Мирсаидов, Барот Қодирий, Марианна Арипова «Фейсбук»да Тимурни шу қадар шарманда қилишдики, унинг ӯрнида бошқа киши ӯзини осган бӯларди.

Ва мен ҳам у ҳақда неча марталаб ёздим. Хусусан, Тимур қандайдир аҳмоқ журналистга Тожикистон Ислом тикланиш партиясини Марказий Осиёдаги энг нуфузли сиёсий куч дея атагани ҳақида ёздим. Тимурнинг фикрича, бу партия шу қадар кучли ва нуфузлики, Афғонистон курашувчи гуруҳлари орасида ӯртакашлик қилиб, уларни яраштириши мумкин!

Тимурга ҳар қандай шармандалик таъсир қилмайди. Шараф, виждон, қадр, ғурур, иззат-икром унга таниш эмас. Табиат уни уят туйғусидан буткул маҳрум этган. Шунинг учун, яна бир навбатдаги шармандаликни у бошидан хотиржам ӯтказди. Маълумки, Тимурнинг боқувчиси Кабирий Додожон Атовуллоевдан нафратланади. Унинг ёлланган тарғиботчилари ижтимоий тармоқларда Додожонни маънан синдириш учун, унга қарши террор кампаниясини олиб боришади. Ва Тимур ҳам бошқа ёлланувчилардан ортда қолмасликка қарор қилди. Ортиқча порция шаурма, икки жуфт паймоқ, футболка, кроссовка, янги сумка (жуда керакли нарса! Ахир, Кабирий Европа бӯйлаб саёҳатга чиқса, Тимурни ӯзига кӯп ҳамроҳ қилади, бу ерда сумка иш беради)га эга бӯлиш учун «Фейсбук»да Додожоннинг номини ёмон қилишни бошлади.

Заиф киши асабийлашар ва аччиғидан бунинг аксини – буларнинг бари ёлғон ва туҳмат эканлигини исботлашга тушган бӯларди! Додожон агар Тимурнинг туҳматларига асабий ҳолатда жавоб берса, у Додожон бӯлолмасди.

Узоқ сукутдан кейин Додожоннинг жавобини ӯқиганимда, анча вақт кулиб юрдим ва Тимур кӯзимга фил билан курашаётган пашшадек кӯринди.

Додожондан иқтибос келтираман: «Агар уйингизни сувараклар босган бӯлса, барча хоналарига Тимурнинг портретини осинг ва ҳамма сувараклар шу ондаёқ йӯқ бӯлиб кетади!»

4-ШТРИХ. АЛИМ ШЕРЗАМОНОВ.

Мана яна битта бахтсиз одам! У менда ачиниш туйғусини уйғотади! Қариган чоғда Кабирийнинг садақасига умид қилиб, оиласи, ишини ташлаб, Европага кӯчиб ӯтди!

Дастлаб Алим Полшага тушди. Бу ерда маош кам эканлигини билиб, Австрияга кетди, бу ерда қочоқлар лагерида яшади. Бир мунча вақтдан кейин Австриядан қӯлкишанларда яна Полшага депортация қилинди. Бу барча таҳқирларни у қатъий бошдан кечирди, чунки ортга йӯл йӯқ эди. Орқасида Хоруғда бир нечта банкларда ҳалигача унинг номида қарзлар бор. Қарзларни тӯлашдан қочиб, Алим озодлик ва демократия учун курашчига айланди.

5-ШТРИХ. МАВЖУДА СОҲИБНАЗАРОВА.

Ҳеч ким танимайдиган журналист. Зайд Саидовнинг матбуот котиби бӯлиб ишлаган. Зайдни ҳибсга олишганда ишсиз қолди ва Кабирий уни Европага таклиф қилди. Аввалига у Полшада, кейин Австрия ва Германияда қочоқ мақомини олишга интилди, бироқ ҳамма ерда рад жавобини олди. Голландияга борди. Ва у ерда ҳам жойлашиш борасидаги барча уринишлари бекор кетди.

« -Бунга Тожикистон ҳуқуқ муҳофазаси органлари айбдор!- деди бир дафъа Кабирийнинг ӯғли. –Агар Тожикистонда Мавжуда опага қарши жиноий иш қӯзғатишганда эди, унинг қочоқ мақомини олиши осон бӯларди!».

Бироқ, Мавжуданинг ӯзи ҳам айбдор. Ишлаб чиқилган схема бӯйича ижтимоий тармоқларда Тожикистон Ҳукуматига қарши бир нечта танқидий мақолани тарқатиши керак эди. Ички ишлар вазирлиги уни халқаро қидирувга берарди. Ва Европа мамлакатларида ҳеч қандай муаммо бӯлмасди – мана шу мақола учун мени таъқиб этишяпти, қутқаринг!

6-ШТРИХ. ҲУМАЙРО БАХТИЁР (МӮМИНОВА.)

У ижтимоий тармоқларда яна Хоҳар Ҳумайро (Ҳумайро сингил) номи билан машҳур – Кабирий унга шундай мурожаат қилади. Ва бу интернетда Муҳиддин ва Ҳумайронинг яширин муносабатлари ҳақида миш-мишлар юрган пайтда. Заиф журналист, бироқ энг омадли «диссидент»! Кабирий атрофига йиғилган бошқа «қочоқ»лардан фарқли ӯлароқ, Ҳумайронинг қочоқлар лагерларида таҳқирли жараёнлардан ӯтишига тӯғри келмади. Қандайдир мӯъжиза билан у Гамбург сиёсий таъқибдаги шахслар фондидан йиллик стипендияни олишга муваффақ бӯлди.

