April 10, 2025

4-сабақ. Криптовалюта биржалары

Криптовалюта нарығында сауда жасау үшін екі негізгі биржа түрі бар: CEX – орталықтандырылған биржалар, DEX – орталықтандырылмаған биржалар

CEX – орталықтандырылған биржалар

CEX – бұл Binance, Bybit, OKX сияқты платформалар, оларда бірыңғай басқару орталығы, əкімшілік жəне өз ережелері бар. Мұндай биржаларда пайдаланушылар жеке аккаунт ашып, KYC рəсімінен өтеді.

CEX-тің артықшылықтары:

• Жоғары ликвидтілік – ордерлер тез орындалады
• Қолайлы интерфейс – сауда құралдарының кең таңдауы
• Қолдау қызметі – техникалық көмек пен пайдаланушыларды қорғау

CEX-тің кемшіліктері:

• Орталықтандырылған басқару – биржа шотыңызды бұғаттауы мүмкін
• Қаражатты биржа сақтайды – хакерлік шабуыл қаупі бар
• Верификация міндетті – анонимді түрде сауда жасау мүмкін емес

DEX деген не?

DEX – бұл Uniswap, PancakeSwap сияқты смарт-келісімшарттар негізінде жұмыс істейтін платформалар. Мұнда басқарушы орталық жоқ, ал сауда тікелей пайдаланушылар арасында өтеді.

DEX-тің артықшылықтары:

• Толық анонимдік – KYC қажет емес
• Қаражат тек сіздің əмияныңызда – биржа оларды сақтамайды

DEX-тің кемшіліктері:

• Интерфейс жаңадан бастаушыларға күрделі болуы мүмкін
• CEX-пен салыстырғанда төмен ликвидтілік
• Қателіктерді түзету мүмкін емес – транзакция қайтарылмайды

Қазіргі уақытта ең оңтайлы нұсқа – Bybit биржасы, ол көп адамдарға қолдануға ыңғайлы.