مولتی ویتامین مینرال با 13 ترکیب ضروری + (عوارض و ممنوعیتها)
مولتی ویتامین مینرال شامل ترکیباتی از مواد معدنی است که در یک مکمل در کنار یکدیگر قرار گرفتهاند. نیازهای بدن به این مواد معدنی برای بقا و انجام عملکردهای ارگانهای اصلی بدن کاملا ضروری است. از طرفی به دلیل افت کیفیت مواد غذایی نمیتوان بسیاری از این مواد مغذی را برای بدن تامین کرد.
در این صورت ضرورت مصرف یک مکمل که شامل انواع ویتامینها و مواد مغذی باشد کاملا احساس میشود. اما نکته مهم این است که این مکملها چه ترکیباتی دارند و در کنار مزایای استفاده از آنها معایبی را نیز به همراه خواهد داشت یا خیر؟ پیشنهاد میکنیم با این متن همراه باشید تا اطلاعات جامعی در این رابطه برایتان بیان کنیم.
مولتی ویتامین مینرال (MVM) چیست؟
مولتی ویتامین مینرال (MultiVitamin & Mineral) به مواد معدنی و ویتامینهایی گفته میشوند که در یک مکمل بسیار مناسب وجود دارند و حتی میتوان با داشتن یک برنامه غذایی سالم آنها را به بدن رساند.
مواد مغذی مانند پتاسیم، کلسیم، فسفر، سدیم، کلرید و منیزیم از مواد معدنی یا همان مینرالهای اصلی بدن به شمار میروند. علاوه بر این موارد، ویتامینهای A، B، C، D و E نیز برای رشد، حیات و عملکرد ارگانهای اصلی بدن بسیار ضروری قلمداد میشوند.
اگر در مواد غذایی که استفاده میشوند، این مواد مغذی وجود نداشته باشند، سوء تغذیه و ابتلا به بسیاری از بیماریهای ناشی از کمبود این مواد معدنی و ویتامینها ایجاد خواهد شد. برای سریعتر برطرف کردن علائم این بیماری و رساندن مواد مغذی به بدن ضروری است از داروهای مکمل بر اساس نیاز بدن، استفاده شود.
اغلب این مکملهای دارویی برای افرادی که دچار اختلال سندروم سوء جذب هستند، افرادی که تیروئید کم کار یا پرکار دارند، افرادی که دیالیز میشوند، سالمندان و حتی گیاهخواران تجویز میشود. ترجیحا بهتر است مقدار مصرف و ضرورت نیاز طبق آزمایشات انجام شده از بدن فرد، مشخص شود.
مولتی ویتامینها در واقع مکملهای دارویی هستند و برای افرادی که کمبود ویتامین و مواد معدنی دارند و یا دچار سوء تغذیه هستند، توصیه میشوند.
مولتی ویتامینها به اشکال مختلفی مثل قرص، کپسول، قرصهای جویدنی، پودر و مایعات در دسترس هستند. در صورت داشتن مواد معدنی که در ادامه نام میبریم، به آنها مولتی ویتامین مینرال گفته میشود. برخی از این داروهای مکمل علاوه بر ویتامینها و مواد معدنی، حاوی مواد دیگر مثل گیاهان، اسید آمینهها و اسیدهای چرب نیز هستند.
مزیت مصرف متعادل مولتی ویتامین مینرال
- تامین کننده ویتامینها و املاح مورد نظر بدن برای ارتقای سلامتی اعضای بدن
- ارتقاء و بهبود سلامت پوست، جلوگیری از پیری و ایجاد چین و چروک بر روی پوست
- پیشگیری و متوقف ساختن از ریزش مو و افزایش رشد موها
- درمان کم خونی ناشی از فقر آهن
- درمان بیاشتهایی به دلیل وجود زینک
- افزایش رشد قد و وزن کودکان
- تقویت کننده سیستم ایمنی بدن
- حاوی تمام ویتامینهای گروه B
- حاوی ترکیبات آنتی اکسیدان مثل لوتیین، سلنیوم به همراه ویتامین C ,E و مواد مغذی زینک و مس
- بدون نمک، شکر، گلوتن و مخمر
- وجود آهن گلوکونات در کنار روی، منگنز و مس برای کاهش مشکلات گوارشی و جذب بیشتر
ممنوعیت و مضرات مولتی ویتامین مینرال
همانطور که فواید متعدد و بسیار ضروری برای دریافت این مواد معدنی وجود دارد، عوارضی برای مصرف نابجا نیز بروز داده خواهد شد. به همین دلیل بهتر است از مصرف خودسرانه آنها تا جای ممکن پرهیز کرد.
