Mięsień prosty brzucha

Mięsień prosty brzucha to położony symetrycznie po obu stronach linii pośrodkowej mięsień, który rozciąga się od środkowych żeber i mostka, aż do spojenia łonowego. Mięsień zwęża się i grubieje w kierunku ku dołowi. Prawie w całości objęty ścięgnistą pochewką utworzoną przez rozcięgna mięśni skośnych i poprzecznego brzucha.

Jego włókna przedzielone są mniej więcej poprzecznie, przez włókniste pasma zwane smugami ścięgnistymi.

1. Przyczepy

Przyczep początkowy

• Mięsień prosty brzucha rozpoczyna się na powierzchniach zewnętrznych chrząstek żeber V-VII, wyrostku mieczykowatym mostka i na więzadłach żebrowo-mostkowych.

Przyczep końcowy

Włókna biegną równolegle ku dołowi i przyczepiają się do gałęzi górnej kości łonowej oraz do powierzchni przedniej spojenia łonowego gdzie krzyżują się z włóknami strony przeciwległej.

• Mięsień na swoim przebiegu podzielony jest przez biegnące mniej więcej poprzecznie pasma włókniste (zwane smugami ścięgnistymi) na odcinki potocznie nazywane “kostkami sześciopaka”. Najczęściej możemy spotkać się z trzema lub czterema smugami, natomiast ich ilość i stopień rozwoju są bardzo zmienne.
• -- I smuga ścięgnista znajduje się na poziomie chrząstki VIII żebra,
• -- II smuga ścięgnista występuje na poziomie XI żebra,
• -- III smuga ścięgnista występuje na poziomie pępka,
• -- IV smuga ścięgnista występuje poniżej pępka na wysokości linii łukowatej (jeśli jest obecna).
• Smugi ścięgniste są ściśle zrośnięte z blaszką przednią pochewki mięśnia prostego brzucha i z kresą białą, natomiast z blaszką tylną tylko delikatnie.

2. Pochewka

Pochewka mięśnia prostego brzucha to nic innego jak "ścięgnista kieszeń", w której został on umieszczony. Składa się ona z:

• blaszki przedniej (lamina anterior), która w całości pokrywa mięsień od przodu,
• blaszki tylnej (lamina posterior), która pokrywa górne 2/3 mięśnia od tyłu.

*Dolna 1/3 powierzchni tylnej mięśnia prostego brzucha to jedyne miejsce gdzie mięsień nie jest pokryty pochewką.

Blaszki utworzone są przez rozcięgna:

• mięśnia skośnego zewnętrznego brzucha,
• mięśnia skośnego wewnętrznego brzucha,
• mięśnia poprzecznego brzucha.

Pochewka mięśnia prostego brzucha ma różną budowę na odcinku między wyrostkiem mieczykowatym a pępkiem (górne 2/3), oraz między pępkiem a spojeniem łonowym (dolna 1/3).

Budowa ścian pochewki:

W górnych 2/3 (od wyrostka mieczykowatego do pępka).

Blaszka przednia utworzona jest przez:

• rozcięgno mięśnia skośnego zewnętrznego brzucha,
• blaszkę przednią rozcięgna mięśnia skośnego wewnętrznego brzucha.

Blaszka tylna utworzona jest przez:

• blaszkę tylną rozcięgna mięśnia skośnego wewnętrznego brzucha,
• rozcięgno mięśnia poprzecznego brzucha.

W dolnej 1/3 (od pępka do spojenia łonowego).

Blaszka przednia utworzona jest przez:

• rozcięgno mięśnia skośnego zewnętrznego brzucha,
• obie blaszki rozcięgna mięśnia skośnego wewnętrznego,
• rozcięgno mięśnia poprzecznego brzucha.

Blaszka tylna – nie występuje w dolnej 1/3.

3. Funkcja

Mięsień prosty brzucha przy ustabilizowanej miednicy, zgina tułów do przodu i obniża żebra (jest mięśniem wydechowym). Natomiast przy ustabilizowanej klatce piersiowej unosi on miednicę.

+ bierze udział w wytwarzaniu tłoczni brzusznej

4. Unerwienie

Mięsień prosty brzucha unerwiony jest przez nerwy międzyżebrowe VII-XII.

5. Unaczynienie

Mięsień prosty brzucha unaczyniony jest przez:

• tętnicę nabrzuszną górną,
• tętnicę nabrzuszną dolną.