Amaliy topshiriqlar
May 17, 2025
Lugat= {} ga oid o'yinlar
🟩 1. So‘z tarjimasini qidirish dasturi
Foydalanuvchi so‘z kiritadi, lug‘atdan tarjimasi chiqariladi (yoki “topilmadi” degan xabar):
pythonКопироватьРедактироватьlugat = {
"apple": "olma",
"book": "kitob",
"car": "mashina"
}
while True:
soz = input("Tarjimasini ko‘rmoqchi bo‘lgan so‘zni kiriting ('stop' - to‘xtatish): ")
if soz == "stop":
break
if soz in lugat:
print(f"{soz} → {lugat[soz]}")
else:
print("Bunday so‘z topilmadi.")
🟩 2. Telefon raqamlari kitobi
Har bir ismga telefon raqamini biriktirasiz:
pythonКопироватьРедактироватьtelefonlar = {}
while True:
ism = input("Ism kiriting ('stop' - to‘xtatish): ")
if ism == "stop":
break
raqam = input(f"{ism}ning telefon raqamini kiriting: ")
telefonlar[ism] = raqam
print("Telefon kitobi:")
for ism, raqam in telefonlar.items():
print(f"{ism}: {raqam}")
🟩 3. Matndagi harflar sonini hisoblash
pythonКопироватьРедактироватьmatn = input("Matn kiriting: ")
statistika = {}
for harf in matn:
if harf in statistika:
statistika[harf] += 1
else:
statistika[harf] = 1
print("Harflar statistikasi:")
for harf, son in statistika.items():
print(f"{harf}: {son}")
🟩 4. Mahsulotlar va narxlar ro‘yxati
pythonКопироватьРедактироватьmahsulotlar = {}
while True:
mahsulot = input("Mahsulot nomi ('stop' - to‘xtatish): ")
if mahsulot == "stop":
break
narx = float(input(f"{mahsulot}ning narxini kiriting: "))
mahsulotlar[mahsulot] = narx
print("Mahsulotlar va narxlari:")
for nomi, narxi in mahsulotlar.items():
print(f"{nomi}: {narxi} so‘m")
🟩 5. Tug‘ilgan yil bo‘yicha yosh hisoblash
pythonКопироватьРедактироватьimport datetime
yoshlar = {}
while True:
ism = input("Ism kiriting ('stop' - to‘xtatish): ")
if ism == "stop":
break
yil = int(input(f"{ism}ning tug‘ilgan yilini kiriting: "))
yosh = datetime.datetime.now().year - yil
yoshlar[ism] = yosh
print("Foydalanuvchilar yoshi:")
for ism, yosh in yoshlar.items():
print(f"{ism}: {yosh} yosh")
🟨 6. Baholar daftarchasi
Har bir talaba uchun fanlar bo‘yicha baholarni kiritish:
pythonКопироватьРедактироватьbaholar = {}
while True:
ism = input("Talaba ismi ('stop' - to‘xtatish): ")
if ism == "stop":
break
fan = input(f"{ism} uchun fan nomini kiriting: ")
baho = int(input(f"{ism}ning {fan} fanidan bahosi: "))
if ism not in baholar:
baholar[ism] = {}
baholar[ism][fan] = baho
print("Talabalar baholari:")
for ism, fanlar in baholar.items():
print(f"\n{ism}:")
for fan, baho in fanlar.items():
print(f" {fan}: {baho}")
🟨 7. Savat: mahsulotlar va jami narx
Oddiy onlayn do‘kon savatchasi:
pythonКопироватьРедактироватьsavat = {}
while True:
mahsulot = input("Mahsulot kiriting ('stop' - to‘xtatish): ")
if mahsulot == "stop":
break
narx = float(input(f"{mahsulot} narxi: "))
miqdor = int(input(f"{mahsulot} miqdori: "))
savat[mahsulot] = {"narx": narx, "miqdor": miqdor}
print("\nSavatdagi mahsulotlar:")
jami = 0
for nom, info in savat.items():
summa = info["narx"] * info["miqdor"]
print(f"{nom} - {info['miqdor']} dona x {info['narx']} = {summa} so‘m")
jami += summa
print(f"\nJami summa: {jami} so‘m")
🟨 8. Login va parol tizimi
Oddiy ro‘yxatdan o‘tish va kirish tizimi:
pythonКопироватьРедактироватьfoydalanuvchilar = {}
while True:
tanlov = input("1 - Ro‘yxatdan o‘tish, 2 - Kirish, 0 - Chiqish: ")
if tanlov == "0":
break
elif tanlov == "1":
login = input("Yangi login kiriting: ")
if login in foydalanuvchilar:
print("Bu login allaqachon mavjud!")
else:
parol = input("Parol kiriting: ")
foydalanuvchilar[login] = parol
print("Muvaffaqiyatli ro‘yxatdan o‘tildi.")
elif tanlov == "2":
login = input("Login: ")
parol = input("Parol: ")
if foydalanuvchilar.get(login) == parol:
print("Xush kelibsiz!")
else:
print("Login yoki parol noto‘g‘ri.")
else:
print("Noto‘g‘ri tanlov.")
🟨 9. Yil fasli aniqlovchi (oy orqali)
pythonКопироватьРедактироватьoylar = {
"dekabr": "qish", "yanvar": "qish", "fevral": "qish",
"mart": "bahor", "aprel": "bahor", "may": "bahor",
"iyun": "yoz", "iyul": "yoz", "avgust": "yoz",
"sentyabr": "kuz", "oktyabr": "kuz", "noyabr": "kuz"
}
oy = input("Oyni kiriting (masalan: mart): ").lower()
fasl = oylar.get(oy)
if fasl:
print(f"{oy.capitalize()} oyida {fasl} fasli bo‘ladi.")
else:
print("Noto‘g‘ri oy nomi.")
🟨 10. So‘z o‘yinlari (krossvord yoki sinonim topish)
pythonКопироватьРедактироватьsinonimlar = {
"katta": "yirik",
"kichik": "mayda",
"tez": "shoshqaloq",
"sekin": "astalik"
}
soz = input("So‘z kiriting: ").lower()
if soz in sinonimlar:
print(f"{soz} so‘zining sinonimi: {sinonimlar[soz]}")
else:
print("Bu so‘zning sinonimi topilmadi.")