September 2, 2025

Баланың оқуға құлшынысы жоқ кезде ата-ана не істеуі керек?

Кейде балаға қанша айтсақ та, «оқы, дайындал» десек те, оның қызығушылығы оянбай қояды. Мұндай жағдайда ұрыс емес, дұрыс қарым-қатынас керек.

1. Баланы тыңдаудан бастаңыз

Баланың «неге оқығысы келмейтінін» білмей тұрып, оған қысым жасамаңыз.

– «Саған не қиын?»

– «Қай сабақ ұнамайды?»

– «Сен үшін мектептегі ең қызық нәрсе не?»

Мұндай сұрақтар баланы ашып, оның ішкі ойын білуге көмектеседі.

2. Жазғырмаңыз, түсініңіз

«Сен жалқаусың» немесе «басқа балалар жақсы оқиды» деген сөздер тек қарсылық тудырады. Оның орнына:

– «Мен сенің шаршағаныңды түсінемін»

– «Кейде мен де қиналғанмын»

деген сөздер баланы тыныштандырады.

3. Кішкентай жетістігін бағалаңыз

Әр кішкентай табысы үшін мақтап отырыңыз:

– «Осы тапсырманы жақсы орындадың»

– «Сенің тыңдағаныңның өзі маған ұнады»

Бұл – құлшынысты оятатын ең үлкен күш.

4. Оқуды өмірмен байланыстырыңыз

Балалар «оқудың пайдасын» көрмесе, ынтасы болмайды. Сондықтан сабақты күнделікті өмірге жақындатыңыз:

– Математика – дүкенде есептеу үшін;

– Қазақ тілі – ойын анық жеткізу үшін;

– Ағылшын – шетелге шыққанда жол табу үшін.

5. Балаға таңдау беріңіз

Үнемі бұйырмай, серіктес болуға тырысыңыз:

– «Бұл тапсырманы бірге істейміз бе, әлде өзің істейсің бе?»

– «Саған қай уақытта оқу ыңғайлы?»

Бала өзін маңызды сезінеді.

6. Өз тәжірибеңізбен бөлісіңіз

Балаңызға:

– «Мен де кезінде оқуға қиналғанмын, бірақ кейін жеңдім»

десеңіз, ол өзін жалғыз сезінбейді.

🔑 Есте сақтаңыз:

Баланың оқуға құлшынысы бірден пайда болмайды. Бірақ сіздің түсінігіңіз, жылы сөзіңіз бен қолдауыңыз – оның ең үлкен мотивациясы.