Mehnat qonunchiligida yoshlar uchun imtiyozlar
Mehnat qonunchiligida yoshlar uchun turli xil imtiyozlar mavjud bo'lib, ular yoshlarga o'qish va ishlash imkoniyatlarini muvofiqlashtirish, ishga joylashishdagi yordam, hamda mehnat sharoitlarini yaxshilashga qaratilgan. Odatda bunday imtiyozlar quyidagi jihatlarni o'z ichiga oladi:
Ish vaqti va ish sharoitlari: Yosh xodimlar uchun qisqartirilgan ish vaqti va engilroq ish sharoitlari belgilanadi. Masalan, 18 yoshgacha bo'lganlar uchun to'liq ish haftasi 40 soatdan qisqa bo'lishi mumkin.
Ta’til huquqi: Yosh xodimlarga ko'proq dam olish ta’tili beriladi. Masalan, 18 yoshgacha bo'lganlar kamida 30 kunlik yillik ta’til olish huquqiga ega.
O’qishni qo’llab-quvvatlash: Ta'lim olayotgan yoshlar uchun o'qish bilan ishni muvofiqlashtirishga yordam beriladi, ya’ni, ular o’qish dars jadvaliga mos holda ishlash imkoniyatiga ega bo’lishadi.
Ishga joylashishda qo’llab-quvvatlash: Yoshlar uchun bandlik xizmatlari orqali ishga joylashish uchun maxsus dasturlar va yordamlashuvchi xizmatlar mavjud.
O'qitish va malaka oshirish imkoniyatlari: Yoshlar uchun malaka oshirish kurslari, o’quv dasturlari va amaliyot o’tash imkoniyatlari yaratilgan bo'lib, bu ularning kelajakdagi ish faoliyatini yanada muvaffaqiyatli qilishga yordam beradi.
Albatta, yoshlar uchun mehnat qonunchiligida berilgan imtiyozlar batafsil quyidagilarni ham o'z ichiga oladi:
Yoshlar uchun xavfsizlik va sog'liqni saqlash: Yosh xodimlar, ayniqsa, og'ir yoki xavfli sharoitlarda ishlayotganlar uchun maxsus sog'liqni saqlash va xavfsizlik choralari ko'riladi. 18 yoshgacha bo'lgan xodimlarni xavfli yoki zararli bo'lishi mumkin bo'lgan ish turlariga jalb qilish taqiqlanadi.
Mehnat shartnomasi: Yosh xodimlar bilan mehnat shartnomalari tuzishda, ularning yoshiga mos keladigan maxsus shartlar qo'yiladi. Odatda, ushbu shartnomalar yoshlarning huquq va manfaatlarini himoya qilishga qaratilgan bo'lib, ish beruvchilarning yoshlar bilan ishlash jarayonida ularning huquqlarini buzmasligini ta'minlaydi.
Mehnat haqi va moliyaviy yordam: Ko'plab davlatlarda yoshlar uchun maxsus soliq imtiyozlari yoki mehnat haqi bo'yicha qo'shimcha imtiyozlar mavjud bo'lib, bu ularning moliyaviy holatini qo'llab-quvvatlashga yordam beradi. Shuningdek, ayrim tashkilotlar yoshlarni rag'batlantirish maqsadida ularning mehnatiga yuqori darajada to'lov taklif qiladi.
O'rganish va rivojlanish uchun yordam: Yoshlarni kasbga yo'naltirish maqsadida o'quv amaliyotlari, malaka oshirish kurslari va rivojlanish dasturlari tashkil etiladi. Bu yoshlar uchun o'z kasbiy malakasini oshirish va yangi ko'nikmalar egallash imkoniyatlarini beradi.
Masofaviy va moslashuvchan ish shakllari: Bugungi kunda masofaviy va moslashuvchan ish shakllari yoshlar uchun muhim imtiyoz hisoblanadi. Yosh xodimlar uchun masofadan turib ishlash yoki ish jadvalini moslashuvchan qilib belgilash imkoniyati yaratilmoqda, bu ularning ta’lim va mehnat faoliyatini muvofiqlashtirishiga yordam beradi.
Ishdan ajralmaslik huquqi: Ta’lim oluvchi yoshlar uchun o’qish davrida ish joyini saqlab qolish imkoniyati mavjud. Masalan, yosh xodimlar akademik ta'tilda bo’lishsa ham, ta'til muddati tugagach, ish joyiga qaytish imkoniga ega bo'lishadi.
Turli ish bilan band bo‘lish imkoniyati: Ba’zi davlatlarda yoshlar uchun bir vaqtda turli xil lavozimlarda ishlash va turli shartnomalar asosida mehnat qilish imkoniyati yaratiladi. Bu ularga ko'proq tajriba orttirish, turli sohalarda malaka oshirish va qo'shimcha daromad olishga yordam beradi.
Ish bo‘yicha maslahat va psixologik yordam: Yosh xodimlar ko’pincha mehnat bozorida birinchi bor tajriba orttirayotganliklari sababli, ish bo‘yicha maslahat va psixologik yordam ularga yordam beradi. Ba'zi tashkilotlar yoki davlat idoralari tomonidan yoshlar uchun bepul maslahat xizmatlari, mehnat huquqiy masalalari bo‘yicha ko‘rsatmalar va ruhiy qo'llab-quvvatlash imkoniyatlari taqdim etiladi.
Kasbiy yo’nalish va amaliyotlar: Yoshlar mehnat faoliyatini boshlashdan oldin, ba’zi joylarda amaliyot o’tash imkoniyatlariga ega bo‘lishadi.
11 "E" sinf o'quvchisi Axmedova Dilnavozning Davlat va huquq asoslari fanidan loyiha ishi