— 𝗖𝗥𝗨𝗘𝗟 𝗣𝗥𝗜𝗡𝗖𝗘 —
Uyga qaytayotganimizda Taryn toʻxtab, Niqoblar koʻli boʻyida smorodina terishga tushdi. Men oy yogʻdusida bir qoyatosh ustida oʻtirib, ataylab suvga qaromaslikka harakat qilardim. Koʻl senga oʻz aksingni koʻrsatmaydi — u koʻzgu kabi suvga ilgari qaragan yoki kelajakda qaraydigan boshqa birovni koʻrsatadi. Kichkina paytlarimda kun boʻyi qirgʻoqda oʻtirib, oʻz chehram oʻrniga parilarning basharalariga tikilardim, zora onamning suv tubidan menga boʻlgan nigohini birroq tutib olsam, deb umid qilardim.
Oqibatda, bu urinishlar yurakni nihoyatda ogʻritadigan boʻlib qoldi.
— Turnirdan voz kechmoqchimisan? — deb soʻradi Taryn bir musht mevani ogʻziga tiqishtirarkan. Biz och qolgan bolalar edik. Allaqachon Vivi’dan uzunroq, chanoqlarimiz kengroq, koʻkraklarimiz toʻlishganroq edi.
Men savatni ochib, kirroq olxoʻrini oldim-da, koʻylagimga artdim. Har holda yeb boʻladigan ahvolda. Uni shoshmasdan yeyarkanman, oʻyga toldim. — Cardan va uning Ablahlar Saroyi sabablimi?
U xuddi men judayam kaltafahm boʻlib qolganimda koʻrsatadigan basharasini qilib, qoshlarini chimirdi. — Ularning bizni nima deb atashini bilasanmi? — deb soʻradi u. — Qurtlar Toʻdasi.
Men olxoʻri danagini suvga otib yubordim, toʻlqinlar har qanday aks koʻrinish ehtimolini yoʻqqa chiqarayotganini kuzatdim. Lablarim burishib ketdi.
— Sehrli koʻlga axlat tashlayapsan, — dedi u menga.
— Chirib ketadi, — dedim men. — Biz ham chiriymiz. Ularning gapi toʻgʻri. Biz Qurtlar Toʻdasimiz. Biz oʻlimga mahkummiz. Biz istagan ishni qilishimizga ular ruxsat berishini kutib, abadiy yashamaymiz. Turnirda qatnashayotganim ularga yoqmayotgani bilan ishim yoʻq. Ritsar boʻlib olsam, ularning qoʻli menga yetmaydi.
— Madoc bunga ruxsat beradi deb oʻylaysanmi? — soʻradi Taryn, tikanlar barmoqlarini qonatgach, butadan uzoqlashib. — Undan boshqa kimgadir boʻysunishingga-ya?
— U bizni shuncha paytdan beri nimaga tayyorlayotgan edi boʻlmasa? — soʻradim men. Bir-birimizga soʻzsiz ergashib, uyga qarab yoʻl oldik.
— Meni emas. — U boshini chayqadi. — Men oshiq boʻlmoqchiman.
Ajdab kutilmagan javobdan kulib yubordim. — Shunchaki shunday qaror qildingmi? Bu ish bunday boʻlmaydi deb oʻylardim. Sevgi umuman kutmagan paytingda, goʻyo kalla kashagiga tekgan toʻqmoqday kutilmaganda kelishi kerak emasmidi?
— Xullas, men shunday qaror qildim, — dedi u. Men uning oxirgi fojiali qarorini — ma'rakada kayf-safo qilish haqidagisini — eslatib oʻtmoqchi boʻldim-u, lekin bu uning gʻashiga tegishini oʻylab dilimdagini aytsammi-aytmasammi deb ikkilanib qoldim. Buning oʻrniga u sevib qolishi mumkin boʻlgan biror kimsani tasavvur qilishga urindim. Balki u suvaraq-suvparidir va unga suv ostida nafas olish in'omini, durdan yasalgan toj sov gʻa qilib, uni dengiz tubidagi toʻshagiga yetaklab ketar?
Aslida, bu juda ajoyib eshitilardi. Balki men mutlaqo notoʻgʻri yoʻldan ketayotgandirman.
— Suzishni qanchalik yaxshi koʻrasan? — soʻradim undan.
