Shu ondan meniki
Умар белимдан маҳкам тутиб, пастга тушишимга ёрдам берди.
— Раҳмат, — деб қўйдим пичирлаб.
Бу мўжиза эди! Унутилмас лаҳзалар!
У миннатдорчилигимга жавоб қайтармади, шунчаки тим қора кўзлари билан менга тикилиб тураверди. Биз уй томон етакловчи йўлакчадан пастга тушаётганимизда, улкан арғимчоқни кўриб тўхтаб қолдим.
Умар қаерга қараётганимни дарров фаҳмлаб, лабига нимтабассум югурди. У қўли билан ўша томонни имлаб, ўзи олдинга тушди. Мен эса кичкина қизалоқдек унинг ортидан эргашдим.
— Ўтир, кичкинтой Нозам.
Ўзимни тутолмай, юзимда кенг табассум ёйилди. Арғимчоққа ўтириб, гуллар чирмашган арқонларни маҳкам чангалларканман, Умар мени ўзига тортиб, сўнг шиддат билан қўйиб юборди. Мен юзимни шамолга рўпара қилганча, енгил тин олдим.
— Қаттиқроқ...
Эрим куч билан итарди ва мен бутун борлиғим билан эркинликни ҳис қилдим. Охирги марта қачон ўзимни бунчалик бахтли ва кучли сезган эдим? Ҳеч қачон. Фақат шу эркакнинг ёнидагина мен ўзга ҳеч ким ҳаёлига келтиришга ҳам ботинолмайдиган нарсаларга изн бера олардим.
Юрагим тез ура бошлади. Умар чарчаганимни сезди шекилли, арғимчоқни тўхтатиб, менга қўл узатди. Мен ҳам унинг кафтларига таяниб, биргаликда секин қадамлар билан уйга йўл олдик. Бизни бутун оила билан кечки овқат кутарди.
Меҳмонхонадаги камин оловида чўғлар ўйнар, мен эса унинг рақсини кузатиб ўтирардим. Бу вақти Умар телефонда гаплашар, қандайдир ҳужжатларни кўздан кечириб, ўз ишларини ҳал қиларди. Кўп ўтмай у телефонни ўчириб, ювиниб чиқди. Ёнимга келиб ётди-ю, чарчоқдан кўзларини юмди. Мен унга талпинганча, яланғоч кўкрагидан қучоқлаб, қўлларимни оҳиста юргиздим.
— Бугунги кун учун раҳмат. Ўзимни жуда бахтли ва шу билан бирга эркин ҳис қилдим.
Унинг мушаклари бир лаҳзага тошдек қотди. Сўнг бармоқлари билан орқамни силаб, бир тутам сочимни бармоғига ўради. Эрим жавоб бермади, мен ҳам энди умидимни узиб, уйқуга кетаётганимда, уйқу аралаш унинг овозини эшитдим:
— Сен асирам эмассан, Ноза. Сен менинг хотинимсан.
Эртаси куни нонуштадан сўнг қизлар билан сайрга чиқдик. Умар, қайнотам ва Хадича амма билан нимадир устида жилмайиб суҳбатлашиб ўтирарди.
— Сенга шундай қарамоқдаки... — деди Марям.
— Ким?
Марям кулимсираб, бошини сарак-сарак қилди.
—Акам сенга қарашдан ўзини тиёлмаяпти.
Юзларим ловуллаб кетди. Бошимни буриб эримга қарадим ва унинг ўткир нигоҳига дуч келдим. У кимдир билан гаплашиб тура туриб, ўрнидан турди ва биз томон кела бошлади.
— Айланамизми? — деб сўради у.
Қизлар пинҳона қиқирлаб қўйишди.
Мен Умарга бош ирғаганча, юзимда майин табассум билан унга эргашдим.
— Хўш, асал ойимиз сенга ёқяптими? — деб сўради у кутилмаган оҳангда.
— Ҳаммаси ўйлаганимдан ҳам ажойиб. Ҳамма жуда бахтли.
— Шунақа дегин...
Умар қўлларини чўнтагига солиб, олдинга юрди. Мен унинг кенг елкаларига тикилиб борарканман, унга янада яқинроқ бўлишни истардим. Тўхтаб, дарахтда жуда яқин тургандек туюлган олмага қўл чўздим, лекин бўйим етмади.
Кутилмаганда Умар мени даст кўтарди. Қўрқиб кетганимдан қичқириб юбордим.
—Қўрқитиб юбордингиз-ку...
У эса индамади. Мен иккинчи олмани ҳам узиб оларканман, эримнинг қўли оёқларимни оҳиста силаб ўтди, юрагим дук-дук ура бошладиркан, вужудимда ҳаяжон ғунча очди.
Умар мени ерга туширгач, унга қизил олмани узатдим. У олмани олди-ю, шундайин чиройли жилмайдики...
— Қайтишимиз керак, ҳозир ёмғир ёғади.
Уйга қайтаётганимизда кутилмаганда момақалдироқ гулдираб, юрагим шув этди. Атроф қоронғулашиб, салқин туша бошлади-да, сўнгра шилдираб ёмғир қуйиб берди.
— Ланъати, улгурмадик...
Умар чуқур тин олиб, мени ўриндиқли айвонча остига етаклади. Мен юзимни ёмғир томчиларига тутиб, кўзларимни юмдим. Қўлларимни ёзиб, айлана бошладим. Бу ажойиб-ку ахир...
Эрим ўзини тутолмай, менга пешвоз чиқди. Нам сочларидан сув томчилари оқиб тушар, нигоҳи эса эҳтиросга тўла. У бутун вужудимни кўздан кечириб, ютунганча менга яқин келди.
"Китобларда нима дейилган эди? Агар ёмғир остида бўса олсанг, ўтмиш билан бутунлай хайрлашиб, янги ҳаёт бошлаш мумкин. Умрининг охиригача бирга..."
