Nabi
Amerikadagi eng nufuzli mehmonxonalardan biri.
Bu joyning nomini aytish shart emas — uni his qilishning o‘zi yetarli.
Yo‘lak bo‘ylab yurar ekanman, havoning o‘zi og‘irlashib ketgandek tuyulardi. Nafas olish mumkin… lekin oson emas. Go‘yo har bir nafasim uchun kimdandir ruxsat so‘rashim kerakdek.
Devorlar jim.
Pol marmar — sovuq.
Har qadamim aks-sado berardi, lekin bu yerda ovozlar yashamaydi.
Bu mehmonxona… oddiy joy emas.
Bu yerga dam olish uchun kelishmaydi. Bu yerga his qilish uchun ham kelishmaydi.
Bu yerga — ko‘rsatish uchun kelishadi.
Va shu yo‘lda ichidagi hamma narsani allaqachon yo‘qotib bo‘lgan odamlar yuradi bu yerda.
Ko‘zlarida hayot emas — hisob-kitob. Yuzlarida tabassum emas — niqob.
Men esa…
Men bu yerga tegishli emasman.
Shunga qaramay, bu yerda yuribman.
U mendan yordam so‘radi. Dizayn. Devorlarga chiziladigan suratlar. Men esa “yo‘q” deyolmadim. Balki xohlamadim.
Bu qavat mehmonxonaning yuragi emas. Bu — miyasi.
Bu yerda dam olishmaydi. Bu yerda ishlashadi.
Bitimlar shu yerda tuziladi. Qarorlar shu yerda qabul qilinadi. Kimdir ko‘tariladi. Kimdir qulaydi.
Yo‘lak boshqacha edi bu yerda. Yanada sovuq. Yanada jim.
Men 222-xona oldida to‘xtadim.
Eshikni ochdim.
Va… darhol sezdim.
Bu mehmonxonaga yot, begona bir narsa.
Go‘yo bu xona butun binodan ajralib qolgan — o‘z qoidalari, o‘z havosi bor kichik dunyodek.
Ichkariga kirdim.
Edvord ish stolida o‘tirardi. Qog‘ozlar, chizmalar, tartib… va u — hammasining markazida.
U boshini ko‘tarmadi.
Lekin meni sezdi.
Har doimgidek.
— Xush kelibsan, Nabi.— dedi u, sokin, deyarli befarq ohangda.
— Doimgidek o‘z vaqtida.
Men indamadim.
Chunki u haq edi.
U meni ko‘rmasdan turib ham taniydi.
Va negadir… bu meni taskinlantirish o‘rniga, ichimda tushunarsiz bir bezovtalik uyg‘otadi.
Men bir qadam oldinga yurdim. Nigohim undan uzilmadi.
— Ho‘sh, men ekanimni qayerdan bilding? —
dedim sekin.
— Atirim hididanmi?
Havoda hanuz mening atirim sezilib turardi — o‘tkir, esda qoladigan, yashirib bo‘lmaydigan hid.
Bu hid ko‘p joyda meni fosh qilardi.
Ammo bu yerda…
Edvordning barmoqlari qog‘oz ustida bir lahzaga to‘xtadi.
Keyin u asta qalamni chetga qo‘ydi.
U hali ham menga qaramayotgandi.
— Honamga sendan boshqa hech kim taqillatmay kirmaydi.
Sukunat.
Bu oddiy gap edi.
Lekin unda nimadir bor edi — chegaraga o‘xshash. Yozilmagan qoida. Yoki… allaqachon o‘rnatilgan tartib.
Shunda u nihoyat boshini ko‘tardi.
Va… biroz chuqurroq, men xohlaganimdan ham ko‘ra.
U qo‘li bilan mehmonlar uchun qo‘yilgan divanni ishora qildi.
Ovozi odatdagidek sokin edi. Tanlash imkonini berayotgandek… lekin bu xonada hamma narsa allaqachon tanlab qo‘yilgandek tuyulardi.
Men indamay divan tomon yurdim va o‘tirdim. Yumshoqligi tanamni yutib yuborgandek bo‘ldi.
— Tezroq ishlarni bitiraylik, — dedim sovuqqina.
— Dam olish kunimning barini sen bilan o‘tkaza olmayman.
Bu gapni ataylab shunday aytdim.
Oramizdagi masofani eslatish uchun.
Edvord javob bermadi.
U stol ortidan chiqib, menga tomon yurdi. Qadamlarining ovozi sokin, lekin aniq eshitilardi.