U qandaydir ustimdan kulish bor deb gumonsirab, qobirgʻamga tirsagi bilan turtib qoʻydi.
Biz egri-bugri tanali Egri Oʻrmon orqali ketdik, chunki Sutli Oʻrmon tunda xavfli edi. Bir nechta tomir-odamlarni oʻtkazib yuborish uchun toʻxtashimizga toʻgʻri keldi, aks holda, yoʻlidan qochmasak, bizni bosib ketishlari mumkin edi. Yelkalarini agʻdarilgan mox qoplagan, poʻstloq yuzlarida maysa oʻsib yotardi. Qobirgʻalari orasidan shamol hushtak chalardi.
Ular goʻzal va haybatli yurish qilishardi.
— Agar Madoc ruxsat berishiga shunchalik ishonching komil boʻlsa, nega haligacha undan soʻramading? — deb shivirladi Taryn. — Turnirga bor-yoʻgʻi uch kun qoldi.
Yozgi Turnirda har kim jang qilishi mumkin, lekin agar ritsar boʻlishni istasam, koʻksimga yashil tasma taqib, nomzodligimni e'lon qilishim kerak. Agar Madoc bunga ruxsat bermasa, qanday mahoratim boʻlishidan qat'i nazar, hech narsa yordam bermaydi. Nomzod boʻlolmayman va tanlanmayman.
Tomir-odamlar menga javob bermaslik uchun bahona boʻlganidan xursand boʻldim, chunki, albatta, u haq edi. Men Madoc’dan soʻramaganimning sababi — uning nima deyishidan qoʻrqardim.
Uyga yetib kelib, temir naqshli ulkan yogʻoch eshikni itarib ochganimizda, yuqorida kimdir xuddi falokatga uchragandek baqirayotgan edi. Yuragim hovliqib, ovoz kelayotgan tarafga yugurdim. Vivi oʻz xonasida elflar toʻdasini quvlab yurgan ekan. Ular havodagidek uchib, yonimdan yoʻlakka otilib chiqishdi va u elflarga otgan kitobini eshik kesakisiga urib tushirdi.
— Qara! — Vivi menga qarab baqirib, javonini koʻrsatdi. — Bular nima qilganini qara!
Eshiklar ochiq edi va men odamlar dunyosidan oʻgʻirlangan narsalarning tartibsiz sochilib yotganini koʻrdim: gugurt qutilari, gazetalar, boʻsh shishalar, romanlar va Polaroid fotosuratlari. Elflar gugurt qutilarini toʻshak va stolga aylantirishgan, barcha qogʻozlarni titib tashlashgan va in qurish uchun kitoblarning oʻrtasini oʻyib olishgan edi. Bu haqiqiy elflar bosqini edi.
Lekin men Vivi’da shuncha narsa borligidan va ularning aksariyati hech qanday qiymatga ega emasligidan hayron qoldim. Shunchaki matohlar. Odamlarning matohlari.
— Bularning hammasi nima? — deb soʻradi Taryn xonaga kirib. U egilib, elflar faqat salgina gʻajigan suratlar tasmasini sugʻurib aldi. Suratlar ketma-ket tushirilgan edi, xuddi budkada oʻtirib tushiladigan turlardan. Suratlarda Vivi yelkasi bilan sochlari pushti rangli mortal qizga suyanib turardi.
Balki oshiq boʻlishga qaror qilgan yolgʻiz Taryn emasdir.
Kechki ovqatda biz toʻrtta tomoni ham karnay chalayotgan favnlar va raqsga tushayotgan shaytonchalar tasviri oʻyilgan ulkan stol atrofida oʻtirdik. Markazda yogʻoch kislotasi toʻla oʻyilgan tosh koʻza yonida semiz mum shamlar yonardi. Xizmatkorlar bizga ovqat toʻla kumush tarelkalarni keltirishdi. Biz yangi uzilgan loviya, anor donalari sepilgan kiyik goʻshti, sariyogʻda qovurilgan gulmohi, achchiq oʻtlardan tayyorlangan salat va oxirida olma sharbatiga boʻktirilgan mayizli tortlarni yedik. Madoc bilan Oriana kanareyka vinosi ichishardi; biz bolalar vinomizni suv bilan aralashtirardik.
Mening va Taryn’ning tarelkamiz yonida bir kosacha tuz bor edi.
