March 15, 2025

KIMYO-BIOLOGIYADAN MILLIY SERTIFIKAT IMTIHONI SAVOLLARI (15.03.2025)

1)Benzol+atsetilen
2)Alkadienlar polimerlanish
3)etilenglikol+Cu(OH)2
4) 1mol tarmoqlangan alkilbromit+5mol tarmoqlangan alkilbromit+6Na=6NaBr
5) Glitsin+ fenilalanin+ alanin


1. Teng mol nisbatdagi Ca+Me+Cu aralashmasida nomalum metall Ca dan 3.2 gramm ko'p, Cu dan 1.6 gram kam. Me=?
Javob: Temir


2. 0,2 mol Nomalum alkan yondirilganda mahsulotlar massa farqi 12g bo`lsa alkanni aniqlang.
Javob: C3H8


3. Glyukoza 2:1 nisbatda 2 qismiga ajratilgan 1-qismi 60% unum bilan H2 da qaytarilgan. 2-qismi yondirilganda 54 gramm suv hosil bo'lgan. Qaytarilishidan hosil bo`lgan mahsulotni massasini toping.
Javob: 109,2 g


4. N2O va NO dan iborat aralashma 22,4 l. Aralashmada azot va kislorod massalari teng bo`lsa azot monoksidni massasini toping
Tahrirlandi: Savolda hajmni so`ragan ekan 6/7*22.4=19,2 chiqadi javob
Javob: 19,2 l


5.6 litr murakkab modda tarkibida 27.09•10²³ ta proton boʻlsa murakkab moddani aniqlang.
A) SiH4
B) Ne
C) H2O


2. Glyukoza 2:1 nisbatda 2 qismiga ajratilgan 1-qismi 60% unum bilan H2 da qaytarilgan. 2-qismi yondirilganda 54 gramm suv hosil bo'lgan. Qaytarilishidan hosil bo`lgan mahsulotni massasini toping.
Javob: 182 g


A va B gen orasidagi masofa 24% B va C gen orasidagi masofa 18 % qoʻsh krasingavor 6% Trigitro organizmlari chatishtirilganda chiqadigan avlodlarni genotip foizini toping


1. Teng mol nisbatdagi Ca+Me+Cu aralashmasida nomalum metall Ca dan 3.2 gramm ko'p, Cu dan 1.6 gram kam. Me=? Fe


41. 0.9 mol xlorid kislota bo'lgan 200.7 gr eritmaga ma'lum miqdorda temir kuyindisi solindi biroz vaqtdan so'ng temir kukuni solindi va u to'liq erib ketdi va 25%li eritma hosil boldi(zichlik=1.143).eritma 2 qismga ajratildi 1 qism qizil qon tuzi bilan kirishda
2 qism AgNO3 bilan kirishdi va cho'kma hosil cho'kma ajratib olindi va eritmada Fe(No3)2 va suv qolgan 255.25 gr eritma qoldi


Haymiy nisbatlari 1:7:2 nisbatda olingan alkan,kislorod,azot aralashmasi portlatildi va suv bugʻlari kondensatsiyalandi.Hosil boʻlgan gazlar aralashmasini tarkibida ikkita odiy va bitta murakkab modda boʻlib, neonga nisbatan zichligi 1.8 teng boʻlsa, alkandagi sp3 orbitallar sonini aniqlang?


2 l Suv olish uchub portlovchi moddani minimal hajmi qancha
Javob: 3733 litr


Beda oʻsimligida 4 ta hujayra bor birinchi hujayrada bir qismi chala ikkinchi qismi toʻliq parchalandi. Ikkinchi hujayrada 900 g gulikoza barchasi chala parchalandi.
Uchinchi hujayrada 720 g gulikozani bir qismi chala bir qismi toʻliq parchalandi. Toʻrtinchi hujayra 540 g gulikozani bir qismi chala bir qismi toʻliq parchalandi Hamma hujayrada 9040 kj ATF energiyasi hosil boʻladi. Savol. Toʻliq parchalangan ATF sonini aniqlang?


