Mięsień czworogłowy uda

Mięsień czworogłowy uda to gruby mięsień, który znajduje się na powierzchni przedniej uda. Składają się na niego aż cztery głowy:

• Głowa przednia – zwana również mięśniem prostym uda (musculus rectus capitis),
• Głowa boczna – zwana również mięśniem obszernym bocznym (musculus vastus lateralis),
• Głowa pośrednia – zwana również mięśniem obszernym pośrednim (musculus vastus intermedius),
• Głowa przyśrodkowa – zwana również mięśniem obszernym przyśrodkowym (musculus vastus medialis).

Głowa przednia jako jedyna jest dwustawowa, pozostałe są jednostawowe. Mięśnie obszerne w znacznym stopniu są ze sobą zrośnięte. Wspólne ścięgno kończy się na rzepce oraz na kości piszczelowej.

1. Przyczepy

Przyczep początkowy

• Mięsień prosty uda: jego przyczep początkowy jest rozdwojony. Odnoga przednia rozpoczyna się na kolcu biodrowym przednim dolnym, odnoga tylna natomiast na brzegu górnym panewki i torebce stawu biodrowego.
• Mięsień obszerny boczny: rozpoczyna się na powierzchni bocznej krętarza większego kości udowej, kresie międzykrętarzowej kości udowej, wardze bocznej kresy chropawej kości udowej i przegrodzie międzymięśniowej bocznej uda.
• Mięsień obszerny pośredni: rozpoczyna się na górnych 2/3 powierzchni przedniej i bocznej kości udowej.
• Mięsień obszerny przyśrodkowy: rozpoczyna się na wardze przyśrodkowej kresy chropawej kości udowej oraz na ścięgnach końcowych mięśnia przywodziciela wielkiego i długiego.

Przyczep końcowy

• Wszystkie 4 głowy przyczepiają się do guzowatości kości piszczelowej za pomocą wspólnego ścięgna końcowego, którego przedłużeniem jest więzadło rzepki.
• Pewna część włókien ścięgnistych mięśnia obszernego przyśrodkowego i bocznego przebiega obok rzepki, kierując się w dół, by na końcu dojść do kłykci kości piszczelowej. W wyniku tego powstają troczki rzepki, przyśrodkowy i boczny.

2. Funkcja

Mięsień czworogłowy uda jest mięśniem dwustawowym wpływającym na ruch w stawie biodrowym i kolanowym.

Mięsień czworogłowy uda wpływa na ruch stawu biodrowego za pośrednictwem mięśnia prostego uda. Jest to jedyna głowa mięśnia, która przyczepia się bezpośrednio do kości biodrowej i odpowiada za ruch zgięcia, odwodzenia oraz niewielkiej rotacji zewnętrznej w stawie biodrowym.

Wspólnie, wszystkie głowy wykonują wyprost w stawie kolanowym.

3. Unerwienie

Mięsień czworogłowy uda unerwiony jest przez nerw udowy (L2-L4).

4. Unaczynienie

Mięsień czworogłowy uda unerwiony jest głównie przez tętnicę okalającą udo boczną.