Умар қимирламас, фақат менга тикиларди. Унинг қўли қўлимга тегаркан, кейинги сонияда унинг лаблари менинг лабларимга қовушди. Мен буни ўзим хоҳлаган эдим...
Бу оддий бўса эмас эди. Эрим бошимдан маҳкам тутиб, эҳтирос билан мени ўпарди. Мен қўлимни унинг бўйнига қўйиб, тажрибасизлигим билан унга жавоб қайтардим. Бутун вужудимга ёқимли бир илиқлик ёйилди.
Иниллаб юбордим, Умар эса янада шиддатлироқ, бутун борлиғи билан бу туйғуга берилиб ўпишда давом этди. Қўлларим унинг сочларини чангаллаган он, у бўғиқ овозда хириллаб юборди. Бармоқлари нам сочларимни муштига ўради.
Унинг кўзлари ҳар доимгидан ҳам қоронғу — худди тун каби. Мен ийманиб кўзларимни юмдим, Умарнинг бармоқлари лабларимда кезди.
— Сен жудаям гўзалсан, — унинг овози ҳаяжонга тўла эди. — Бошқа аёлларга қарашни ҳам истамайман. Менга сендан бошқа ҳеч ким керак эмас. Бу билан нима қилишни ҳам билмайман...
Мен жилмайиб, бошимни кўтардим ва осмонда камалакни кўрдим. Бу иқрор кўп нарсани англатарди...
Орадан бир неча кун ўтиб, уйга қайтишга қарор қилдик: қизларнинг ўқиши бошланаётганди, мен ҳам Университетга боришим керак. Бу бир неча кун ичида Умар билан анча яқинлашиб қолдик. Мен энди ундан қочмасликка, кўзларига тик қарашга ҳаракат қилардим. У эса менинг бу уринишларимни кўриб турарди.
Ўша бўсадан сўнг, унинг ёнида кўпроқ уяладиган бўлдим. Эримнинг шиддатидан бироз чўчирдим ҳам. Аммо унинг мени аёл сифатида кўриши, менинг тегишларим уни ақлдан оздириши — менга завқ бағишларди...
Бошимни буриб, эримга қарадим. У рулда ўтирганча телефонда гаплашар, нигоҳи ўта жиддий ва қатъий, у мен билан бўлгандаги ҳолатидан бутунлай фарқ қиларди.
Бирдан қаршимизда қора автомобил тўхтади. Хавотир билан эримга қарадим, у дарҳол телефонни ташлаб, қуролини чиқарди.
— Умар, нима қиляпсиз?! — дедим қўрқув билан . Лекин у менга эътибор ҳам бермади.
Эрим машинани тўхтатиб, ваҳимали қиёфада ташқарига чиқди. Мен унинг ортидан эргашарканман, орқасига яшириндим. Сўнг у қараётган томонга кўз ташладим.
Ва мен ҳаётимда ҳеч қачон кўришни истамаган инсоннинг нигоҳига дуч келдим. Бир зумда ичимда ҳамма нарса остин-устун бўлиб кетди. Қўрқувдан музлаб қолдим, қўлларим мушт бўлиб тугилди.
Мен ўтмишни тарк этган бўлсам-да, ўтмиш мени тарк этишни истамасди...
— Ноза... — Икром исмимни пичирлаб айтди-ю, менга томон бир қадам босди. Мен уни тўхтатиш учун бошимни сарак-сарак қилиб, "яқинлашма" дегандек ишора қилдим.
— Ҳаддингдан ошма, Солиев! — эрим қўлини тўппончасига юборди. — Сен бу қилмишинг билан жонингдан айриласан! Ўз оёғинг билан ўлиминг сари келибсан! Яқинлашишга журъат эта кўрма!
Икром менга тикилиб турарди. У ўзгарган: нигоҳлари оғирлашган ва қатъий, сочларига эса оқ оралаган. У нигоҳини Умарга бурди ва ўз қуролига қўл чўзди.
— Йўқ... — пичирладим мен ва ўзимни қўлга олиш учун кўзларимни юмдим.
— Менга Ноза билан гаплашишга имкон бер.
Умар бу гаплардан сўнг баттар қутурди ва Икромнинг устига ташланди. Бўлаётган воқеалардан бутун вужудим титраб, бир нуқтага йиғилиб қолдим. Совуқ тер босаркан, қўлларим қалтирай бошлади.
— У менинг хотиним!
Икром зарбадан мувозанатни йўқотиб, ерга йиқилгач, қўрқувдан қичқириб юбордим, кўзларимда ваҳима қотиб қолганди.
— Умар, мен у билан гаплашишим шарт!
— Ҳаромзода, сени тирик қолдирмайман!
Эримнинг сўзлари мени даҳшатга солди. Мен олдинга отилиб, қалтираётган қўлларим билан унинг елкасидан тутдим. У менга бир қараб қўйди-ю, қилган ишимдан афсусланиб кетдим. Унинг кўзларида заррача меҳр йўқ эди. Нигоҳи қаҳрли ва шафқациз. У ғазаб отига минган, ҳар қандай учқун бу оловни янада алангалатиб юбориши мумкин эди.
Умар қаддини ростлаб, ёнимда турди. У бурнини ушлаб, унга нафрат билан боқиб турган Икром томон ўгирилди. Икромнинг бурни синган чоғи.
— Ноза, мени эшит... илтимос, — деди собиқ эрим ёлвориб. Умар эса яна тўппончасига ёпишди.
— Ноза, мен афсусдаман, эшитяпсанми? Ноза...
Ўқ овози янграганда, беихтиёр қулоқларимни беркитиб, кўзларимни чирт юмдим. Икром бўғиқ овозда бақирди ва ортиқ гапира олмади — унинг елкасидан қон сизиб чиқарди.