Vivi kiyik goʻshtini chuqurchalab, keyin pichogʻidan qonni yaladi.
Oak stolning narigi tomonida tirjayib, Vivi’ga taqlid qila boshladi, lekin Oriana tili kesilib ketmasidan oldin uning ushlagichidan oshxona anjomlarini tortib oldi. Oak kıkırlab, goʻshtini barmoqlari bilan ushladi va otkir tishlari bilan yirtib yedi.
— Bilishingiz kerakki, qirol tez orada oʻz farzandlaridan birining foydasiga taxtdan voz kechadi, — dedi Madoc hammasimizga qarab. — U shahzoda Dain’ni tanlashi ehtimoldan xoli emas.
Dain uchunchi boʻlib tugʻilganining ahamiyati yoʻq. Oliy Hukmdor oʻz izdoshi kim boʻlishini oʻzi tanlaydi — Elfhame barqarorligi shunday ta'minlanadi. Birinchi Oliy Qirolicha Mab’ning temirchisi toj yasagan edi. Afsonalarga koʻra, temirchi Grimsen degan maxluq boʻlib, u metall toʻqilmasidan har qanday narsani shapaloqlab yasay olgan — sayraydigan qushlar, tomoqdan sirgʻalib tushadigan marjonlarni, biror marta ham nishondan adashmaydigan Heartseeker va Heartsworn nomli egizak qilichlarni. Qirolicha Mab’ning toji shunday sehrli va ajoyib tarzda yasalganki, u faqat bir qondoshdan boshqasiga, uzluksiz zanjir boʻlib oʻtadi. Toj bilan birga unga qasam ichganlarning barchasining qasamyodlari ham oʻtadi. Garchi uning fuqarolari har bir yangi toj kiyish marosimida sadoqatlarini yangilash uchun yigʻilishsa-da, baribir vakolat tojda qoladi.
— Nega u taxtdan voz kechyapti? — soʻradi Taryn.
Vivi’ning tirjayishi yovuz tusga kirdi. — Farzandlarining u tirik yurganidan toqatlari toq boʻldi.
Madoc’ning yuzidan gʻazab oʻti urib chiqdi. Taryn ikkimiz uning sabri chegaralanganidan qoʻrqib, uni gʻazablantirishga jur'at etmasdik, lekin Vivi buni juda qotirardi. U unga javob berganda, tilini tiyish uchun qanchalik kuch sarflayotganini koʻrib turardim. — Faerie qirollaridan kamdan-kam kishi Eldred kabi uzoq va yaxshi hukronlik qilgan. Endi u Va'da qilingan Yurtdan panoh izlashga ketyapti.
Menga qolsa, Va'da qilingan Yurt — ularning oʻlim uchun ishlatadigan muloyimroq nomi, garchi buni tan olishmasa ham. Ularning aytishicha, bu El-xalq kelgan va oxir-oqibat qaytib ketadigan makondir.
— U qarib qolgani uchun taxtni tark etyapti demoqchimisan? — deb soʻradim, behurmatlik qilmayapmanmikin degan oʻyda. Yuzida tuksiz mushukchalardek ajinlari bor hoblar va haqiqiy yoshi faqat koʻzlarida koʻrinib turadigan silliq qoʻl-oyoqli niksilar bor edi. Ularga vaqtning farqi bor deb oʻylamagan edim.
Oriana xursand koʻrinmasdi, lekin meni shamoyil bilan jim qilmayotgan ham edi, shuning uchun bu unchalik qoʻpollik emasdir. Yoki u mendan beodoblikdan boshqa narsani kutmayotgandir.
— Biz yosh tufayli oʻlmasligimiz mumkin, lekin undan horgʻin tortamiz, — dedi Madoc ogʻir xoʻrsinib. — Men Eldred nomi bilan urushlar qilganman. Unga sadoqat bildirmagan Saroylarni tor-mor etganman. Hatto Suv osti Qirolichasiga qarshi toʻqnashuvlarga boshchilik qilganman. Lekin Eldred qon toʻkish ishtahasini yoʻqotdi. Boshqa Saroylar bizga taslim boʻlishdan bosh tortayotgan bir paytda, u oʻz bayrogʻi ostidagilarning kichik va katta isyonlariga chidamoqda. Jangga otlanish vaqti geldi. Yangi, och qolgan hukmdorning vaqti keldi.
