Blended learning (aralash ta’lim) asoslari

1. Blended learning tushunchasi

Blended learning (aralash ta’lim) - bu an’anaviy (yuzma-yuz) ta’lim va onlayn (raqamli) ta’lim elementlarini birlashtirgan ta’lim modelidir.
Unda o‘quvchi bilimni:

·     auditoriyada o‘qituvchi bilan,

·     masofadan turib (platformalar, video, LMS orqali),

·     mustaqil ravishda oladi.

Asosiy maqsad: ta’lim samaradorligini oshirish, individuallashtirish va moslashuvchanlikni ta’minlash.

2. Blended learningning paydo bo‘lishi

Blended learning:

·     AKT (axborot-kommunikatsiya texnologiyalari) rivoji,

·     internetning keng tarqalishi,

·     pandemiya davridagi masofaviy ta’lim ehtiyoji

natijasida keng qo‘llanila boshladi.

Hozirda u:

·     maktablarda,

·     oliy ta’limda,

·     malaka oshirish kurslarida,

·     korporativ ta’limda

keng tatbiq etilmoqda.

3. Blended learningning asosiy komponentlari

1. Yuzma-yuz ta’lim (Face-to-face learning)

·     Ma’ruza

·     Seminar

·     Amaliy mashg‘ulotlar

·     Munozara va muhokamalar

2. Onlayn ta’lim (Online learning)

·     Video darslar

·     Vebinarlar

·     LMS (Moodle, Google Classroom, Canvas)

·     Onlayn testlar

3. Mustaqil ta’lim

·     O‘quv materiallarini o‘rganish

·     Topshiriqlar bajarish

·     Tadqiqot va loyiha ishlari

4. Blended learning modellari

1. Rotation modeli

O‘quvchilar navbat bilan:

·     auditoriya,

·     onlayn platforma,

·     mustaqil ish

o‘rtasida almashadi.

Turlari:

·     Station rotation

·     Lab rotation

·     Flipped classroom

2. Flipped Classroom (ag‘darilgan sinf)

·     Nazariya - uyda (video, matn)

·     Amaliyot - darsda

3. Flex modeli

·     Asosiy ta’lim onlayn

·     O‘qituvchi - mentor va maslahat beruvchi

4. Enriched Virtual modeli

·     Kam yuzma-yuz darslar

·     Asosan masofaviy o‘qish

5. Blended learningning afzalliklari

✅ Ta’lim moslashuvchanligi
✅ O‘quvchi markazlashuvi
✅ Individual o‘rganish sur’ati
✅ Raqamli savodxonlik rivoji
✅ Vaqt va resurs tejalishi
✅ Faollik va motivatsiya oshishi

6. Kamchiliklari va muammolari

❌ Internet va texnika yetishmasligi
❌ O‘qituvchilarning AKT ko‘nikmalari pastligi
❌ Nazorat va intizom muammolari
❌ O‘quvchilar o‘zini-o‘zi boshqara olmasligi

7. Blended learningda o‘qituvchining roli

·     Fasilitator

·     Yo‘naltiruvchi

·     Mentor

·     Raqamli kontent yaratuvchi

·     Baholovchi

8. O‘quvchining roli

·     Faol ishtirokchi

·     Mustaqil o‘rganuvchi

·     Mas’uliyatli

·     Raqamli vositalardan foydalanuvchi

9. Blended learningda baholash

·     Onlayn testlar

·     Portfel (e-portfolio)

·     Loyiha ishlari

·     Formatli va summativ baholash

·     Avtomatik va an’anaviy baholash

10. Blended learningni joriy etish shartlari

·     Texnik baza (kompyuter, internet)

·     LMS platforma

·     O‘qituvchilar tayyorligi

·     O‘quvchilarni yo‘naltirish

·     Metodik qo‘llanmalar

11. Xulosa

Blended learning - zamonaviy ta’limning samarali modeli bo‘lib, u:

·     an’anaviy ta’limni boyitadi,

·     o‘quvchini markazga qo‘yadi,

·     raqamli texnologiyalarni ta’limga integratsiya qiladi.

To‘g‘ri tashkil etilganda u ta’lim sifatini sezilarli oshiradi.