Эрим Икромнинг қаршисида чўккалаб, ғолибона жилмайди. Бу ўз аёлини ҳимоя қила оладиган эркакнинг нигоҳи эди.
— Мен буни узоқ кутган эдим, Солиев! Бутун уруғингни қириб ташлаш вақти келди...
Умар ҳазиллашмаётганди. У ўзини йўқотиб қўйган, ҳеч кимни, ҳатто мени ҳам кўрмасди. Мен севиб қолишга улгурган ўша инсон ҳозир бу ерда эмасди. Ҳозир унинг кўзларида фақат ваҳшийликни кўрдим ва ундан қўрқишим кераклигини тобора кўпроқ англай бошладим.
Тўғри, у менга тегмаслигини билардим. Шунчаки бунга кучи етмайди... Шу кунгача у менга бирор марта овозини кўтармаган, жисмоний оғриқ беришни-ку ҳатто тасаввур қилолмайман. У буни исботлаб келмоқда.
У менинг ҳимоям! У менинг паноҳим! У барибир ўша Умар: севувчи, одобли, эътиборли ва ғамхўр... Ўзимни шундай деб юпатардим.
— Ўлдир! Мен бунга лойиқман, — деди Икром.
— Умар, кетайлик... — деб ёлвордим кўз ёшларимни тўкиб. Бўлаётган ишлардан кўнглим айниб, ўзимни ёмон ҳис қилаётгандим.
Аммо у мени эшитмасди. У тўппончасига тикилар, собиқ эримнинг нигоҳи эса мендан узилмасди. Икромга ичим ачидими? Йўқ. У ҳамма нарсага ўзи айбдор. Ҳаётимни барбод қилди. Умидларимни синдирди. Ҳаётимнинг бу босқичида кимга бўлса ҳам ишониш мен учун жуда қийин, қайта ишонишни ўрганаманми-йўқми, билмайман. Ҳар ҳолда, ҳозирча...
— Албатта ўлдираман, лекин шошилма... — эримнинг овозидан нафрат ёғилди. Мен баттар қалтираб, қаттиқроқ йиғлай бошладим.
— Нима, Умар Шахмаран, Нозани тортиб олишимдан шунчалик қўрқасанми? — деди Икром елкасини тутганча.
Мен бирор сўз дейишга улгурмадим. Умар уни ортиқ аямади. Унинг қўллари қонга беланаркан, Икром инграб, эримни итариб юбормоқчи бўлди, лекин яраланган елкаси бунга йўл бермади.
— Ҳеч ким, ҳеч ким унга қўл теккизолмайди! У МЕНИКИ!
Қонни кўриб аҳволим оғирлашди, ортга тисарилдим ва увишиб қолган бармоқларим билан нам юзларимдаги кўз ёшларимни артдим.
— Бас қилинг! Умар, уни ўлдириб қўясиз. Тўхтатинг! — деб бақирдим ўзимни тутолмай.
Эрим тўхтамас, Икромга тобора кўпроқ азоб берарди. Лекин бундан ҳеч кимга енгиллик бўлмасди.
— Умар...
Овоз чиқариб йиғлардим, лабларим титрар, оёқларимда жон қолмаганди. Эрим тўппончасини Икромга қаратганида, кўзларим катта-катта очилиб кетди. Икром қуролига етолмади ва таслим бўлиб, менга қаради.
— Мени кечир...
Бор-йўғи икки оғиз сўз, лекин улардан менга енгил бўлмади. Ваҳоланки, мен унинг хотини бўлган пайтларимда, у шундай пушаймон бўлишини, ёлвориб кечирим сўрашини қанчалар кутгандим. Аммо энди кеч... У кечикди. Мен энди бошқасини севардим.
— Овозингни ўчир, ифлос!
— Икром!
Чириллаган овозни эшитиб, бошимни кўтаришга ҳаракат қилдим. Анора югуриб келди-ю, ўз танаси билан эрини тўсиб олди. Унинг кўзлари йиғидан қизариб кетган, аввалгидек мафтункор кўринмасди. Ҳозир қаршимда озиб-тўзиб кетган, кўзлари сўнган, азобланган бир аёл турарди. У менга бироз жилмайиб боқди. Икром эса хотинига норози қиёфада қаради.
— Ундай қилманг, илтимос... — унинг овози қалтирарди.
Умар оғир тин олиб, тўппончасини пастга туширди. У Анорани четлаб ўтиб, яна Икромга етиб олмоқчи бўлганида, Анора баттар йиғлаб, эримнинг оёқлари остига тиз чўкди.
— Анора, кет бу ердан! — деб бақирди Икром, лекин аёл бош чайқаб рад этди.
—Нарёққа ўт! — Умарнинг овозидан сесканиб кетдим.
— Биламан, биз айбдормиз... — у кўз ёшларини артиб, Умарга ёлвориб боқди. — Ҳаммамиз айбдормиз, лекин ўтинаман, эримнинг жонига қасд қилманг... илтимос. — Унинг кўзлари мени топди. — Мени кечир, Ноза. Бизни кечир...
У лабларини тишлаб, Икромга ўгирилди. Икром эса кўзларида ёш билан унга тикиларди.
Аёл киши сифатида унга ичим ачиди. Уни қайсидир маънода тушунардим. Билардимки, унинг ҳам ҳаётида кўп қийинчиликлар бўлган, у ҳам ҳар бир аёл каби бахтли бўлишни истаган. Икром унга муносиб эмасди.
— Биз сизларни бошқа безовта қилмаймиз, шундайми Икром? — Икром заифгина бош силкиб, аёлининг қўлидан тутди.