Yonimga kelib, qarshimdagi divanga emas — aynan yonimga o‘tirdi.
Oramizdagi masofa… ataylab qisqartirilgandek.
U qo‘limga fayl tutqazdi.
Men uni ochdim.
Ichida turli manzaralar bor edi — puxta tanlangan, mukammal ranglar, muvozanatli kompozitsiya. Har biri chiroyli.
Juda chiroyli.
Va juda… qimmat.
Bu rasmlar oddiy bezak emas edi. Ular boylikni ko‘rsatardi. Ko‘zga tashlanmaydigan, lekin seziladigan darajada.
Edvordning didi yomon emas.
Ammo bu tanlov… uning qanday dunyoda yashashini ochib qo‘yardi.
Va u allaqachon menga qarab turganini payqadim.
Nigohi tinch edi.
Lekin ortida nimadir bor edi.
Bu savol oddiy chiqdi.
Lekin ohangi…
Go‘yo u javobni allaqachon biladi.
Go‘yo bu savol emas — sinov.
— Kulgimni qistatma, — dedim past, lekin aniq.
— Bundan qiyinini ham, bundan zo‘rini ham chizganimni ko‘rgansan.
Men kamsitilishni yoqtirmayman.
Hech qachon yo‘l qo‘ymayman.
Endi navbat unga.
Edvord bir oz boshini qiyshaytirdi. Ko‘zlari meni o‘rganayotgandek.
— Sen aslida boylardan emassan, — dedi u sekin.
— Ammo huddi boylardek fikrlaysan.
Men kuldim.
Tashqi tomondan yengil.
Ichkarida esa… boshqa narsa.
Chunki haqiqatni faqat men bilardim.
— Chunki men boyman.
Bir lahza to‘xtadim.
— Men aslida koreysman. Qanday oiladan ekanimni esa… sen bilmaysan.
Bu safar u menga boshqacha qaradi.
Diqqat bilan.
Hatto biroz yaqinroq egilgandek.
Nigohi yuzimda to‘xtab, sekin harakatlandi — har bir chiziqni, har bir ifodani o‘rganayotgandek.
— Chunki sen oilang haqida hech qachon gapirmagansan, — dedi u past ovozda.
Chunki u haq edi.
Ammo men majbur edim.
Kimligimni yashirishga.
Hatto undan ham.
— Yana boshlama, — dedim oxiri, nigohimni chetga olib.
— Undan ko‘ra boshqa ishlarni ayt.
Edvord sekin stol tomon qaradi.
So‘ng divanga suyandi va yana menga yuzlandi.
Bu safar nigohi boshqacha edi.
— Yaqinda mehmonxonamizga juda yirik boy oila keladi, — dedi u.
— Kimligi, qayerdanligi — sir.
— Otam ham ochmayapti. Ammo bitta narsani aniq aytdi.
— Ular juda boy. Va… juda kuchli.
Sezilmaydigan, lekin yoqimsiz.
— Shuning uchun, — davom etdi u,
— ularning xonasini aynan sen dizayn qilishingni xohlayman.
Men unga qaradim.
Nega aynan men?
Savol ichimda tug‘ildi.
Lekin tilimga chiqmadi.
Chunki ba’zi savollarni berish — ortiqcha.
Men bu qavatga ilgari chiqmaganman.
Eshiklar ochilishi bilan birinchi sezganim — sukunat edi. Boshqa qavatlardagidan ham chuqurroq, ham sovuqroq.
Nigohim yo‘lak bo‘ylab sirg‘aldi.
Faqat uchta xona.
Shuncha kenglik… va atigi uchta eshik.
Bu oddiy emas edi.
Bu yer mehmonlar uchun emas — tanlanganlar uchun qurilgandek.
Joylashuvi mehmonxonaning old tomoniga qaragan. Bu yerda shahar yashirilmaydi — butun Amerika ko‘z o‘ngingda ochilib yotadi.
Aslida, bu mehmonxonaning o‘zi boshqacha.
Tashqaridan qaraganda u yetmish qavatdek tuyuladi.
Ammo ichida — atigi o‘ttiz uch.
Sababi oddiy: har bir xona baland. Nafasni toraytiradigan emas — kengaytiradigan darajada.
Ichkariga qadam qo‘yishim bilan to‘xtab qoldim.
Zalning old tomoni butunlay oynadan iborat edi.
Shahar — pastda.
Yorug‘lik — ichkarida.
Va bu manzara… ortiqcha gap talab qilmasdi.
Men sekin iPodimni qo‘limga oldim.
