MILLIY ARMIYA – ONA YURT QALQONI, TINCHLIGIMIZ POSBONI
Bir boʻlsak, yagona xalq, yagona millat boʻlib olgʻa intilsak, koʻzlagan ulkan maqsadlarimizga albatta yetamiz! Men bu yoʻlda mard va olijanob xalqimizga ishonaman! Oʻzbekistonning beqiyos kuchi va imkoniyatlariga, aziz yoshlarimizning azm-u shijoatiga ishonaman!
Shakvat Mirziyoyev (O‘zbekiston Oliy Maslisi va xalqiga murojaatnomasidan)
O‘tmishdan bugungacha har bir xalqning tarixida vatanparvarlik eng oliy qadriyatlardan biri hisoblanadi. O‘zbekistonning boy tarixi ham shu an’anani davom ettirgan. Buyuk sarkardalar, davlat arboblari va ma’naviy yetakchilar har doim vatanni sevadigan va uni himoya qiluvchi insonlar sifatida ibrat qoldirgan.
Tarixiy hujjatlar va asarlarda yurtni himoya qilish, fidoyilik va jasorat g‘oyalari keng yoritilgan. Masalan, Amir Temurning tuzuklarida qo‘shinlarni tayyorlash, hududlarda tinchlikni ta’minlash va xalq farovonligi uchun qaratilgan qoidalar aniq qayd etilgan. Bu ibratli g‘oyalar yoshlar qalbida vatanparvarlik hissini uyg‘otadi, ularning ma’naviy va ijtimoiy rivojiga xizmat qiladi.
Har bir zamonaviy fuqaro uchun tarixiy misollar orqali fidoyilik, sadoqat va mas’uliyat ruhini uyg‘otish muhim. Shu bois maktablarda, kollej va universitetlarda tarixiy shaxslar hayoti va ijodiy meroslari keng o‘rganilishi, yoshlar qalbida vatan va xalq sevgi ruhi shakllanishi zarur.
Amir Temur o‘z vaqtida nafaqat qo‘shinlarini qudratli va zamonaviy strategiyalar bilan mustahkamlab, balki xalq farovonligi va davlat barqarorligini ta’minlashga ham alohida e’tibor qaratgan. Uning tuzuklari harbiy va ma’muriy siyosatida qator asosiy qoidalarni o‘z ichiga oladi:
· Qo‘shinlarni tayyorlashda harbiy malaka va madaniyatni oshirish;
· Har bir hududda tinchlik va xavfsizlikni ta’minlash;
· Davlat moliyasi va infratuzilmasini mustahkamlash;
· Aholi huquqlari va ijtimoiy adolatni ta’minlash.
Temurning fidoyilik va mas’uliyat g‘oyalari har bir sarkardalar va davlat arboblari uchun ibrat manbai bo‘lgan. Shuningdek, uning davlat boshqarishdagi amaliy fikrlari zamonaviy rahbarlar uchun ham ilhom manbai hisoblanadi.
Jaloliddin Manguberdi o‘z vaqtida qavm va yurtni sarhadiy tahdidlardan himoya qilgan. Uning fidoyilik va strategik qarashlari, janglardagi jasoratlari va xalq farovonligi uchun harakatlari tarixiy manbalarda yoritilgan.
Jaloliddin Manguberdining ibratli misollari:
· Yurt xavfsizligi uchun shaxsan janglarda qatnashishi;
· Qavm va fuqarolarni qiyinchiliklarda qo‘llab-quvvatlashi;
· Mudofaa strategiyalarini rivojlantirishi;
· Qarshilik va dushmanga qarshi turishdagi jasoratli harakatlari.
Bu misollar yoshlar uchun vatan sevgi, sadoqat va fidoyilik ruhini uyg‘otuvchi ibratdir.
Zahiriddin Muhammad Bobur tarixda nafaqat buyuk davlat arbobi, balki ijodkor va yozuvchi sifatida ham mashhur. “Boburnoma” asarida yurtni himoya qilish, xalq farovonligi va fidoyilik g‘oyalari keng yoritilgan.