Умар эса муштларини тугиб, таслим бўларкан, тўппончасини яшириб, таҳдидли оҳангда деди:
— Агар яна бир марта йўлимдан чиқсанг, — у Икромга юзланди, — сени тирик қолдирмайман! Аёлингга раҳмат айт!
Бошимда кучли оғриқ турди. Бир неча қадам ортга тисарилдим-у, мувозанатни йўқотиб йиқилдим.
Хотирамда қолган сўнгги нарса, эримнинг даҳшатли ҳайқириғи бўлди:
— Ноза!
Кўз олдимда фақат ўша машъум саҳна гавдаланарди. Ҳеч кимни кўришни ҳам, эшитишни ҳам истамасдим. Ҳаттоки эримни ҳам. Хонам эшиги очилганини эшитиб, кўзларимни юмиб олдим ва ўзимни ухлаб ётгандек кўрсатдим. Аслида эса уйғоқ эдим, шунчаки ҳеч ким билан гаплашишга мажолим йўқ.
Умар аҳволимни кўриб, мен билан гаплашишга уринар, аммо менда жавоб беришга қувват топилмасди. Унинг ғазаб отига минганини кўриб, жуда қўрқиб қолгандим, унга тик қараш мен учун азобга айланди. Бўлган воқеадан сўнг унинг қонга беланган қўллари ҳамон кўз олдимдан.
Мен уни севардим, бу ҳақиқатни ҳеч нарса ўзгартира олмасди. Ундан ўзимни олиб қочаётган бўлсам-да, бу туйғуларим сўнганини англатмайди. Шунчаки, бироз ёлғиз қолишга, ўзимга келиб олишга муҳтожман.
Умар хона бўйлаб юриб, ёнимда тўхтади. Унинг қўли сочларимни оҳиста силаганини ҳис қилдим, лекин у буни жуда иккиланиб қилди. Гўё менга озор бериб қўйишдан қўрқаётгандек... Бир дақиқа ўтар-ўтмас у шошилиб ювиниш хонасига йўл олди, мени эса парчаланган ва синиқ бир ҳолда қолдирди.
Ичимда улкан бир бўшлиқ... Биринчи никоҳимнинг омадсиз кунлари ҳаёлимда жонланарди. Ўшанда ҳам бахт топмаган эдим, фақат оғриқ ва умидсизлик.
Эрим чироқни ўчириб, ёнимга ётди, лекин менга қўл теккизмади. Унинг оғир нафас олишидан ухламаётганини сезиб турардим. Тўсатдан унинг қўли елкамга тегди, мен эса кутилмаган тегинишдан чўчиб, ўзимни тўшакнинг энг четига олдим. Бу беихтиёр содир бўлди, дарҳол пушаймон бўлдим-у, аммо энди кеч.
Эримнинг мендан узоқлашганини, сўнг ўрнидан туриб, нималардир деб сўкинганча кетаётганини эшитдим. Гапларини англаб бўлмасди, лекин унинг ғазабда эканини тушуниш қийин эмас. У машинаси калитини ва телефонини олди.
"Фақат кетманг..." — дедим ичимда ёлвориб.
Аммо у эшикни қаттиқ ёпиб чиқиб кетди. Авваллари у ўзига бундай қўполликни асло эп кўрмасди. Совуққотиб, кўрпани бошимгача тортдим, вужудим қалтирай бошлади...
Тун ўтди, лекин у қайтмади. Илк бор усиз ухладим. Ҳар бир товушга "келди шекилли" деб умид билан қулоқ тутардим, аммо у йўқ. Охири умидимни узганча тўйиб-тўйиб йиғладим ва чарчоқдан кўзим илинибди.
Туш кўрибман... Саҳрода эмишман. Қуёш аёвсиз қиздирар, иссиқдан юришга ҳолим йўқ. Ортимга қараб, "у мени таъқиб қилмаяптими?" деб ҳадиксирардим. Нега Умардан қочяпман? Оёқларим қумга ботиб борар, охири чидолмай йиқилдим ва ожизликдан чинқириб юбордим.
Устимга бир соя тушди. Бошимни секин кўтариб, унинг тим қора кўзларига дуч келдим. Бу нигоҳ гўё мени куйдириб юборарди. Ундан чекинмоқчи бўлдим, лекин Умар менга ишончсизлик билан қараб, сўнг ўта қўпол оҳангда деди:
— Агар мени лақиллатишга уринсанг, сени асло кечирмайман!
Ундан қочмоқчи бўлдим, бироқ у оёғимдан тутиб, ўзига тортди ва лабларимга эҳтиросли, аммо шафқациз бўса билан ёпишди. Кўзларимни шартта очиб, чуқур нафас олдим.
Бу туш... Ичимдаги иссиқдан бутун танам терлаб кетганди. Душга йўл оларканман, ҳали ҳам даҳшатдан титрардим. Ҳаётим нималарга айланиб кетяпти?
Кўйлагимни кияётганимда телефоним жиринглади. Умармикин деган умидда экранга ҳам қарамай гўшакни кўтардим.
— Ноза... — Икромнинг овозини эшитиб, ҳайратдан оғзим очилиб қолди.
— Нега менга қўнғироқ қиляпсиз?!
— Гаплашиб олишимиз керак. Охирги марта, ўтинаман. Мени эшитишинг шарт...
— Мен сизга ҳеч нарса қарздор эмасман, Икром ! — дедим қўпол оҳангда ва кўйлагим матосини ғижимладим. — Бошқа қўнғироқ қилманг! Эшитяпсизми, асло!!!
— Илтимос, Ноза. Бошқа безовта қилмайман, сўз бераман. Фақат бир марта кўришайлик. Ўтинаман!
"Агар Умар билса, нима қилади?" деб қўрқардим, аммо барча нуқталарни қўйишим кераклигини ҳам англардим.