با انجام آزمایش خون، ضرورت مصرف مواد معدنی یا ویتامینی مشخص خواهد شد که طبق نیاز بدن بهتر است دوز مناسب را دریافت کرد. به گزینههای زیر توجه کنید:
- افرادی که برای مشکلات کلیوی تحت درمان دارویی هستند، از مصرف انواع مکملهای مینرال بدون مشورت با پزشک باید خودداری کنند.
- در صورت داشتن حساسیت و آلرژی به یکی از ترکیبات موجود در مولتی ویتامین مینرال از مصرف این مولتی ویتامین باید پرهیز کرد.
- مصرف برخی داروها برای درمان بیماری با ترکیات این مکملها در تداخل است. داروهای حاوی ترکیباتی از جمله منیزیم، آلوپورینول، کینیدین، تتراسیکلینها، دیگوکسین، آهن، فلوروکینولونها، ایزونیازید و فنوتیازینها نباید در کنار این مکمل مصرف شوند.
- کسانی که به اندازه کافی در بدنشان ویتامین A و D وجود دارد و در حال دریافت و مصرف داروهای دیگر مثل ویتامین A و D هستند، مولتی ویتامین مینرال را نباید مصرف کنند.
- از این مکمل دارویی همراه با داروهایی که برای درمان آکنه مورد استفاده افراد قرار میگیرند، نباید استفاده کرد.
- در صورت حساسیت به بادام زمینی، تخم مرغ و سویا باید به پزشک اطلاع داد و طبق صلاحدید پزشک از مکمل مناسب استفاده کرد.
- افراد مبتلا به دیابت، به دلیل استفاده از جینسینگ در برخی از این مکملهای دارویی، ممکن است دچار نوسانات قندی شوند. بنابراین بهتر است از قرص مولتی ویتامین مینرال استفاده نکنند.
مولتی ویتامین مینرال برای چه کسانی توصیه میشود؟
در کنار ممنوعیتهایی که برای مکملهای حاوی مواد معدنی وجود دارد، برخی افراد ضروری است که حتما از آنها استفاده کنند. اما بهتر است تا جای ممکن نیاز بدن طبق صلاحدید پزشک در نظر گرفته شود. از این طریق دوز مناسبتری به بدن خواهد رسید.
مولتی ویتامین مینرال در بارداری
تغذیه بارداری نکته بسیار مهمی است تا جنین به رشد کامل برسد و در این حین سلامت مادر با خطر مواجه نشود. افت کیفیت مواد غذایی سبب شده تا ضرورت استفاده از مکملها، به ویژه در این دوران ایجاد شود. مکملهای همراه با مینرال، بهترین گزینهها برای تامین بسیاری از نیازها در این دوران هستند.
البته نباید خودسرانه و بدون مشورت پزشک از هیچ دارو و مکملی در این دوران استفاده کرد. با این وجود در دوران بارداری استفاده از ویتامین D، مصرف اسید فولیک و امگا3 بسیار توصیه میشود اما باید با تجویز پزشک و دوز مصرفی درست بسته به شرایط هر مادر، تجویز و استفاده شود.
کودکان و نوجوانان
مصرف انواع مکملها و ویتامینها به خصوص مولتی ویتامین مینرال به کودکان و نوجوانان توصیه میشود. زیرا در این سنین که سن رشد محسوب میشود، نیاز بیشتری برای تکامل رشد، به این گونه مواد و املاح وجود دارد.
وجود این گونه ویتامینها باعث رشد بهتر فیزیکی و ذهنی میشود و علاوه بر آن از بروز برخی عفونتها، که ممکن است در این سنین رخ دهد، جلوگیری میکند. اغلب از شربت این مکملها برای این سنین به کار برده میشود.
