Powstanie Polskie 1830 – 1831. Przyczyny, Wydarzenia, wyniki, uczestnicy, tabela, podsumowanie.

Wydarzenia powstania Polskiego w latach 1830-1831 były spowodowane oczywistymi przyczynami: w tym czasie Rzeczpospolita Obojga Narodów straciła już niezależność, stając się de facto częścią Imperium Rosyjskiego w wyniku rozbiorów Polski. Wywołało to u miejscowej ludności pragnienie rewanżu, gdyż nie chciała ona pozostawać pod władzą rosyjską. Po krótkich przygotowaniach rozpoczął się bunt, który szybko osiągnął ogromną skalę, tak że czasami nazywany jest nawet wojną rosyjsko-polską. W istocie powstanie polskie w 1830 r.było ruchem narodowowyzwoleńczym, ale nie do końca: sami buntownicy domagali się odzyskania niepodległości i odzyskania nie tylko swoich ziem, ale także części terytoriów dawno temu wyobcowanych z Królestwa Polskiego. Jednak stłumienie polskiego powstania wymagało od Imperium Rosyjskiego napięcia wszystkich sił, wojna trwała prawie rok. Dla Rosji sytuację komplikował również fakt, że jednocześnie z tymi wydarzeniami doszło do zamieszek cholery, co w żaden sposób nie przyczyniło się do wewnętrznej stabilności.
Przyczyny powstania Polskiego 1830-1831
Główną przyczyną powstania Polskiego w 1830 r. był wzrost patriotyzmu w Królestwie Polskim

Twarde rządy Rosji. Po wojnach napoleońskich Aleksander I nadał Polakom dość liberalną konstytucję, ale wkrótce sam zaczął naruszać jej postanowienia, naruszając prawa miejscowej ludności. W 1819 r.w Królestwie Polskim po raz pierwszy w historii wprowadzono cenzurę wstępną (zakaz publikowania czegokolwiek bez uprzedniej zgody urzędników cenzorskich). Wszystko to było postrzegane przez Polaków jako zamach na ich prawa.
Ruch Patriotyczny w Polsce. To ona była główną przyczyną powstania Polskiego w 1830 r. - wielu Polakom nie podobała się sytuacja, w której obcy w osobie Imperium Rosyjskiego dyktowali im, jak żyć. Patriotyzm mieszał się z nastrojami rewanżowymi: polscy szlachcice marzyli o odbudowie Rzeczypospolitej w granicach z 1772 r., czyli przed rozbiorem Polski.
Rewolucja lipcowa we Francji. Dała impuls do wybuchu powstania-Polacy, zainspirowani wydarzeniami francuskimi, zdecydowali się na aktywne działania, mimo że nie wszystkie cele rewolucji lipcowej zostały osiągnięte.
Rewolucja belgijska 1830 roku. Stała się ostatnią kroplą, która przelała kielich cierpliwości Polaków, a tym samym kolejną przyczyną powstania polskiego. Kiedy Polacy dowiedzieli się, że będą wykorzystywani jako awangarda w tłumieniu rewolucji belgijskiej, całkowicie im obcej i niepotrzebnej, w końcu zbuntowali się.

Uczestnicy powstania Polskiego 1830-1831
Generał porucznik Józef Chłopicki, przywódca powstania Polskiego w 1830 r., po zajęciu Warszawy przez rebeliantów na krótko został dyktatorem

W rzeczywistości powstanie Polskie można scharakteryzować jako ruch narodowowyzwoleńczy, ponieważ zaangażowane były w niego różne warstwy ludności. Wszystko zaczęło się wraz z pojawieniem się różnych towarzystw patriotycznych w latach 20.XIX wieku i pomimo tego, że byli prześladowani, udało im się spełnić swoją rolę – zasadzono ziarno przyszłego buntu. Głównymi uczestnikami powstania Polskiego w 1830 r.byli szlachcice, czyli szlachta wspierana przez duchowieństwo. Wspierali ich także zwykli ludzie, głównie ze względów religijnych-na stronę buntowników chętnie przechodzili mieszkający w Królestwie Polskim katolicy, w tym Rosjanie. Zgodnie z planem powstańców konieczne było szybkie uderzenie rozbić nieliczne wojska rosyjskie stacjonujące w Polsce i przejąć władzę w swoje ręce. Jednocześnie rebelianci liczyli na pomoc innych krajów Europy, dość rozsądnie wierząc, że będą zainteresowani osłabieniem Imperium Rosyjskiego.
Katedra w stogu. Istota, uczestnicy, znaczenie.
Wojna rosyjsko-szwedzka 1741-1743. Przyczyny, Wydarzenia, wyniki.
Plany powstańców