— Майли. Манзилни юбораман, — дедим овозим қалтираб. Энди ортга йўл йўқ эди.
Белгиланган вақтга қадар қўрқувдан қалтираб ўтирдим. Эрим ҳали ҳам уйга келмаганди. Умид қилардимки, у ҳеч нарсани билмайди. Агар билса ҳам, у мени тушуниши керак — мен Икром билан ўтмишимни бутунлай ёпишим шарт.
Бурилиб, собиқ эримни кўрдим. У қўлтиқтаёқда, жуда қийналиб келарди, юз-кўзлари кўкарган. Жойига ўтираркан, менга айбдорона боқди. Гап-сўз бўлмаслиги учун мен фақат бегоналарнинг қадами етадиган чекка бир кафени танлагандим.
— Келганинг учун раҳмат, — деди у заифгина бош силкиб. — Ноза, биламан, мен туфайли неча йил азоб чекдинг. Мен қўрқоқ эдим. Ҳақиқий қўрқоқ...
Тан оламан унинг сўзларидан ҳайратда қолдим. Қаршимда бутунлай бошқа одам тургандек. Мен сочларимни ёпиб турган рўмолимни ва кўзойнагимни тўғрилаб қўйдим; бу қиёфада мени таниб бўлмасди.
— Буни тушунганингиздан хурсандман. Лекин энди ҳеч нарсани тузатиб бўлмайди, — дедим қатъият билан. Икром оғриқдан юзини буриштирди.
— Тузатолмайман, лекин бугундан кейин сени бахтли бўлишингни истайман. — Менинг лабларим титраб кетди, Икром аҳволимни кўриб саросимага тушди. — Агар Умар билан қолишни истамасанг, менга айт...
— Нима қиласиз? — унинг фикри қизиқ туюлди менга.
— Аввал сени у ердан олиб кетаман. Ҳаммасини янгидан бошлаймиз.
Ўзимни тутолмай, столга уриб юбордим:
— Қандай бўлсангиз, шундайлигингизча қолибсиз, Икром!
У бош чайқади:
— Йўқ, мен ўзгарганман, қасам ичаман.
— Бас қилинг! — дедим оғир тин олиб. — Сизни кечиролмайман, қанчалик уринмай, бўлмаяпти. Менга жуда кўп азоб бердингиз. Лекин сизга раҳмат айтаман...
У ҳайрат билан менга тикилди:
— Нима учун?
— Чунки сиз билан яшашни ҳам, сизники бўлишни ҳам бошқа асло истамайман. Сиз менга ҳеч кимга ишонмаслик кераклигини ўргатдингиз. Мени оловга отдингиз, Умар эса ўша оловдан қутқариб олди. Мен уни севаман. Тушуняпсизми?
Унинг кўзлари косасидан чиққудек бўлди. Мен ўрнимдан туриб, сўнгги бор унга қарадим.
— Сиз Аноранинг қадрига етинг. У сизни севади. Агар у ҳам кетса, ёлғиз қоласиз , Икром. Кеч бўлмасдан уни қадрланг.
У гўё бўлаётган ишларга ишонмаётгандек ожизгина бош силкиди:
— Алвидо, Ноза...
Уйга юзимда табассум билан қайтдим. Ўзимни қушдек енгил ҳис қилардим. Умар ҳали ҳам қайтмаганди, буни ўйлаб яна маҳзун бўлдим, кечаги воқеаларни эслаб йиғлаб юбордим. У мени ташлаб кетди...
Мен каравот четида ўтириб, бурнимни тортиб йиғлаётганимда, кутилмаганда кимдур қўлимдан қаттиқ ва шафқацизларча тутди.
— Умар? — қичқириб юбордим.
Эрим ғазабдан ўзини йўқотган, нигоҳлари ўта ваҳший эди. Мен қўрқув билан ундан кўзларимни олиб қочдим...
— Кўзимга қара! — буюрди у. Мен жавоб бермагач, иягимдан маҳкам тутиб, ғазабдан қорайиб кетган кўзларига қарашга мажбур қилди.
— Бугун қаерда эдинг? — деб сўради эрим. Вужудим таранглашиб, лабимни тишладим.
— У... уйда...
— Менга ёлғон гапирма! — Умар овозини кўтарди. Мен ундан бундай кескинликни кутмагандим. — Сен Икром билан учрашдинг! Мендан яширинча!
Вужудимни ваҳима қоплади, айтилмаган сўзлар тилимда қотиб қолганча, қалтираб, кўйлагим этагини маҳкам чангалладим. У мендан узоқлашиб, ўзини босиб олишга уриниб кўзларини юмди. Аммо бунинг иложи йўқ— эримнинг ғазаби тошқин каби жўшиб борарди. У балкон эшигини очиб, тоза ҳавога чиққанида, оёқларимда жон қолмаганидан диван четига ўтириб қолдим. Нафасим бўғзимга тиқилар, ҳавога тўймаётгандек эдим. Ўзимни қўлга олишга қанчалик уринмай, бунинг уддасидан чиқолмасдим. Кўз ёшларим юзимга қуйилди, Умар овозимни эшитмаслиги учун пастки лабимни қонатгудек тишладим.
У сигарет тутунини ҳавога пуфлаб, панжараларни маҳкам сиқиб турар, мен томонга қайрилиб ҳам қарамади. Англадимки, у яна чекишни бошлабди... Ваҳоланки, яқинда бу одатни ташлаганди.
Мен уни алдамоқчи эмасдим, шунчаки бошқа чорам йўқ эди. Агар ҳаммасини очиқ айтсам, у мени асло қўйиб юбормасди. Умар билан ортга қарамай, янги ҳаёт бошлашим учун эса собиқ эрим билан учрашиб, сўнги нуқтани қўйишим шарт эди.