1:7:2 nisbatda boʻlgan alkan O2 n2 aralashmasi qizdirildi.
Neonga nisbatan zichligi 1.8 boʻlgan aralashma olindi . Alkan tarkibidagi sp3 orbitallarni toping


17 mol glukozaning parchalanmay qolgan moli, achigan glukozaning 40%ini, kislorodli parchalangan glukoza sonining 20% ini tashkil qiladi. Glikolizga uchragan glukoza sonini aniqlang?


Pbs shu qanaqa cho'kma. Rangi so'ralgan yopiq savolda.

- javob: qora cho'kma


Hajmiy nisbatlari 1:7:2 nisbatda olingan alkan, kislorod, azot aralashmasi portlatildi va suv bug'lari kondensatlandi. Hosil bolgan gazlar aralashmasini tarkibida ikkita oddiy va bitta murakkab modda bolib, neonga nisbatan zichligi 1,8 ga teng bo'lsa, hosil bo'lgan aralashmadagi kislorod moddasini massa ulushini (%) aniqlang.
A) 69,1 B) 25,4 C) 55,5 D) 41..5

Javob: B


Tarkibida 0.9 mol bôlgan HCl 200.7 gr eritmasiga temir kuyundisi qushildi. Va temir kukuni qushlidi va kukun erib ketdi. 25%eritma zichligi 1.143. ikki qismga ajratilib birnchi qismiga qizil qon tuzi qushilgnada  tuz hosil buldi. Ikkinchi eritmaga esa 200gr agno3 qushildi. Eritmada feno32 va h2o 255.25 gr eritma hosil buldi
1.1 temir kuyumdisi topilsin gr
2. 2 temir kukuni moli topilsin
3.25 %eritma moli topilsin
4. Agno3 eritma foizi topilsin


200 gr 11,7% NaCl elektroliz qilindi 0.7 mol gazlar hosil boʻldi. O2 massasini toping.
Javob: 3,2 g


DNK fragmenti qo'sh zanjiridagi A+T yig'indisi G sonidan 18taga ko'p bo'lsa. S umumiy nukleotidlarning 30% ni tashkil qilishii malum bo'las. DNK malekulasi 1-zanjiridagi T nukleotidlar soni 2-zanjirdagi G nukleotidlar sonidan 2marta ko'p bo'lsa, DNK fragmenti malekulasi uzunligini aniqlang(qo'shni masofa 0,34nm).


4:2:3 mol nisbatdagi propilen, etin, propadien massasi 102 gram boʻlsa alkinning massasini toping


0.9 mol xlorid kislota bo'lgan 200.7 gr eritmaga ma'lum miqdorda temir kuyindisi solindi biroz vaqtdan so'ng temir kukuni solindi va u to'liq erib ketdi va 25%li eritma hosil boldi(zichlik=1.143).eritma 2 qismga ajratildi 1 qism qizil qon tuzi bilan kirishda 2 qism AgNO3 bilan kirishdi va cho'kma hosil cho'kma ajratib olindi va eritmada Fe(No3)2 va suv qolgan 255.25 gr eritma qoldi.


Propenni gidrogenlarnishida sp³ orbitallar soni 2,2marta oshgan bo'lsa, gidrogenlanish reaksiya unumini toping.
Javob: 60%


Propilen,etin va propadiyendan iborat aralashma 3:2:2 mol nisbatda aralashtirildi. 102 gr shunday aralashmadagi alkinni massasini aniqlang?


A va B gen orasidagi masofa 24% B va C gen orasidagi masofa 18 % qoʻsh krasingavor 6% Trigitro organizmlari chatishtirilganda chiqadigan avlodlarni genotip foizini toping.


Ammoniy sulfat va natriy nitrit qizdirildi natijada a b d ( bu aniq esimdamas) moddalar olindi. A havo tarkibida eng koʼp  uchraydigan modda Etan yonganda X va b modda hosil boʼladi.
33. 0.04 mol b modda qancha Bariy bn reaksiyaga kirishadi.
35. 0.14* NA atom tutgan D modda olish uchun qancha ammoniy sulfat sarflanadi.