ضرورت مصرف مینرال در دوران سالمندی
مهمترین گروهی که توصیه میشود از این مکملها استفاده کنند افراد سالمند هستند، زیرا در این سن جذب مواد غذایی در بدن کمتر میشود.
در این گروه از افراد به ویژه استفاده از مکملهایی که حاوی ویتامین D هستند، توصیه میشود. بیشتر افراد سالمند دچار پوکی استخوان هستند و به همین علت برای جلوگیری از ایجاد شکستگی استخوان و عواقب ناشی از آن لازم است از مکمل حاوی ویتامین D استفاده کنند.
طی آزمایشاتی که محققان دانشگاه راتجرز نیوجرسی انجام دادهاند، افراد سالمندی که کمبود ویتامین D دارند، در مقایسه با افراد هم سن خود که به اندازه کافی این ویتامین در بدن آنها وجود دارد، بیشتر دچار آلزایمر و زوال عقل میشوند. از طرفی حافظه آنها بسیار ضعیفتر از گروه سالمندانی که ویتامین D مصرف میکردند، نشان میداد.
مهمترین منبع ویتامین D نور خورشید شناخته شده است. علاوه بر نور خورشید این ویتامین در مواد غذایی مثل لبنیات، حبوبات، ماهی، روغن ماهی، قارچ، پرتقال و خاویار وجود دارد.
ولی باید این نکته را نیز در نظر داشت که مصرف بیش از حد ویتامین D عوارضی را به همراه دارد که یکی از آنها به رسوب ویتامین D اضافی در کبد منجر میشود و ممکن است مشکلات دیگری را برای فرد به وجود آورد.
علاوه بر این به سالمندان مصرف کننده ویتامین D توصیه میشود که از ویتامینهای گروه B و به خصوص B12 استفاده کنند. ویتامینهای گروه B یکی از وظایف مهمی که در بدن دارند، تولید انرژی است.
علاوه بر این موضوع خطر ابتلا به بیماریهای قلبی و عروقی و همینطور سکته مغزی را نیز کم میکند. ویتامین B12 در مواد غذایی مثل تخم مرغ، غلات، جگر، نان سبوس دار و نخود فرنگی وجود دارد.
مصرف مولتی ویتامین مینرال در طول رژیم لاغری
افرادی که رژیم کاهش وزن را پیروی میکنند، به دلیل اینکه بعضی از مواد غذایی را حذف یا کمتر استفاده میکنند، برخی ویتامینها و مواد معدنی کمتر به بدنشان میرسد. به همین دلیل باید از مکملهای مناسب که حاوی بسیاری از موارد مورد نیاز بدن است، استفاده کنند.
مطلب پیشنهادیمولتی ویتامین ویتافیت چیست؟ + عملکرد و موارد مصرف آن
قرص مولتی ویتامین مینرال برای این دسته از افراد بسیار مناسب است زیرا بیشتر موارد مورد نیاز بدن در طول رژیم لاغری را دارد.
ضرورت مصرف مینرال برای برخی بیماریها
افرادی که به بیماری سلیاک مبتلا هستند گاهی باید از این ویتامین و مکملها استفاده کنند. علاوه بر این افراد، کسانی که مبتلا به انواع سرطان، بیماریهای عفونی، استرس مزمن و بیماریهای گوارشی هستند مصرف این مولتی ویتامینها برایشان مناسب است.
البته بهتر است افرادی که بیماری خاصی دارند، قبل از مصرف حتما از پزشک خود مشورت دریافت کنند.
مولتی ویتامین مینرال در بدنسازی
افرادی که ورزش حرفهای انجام میدهند و یا بدنسازی کار میکنند، برای داشتن انرژی، ساختن عضله و پیشگیری از سوخت آنها، استحکام استخوانها، سلامت مو و پوست و بسیاری از موارد دیگر نیاز به دریافت بسیاری از مواد معدنی و همینطور ویتامینها دارند.