Ўрнимдан туриб, секин эримнинг ёнига бордим. У асабий ҳолда қора кўйлагининг тугмаларини ечиб, енгларини шимариб қўйди. Мен гап бошламоқчи бўлиб оғиз жуфтладим, аммо қўрқувдан овозим чиқмай қолди.
Ютунганча ҳавони симирдим — ундан тамаки ҳиди келарди. Унинг ўгирилиб менга боқишини кутдим, лекин у қайсарлик билан узоқларга тикилиб тураверди.
— Мени лақиллатишга уриндинг... — у жимликни паст ва бўғиқ овозда бузди. — Хўш, ниятингга етдингми?
Унинг гапларига чидолмай, хонага қайтиб кирдим ва баттар йиғлаб юбордим. Умарнинг ортимдан келганини сезмабман. У қўлимдан тутиб, мени ўзига шундай тортдики, унинг тошдек қаттиқ кўксига урилдим.
— Қўйиб юборинг!
У гапимга эътибор ҳам бермади, фақат йиғидан шишган юзимни кўздан кечирди. Мен қутулиш учун кучлироқ силтандим.
— Тинчлан!
Мен таққа тўхтаб, томоғимга тиқилган аччиқ луқмани ютдим. Алам ичимни куйдирарди. Умар қўлларини бўшатиб, юзимдаги ёшларни артганча, кўзларини қисиб менга боқди. Шу лаҳзада мен қаршимда яна ўша менинг ғамимни ейдиган, кўнглим хира бўлишимни истамайдиган ғамхўр инсонни кўрдим...
— Сен учун бу иш унчалик жиддий эмасдек туюлаётгандир, лекин сени хафа қилишга мажбурман. Агар бизникилардан бирортаси бу учрашув ҳақида билса...
— Мени ўлдиришадими? — деб сўрадим. Унинг кўзлари қорайиб кетди, у менга бир қадам яқинлашиб, нафасимиз тўқнашадиган даражада яқин келди.
— Ҳеч ким, ҳеч қачон сенга қўл теккизишга ботинолмайди! Сен менинг хотинимсан! Сен Шахмарансан! — деб бўкирди у.
Мен қуриган лабларимни намладим, у буни кўриб оғир ютинди.
— Ҳар бир қадаминг учун мен жавобгарман. Сен нотўғри иш қилдинг!
— Мен у билан гаплашиб олишим шарт эди...
— Сен мен билан маслаҳатлашишинг шарт эди! — сўзимни бўлди у.
Мен жим қолдим. Умар ҳақ эди. Ўзим ҳам нотўғри қилганимни англардим, лекин ўшанда бошқача қарор қилгандим.
— Кечиринг... — дедим-да, ниҳоят ундан узоқлашдим.
Кўзгуда ўз аксимни кўриб, дахшатга тушдим. Кўзларим йиғидан шишган, юзимда қон қочган эди. Умар менга қандай қилиб меҳр билан қараши мумкинлигини, мени қандай қилиб хоҳлашини тушунолмасдим.
— Нега у билан учрашдинг? — унинг овозида рашк оҳангини туйдим.
— Охирги марта гаплашишимиз керак эди. Мени тушунишга ҳаракат қилинг...
Эрим чарчоқ билан қўлларини қора сочлари орасига юргизди ва менга тикилди. У қанчалик ғазабда бўлмасин, менга ҳеч қачон жисмоний озор бермасди. Ҳа, у менга бақирди, лекин мен нафақат эримни, балки бутун клан бошлиғини алдагандим.
Менинг бу қилмишим учун... у мендан воз кечиши, ҳатто жазолаши ҳам мумкин. Бу ерларда бошқа эркаклар ўз аёллари билан шундай йўл тутишарди, лекин Умар ундай эмасди.
— Мени жазолашга ҳақингиз бор.
Бу сўзларимдан у ғалати илжайди, лекин буни табассум деб бўлмасди.
— Сен мени собиқ эринг билан тенглаштиряпсанми?! — у қўрқинчли қиёфада мен томонга юраркан, қўрқувдан ортга тисарилдим ва каравотга йиқилдим.
У эса устимга энкайди.
— Наҳотки мен сенинг кўзингда шунчалик ёмон бўлсам?
— Йўқ... мен буни назарда тутмагандим! — лабимни тишлаб яна йиғлай бошладим. — Умар... сиз... сиз мени қўрқитяпсиз. — Мен ундан нарига силжимоқчи бўлдим.
Эрим бу гапларимдан кейин гўё ўзига келди ва бошқа яқинлашишга уринмади.
— Сенга қанчалик ғазабимни сочмай, сенга тегмайман. Озор бермайман... — деди у алам ва хафагарчилик билан мендан ўгирилиб. — Шу кунларда бу никоҳ сен учун ҳеч нарсани англатмайдигандек туюлганди. Бугун бунга тўла ишонч ҳосил қилдим.
Унинг гаплари юрагимга пичоқ санчилгандек ботди. Кўзларимни маҳкам юмиб, лабларимни қонагунча тишладим.
— Сен яхшилаб ўйлаб кўр. Шундай қўрқув ичида яшаб ўтасанми ёки ҳамма нарсага қарамай, ҳақиқий ҳаётни бошлайсанми? Менинг аёлимга, Шахмаранга муносиб тарзда яшашни назарда тутяпман.
Чиқиб кетишидан олдин Умар паст овозда қўшиб қўйди:
— Мен ёнимда кучли ва самимий Нозани кўришни истайман.
Яхшиси у мени урганида эди... Балки ҳозиргидек оғримаган бўларди.
Солиев йўлимда пайдо бўлишга журъат этди, аёлим эса мени тўхтатишга уринди. Ўша сонияда мен ўзим учун мутлақо бегона бўлган туйғуни ҳис қилдим. Рашк?! Шу пайтгача ҳаётимда бунақаси бўлмаган эди.