Sublimatlanish tushdi frukroza glyukoza umumiy xusisuyat. Yonish tenglamasi C3H8 javob boladi yopiq testdan
41 masala

42 faqat organika reaksiya

43 savol strelkali yani bosqichli reaksiyalar X Y Z Deb reaksiya bergan orada chiqgan moddani rangi berilgan shunaqa savollar tushdi.


Odamda normal eshitish dominant, karlik ressesiv belgi hisoblanadi. Normal eshituvchi II qon guruhli geterozigotali ota-onadan tug’ulgan farzandlarning necha foizi ikkita belgisi bo’yicha gomozigotali bo’ladi?


DNK fragmenti qo'sh zanjiridagi A+T yig'indisi G sonidan 18taga ko'p bo'lsa. S umumiy nukleotidlarning 30% ni tashkil qilishii malum bo'las. DNK malekulasi 1-zanjiridagi T nukleotidlar soni 2-zanjirdagi G nukleotidlar sonidan 2marta ko'p bo'lsa, DNK fragmenti malekulasi uzunligini aniqlang(qo'shni masofa 0,34nm).


4:2:3 mol nisbatdagi propilen, etin, propadien massasi 102 gram boʻlsa alkinning massasini toping

Yechim: (4•42+2•26+3•40)x=102 x=0.3 m=2•26•0,3=15,6g


1 ,7,2 nisbatda boʻlgan alkan ,O2, N2 aralashmasi qizdirildi.
Neonga nisbatan zichligi 1.8 boʻlgan aralashma olindi . Alkan tarkibidagi sp3 orbitallarni toping

Javob : 3•4=12


200 gr 11,7% nacl elektroliz qilindi 0.7 mol gazlar hosil boʻldi. O2 massasini toping.


0.5mol kumol yonganda qaytaruvchi oksidlovchi nechta elektron beradi


Diqgat! Mazkur topshirig kengaytirilgan javobni talab etib, uning yechilish uslubi va barcha arifmetik hisob-kitob amallarini javoblar varaqasida to'liq aks ettirish talab etiladi.
42. G'ó'za o'simligida ko'saklarini virik bo'lishi-A, mayda bo'lishi-a ustidan. Bargining to q yashil bo'lishi-B, och yashil bo'lishi-b ustidan. Ertapisharligi-D, kechpisharligi-d ustidan to'liq dominantlik qilib ushbu uch juft gen bitta gomologik xromasomada chala birikkan xolda nasldan nasiga o'tadi. A va B geni o'rtasidagi aniq masofa 22 % ga. B va D geni orasidagi aniq masofa 18 % ga. Amaliy qo'sh krosingover 4 % ga teng.
Trigomozigota yirik ko'sakli, bargi to' q yashil, kechpishar go' za o' simligi, va trigomozigota mayda kosakli, bargi och yashil, ertapishar g'o'za o'simligi o'zaro chatishtirilishidan olingan F1 avlod o'simliklari o' zaro qayta chatishtirilib jami 200000 avlod olingan bo'lsa.
Yuqoridagi ma'lumotlardan foydalanib quydagilarni aniqlang. Topshiriqni bajarish tartibi:
1) belgilar va ularni boshqaruvchi genlari, ota-ona genotipi, gametalari, hamda farzandlar genotipini pennet kataklariga yozing.
Berilgan ma'lumotlardan foydalanib quyidagi (a-c) topshiriqlarni bajaring.
Avlodning qancha qismini yirik ko'sakli, och yashil bargli, ertapishar o'simliklar tashkil gilishini aniqlang
Avlodning qancha qismini mayda ko'sakli, och yashil bargli, ertapishar o'simliklar tashkil qilishini aniqlang.
Avlodning qancha qismini mayda ko'sakli, to' q yashil bargli, kechpishar o'simliklar tashkil qilishini aniqlang.