یکی از بهترین راهکارهای قدرتی، استفاده از مکملهایی است که حاوی ویتامین و مواد معدنی باشد. حتی در مواردی طبق فعالیت بدنی و نیاز فرد، پزشکان توصیه میکنند روزانه دو عدد قرص مکمل مولتی ویتامین مینرال مصرف شود. البته برای پیشگیری از رسوب مواد معدنی اضافی در بدن بهتر است دوز مناسب را مصرف کرد که اینکار با بررسی نتایج آزمایش مشخص خواهد شد.
مولتی ویتامین مینرال چه ترکیاتی دارد؟
در بسیاری از مکملهای مولتی ویتامین مینرال، از ترکیبات مشابهی استفاده میشود. در ادامه ترکیبات اصلی موجود در این مکملها را برایتان معرفی خواهیم کرد.
1. کلسیم؛ ضرورتی برای سلامت دندانها و اسکلت استخوانی بدن
حدود 99 درصد از کلسیم بدن در استخوان و دندانها وجود دارد. کلسیم به تقویت استخوانها و اسکلت اصلی بدن کمک میکند و از ابتلا به پوکی استخوان جلوگیری میکند. این ماده معدنی در مواد لبنی مثل پنیر، شیر، ماست و مکملهای مینرال وجود دارد.
2. کلرید و متعادلسازی بدن
شیره معده از هیدروژن کلرید ساخته میشود. کلرید به همراه سدیم، مایعات بدن را در تعادل نگه میدارد. کلرید در سبزیجاتی مثل گوجه فرنگی، کرفس و نمک خوراکی یافت میشود. اغلب با حرارت دیدن این مواد از غذا حذف میشوند که لازم است مکمل حاوی مینرال مصرف کرد.
3. منیزیم؛ ضرورتی برای بدن سالم
منیزیم چهارمین ماده اصلی مورد نیاز بدن است که تقریبا 50 درصد آن در استخوانها ذخیره میشود و مابقی آن در بافت سلولها وجود دارد. کمبود و کاهش منیزیم در بدن باعث کمر درد، اضطراب، افسردگی، کاهش اشتها، بی خوابی، حالت تهوع، اسهال و… میشود.
4. فسفر برای سلامت هر سلول بدن
فسفر به همراه ویتامین B کار میکند و کسانی که دچار سوء تغذیه هستند، با فقدان این ماده معدنی مواجه هستند. فسفر برای رشد طبیعی و عادی سلولها و رشد استخوانها لازم و ضروری است. بدن برای تنظیم قند خون و سلامت استخوانها به این ماده نیاز دارد.
همچنین وجود فسفر در بدن به عملکرد صحیح کلیهها، انقباضات عضلانی و نرمال کردن ضربان قلب کمک میکند. قرص مولتی ویتامین مینرال حاوی مقادیری فسفر است. فسفر در مواد غذایی مثل گوشت، پروتئین، لبنیات، حبوبات، دانهها، آجیل، سبزیجاتی از جمله سیب زمینی، موز، گوجه فرنگی، آرد گندم، جو دوسر، ذرت، برگ چغندر نیز وجود دارد.
5. سدیم؛ ترکیبی در مولتی ویتامین مینرال
سدیم یکی از مواد مورد نیاز و ضروری بدن است. سدیم به همراه کلرید باعث حفظ تعادل مایعات خارج از سلولها میشود. سدیم بیشتر در نمک وجود دارد و وقتی که میزان و سطح سدیم در بدن افزایش پیدا کند، بخش مربوط به تشنگی تحریک شده و مغز فرمان تشنگی را صادر میکند تا با مصرف آب میزان غلظت سدیم در بدن کم شود.
با تنظیم آب بدن توسط سدیم، منقبض شدن عضلات نظم میگیرد. علاوه بر این موضوع به راحت هضم شدن غذا نیز کمک میکند. میزان مصرف روزانه سدیم به طور متوسط 7 تا 11 گرم است که اگر در مصرف سدیم زیاده روی شود باعث بالا رفتن فشار خون شخص خواهد شد.
6. پتاسیم و تنظیم فشار خون
وجود این ماده معدنی در بدن باعث افزایش شادابی و نشاط میشود و خطر ابتلا به سکته مغزی را کاهش میدهد. همچنین این ماده مغذی فشار خون بالا را کنترل میکند. پتاسیم به مقدار کافی در قرص مولتی ویتامین مینرال گنجانده شده است.
