Mięsień najdłuższy
- Mięsień najdłuższy klatki piersiowej: wspólna masa mięśniowa
- Mięsień najdłuższy szyi: wyrostki poprzeczne kręgów Th1-Th6
- Mięsień najdłuższy głowy: wyrostki poprzeczne kręgów C3-Th3
- Mięsień najdłuższy klatki piersiowej: żebra II-XII, wyrostki poprzeczne kręgów Th1-Th12, wyrostki żebrowe (poprzeczne) kręgów L1-L5
- Mięsień najdłuższy szyi: wyrostki poprzeczne kręgów C2-C5
- Mięsień najdłuższy głowy: wyrostek sutkowaty kości skroniowej
- Całość mięśnia: zgina bocznie kręgosłup i głowę (działając jednostronnie), prostuje kręgosłup i głowę (działając obustronnie)
- Mięsień najdłuższy głowy: zgina bocznie i odwraca głowę w tę samą stronę (działając jednostronnie), prostuje głowę (działając obustronnie)
- Działanie wdechowe: podczas głębokiego wdechu prostuje kręgosłup zwiększając jednocześnie wymiary klatki piersiowej
Mięsień najdłuższy to długi, płaski mięsień leżący przyśrodkowo względem mięśnia biodrowo-żebrowego. Rozpoczyna się on w okolicy miednicy i dolnego odcinka kręgosłupa, następnie jego włókna kierują się ku górze (gdzie mięsień przyczepia się do kręgów i żeber), aż finalnie kończą się na głowie. Mięsień najdłuższy możemy podzielić na:
Mięsień najdłuższy wraz z mięśniem biodrowo-żebrowym tworzą mięsień krzyżowo-grzbietowy (musculus sacrospinalis).
1. Przyczepy
Przyczep początkowy
- Mięsień najdłuższy klatki piersiowej rozpoczyna się od wspólnej masy mięśniowej* oraz wyrostków poprzecznych kręgów Th6-Th12.
- Mięsień najdłuższy szyi rozpoczyna się na wyrostkach poprzecznych Th1-Th6.
- Mięsień najdłuższy głowy rozpoczyna się na wyrostkach poprzecznych C3-Th3.
*Wspólna masa mięśniowa to mięśniowo-ścięgnista masa, która rozpoczyna się na grzebieniu biodrowym, więzadłach krzyżowo-biodrowych tylnych, powierzchni grzbietowej kości krzyżowej oraz na wyrostkach kolczystych Th10-L5, która stanowi wspólny przyczep początkowy dla mięśnia biodrowo-żebrowego i mięśnia najdłuższego.
Uwaga! Przyczepy mięśnia najdłuższego wykazują znaczną zmienność, co prowadzi do wielu rozbieżności w opisach w literaturze. My przyjęliśmy najczęściej powtarzające się wersję w podręcznikach anatomicznych.
Przyczep końcowy
- Mięsień najdłuższy klatki piersiowej kończy się, tworząc dwie linie przyczepów końcowych:
- - Linia boczna: kąty żeber II-XII, wyrostki żebrowe (poprzeczne) L1-L5.
- - Linia przyśrodkowa: wyrostki poprzeczne kręgów Th1-Th12, wyrostki dodatkowe kręgów L1-L5.
- Mięsień najdłuższy szyi kończy się na guzkach tylnych wyrostków poprzecznych kręgów C2-C5.
- Mięsień najdłuższy głowy kończy się na wyrostku sutkowatym kości skroniowej.
2. Funkcja
Mięsień najdłuższy działając jako całość, wykonuje wyprost kręgosłupa i głowy (przy skurczu obustronnym) lub zgięcie boczne kręgosłupa i głowy w tę samą stronę (przy skurczu jednostronnym).
Mięsień najdłuższy głowy działając samodzielnie, prostuje ją (przy skurczu obustronnym) lub zgina bocznie i obraca w tę samą stronę (przy skurczu jednostronnym).
Oprócz tego, podczas głębokiego wdechu prostuje kręgosłup, zwiększając jednocześnie wymiary klatki piersiowej (jest pomocniczym mięśniem wdechowym).
3. Unerwienie
Mięsień najdłuższy unerwiony jest przez gałęzie boczne gałęzi grzbietowych nerwów rdzeniowych C2-L5.
4. Unaczynienie
Mięsień najdłuższy unaczyniony jest przez:
- tętnicę potyliczną,
- tętnicę szyjną głęboką,
- tętnice międzyżebrowe tylne (gałęzie grzbietowe),
- tętnice lędźwiowe (gałęzie grzbietowe).