У биринчи марта Германияга борганида, қандайдир журналист аёл уни Ҳукумат томонидан таъқиб этилаётган тожикистонлик журналистлар рӯйхатида эканлигини тилга олди. У бунга қаттиқ ғазабга солди – у таъқиб остида эмас, балки ӯқишга келган! Бу гаплар муаллифи унинг олдида оммавий равишда кечирим сӯрашига тӯғри келди. Бир йилдан кейин эса, Хоҳар Ҳумайро бо овози билан: «Мен оппозицонер журналистман!»- дея айтди.

Хабардор кишилар унга «Тангемка» лақабини беришди. Душанбе кӯчаларини Хитойнинг кичкина Тангем микроавтобуслари тӯлдирган даврларни эслайсизми? Зарур бӯлган вақтларда бу машиналар жуда қӯл келарди – ҳар қандай тиқинлардан ӯтиб кетишарди. Ҳумайро ҳам Тангем каби. Кимдир Муҳиддин Кабирий ҳақида танқид қилса, у тезлик билан ҳимоя қила бошлайди – у бунақа эмас, у яхши!

Албатта, у яхши! Кабирий ёрдамида олинган Ҳумайронинг юқорида зикр этилган фонддан йиллик стипендияси харажати 50 минг евродан зиёдни ташкил қилди!

Ҳумайро яқинда йӯқ жойлан халқаро жанжал чиқарди – унинг отасини Тожикистон ҳуқуқ муҳофазаси органлари чақиришгани ва сӯроқ қилишгани ҳақида хабар тарқатди: «Унинг қизи қаерда, нима учун Кабирий ва унинг партияси тарғиботчиси бӯлди?»

Шуниси қизиқки, Европада Хавфсизлик ва Ҳамкорлик Ташкилоти, Европа журналистлар ташкилоти, Кабирийнинг ҳамтовоқлари Ҳумайро сиймосида ҳукумат томонидан таъқиб этилаётган Тожик журналистикаси юлдузи образини яратишди!

Номига янги Юлдузга асоссиз равишда стипендия берганлик учун таъналар келиб тушган Гамбург фонди ҳам бу вазиятдан осонгина чиқди.

Мавжуда, Ҳумайро, еттинчи рақамли штрих Шабнам (бу ҳақда кейинроқ) Европада исломий кӯринишини демократга алмаштирган Муҳиддин Кабирийга ёлғон Алянс сиёсатида гендер мувозанатини кӯрсатиш учун керак.

7-ШТРИХ. ШАБНАМ ХУДОЙДОДОВА.

Юлдузлар қандай ёнишини билишни истайсизми? Мана, сизга мисол! Шабнам Санкт-Петербург кафеларидан бирида идиш-товоқ ювувчи бӯлиб ишлар ва юлдуз бӯлишни орзу қилмасди. Идиш-товоқ ювувчи сиймосида мамлакат хавфсизлигига таҳдидни кӯрган ва уни Интерпол линияси бӯйича халқаро қидирувга берган Тожикистон махсус хизматлари унга ёрдам беришди. Унинг соати келди! Беларус орқали Полшага ӯтишга ҳаракат қилди, бироқ у ерда бир муддат ҳибсга олинди. Европанинг бир қатор ОАВларида унинг ҳибсга олиниши асосий хабарга айланди. Беларус махсус хизматлари уни қӯйворишди. У Полшага етиб олди ва Марказий Осиё бӯйича Human Rights Watch халқаро ҳуқуқ муҳофазаси ташкилоти намояндаси Стив Свердловнинг ёрдамида нафақат қочоқ мақомини олди, балки… Ҳуқуқ муҳофазачиси бӯлди! Ҳа, ҳа! Шабнам – Марказий Осиёда инсон ҳуқуқи учун курашчи! Ҳаёти ӯзгарди!

Интернетда Шабнам ва Стивнинг жирканчли суратлари пайдо бӯлади.

«Фейсбук»да қандайдир хотин ушбу суратлар устидан кулди ва Шабнамнинг кучли қаҳру ғазабини қӯзғади: «Эримга тил теккизма, башарангни бузаман!»

Энди Тожикистоннинг Восе ноҳиясидан онаси ва қизини ҳам Европага таклиф қилса бӯлади. Ва шу ерда Шабнинг юлдузи янада ёрқинроқ порлаши учун Тожикистон махсус хизматлари иккинчи марта унга ёрдамга келишди. Душанбе аэропортида хавфсизлик нуқтаи назаридан, Европага учиш олдидан Шабнамнинг онаси ва қизини яна бу кампир невараси билан Тожикистондан чиқиб, ИШИДга аъзо бӯлмаслиги учун қӯлга олишди. Бир неча кун мобайнида Кабирийнинг барча сайтлари, радио, телеканалларида «Шабнамнинг онаси ва қизига озодлик!» шиори остида акциялар ташкил қилинди. Шабнам – бу ҳар қандай оддий одамдан юлдуз ясаш мумкин деган ҳолатдир.

II

Булар атиги баъзи бир чизгилар. Муштарийларнинг Муҳиддин Кабирийнинг портрети қани, деган саволни ӯртага ташлашларини тасаввур этаяпман. Саволга савол билан жавоб бераман – мен юқорида унинг портретини шарҳламадимми?

Саломиддин Мирзораҳматов.

https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=859925891056472&id=100011172064953