نبود پتاسیم در بدن باعث کاهش انرژی، ضعف و خستگی شدید ماهیچهای میشود. مواد غذایی مثل آب هویج، آب پرتقال، ماهی، سیب زمینی، کدو حلوایی، موز، سویا، حبوبات، شیر و ماست حاوی پتاسیم هستند.
با افزایش سن، قدرت و توانایی کلیهها برای خارج کردن پتاسیم کم میشود. بنابراین مصرف زیاد پتاسیم برای افراد سالمند و افرادی که دچار اختلالات کلیوی هستند، بسیار مضر است.
7. ویتامین A
ویتامین A برای بینایی و داشتن سیستم ایمنی سالم ضروری است. ویتامین A به دو گروه مواد غذایی به بدن میرسد که مواد غذایی حیوانی مانند گوشت و مرغ یک گروه هستند و گروه دوم آن از گیاهان به دست میآید. در هر صورت این ویتامین در ترکیبات مکملها به کار برده میشود.
عوارض کمبود این نوع ویتامین باعث مختل شدن عملکرد طبیعی بدن، مشکلات بینایی، خشکی چشم، خشکی پوست، آکنه، مشکلات تنفسی، مشکلات تناسلی و باروری میشود.
این ویتامین نفوذپذیری مویرگها را افزایش داده و باعث میشود که اکسیژن بیشتری در بدن انجام شود. در نتیجه پوستی صاف، عاری از هرگونه چین و چروک برای فرد ایجاد خواهد شد.
علاوه بر این موارد، امید به زندگی را در فرد بالا خواهد برد و حس نشاط و شادابی به فرد میبخشد. این ویتامین در موادی مثل جگر، روغن کبد ماهی، گوشت، شیرهای غنی شده، میوههای نارنجی و زرد رنگ مانند زردآلو، طالبی و گریپ فروت، سبزیجاتی از جمله هویج، کدو تنبل، کدو حلوایی و سیب زمینی شیرین به مقدار فراوانی وجود دارد.
8. ویتامین E
ویتامین E برای پوست و مو بسیار مفید است و از سفید شدن موی سر جلوگیری میکند. ویتامین E همچنین برای ایمنی جنین در رحم مادر و ناتوانی جنسی در مردان بسیار مفید و سودمند است. این ویتامین یک آنتی اکسیدان قوی است و از بدن در مقابل رادیکالهای آزاد محافظت میکند.
برخی از منابعی که حاوی ویتامین E هستند، شامل دانههای آفتاب گردان، دانه کاج، کلم، شلغم، آووکادو، برگ خردل، اسفناج، جعفری و بادام هستند. کمبود این ویتامین اختلالات و بیماریهایی مانند مشکلات گوارشی، مشکلات تولید مثل و باروری، آب مروارید، کم خونی و خشکی پوست را به وجود میآورد. به همین دلیل ضرورت مصرف مکمل حوای یوتامین E کاملا ایجاد میشود.
مطلب پیشنهادیمولتی ویتامین ول من و ضرورت مصرف آن برای آقایان + عوارض
9. آهن؛ ضروریترین ماده معدنی مورد نیاز بدن
آهن نقش زیادی در سلامت بدن دارد که متاسفانه بسیاری از مردم با مشکل کمبود آهن مواجه هستند. مواد غذایی حاوی آهن شامل جگر، مرغ و ماهی، گوشت بدون چربی، مغزها، حبوبات، سبزیهایی که دارای رنگ تیره و برگ پهن هستند و همینطور میوههای خشک سرشار از آهن به شمار میروند.
از آنجایی که بسیاری از افراد از فقر آهن رنج میبرند، ضروری است از مکملهای حاوی این ماده معدنی استفاده کنند زیرا گاهی مواد غذایی به تنهایی نمیتواند این نیاز را تامین کند. مولتی ویتامینهای مینرال گزینههای بسیار مناسبی هستند که میتوانند نیاز روزانه بدن به این ماده معدنی را تامین کنند.
