Amaliy topshiriqlar
May 17, 2025

Lugat= {} ga oid o'yinlar

🟩 1. So‘z tarjimasini qidirish dasturi

Foydalanuvchi so‘z kiritadi, lug‘atdan tarjimasi chiqariladi (yoki “topilmadi” degan xabar):

pythonКопироватьРедактироватьlugat = {
    "apple": "olma",
    "book": "kitob",
    "car": "mashina"
}

while True:
    soz = input("Tarjimasini ko‘rmoqchi bo‘lgan so‘zni kiriting ('stop' - to‘xtatish): ")
    if soz == "stop":
        break
    if soz in lugat:
        print(f"{soz} → {lugat[soz]}")
    else:
        print("Bunday so‘z topilmadi.")

🟩 2. Telefon raqamlari kitobi

Har bir ismga telefon raqamini biriktirasiz:

pythonКопироватьРедактироватьtelefonlar = {}

while True:
    ism = input("Ism kiriting ('stop' - to‘xtatish): ")
    if ism == "stop":
        break
    raqam = input(f"{ism}ning telefon raqamini kiriting: ")
    telefonlar[ism] = raqam

print("Telefon kitobi:")
for ism, raqam in telefonlar.items():
    print(f"{ism}: {raqam}")

🟩 3. Matndagi harflar sonini hisoblash

pythonКопироватьРедактироватьmatn = input("Matn kiriting: ")
statistika = {}

for harf in matn:
    if harf in statistika:
        statistika[harf] += 1
    else:
        statistika[harf] = 1

print("Harflar statistikasi:")
for harf, son in statistika.items():
    print(f"{harf}: {son}")

🟩 4. Mahsulotlar va narxlar ro‘yxati

pythonКопироватьРедактироватьmahsulotlar = {}

while True:
    mahsulot = input("Mahsulot nomi ('stop' - to‘xtatish): ")
    if mahsulot == "stop":
        break
    narx = float(input(f"{mahsulot}ning narxini kiriting: "))
    mahsulotlar[mahsulot] = narx

print("Mahsulotlar va narxlari:")
for nomi, narxi in mahsulotlar.items():
    print(f"{nomi}: {narxi} so‘m")

🟩 5. Tug‘ilgan yil bo‘yicha yosh hisoblash

pythonКопироватьРедактироватьimport datetime
yoshlar = {}

while True:
    ism = input("Ism kiriting ('stop' - to‘xtatish): ")
    if ism == "stop":
        break
    yil = int(input(f"{ism}ning tug‘ilgan yilini kiriting: "))
    yosh = datetime.datetime.now().year - yil
    yoshlar[ism] = yosh

print("Foydalanuvchilar yoshi:")
for ism, yosh in yoshlar.items():
    print(f"{ism}: {yosh} yosh")

🟨 6. Baholar daftarchasi

Har bir talaba uchun fanlar bo‘yicha baholarni kiritish:

pythonКопироватьРедактироватьbaholar = {}

while True:
    ism = input("Talaba ismi ('stop' - to‘xtatish): ")
    if ism == "stop":
        break

    fan = input(f"{ism} uchun fan nomini kiriting: ")
    baho = int(input(f"{ism}ning {fan} fanidan bahosi: "))

    if ism not in baholar:
        baholar[ism] = {}

    baholar[ism][fan] = baho

print("Talabalar baholari:")
for ism, fanlar in baholar.items():
    print(f"\n{ism}:")
    for fan, baho in fanlar.items():
        print(f"  {fan}: {baho}")

🟨 7. Savat: mahsulotlar va jami narx

Oddiy onlayn do‘kon savatchasi:

pythonКопироватьРедактироватьsavat = {}

while True:
    mahsulot = input("Mahsulot kiriting ('stop' - to‘xtatish): ")
    if mahsulot == "stop":
        break
    narx = float(input(f"{mahsulot} narxi: "))
    miqdor = int(input(f"{mahsulot} miqdori: "))
    savat[mahsulot] = {"narx": narx, "miqdor": miqdor}

print("\nSavatdagi mahsulotlar:")
jami = 0
for nom, info in savat.items():
    summa = info["narx"] * info["miqdor"]
    print(f"{nom} - {info['miqdor']} dona x {info['narx']} = {summa} so‘m")
    jami += summa

print(f"\nJami summa: {jami} so‘m")

🟨 8. Login va parol tizimi

Oddiy ro‘yxatdan o‘tish va kirish tizimi:

pythonКопироватьРедактироватьfoydalanuvchilar = {}

while True:
    tanlov = input("1 - Ro‘yxatdan o‘tish, 2 - Kirish, 0 - Chiqish: ")
    
    if tanlov == "0":
        break
    elif tanlov == "1":
        login = input("Yangi login kiriting: ")
        if login in foydalanuvchilar:
            print("Bu login allaqachon mavjud!")
        else:
            parol = input("Parol kiriting: ")
            foydalanuvchilar[login] = parol
            print("Muvaffaqiyatli ro‘yxatdan o‘tildi.")
    elif tanlov == "2":
        login = input("Login: ")
        parol = input("Parol: ")
        if foydalanuvchilar.get(login) == parol:
            print("Xush kelibsiz!")
        else:
            print("Login yoki parol noto‘g‘ri.")
    else:
        print("Noto‘g‘ri tanlov.")

🟨 9. Yil fasli aniqlovchi (oy orqali)

pythonКопироватьРедактироватьoylar = {
    "dekabr": "qish", "yanvar": "qish", "fevral": "qish",
    "mart": "bahor", "aprel": "bahor", "may": "bahor",
    "iyun": "yoz", "iyul": "yoz", "avgust": "yoz",
    "sentyabr": "kuz", "oktyabr": "kuz", "noyabr": "kuz"
}

oy = input("Oyni kiriting (masalan: mart): ").lower()
fasl = oylar.get(oy)

if fasl:
    print(f"{oy.capitalize()} oyida {fasl} fasli bo‘ladi.")
else:
    print("Noto‘g‘ri oy nomi.")

🟨 10. So‘z o‘yinlari (krossvord yoki sinonim topish)

pythonКопироватьРедактироватьsinonimlar = {
    "katta": "yirik",
    "kichik": "mayda",
    "tez": "shoshqaloq",
    "sekin": "astalik"
}

soz = input("So‘z kiriting: ").lower()
if soz in sinonimlar:
    print(f"{soz} so‘zining sinonimi: {sinonimlar[soz]}")
else:
    print("Bu so‘zning sinonimi topilmadi.")