Mięsień biodrowo-lędźwiowy

Mięsień lędźwiowy większy (musculus psoas major) to okrągławy, podłużny mięsień wchodzący w skład ściany tylnej jamy brzusznej. Rozciąga się od okolicy lędźwiowej do krętarza mniejszego kości udowej.

Mięsień lędźwiowy mniejszy (musculus psoas minor) to niestały, płaski i wydłużony mięsień. Rozciąga się od okolicy lędźwiowej do okolicy wyniosłości biodrowo-łonowej.

Mięsień biodrowy (musculus iliacus) to mięsień kształtu trójkątnego, o grubości ok. 2 cm, który wyściela dół biodrowy.

1. Przyczepy

Przyczep początkowy

• Mięsień lędźwiowy większy rozpoczyna się dwiema warstwami, pomiędzy którymi przechodzi część splotu lędźwiowego.
• Warstwa powierzchowna: powierzchnie boczne trzonów kręgów Th12-L4 oraz sąsiadujące krążki międzykręgowe.
• Warstwa głęboka: wyrostki żebrowe L1-L5.
• Mięsień lędźwiowy mniejszy rozpoczyna się na trzonach kręgów Th12 i L1.
• Mięsień biodrowy: wypełnia dół biodrowy od grzebienia biodrowego aż po oba kolce biodrowe przednie, sięgając z tyłu do kresy granicznej. Otrzymuje on dodatkowe pasma wzmacniające od kolca biodrowego przedniego górnego, dolnego i od torebki stawu biodrowego.

Przyczep końcowy

• Mięsień lędźwiowy większy i biodrowy: mają wspólny przyczep na krętarzu mniejszym kości udowej.
• Mięsień lędźwiowy mniejszy: kończy się na powięzi biodrowej, łuku biodrowo-łonowym i wyniosłości biodrowo-łonowej.

2. Funkcja

Mięsień biodrowo-lędźwiowy przy ustabilizowanej miednicy i kręgosłupie, zgina, rotuje zewnętrznie i przywodzi w stawie biodrowym. Kiedy kość udowa jest punktem stałym, mięsień zgina kręgosłup lędźwiowy bocznie (przy skurczu jednostronnym) lub w przód (przy skurczu obustronnym).

Mięsień lędźwiowy mniejszy (przez niektórych autorów niezaliczany do mięśnia biodrowo-lędźwiowego) nie wpływa na ruch w stawie biodrowym, ponieważ nie przyczepia się do kości udowej jak dwa pozostałe. Jego funkcją jest napinanie powięzi biodrowej i łuku biodrowo-łonowego, co przekłada się na zwiększenie rozstępu mięśni i zabezpieczenie nerwu udowego przed uciskiem.

3. Unerwienie

Mięsień biodrowo-lędźwiowy unerwiony jest przez nerw udowy (L1-L4) i gałęzie splotu lędźwiowego.

4. Unaczynienie

Mięsień biodrowo-lędźwiowy unaczyniony jest przez:

• tętnice lędźwiowe,
• tętnicę biodrowo-lędźwiową,
• tętnicę okalającą biodro głęboką.