Oriana biroz taajjub bilan qoshlarini chimirdi. — Sizlarning qavming sizlarni xavfsiz joyda boʻlishingni afzal koʻradi.
— Urushsiz generalning nimasi yaxshi? — Madoc sharobdan katta va bezovta yutum oldi. U shlyapasini qancha vaqtda bir yangi qon bilan hoʻllashi kerakligiga hayron boʻldim. — Yangi qirolning toj kiyish marosimi kuzgi kun tenglashgan paytda boʻladi. Xavotir olmang. Kelajagimizni ta'minlash uchun mendan reja bor. Sizlar faqat rosa raqsga tushishga tayyorlaning.
Uning rejasi nima boʻlishi mumkinligini oʻylab turgandim, Taryn stol ostidan meni tepib yubordi. Unga oʻqrayib qaraganimda, u ikkala qoshini koʻtarib qoʻydi. — Undan soʻra, — dedi labi bilan.
Madoc uning tarafga qaradi. — Ha?
— Jude sendan bir narsani soʻramoqchi, — dedi Taryn. Eng alam qilarlisi, u menga yordam beryapman deb oʻylayotgan boʻlsa kerak.
Chuqur xoʻrsindim. Ishqilib kayfiyati yaxshiga oʻxshaydi. — Men turnir haqida oʻylayotgandim. — Men bu gaplarni aytishni necha-necha marta xayol qilganman, lekin hozir rostdan ham aytayotganimda, ular men rejalashtirgandek chiqmayotgandek edi. — Qilichbozlikda yomon emasman.
— Oʻzingga juda kam baho beryapsan, — dedi Madoc. — Qilich tutishing ajoyib.
Bu umid bagʻishlayotgandek tuyuldi. Taryn’ga qaradim, u nafasini ichiga yutib turgandek edi. Stol atrofidagi ham doʻng boʻlib qoldi, faqat Oak’dan tashqari, u stakanini tarelkasining yoniga urib oʻtirardi. — Men Yozgi Turnirda jang qilmoqchiman va ritsarlikka tanlanishga tayyorligimni e'lon qilmoqchiman.
Madoc’ning qoshlari tepaga koʻtarildi. — Istaganing shu-mi? Bu xavfli ish.
Men bosh irgʻadim. — Men qoʻrqmayman.
— Qiziq, — dedi u. Yuragim koʻksimda behalovat urardi. Men bu rejaning har bir jihatini oʻylab chiqqan edim, faqat u ruxsat bermasligi ehtimolidan tashqari.
— Men Saroyda oʻz yoʻlimni topshimni istayman, — dedim men.
— Sen qotil emassan, — dedi u menga. Men choʻchib tushdim, nigohim unikiga toʻqnash keldi. U menga oltin rang tik mushuk koʻzlari bilan vazmin qarab turardi.
— Qotil boʻla olaman! — deb turib oldim. — Men oʻn yildan beri mashq qilyapman.
Buni sen meni olib qochganingdan beri, deb aytmadim, lekin bu koʻzlarimda koʻrinib turgan boʻlsa kerak.
U gʻamginlik bilan boshini chayqadi. — Senda yetishmayotgan narsaning tajribaga aloqasi yoʻq.
— Yoʻq, lekin... — boshladim men.
— Yetar. Qaror qilib boʻldim, — dedi u gipostazini koʻtarib, gapimni boʻlib. Ikkalamiz ham jim boʻlib qolganimizdan soʻng, u menga kelishtiruvchi yarim tabassum qildi. — Turnirda jang qilaver, koʻngil xushligi uchun, lekin yashil tasmani taqmaysan. Sen ritsar boʻlishga tayyor emassan. Toj kiyish marosimidan keyin, agar baribir koʻngling boʻlsa, yana soʻrashing mumkin. Agar bu shunchaki injiqlik boʻlsa, oʻtib ketishi uchun oʻsha vaqt yetarli boʻladi.
— Bu shunchaki injiqlik emas! — Ovozimdagi umidsizlikdan nafratlanib ketdim, lekin men turnirgacha boʻlgan kunlarni sanab yurgan edim. Oylab kutish, va u yana rad etishi haqidagi fikr meni vahshiyona umidsizlikka solardi.
Madoc menga tushunarsiz nazar tashladi. — Toj kiyish marosimidan keyin, — deb takrorladi u.