Uczestnicy powstania Polskiego w 1830 r.nie mieli jasnych planów na przyszłość Królestwa Polskiego. Dokładniej, były, ale dotyczyły tylko najważniejszego-przywrócenia Rzeczypospolitej w granicach z 1772 roku. W ten sposób rebelianci liczyli na przejęcie kontroli nie tylko nad pierwotnie polskimi ziemiami, ale także nad częścią terytorium Ukrainy, Białorusi i Litwy. Co ciekawe, polska szlachta otrzymała szerokie poparcie Szlachty Litewskiej, ponieważ istniejąca wcześniej Rzeczpospolita Obojga Narodów była państwem powstałym w wyniku zjednoczenia Wielkiego Księstwa Litewskiego i Polski. Zgodnie z planem powstańców, po przejęciu władzy należało przywrócić "osiem województw", niegdyś główne jednostki administracyjne Rzeczypospolitej. Słabym punktem tych planów było liczenie na pomoc ze strony innych państw europejskich. Tej pomocy ostatecznie nie otrzymali, przynajmniej w żadnym znaczącym zakresie. Powstanie Polskie 1830 - 1831 było aktywnie wspierane tylko na dawnych terenach Wielkiego Księstwa Litewskiego, ale tam szybko zostało stłumione.
Istota i główne wydarzenia powstania Polskiego w latach 1830-1831
Bitwa pod Grochowem, która zakończyła się niepewnym wynikiem, była jedną z największych bitew podczas powstania Polskiego w latach 1830-1831

29 listopada 1830 r.rozpoczęło się wystąpienie powstańców, przy czym szereg polskich pułków zachowało wierność carowi rosyjskiemu. Mimo to następnego ranka Warszawa przeszła już pod kontrolę rebeliantów, po czym powstanie szybko ogarnęło całe Królestwo Polskie. Buntownicy utworzyli rząd tymczasowy, w którym natychmiast rozpoczęła się walka wewnętrzna, a rebelianci nie mieli jednolitego celu. Jednak wydarzenia powstania Polskiego w 1830 r.dopiero się zaczynały i wkrótce zebrano armię liczącą prawie 80 tysięcy ludzi. Jednocześnie była bardzo pstrokata i pod względem zdolności bojowej ustępowała armii rosyjskiej tej samej liczebności, znajdującej się na terytorium Polski. Mimo to wystąpienie rebeliantów zaskoczyło Rosyjskie dowództwo, tak że Polakom udało się kosztem zaskoczenia osiągnąć pewne sukcesy i odnieść kilka zwycięstw, które podniosły ich morale. Pierwsza próba zdobycia przez wojska rosyjskie zdobytej Warszawy szturmem nie powiodła się z powodu braku sprzętu oblężniczego.
Stłumienie powstania Polskiego 1830-1831
Oblężenie Warszawy w 1831 roku było ostatnim epizodem stłumienia powstania polskiego

W rzeczywistości powstanie Polskie można było uznać za stłumione już po stłumieniu głównych ognisk buntu na terytorium Polski i Litwy. Pod kontrolą rebeliantów pozostała tylko oblężona Warszawa. Oblężenie nie trwało jednak długo, gdyż hrabia Paskiewicz, rosyjski dowódca, który kierował ostatnim etapem stłumienia powstania Polskiego w latach 1830-1831, otrzymał rozkaz podjęcia próby zajęcia miasta niespodziewanym atakiem. Po ostrzale artyleryjskim rozpoczął się atak, w wyniku którego zarówno atakujący, jak i broniący się ponieśli znaczne straty. Polscy buntownicy walczyli dzielnie, odmawiając kapitulacji, a jeden z przywódców powstania, Generał Jan Krukowiecki, zgodził się na kapitulację dopiero 7 września. Dokładniej, nie do końca się zgodził-po prostu zabrał armię z Warszawy, aby uratować swoich ludzi, a wojska rosyjskie wkroczyły do miasta bez przeszkód. Tego samego dnia hrabia Paskiewicz, ranny podczas szturmu, wysłał cesarzowi wiadomość o ostatecznym stłumieniu powstania, choć zajęte przez rebeliantów miasta Modlin i Zamość stawiały opór odpowiednio do 8 października i 21 października.
Tabela powstania Polskiego 1830-1831. Chronologia.

Wykonane przez studenta 2a Kurlishchuk Vyacheslav