Ҳеч қачон бирон аёлни рашк қилмаганман. Аёлларини рашк қилган эркакларни кўриб, устидан кулардим. Менимча, фақат ўзига ишонмаган эркакгина рашк қиладигандек эди, аммо ҳаммаси бутунлай бошқача экан. Ноза — меники! Унга ҳеч ким қўл теккизишга ботинолмайди.
Ҳатто қарашга ҳам ҳаққи йўқ! Унинг вужуди, юраги, бутун борлиғи — фақат менга тегишли. Икромнинг аёлимга суқланиб тикилаётганини кўриб, қутуриб кетдим. Ўзимни бошқаролмай қолдим...
Кейинги воқеалар худди тумандек хира. Урардим, тўхташни билмас, ҳеч кимни эшитмасдим. Кўз олдимда фақат унинг Ноза билан гаплашгани, кечирим сўрагани ва уни мендан тортиб олишига ишора қилгани турарди.
Агар хотини бўлмаганида, у аллақачон ўлиб кетган бўларди. Анора ўз танаси билан Икромни тўсиб олди. Йиғлаб, ўша ифлос эрини ўлдирмаслигимни сўраб ёлворди. Бу аёлнинг кўзларида ўз эрига бўлган самимий муҳаббатни кўрдим. Шунингдек, битмас оғриқ ва чорасизликни ҳам.
Ҳеч бир аёл бундай муносабатга лойиқ эмас. У бировнинг оёғи остида тиз чўкиб ёлвормаслиги керак. Мен бунга йўл қўймасдим, лекин Икром — мен эмас. Унинг аёлига айбдорона боқишини кўриб турардим. Уни севадими? Балки, лекин бунга ишончим комил эмасди. Гарчи бу мени қизиқтирмаса ҳам.
Тўхтадим ва уларга раҳм қилдим. Шундан сўнг Ноза ҳушини йўқотди. Ўзига келганида эса ҳатто юзимга қарашни истамади. Нигоҳини олиб қочиб, мендан ўзини четга тортди.
Шу зайлда бир неча кун ўтди. Бир куни тунда уйга қайтганимда, Ноза ухлаб ётганди. Бир лаҳзага уни қучоқлаб, ўзимга босгим келди. Буни жуда соғингандим.
Ёнига ётиб, уни бағримга босмоқчи бўлдим, аммо у мени итариб юборди. Ундан ғазабландим, авваллари ўзимга бундай ишни эп кўрмасдим. Лекин у жуда совуқ муносабатда эди. Балки мени собиқ эри билан солиштираётгандир деб ўйладим. Унга вақт беришга қарор қилдим, тазйиқ ўтказмасликка ўзимни мажбур қилдим. Унинг ҳолатини тушунишга уринардим, гарчи бу дунёдаги энг қийин иш бўлса-да.
Шу пайт мен ёллаган тансоқчи қўнғироқ қилди. Ноутбукни четга суриб, Амирга ўгирилдим. У менга телефонини узатди: экранда Нозанинг Икром билан ўтириб, нималардир ҳақида самимий суҳбатлашаётгани акс этган суръатлар пайдо бўлди. Уйга қандай етиб борганимни эслолмайман.
Йўлда машинани қандай ҳайдаганимни, оқибатлари нима бўлишини ўйламадим ҳам. Ғазабдан ёнардим! У собиқ эри билан учрашганини мендан яширди...
Ноза қандай қилиб бундай қила олди? Мен уни бундай ишга қодир эмас деб ўйлардим. Бизнинг оламда бу — хиёнат ҳисобланади. Аёл киши ўз фарзандларидан айрилиб, эри томонидан ўлдирилган қанча воқеаларни кўрганман...
Менинг дунёйимда бундай ишни кечириб бўлмайди, акс ҳолда буни ожизлик деб билишади.
Фақат бир нарса қалбимга оғриқ берарди: Ноза мени ҳеч ким ўрнида кўрмабди. Ўтган бир неча кун ичида буни англаб етдим.
Биз яқинлашганимиз сайин, у ўтмиши туфайли мендан узоқлашарди. Мен эса чарчадим. Кўп чидадим, ҳамма нарсада унга ён босдим.
Нозани севардим, кўп нарсага кўз юмганимнинг ягона сабаби ҳам шу. Ўзимни зўрға қўлда тутардим.
У мендан қўрқиб қалтирар, аччиқ кўз ёшлари билан қилган ишидан пушаймонлигини кўрсатарди.
— Мени жазолашга ҳақингиз бор, — деди у.
Унинг сўзларидан илжайдим. Ноза шунча вақт ичида бир нарсани — унга қанчалик кўнгил қўйганимни тушунмабди. Менинг аёлимга бошқа ҳеч ким қўл теккизолмайди! Аммо унинг "жазолаш" ҳақидаги гаплари сабр косамни тўлдирди, у эса йиғлаганча мени итара бошлади.
— Умар... сиз... мени қўрқитяпсиз...
Кўзларимни юмиб, бу никоҳдан умидимни узган ҳолда қаддимни ростладим. Аёлим менинг тегишларимга тоқат қилолмасди, бошқа нарсаларни гапирмаса ҳам бўлади.
— Сенга қанчалик ғазаб қилмай, сенга тегмайман. Озор бермайман... — дедим босиқ овозда. Аммо унинг сўзлари ва ўзини тутиши қалбимни парчалаётганди. У мени бир махлуқдек кўрарди.
Балки унинг ҳам менга нисбатан туйғулари бордир, лекин у ўтмишидан ўтиб, янги ҳаёт бошлашга журъат қилолмасди.
— Шу кунларда бу никоҳ сен учун ҳеч нарсани англатмайдигандек туюлганди. Бугун бунга тўла ишонч ҳосил қилдим.