Unga baqirgim keldi: Doim boshingni egib yurish qanchalik ogʻirligini bilasanmi? Tuhmatlarni yutish va ochiqdan-ochiq tahdidlarga chidash-chi? Shunday boʻlsa ham, men bularning bariga chidadim. Bu mening matonatimni isbotlaydi deb oʻylagandim. Menga qanday xavf kelmasin, baribir tabassum qila olishimni koʻrsang, loyiq ekanligimni tushunasan deb oʻylagandim.
U mening kimligimni umuman bilmaydi.
Balki men ham bilmasman. Balki hech qachon oʻzimni sinab koʻrishga yoʻl qoʻymagandirman.
— Shahzoda Dain ajoyib qirol boʻladi, — dedi Oriana suhbatni yana yoqimli tomonga burib. — Toj kiyish marosimi bir oylik ballar degani. Bizga yangi koʻylaklar kerak boʻladi. — U Taryn ikkimizni ham bu umumiy gapi ichiga qoʻshgandek tuyuldi. — Juda dabdabali koʻylaklar.
Madoc tishlarini koʻrsatib tirjaygancha bosh irgʻadi. — Ha, ha, qancha istasang shancha. Eng goʻzal koʻrinishda boʻlishingni va sidqidildan raqsga tushishingni xohlayman.
Men sekin nafas olishga, faqat bir narsaga diqqatni jamlashga harakat qildim. Tarelkamdagi kiyik qoniga boʻkkan, yoqutdek yaltirayotgan anor donalariga.
— Toj kiyish marosimidan keyin, dedi Madoc. Men bor diqqatimni shunga qaratishga urunaman. Lekin bu xuddi hech qachon roʻy bermaydigandek tuyuladi.
Oriana’ning kiyim javonida koʻrganlarimdek Saroy koʻylagim boʻlishini juda ham xohlardim: oltin va kumush yubkalarga kashta qilib tikilgan, har biri tong shafagʻidek goʻzal boʻlgan dabdabali naqshlar. Diqqatimni shunga ham qarataman.
Lekin keyin haddimdan oshib, oʻzimni oʻsha koʻylakda, yonboshimda qilich bilan tanib boʻlmas darajada oʻzgarganimni, Saroyning haqiqiy a'zosiga, Lochinlar Davrasining ritsariga aylanganimni tasavvur qilaman. Cardan esa xonaning narigi chetidan qirol yonida turgancha, mening manmanligim ustidan kulib qaramoqda.
U xuddi bu hech qachon amalga oshmaydigan xomxayol ekanini bilgandek kulyapti.
Oʻz-oʻzimni ogʻriq har bir fikrni yuvib yuborgunicha maza qilib chimchilayman.
— Sen ham hammamizga oʻxshab poyabzalangning tagini yirtib bitirishingga toʻgʻri keladi, — deydi Vivi menga va Taryn’ga qarab. — Oriana, Madoc seni raqsga tushishga undagani uchun, endi seni toʻxtata olmasligidan xavotirga tushib oʻlayotganiga bahs boylayman. Qanday daxshat, sen mazza qilib vaqt oʻtkazishing mumkin-a.
Oriana lablarini mahkam qimirlatadi. — Bu insofdan emas, qolaversa toʻgʻri ham emas.
Vivi koʻzlarini suzadi. — Agar bu toʻgʻri boʻlmaganida, men buni aytolmasdim.
— Yeter, hammaning! — Madoc qoʻli bilan stolga shunday uradiki, hammamiz choʻchib tushamiz. — Toj kiyish marosimlari koʻp narsalar mumkin boʻladigan vaqt. Oʻzgarishlar kelyapti va mening yoʻlimga gʻov boʻlishda hech qanday aqllilik yoʻq.
U Shahzoda Dain haqida gapiryaptimi, noshud qizlari haqidami yoki ikkala haqidami — bilolmayman.
— Biror kishi taxtga chang solishidan qoʻrqyapsanmi? — deb soʻraydi Taryn. Menga oʻxshab, u ham strategiya, hiyla va qarshi hiylalar, pistirmalar hamda ustunliklar muhitida usgʻaygan. Lekin mendan farqli oʻlaroq, unda Oriananing suhbatni osoyishtaroq tomonga burib yuboradigan savol berish mahorati bor.