“Yurtni himoya qilish – insoniyatning eng oliy burchi.” Boburning shaxsiy hayoti va janglardagi fidoyiligi yoshlar uchun haqiqiy ibratdir.
Alisher Navoiy o‘z asarlarida milliy qadriyatlar, vatanparvarlik va fidoyilik g‘oyalarini keng yoritgan. Uning so‘zlari yoshlar uchun tarbiya va ma’naviy rivojlanishda asosiy manba hisoblanadi:
· Millat va davlat qadriyatlari;
· Vatan sevgi va xalqqa sadoqat;
· Ma’rifiy rivojlanish va mas’uliyat ruhi.
Vatanning qadri va muhabbati. Bugungi kunda har birimiz amalda vatan himoyachisi bo‘lishimiz, yoshlarimizni ham shu ruhda kamol toptirishimiz zarur. Shavkat Mirziyoev ta’kidlaganidek:
“Bugungi kunda har birimiz amalda Vatan himoyachisi bo‘lishimiz, yoshlarimizni ham shu ruhda kamol toptirishimiz zarur!”
Donishmandlar ham bunday degan:
“Vatan bir bog‘dir, Vatanning sodiq farzandlari bu bog‘ni o‘z yurak qonlari ila sug‘ormog‘i darkordir”.
Ya’ni har bir inson o‘z yurti, zamini va xalqini sevishi, uni asrab-avaylashi zarur.
Vatan – ajdodlardan avlodlarga qoladigan eng buyuk, muqaddas, bebaho meros, eng aziz xotiradir. Bu ajdodlar maskani, el-yurt va xalqning tili, tarixi, madaniyati, urf-odatlari va qadriyatlari chinakam shakllanib, o‘sib, kamol topadigan zamin.
“Vatan – uyimiz ostonasidan boshlanuvchi, insonning kindik qoni to‘kilgan joy, ma’naviy kamolot va fuqarolik maydoni, hayot maktabi, farovonlik va baxt-saodat o‘chog‘idir.”
Buyuk Amir Temur aytganidek, g‘alaba taqdirini avvalo qo‘shinning jangovar ruhi va tayyorgarligi, ma’naviy qudrati va mustahkam irodasi hal qiladi.
Vatanni sevmoq – iymondandir. Tarixdan ma’lumki, o‘z yurtidan uzoqda bo‘lgan insonlar ona zaminining bir kaft tuprog‘iga zor bo‘lishgan, uni ko‘zlariga surtib o‘pib, hidlab hayotiy qadriyatini his qilishgan. Tarixiy misollardan:
· Kubroviya tariqati asoschisi Najmiddin Kubro hazratlari vatani uchun jon bergan;
· Jaloliddin Manguberdi mo‘g‘illarga qarshi on yildan ortiq mardonavor jang qilib, halok bo‘lishini bilib ham kurashni to‘xtatmagan.
Yaqin o‘tmishimizda sarhadlarimizda janglarda jasorat ko‘rsatgan askarlarimiz ham ana shunday vatanparvarlikning davomi hisoblanadi.
Mustaqil O‘zbekiston va zamonaviy tinchlik.
Davlatimiz Rahbari 2025-yil 26-dekabr kuni O‘zbekiston Oliy majlisi va xalqiga yo‘llagan murojaatnomasida “Mustaqil Davlatlar Hamdoʻstligi, Shanxay hamkorlik tashkiloti, Turkiy davlatlar tashkiloti, Islom hamkorlik tashkiloti doirasida anʼanaviy, keng qamrovli sheriklik aloqalarini yanada kengaytiramiz. Bunday ulugʻvor vazifalar bizdan yurtimizda tinchlik va barqarorlikni, millatlar va dinlararo doʻstlik va ahillikni yanada mustahkamlash, Qurolli Kuchlarimizning jangovar salohiyatini oshirishni talab etadi. Buning uchun biz barcha zarur chora-tadbirlarni amalga oshiramiz”, deya ta’kidlardi.