10. ویتامین C؛ نیاز هر روز بدن
ویتامین C یک ویتامین محلول در آب است. این ویتامین نقش موثری در کلاژن سازی، لیگامنتها و رگهای خونی دارد. ویتامین C یکی از آنتی اکسیدانهای قوی محسوب میشود.
خواص این ویتامین را میتوان محافظت در برابر بیماریهای چشمی، بهبود عملکرد سیستم ایمنی بدن، جلوگیری از چین و چروک پوست دانست. این ویتامین در موادی مثل کیوی، فلفل سبز، پرتقال، بروکلی، جعفری، نخود سبز، گل کلم، آناناس، گریپ فروت و انبه وجود دارد.
گاهی برای تقویت سیستم ایمنی بدن لازم است این ویتامین بیشتر به بدن برسد. زیرا با افت کیفیت مواد غذایی یا حتی دفع آن از طریق دستگاه گوارش، نیاز به دریافت مقدار بیشتر از طریق مکمل وجود خواهد داشت.
11. روی؛ ماده معدنی ضروری
روی یک ماده مغذی مورد نیاز بدن است که کمبود آن عوارضی مثل بیماریها و مشکلات مربوط به پروستات، ریزش مو، شکنندگی ناخن، خستگی، چین و چروک پوست را ایجاد میکند. علاوه بر مکملهای مینرال، مواد غذایی که دارای روی هستند شامل عدس، نان کامل، جوی دو سر، زرده تخم مرغ، گوشت گاو، جگر گوساله شامل میشود.
12. ویتامینهای گروه B
از ترکیبات بسیار مهمی که در مکملهای مولتی ویتامین مینرال وجود دارد و نمیتوان از آنها چشمپوشی کرد، باید به خانواده ویتامین B اشاره کرد. این ویتامینها نیز محلول در آب هستند و شامل مواردی از جمله گزینههای زیر میشود که هر کدام وظایف خود را دارند.
- تیامین(B1): ارتقا سلامت مغز و اعصاب، عملکرد صحیح قلب
- ریبوفلاوین (B2): تنظیم متابولیسم بدن، بهبود عملکرد غدد
- نیاسن (B3): بهبود عملکرد غذه تیروئید، تنظیم قند خون
- کولین (B4): کنترل سطح چربی کبد که در اکثر مکملهای مولتی ویتامین مینرال نیز وجود دارد
- پانتوتنیک اسید (B5): ضروری برای رژیمهای لاغری، تنظیم سوخت و ساز بدن، تقویت انرژی بدن
- پیریدوکسین (B6): هضم مواد غذایی، موثر بر تولید هورمون از تیروئید
- بیوتین (B7): رشد موها و سلامت پوست، تولید انرژی، متابولیسم مواد غذایی
- اسید فولیک (B9): ضروری برای دوران بارداری و تکامل لولههای عصبی جنین
- کوبالامین (B12): محافظت از سلولهای خونی و اعصاب
13. منگنز
منگنز یک ماده مغذی مورد نیاز بدن است که خاصیت آنتی اکسیدانی دارد. منگنز از بدن در برابر رادیکالهای آزاد محافظت میکند. این ماده برای عملکرد بهتر مغز و بسیاری از اختلالات عصبی موثر است. از عوارض کمبود منگنز کاهش سوخت و ساز بدن، کاهش تراکم استخوانها، تضعیف عملکرد تولید مثل به شمار میرود.
علاوه بر مکملهای مینرال، موادی که حاوی منگنز هستند شامل نان سبوس دار، دانهها (دانه کنجد، دانه کتان، دانه گل آفتاب گردان)، حبوبات، ماهی، اسفناج، چای سیاه میشود.
سخن پایانی
در مورد مصرف انواع مولتی ویتامین نباید خودسرانه عمل کرد. اما گاهی بعد از تجویز پزشک نیاز به مطالعه در مورد آن وجود دارد. در این مطلب به طور کامل در مورد هر آنچه که باید در مورد مولتی ویتامین مینرال دانست اشاره شد. در صورت داشتن هر نوع بیماری و یا مصرف داروی خاص و آلرژی باید به پزشک در مورد مصرف این دارو اطلاع داد.