Grzbiet
November 23, 2025

Mięsień biodrowo-żebrowy

łac. – musculus iliocostalis

*Przyczep początkowy

  • Biodrowo-żebrowy lędźwi: wspólna masa mięśniowa
  • Biodrowo-żebrowy klatki piersiowej: kąty żeber VII-XII
  • Biodrowo-żebrowy szyi: kąty żeber III-VI

*Przyczep końcowy

  • Biodrowo-żebrowy lędźwi: kąty żeber VI-XII
  • Biodrowo-żebrowy klatki piersiowej: kąty żeber I-VI
  • Biodrowo-żebrowy szyi: wyrostki poprzeczne kręgów C4-C6

Funkcja

  • Działając jednostronnie: zgina kręgosłup bocznie
  • Działając obustronnie: prostuje kręgosłup
  • Działanie wdechowe: podczas głębokiego wdechu prostuje kręgosłup zwiększając jednocześnie wymiary klatki piersiowej

Unerwienie

  • Gałęzie grzbietowe nerwów rdzeniowych C4-L3

Unaczynienie

  • Tętnica potyliczna, tętnica szyjna głęboka, tętnice międzyżebrowe tylne, tętnice lędźwiowe

Mięsień biodrowo-żebrowy to długi, płaski mięsień leżący do boku od mięśnia najdłuższego. Rozpoczyna się on w okolicy miednicy i dolnego odcinka kręgosłupa, następnie jego włókna kierują się ku górze (gdzie mięsień przyczepia się do żeber), aż finalnie kończą się na kręgosłupie szyjnym. Mięsień biodrowo-żebrowy możemy podzielić na:

  • mięsień biodrowo-żebrowy lędźwi,
  • mięsień biodrowo-żebrowy klatki piersiowej,
  • mięsień biodrowo-żebrowy szyi.

Mięsień biodrowo-żebrowy wraz z mięśniem najdłuższym tworzą mięsień krzyżowo-grzbietowy (musculus sacrospinalis).

Mięsień biodrowo-żebrowy
Mięsień biodrowo-żebrowy lędźwi
Mięsień biodrowo-żebrowy klatki piersiowej
Mięsień biodrowo-żebrowy szyi
Wspólna masa mięśniowa

1. Przyczepy

Przyczep początkowy

  • Mięsień biodrowo-żebrowy lędźwi rozpoczyna się od wspólnej masy mięśniowej*.
  • Mięsień biodrowo-żebrowy klatki piersiowej biegnie w przedłużeniu poprzedniego i otrzymuje wzmacniające wiązki początkowe od kątów żeber VII-XII.
  • Mięsień biodrowo-żebrowy szyi biegnie w przedłużeniu poprzedniego i otrzymuje wzmacniające wiązki początkowe od kątów żeber III-VI.

*Wspólna masa mięśniowa to mięśniowo-ścięgnista masa, która rozpoczyna się na grzebieniu biodrowym, więzadłach krzyżowo-biodrowych tylnych, powierzchni grzbietowej kości krzyżowej oraz na wyrostkach kolczystych Th10-L5, która stanowi wspólny przyczep początkowy dla mięśnia biodrowo-żebrowego i mięśnia najdłuższego.

Uwaga! Przyczepy mięśnia biodrowo-żebrowego wykazują znaczną zmienność, co prowadzi do wielu rozbieżności w opisach w literaturze. My przyjęliśmy najczęściej powtarzające się wersję w podręcznikach anatomicznych.

Przyczep końcowy

  • Mięsień biodrowo-żebrowy lędźwi kończy się na kątach żeber VI-XII.
  • Mięsień biodrowo-żebrowy klatki piersiowej kończy się na kątach żeber I-VI.
  • Mięsień biodrowo-żebrowy szyi kończy się na guzkach tylnych wyrostków poprzecznych kręgów C4-C6.

2. Funkcja

Mięsień biodrowo-żebrowy działając jednostronnie, zgina kręgosłup bocznie w tę samą stronę.

Działając obustronnie, prostuje kręgosłup.

Oprócz tego, podczas głębokiego wdechu prostuje kręgosłup, zwiększając jednocześnie wymiary klatki piersiowej (jest pomocniczym mięśniem wdechowym).

3. Unerwienie

Mięsień biodrowo-żebrowy unerwiony jest przez gałęzie boczne gałęzi grzbietowych nerwów rdzeniowych C4-L3.

4. Unaczynienie

Mięsień biodrowo-żebrowy unaczyniony jest przez:

  • tętnicę potyliczną,
  • tętnicę szyjną głęboką,
  • tętnice międzyżebrowe tylne (gałęzie grzbietowe),
  • tętnice lędźwiowe (gałęzie grzbietowe).

Source: https://www.anatomik.pl/lekcje/miesien-biodrowo-zebrowy/