Ундан ўгирилдим. Энди унинг кўзларига қарашга, йиғлашини кўришга тоқатим қолмади.
— Сен яхшилаб ўйлаб кўр. Қўрқув ичида яшайсанми ёки ҳамма нарсага қарамай, ҳақиқий ҳаётни бошлайсанми? Шахмараннинг аёлига муносиб тарзда. Мен ёнимда кучли Нозани кўришни истайман.
Балки бу гаплар унга оғир ботгандир, лекин у ўтмиши билан видолашиб, ўзига муносиб ҳаёт кечириши керак.
Ундан воз кечмайман, кечолмайман ҳам. Машинани телбаларча ҳайдаб, тўғри офисга кетдим. Ҳеч кимни кўрмасдим. Тамаки қолдиғини деразадан улоқтирдим.
Тинчланиш ва уйга қайтиш учун куч тўплаш умидида тонггача ишладим. Нозани ёлғиз ва йиғлаган ҳолда қолдириб кетганим учун ўзимни қўярга жой тополмай, столга мушт туширганча, дераза ёнига бордим. Тонг отган, мен бу ерда одатдагидан кўпроқ қолиб кетгандим. Ноза билан турмуш қургунимча уйдан ташқарида тунаб қолишим мумкин эди, лекин энди доим унинг ёнида бўлишга ҳаракат қилдим. Аммо у буни қадрламади. Менга шундай туюлди.
Ноза ҳамон ўтмишга ёпишиб олган, шу сабабли биз келажак қуришга қийналаётган эдик. Эшик тақиллаб, Амир кирди ва менга синовчан боқди.
— Қизиқ, ҳали ҳам Солиевни ўлдирмабсан, у ҳозир хотини билан вақт ўтказяпти.
— Агар Икромни йўқ қилсам, Ноза мендан нафратланади ва уни бутунлайга йўқотаман.
Амир кулимсиради:
— Аёлинг — сенинг заиф нуқтанг.
— Ва бош оғриғим, — деб қўшиб қўйдим.
— Умар, уни тушунишга ҳаракат қил, келинга янги ҳаётга кўникиш қийин бўляпти. Балки у Икром билан сени ҳимоя қилиш учун учрашгандир?
— У менга хабар бериши керак эди! — деб бақирдим ўзимни тутолмай.
Амир оғир тин олиб, бош чайқади.
— Сен ўзгарибсан, жуда жиззаки бўлиб қолибсан.
Унга қўл силтаб, столимга яқинлашдим.
— Мен, у нега сенга айтолмаганини тушунаман. Ахир сен Икромни ўз қўлларинг билан бўғиб ўлдирардинг. Аёлинг сенинг муносабатингдан қўрққан.
Ҳамма биларди — мен ҳеч кимни аямайман. Қарорларимни ўзим қабул қилардим. Ноза сабабли ўзгаргандим, мулойимроқ бўлиб қолгандим. Душманларимга ҳам иккинчи имкон берадиган бўлдим.
Ланъати! Бу менинг таназзулимга айланаётганди. Телефон жирингларкан, экранда тўй суратимиз пайдо бўлди. Йўқ, Ноза бунга журъат қилолмайди. У қўнғироқ қилмайди...
Амир жилмайиб эшик томон йўналди. Кастюмимни олиб, дўстимнинг ортидан эргашдим. У ким биландир ҳазиллашиб куларди. Уни биринчи марта бундай қувноқ кўришим.
— Жаноб Умар, бир соатдан кейин "Брендбук" ҳамкорлари билан учрашувингиз бор, — деди котиба Мира.
— Бекор қил! Ишим бор!
— Лекин қандай қилиб...
— Бекор қил дедим!
Машинага ўтириб, газни босдим. Бу вазият кўнглимни хира қилард, қалбимда ақл ва юрак ўртасида уруш кетарди.
Нима қилишни билмасдим. Нозани севардим, лекин туйғуларимиз ўзаро эмаслигини ҳам билардим. Ким бўлишимдан қатъи назар, уни ўзимни севишга мажбурлай олмасдим.
Уйим эшиги олдида тўхтаб, чарчоқ билан атрофга боқдим. Ишларим кўп эди, лекин мен унинг ёнига келдим. Нимадир мени бу ерга кучли тортарди. Усткийимимни ечиб, чуқур нафас олдим.
Уйда жимжитлик. Юқорига кўтарилиб, ётоқхона эшигини очдим ва ғужанак бўлиб ухлаб ётган Нозани кўрдим. Шовқин солмай каравот ёнига борганча унга тикилиб қолдим. Менинг кўзимда у дунёдаги энг гўзал аёл эди.
Унинг киприклари ҳамон нам, демак, яқиндагина кўзи илинган. Ёнига чўкдим-у, кўзларимни юмдим. Лекин кўнглим нотинч. Балки илк бор бир-биримиздан хафа, бегонадек ётганимиз учундир.
Тўсатдан Нозанинг менга талпинганини, совуқ қўллари билан юзларимни силай бошлаганини ҳис қилиб, қотиб қолдим. Бу мутлақо кутилмаган ҳолат эди.
— Бошқа чорам йўқ эди, — деди у хириллаган овозда. — Яхши бўлсин дегандим, лекин ҳаммаси ёмон бўлди.
Унинг қалтираётганини сездим. Муздек бармоқлари юзимда кезар, нафаси бўйнимни куйдирарди.
— Сизни севишимни эндигина англаганимда, сиз мендан узоқлашдингиз...
Нозанинг лаблари ёноғимга тегди. Мен эса эшитганларимга ишонолмай қолдим...
Кўзларимни очдим ва вақтни бой бермай, унинг лабларига ёпишдим. Белидан маҳкам қучоқлаганча, нозик вужудини ўзимга тортдим...