Bugungi kunda Yangi O‘zbekiston armiyasi zamonaviy va kuchli qurolli quvvat sifatida shakllanmoqda:
· Zamonaviy qurollar va texnika – qo‘shinlar, havo qo‘shinlari, havo himoyasi va harbiy-diplomat xizmatlar zamonaviy qurol va texnologiyalar bilan ta’minlangan;
· Harbiy ta’lim va tayyorgarlik – akademiyalar va ta’lim muassasalari zamonaviy dasturlar bilan xizmatchilarni tayyorlaydi;
· Mudofaa tizimida integratsiya – qo‘shinlar va harbiy strukturalar birgalikda samarali faoliyat yuritadi;
· Xalqaro hamkorlik – qo‘shni davlatlar va xalqaro tashkilotlar bilan qo‘shma mashqlar va strategik hamkorlik.
Armiya nafaqat harbiy qudrat, balki zamonaviy texnologiya, malaka va diplomatik strategiyalar bilan ham farqlanadi.
Yangi O‘zbekiston nafaqat o‘z hududida, balki Markaziy Osiyoda tinchlikni ta’minlashda, do‘stlik va yaxshi qo‘shnichilik munosabatlarini rivojlantirishda ham faol. Masalan:
· Qo‘shni davlatlar bilan birgalikda harbiy va gumanitar mashqlar;
· Mintaqada savdo va iqtisodiy hamkorlikni kengaytirish;
· Tabiiy resurslar va ekologik barqarorlikni ta’minlashda hamkorlik;
· Ma’naviy, ta’lim va sport loyihalarini amalga oshirishda strategik sheriklik.
Bu yo‘nalishlar O‘zbekistonning mintaqada insonparvar, pragmatik va tashabbuskor davlat sifatida e’tirof etilishiga xizmat qiladi.
Yoshlarni tarbiyalash va vatanparvarlik.
Yoshlarni vatanparvarlik ruhida tarbiyalashning amaliy jihatlari:
1. Tarixiy meros – Temur, Manguberdi, Bobur va Navoiy hayotidan sabaqlar;
2. Harbiy-tarbiyaviy mashg‘ulotlar – marshlar, sport, skautlik va ommaviy tadbirlar;
3. Jamoaviy faoliyat – mahalla va maktab loyihalari, xayriya ishlari;
4. Ibratli iqtiboslar va she’rlar – tarixiy shaxslardan olingan so‘zlar.
Maktablarda tashkil etilgan “Mening armiyam” viktorina va tarixiy ekskursiyalar yoshlar armiya hayoti va vatanparvarlik tushunchasini amaliy tarzda o‘rganishga yordam beradi.
“Milliy armiya – Ona yurt qalqoni, tinchligimiz posboni.” Milliy armiya: Yurtimizning mustahkam qahramon qalqoni; tinch hayot va osoyishtalikni ta’minlovchi posbon; yoshlar va fuqarolar uchun ibrat manbai.
Xulosa o‘rnida. O‘tmishdan olgan tajriba, zamonaviy armiya qudrati va mintaqada tinchlikni ta’minlash yo‘lidagi harakatlar birgalikda yosh avlodni vatanparvarlik ruhida tarbiyalash va mamlakat taraqqiyotiga hissa qo‘shish imkonini beradi.
Har bir fuqaro o‘z hayotida vatanga sadoqat va fidoyilikni namoyon etish orqali mamlakatning tinchligi va farovonligini mustahkamlaydi.
Milliy armiya – Ona yurt qalqoni, tinchligimiz posboni shiori esa bu yo‘ldagi har bir harakatimiz uchun asosiy g‘oya va ibratdir.
Azizbek Amonov, BuxDU dotsenti, Respublika Ma’rifat targ‘ibotchilar jamiyati a’zosi