— Meni emas, Greenbriar sulolasini xavotir bosishi kerak, — deydi Madoc, lekin savol berilganidan mamnun koʻrinadi. — Shubhasiz, ularning ba'zi fuqarolari Qonli Toj ham, Oliy Qirol ham boʻlmasligini istashadi. Ularning merosxoʻrlari, ayniqsa, Faerie qoʻshinlarining koʻngli toʻqligiga ishonch hosil qilishlari kerak. Tajribali strateg doimo qulay fursatni kutadi.
— Faqat yoʻqotadigan hech vaqosi yoʻq odamgina sen buni qoʻriqlab turganganingda taxtga hujum qilishi mumkin, — deydi Oriana odob bilan.
— Yoʻqotadigan narsa doim topiladi, — deydi Vivi va keyin Oak’ga qarab xunuk bashara qiladi. U qiqırlab kuladi.
Oriana unga qoʻl uzatadi-yu, soʻng toʻxtaydi. Aslida hech qanday yomon narsa sodir boʻlayotgani yoʻq. Shunday boʻlsa-da, men Vivi’ning tik mushuk koʻzlaridagi chaqnashni koʻrib turibman va Oriana’ning xavotirga tushayotgani bejiz emasligiga aminman.
Vivi Madoc’ni jazolashni xohlaydi, lekin uning yagona kuchi — uning qobirgʻasiga tikan boʻlib sanchilish. Bu esa goh-gohida Oak orqali Oriana’ning gʻashiga tegishni anglatadi. Men Vivi Oak’ni yaxshi koʻrishini bilaman — u axir bizning ukamiz —, lekin bu u unga yomon narsalarni oʻrgatishdan qaytadi degani emas.
Madoc hammamizga qarab tabassum qiladi, u hozir samimiy rohatlanish tasvirida. Ilgari men u oiladagi taranglik toʻlqinlarini payqamaydi deb oʻylardim, lekin yoshim ulgʻaygani sari, bosib turilgan nizo uni zarracha bezovta qilmasligini koʻryapman. U buni ochiq urushdek yaxshi koʻradi. — Balki dushmanlarimizning hech biri tuzukroq strateg emasdir.
— Umid qilamizki, shunday, — deydi Oriana xayoli boʻlinib, koʻzlarini Oak’ga tikkancha kanareyka vinosi toʻla qadahini koʻtarar ekan.
— Aynan shunday, — deydi Madoc. — Qani, qadah koʻtaraylik. Dushmanlarimizning noshudligiga.
Men qadahimni olib, Taryn’nikiga urishtiraman-da, uni eng oxirgi tomchisigacha sipqoraman.
Yoʻqotadigan narsa doim topiladi.
Ertalabki tong otguncha shu haqida oʻylab, miyamda aylantirib chiqaman. Oxiri, toʻshakda u yoqdan-bu yoqqa agʻdarilishdan charchagach, tungi koʻylagim ustidan xalatimni kiyib, kechki kun charagʻlab turgan quyosh ostiga, tashqariga chiqaman. Xuddi Bolgʻalangan oltindek charqagʻlab turgan nur otxona yonidagi bedazorga oʻtirib, uyga qayta qaraganimda koʻzlarimni qamashtiradi.
Bularning hammasi Oriana’nikidan oldin onamniki edi. Onam oʻsha paytlarda yosh va Madoc’ga oshiq boʻlgan boʻlsa kerak. Bu u uchun qanday boʻlganiga hayronman. U shu yerda baxtli boʻlaman deb oʻylaganmikin?
U qachon baxtli emasligini tushunib yetganiga hayronman.
Men mish-mishlarni eshitganman. Oliy Qirolning generalini dovdiratib qoʻyish, uning pushtidan boʻlgan homila bilan Faerie’dan sezdirmay qochib ketish va deyarli oʻn yil yashirinib yurish kichkina ish emas. U uning mulkining qulab tushgan, qoraygan xarobalari orasida boshqa bir ayolning kuydirilgan qoldiqlarini qoldirib ketgan edi. Hech kim u oʻz matonatini isbotlamadi deyolmaydi. Agar u biroz omadliroq boʻlganida, Madoc u hali ham tirik ekanligini hech qachon bilmagan boʻlardi.
Uning yoʻqotadigan narsasi koʻp edi, shekilli.
Mening ham yoʻqotadigan narsam koʻp.