Ish boshlash kerak edi.
Bu xona boshqa qavatlardagidek emas.
Kichik emas.
Bu — bir butun uy.
Har bir detalni o‘ylash kerak. Har bir buyum o‘z o‘rnini topishi kerak.
Men ishni tugatganimni faqat qo‘llarim og‘irlashganda angladim.
Nihoyat, Edvord bilan xayrlashdim.
Charchoq tanamga yopishib olgandek edi.
Uyga kirishim bilan o‘zimni karavotga tashladim.
Va qachon uxlab qolganimni sezmay qoldim.
Birinchi qilgan ish — soatga qarash.
Dam olish kunimni… mehmonxonada o‘tkazdim.
Men yuvindim, tayyorlandim va o‘qishga yo‘l oldim.
Men yolg‘iz emasman — tanishlarim bor.
Lekin baribir…
Bu yetarli emas.
Dars tugagach, yana o‘sha mehmonxona tomon yo‘l oldim.
Mashinada ketar ekanman, bitta narsani aniq tushundim:
Faqat kecham emas.
Bugunim ham.
Va balki… keyingi ikki haftam ham.
Bugun esa — kecha jihozlangan xonani ko‘rishim kerak.
Bu safar to‘g‘ri o‘sha qavatga chiqdim.
Men ichkariga kirdim.
Va to‘xtadim.
Bu — men yaratgan manzara edi.
“Keladigan inson shunday,” degandi u.
Har bir detal joyida.
Har bir chiziq — aniq.
Lekin baribir… begona.
Oxiri katta oyna oldida to‘xtadim.
Tashqariga qaradim.
Shahar harakatda.
Men esa — jim.
Shu payt xizmatchi qahva olib kirdi.
Bu menga yoqdi.
Bu manzara bilan qahva… mos keladi.
Issiq qahva qo‘limga to‘kildi.
Qanday bo‘lganini anglamadim — mening xatommi, uningmi.
Refleks bilan bilagimdagi bilakuzukni yechdim.
Uni tez tashlab, hammom tomon yugurdim.
Suvni ochdim.
Qo‘limni yuvdim.
Lekin achish to‘xtamadi.
Terim qizarib borardi.
U hech narsa demadi.
Faqat yaqinlashdi.
Va darhol birinchi yordam ko‘rsatdi.
Harakatlari tez, lekin aniq edi.
Men asta tinchlandim.
Og‘riq sekinlashdi.
Biz xonadan chiqib ketdik.
Xizmatchi esa ortda qoldi.
Qahva to‘kilgan joyni tozalash uchun.
Go‘yo bu yerda hech narsa bo‘lmagandek.
Go‘yo bir necha daqiqa oldin hech narsa sodir bo‘lmagandek.
Mehmonxonaning yana bir xonasi.
Bugun o‘ymakorlik emas — rasm.
Shu sabab birinchi shu ishni tugatishga qaror qildim.
Edvord aytgan edi: bu xona yaponiyalik mehmonlar uchun.
Men chuqur nafas oldim.
Va devorga birinchi chiziqni tushirdim.
Uzoq cho‘zilgan, egilgan tanasi bilan devor bo‘ylab jonlanib bordi.
Yonida — gullagan hurmo daraxti.
Nozik, lekin kuchli.
Jim.
Kuzatib turgandek.
Bu tasvir… menga yaqin edi.
Faqat ortga bir qadam tashlab, ishga qaraganimda angladim.
Men sekin narsalarimni yig‘dim.
Va darhol sezdim.
Nimadir o‘zgargan.
Yo‘lakda odamlar shoshilardi.
U yoqdan bu yoqqa.
Tez.
Tartibsiz.
Va… qo‘rquv bilan.
Men bir lahza joyimda qotib qoldim.
Pastga tushdim.
Zalga.
U yerda ham xuddi shunday.
Harakat ko‘p.
Ovozlar past, lekin tez.
Qizil gilam.
Hammasi tushunarli bo‘la boshladi.
Kimdir kelmoqda.
Muhim kimdir.
Oldimdan o‘tib ketayotgan xizmatchini to‘xtatdim.
— Nega hamma bunchalik vahimada?
U chuqur nafas oldi.
Ko‘zlari bir lahza menga qaradi.
— Bu yerga bir oydan beri kutilayotgan mehmon kelayapti, — dedi tez.
Men soatga qaradim.
Ikki daqiqa.
Sakkizga.
Men esa chekkaroq, odam kam yuradigan yo‘lakda turardim.
Va birdan…
Hammasi jimib qoldi.
Oldingi shovqin yo‘qoldi.
Xizmatchilar ko‘rinmaydi.
Faqat bosh xizmatchilar.
Va qora kiyimdagi qo‘riqchilar.
Ular qizil gilam yonida saf tortib turishardi.
Eshik yonida esa Edvord.
Uning otasi.
Akasi.
Qora mashinalar.
Bir nechta.
Ular to‘xtadi.
Eshiklar ochildi.
Ichidan qora kiyimdagi erkaklar tushdi.
Yuzini ko‘ra olmadim.
Lekin u muhim edi.
Bu yerda hamma narsa shuni aytib turardi.
Edvord va boshqalar bilan to‘xtadi.
Keyin ular maxsus lift tomon yo‘l olishdi.
Hammasi juda tez bo‘ldi.
Lift eshiklari yopildi.
Va ular yuqoriga ko‘tarildi.
Shu zahoti…
Go‘yo hech narsa bo‘lmagandek.
Men esa ortga burildim.
Indamay tashqariga chiqdim.
Uyga qaytishim bilan yuvindim.
Bugungi kun… tanamga yopishib qolgandek edi. Uni shunchaki yechib tashlash kerakdek tuyuldi.
Suv ostida turganimda ham fikrlar ketmadi. Aksincha, yanada aniqroq bo‘lib bordi.
Go‘yo yuvinayotganim tanam emas, sabrim edi.
Lekin bugun “odat” ham g‘alati tuyuldi.
Men yotoqqa yotdim.
Ko‘zlarimni yumishga ulgurmadim.
Barmog‘im bir lahza qotib qoldi.
Ko‘rishmaganmiz esa — ikki yarim yil.
— Salom, qizalog‘im Nabi…
Uning ovozi ekrandan chiqib keldi.
Tabassum bor edi.
Lekin u menga yetib kelmadi.
— Salom, oyijon.
Men ham kulmoqchi bo‘ldim.
Og‘zim burchagi ham qimirlamadi.
Oddiy savol.
Juda oddiy.
Shu oddiylik meni yanada bezovta qildi.
— Nega qo‘ng‘iroq qildingiz? — dedim sekin.
Uning yuzi o‘zgardi.
Bir zumda.
— Nega bunday gapirasan, qizim… — dedi u past ovozda.
— Sensiz qiynalayotganim yetmaydimi?
Bir lahza jim qoldi.
Keyin davom etdi:
— Seni sog‘inaman… lekin bora olmayman. Bilasan-ku… oilamiz siri. Agar tez-tez kelsam, seni topib olishadi.
Men jim turdim.
Ichimda nimadir “buni yana eshitdim” dedi.
Va shu “yana” meni asabiylashtirdi.
— O‘zingizni aldashni bas qiling, — dedim.
Ovozim sokin edi.
Lekin ichim sokin emas edi.
U ko‘zini chetga oldi.
Ko‘zlari namlandi.
Men buni ko‘rdim.
Va bu meni to‘xtata olmadi.
— Yaxshimisan? — dedi u yana, go‘yo avvalgi gaplar yo‘qdek.
Men kulmadim.
Men ham yig‘lamadim.
Chunki ikkisining orasida qotib qolgandim.
— Sizni qiziqtirgan hamma narsaga javob: hech kim yo‘q. Do‘st ham yo‘q. Kimligimni ham hech kim bilmaydi. Hech qayerga yozilmaganman. Hech kimga tegishli emasman.
Bu gapni aytganimda ichimda bir narsa uzildi.
Ekran ortida u jim qoldi.
Keyin sekin dedi:
— Kimdir bilan baxtli bo‘lsang… xursand bo‘lardim.
— Lekin sen… juda yolg‘iz yashayapsan, Nabi.
Bu gap…
ichimga kirib ketdi.
Chuqur.
Men indamadim.
Chunki javob bersam, ovozim buzilardi.
— Bobong seni har kuni ko‘radi… rasmlaringni.
Lekin bu safar u bo‘sh emas edi.
U og‘ir edi.
Men shiftga qaradim.
Ko‘zlarim ochiq.
Nafasim sekin.
Va bir payt…
ko‘zimdan yosh chiqdi.
Sekin.
Hech qanday dramatik emas.
Faqat… to‘planib qolgan hamma narsaning chiqishi edi.
Va ichimda bitta aniq narsa qoldi:
Jeon oilasi.
Ular mening hayotimni shunchaki o‘zgartirmagan.
Ular uni… bo‘shatib qo‘ygan.