— Bugun saboqlarimizga borma, — deyman Taryn’ga oʻsha kuni tushdan keyin. Men kiyinib, vaqtliroq tayyor boʻldim. Uxlamagan boʻlsam-da, oʻzimni zarracha charchagan his qilmayapman. — Uyda qol.
Madoc’ga yangigina qarzdor boʻlib qolgan bir elf bolasi uning jigarrang sochlarini toj qilib oʻrayotganida, u menga chuqur xavotir bilan qaraydi. U jigar va oltin rangli kiyimda, oʻzining pardoz stoli qarshisida odob bilan oʻtiribdi. — Menga borma deyishing — borishim kerakligini anglatadi. Nima deb oʻylayotgan boʻlsang ham, toʻxta. Turnir haqida hafsalang pir boʻlganini bilaman...
— Buning ahamiyati yoʻq, — deyman men, lekin, albatta, ahamiyati bor. Bu shunchalik muhimki, hozir, ritsarlik umidisiz, ostimda jar paydo boʻlib, uning tubiga qulab tushayotgandek his qilyapman.
— Madoc fikridan qaytishi mumkin. — U zinadan orqamdan tushib, men ulgurmasimdan oldin savatlarimizni ilib oladi. — Va hech boʻlmaganda endi Cardan’ga qarshi chiqishingga toʻgʻri kelmaydi.
Bularning hech birida uning aybi boʻlmasa-da, unga oʻqrayib qarayman. — Madoc nega menga ritsarlikda oʻzimni sinab koʻrishimga ruxsat bermaganini bilasanmi? Chunki u meni ojiz deb oʻylaydi.
— Jude, — deydi u ogohlantirib.
— Men yuvosh boʻlishim va qoidalarga amal qilishim kerak deb oʻylagandim, — deyman men. — Lekin ojiz boʻlish jonimga tegdi. Yuvosh boʻlish jonimga tegdi. Men boshqa biror narsaga aylanaman deb oʻylayman.
— Faqat ahmoqlargina qoʻrqinchli narsalardan qoʻrqishmaydi, — deydi Taryn, bu shubhasiz toʻgʻri, lekin baribir meni fikrimdan qaytara olmaydi.
— Bugun saboqlarga borma, — deyman unga yana bir bor, lekin u koʻnmaydi, shuning uchun maktabga birga boramiz.
Mening gullarning koʻk barglari rangidagi teriga ega elf qizi — soxta urush yetakchisi Fand bilan gaplashayotganimni Taryn ehtiyotkorlik bilan kuzatib turadi. U menga turnirga tayyorgarlik koʻrish uchun ertalab mashgʻulot borligini eslatadi.
Yuzimning ichki qismini tishlab, bosh irgʻayman. Umidlarim chippakka chiqqanini hech kim bilishi shart emas. Menda umuman biror umid boʻlganini ham hech kim bilishi shart emas.
Keyinchalik, Cardan, Locke, Nicasia va Valerian tushlik qilish uchun oʻtirishganida, ovqatlarini tiqilib, daxshat bilan tuflab tashlashlariga toʻgʻri keladi. Ularning atrofida faerie aslzodalarining unchalik yovuz boʻlmagan bolalari non va asal, tortlar va qovurilgan kabutarlar, pechenye va sir hamda uzumning semiz gʻujumlari bilan chakanda gul murabbosini yeyishardi. Lekin dushmanlarimning savatidagi har bir luqma maza qilib, yaxshilab tuzlangan edi.
Cardan’ning nigohi mening nigohimga toʻqnash keladi va men lablarim chetini tortgan yovuz tabassumni tiya olmayman. Unig koʻzlari choʻgʻdek yonardi, uning nafrati tirik mavjudotdek, jazirama yoz kunidagi qora qoyalar ustidagi havo kabi ikkimiz oʻrtamizda miltillab turardi.
— Aql-hushingni yoʻqotdingmi? — deb soʻraydi Taryn yelkamdan silkitib, unga burilishimga majbur qilib. — Sen hammasini battar qilyapsan. Ularga hech kim qarshi chiqmasligining sababi bor.
— Bilaman, — deyman sekin, tabassumni lablarimdan yoʻqotolmay. — Koʻp sabablari bor.
U xavotir olib toʻgʻri qilyapti. Men shunchaki urush e'lon qildim.