Διατροφή ενηλίκων με γαστρίτιδα: συμβουλές για σωστή δίαιτα

Περιεχόμενα:

• Η δίαιτα ως μέρος της θεραπείας της γαστρίτιδας
• Η σημασία της τήρησης της δίαιτας
• Γενικές συστάσεις
• Διατροφή με αυξημένη οξύτητα
• Διατροφή με μειωμένη οξύτητα
• Διάρκεια δίαιτας

Η γαστρίτιδα είναι μια αρκετά συχνή πάθηση στον σύγχρονο κόσμο.
Μπορεί να προκληθεί από ακανόνιστη διατροφή, κακής ποιότητας τρόφιμα, περιβαλλοντικούς παράγοντες ή έλλειψη σωματικής δραστηριότητας.
Δυστυχώς, αυτός ο τρόπος ζωής χαρακτηρίζει πολλούς ανθρώπους.

Πώς μπορούμε να βοηθήσουμε τον οργανισμό;
Χρειάζεται να εξαρτόμαστε μόνιμα από φάρμακα;

Τα σύγχρονα σκευάσματα, πράγματι, βοηθούν στην αντιμετώπιση της νόσου, όμως το πρώτο και απαραίτητο βήμα είναι η τήρηση της σωστής διατροφής.
Η διατροφή ενός ενήλικα με γαστρίτιδα πρέπει να είναι όσο το δυνατόν πιο ευεργετική και ταυτόχρονα να μην ερεθίζει τον γαστρικό βλεννογόνο.

Η δίαιτα ως μέρος της θεραπείας της γαστρίτιδας

Η γαστρίτιδα είναι φλεγμονή του στομάχου. Μπορεί να εμφανιστεί οξέως (π.χ. λόγω λοίμωξης ή τροφικής δηλητηρίασης) ή να εξελίσσεται χρόνια — με περιόδους ύφεσης και εξάρσεων.

Κατά την έξαρση, εμφανίζεται πόνος στο στομάχι, που συχνά προκαλείται από λιπαρές ή πικάντικες τροφές. Άλλα συμπτώματα: ναυτία, φούσκωμα, ρέψιμο.

Το πρώτο βήμα για ανακούφιση των συμπτωμάτων είναι η έναρξη κατάλληλης δίαιτας. Η δίαιτα μπορεί να μειώσει την ένταση των συμπτωμάτων και, σε ορισμένες περιπτώσεις, να αποτρέψει νέες εξάρσεις.

Ο κύριος στόχος της δίαιτας για τη γαστρίτιδα στομάχου σε έναν ενήλικα είναι να μειωθούν οι παράγοντες που ερεθίζουν τον γαστρικό βλεννογόνο, μέσω του αποκλεισμού πικάντικων και όξινων τροφών. Είναι απαραίτητο να επιλέγονται προϊόντα με χαμηλή περιεκτικότητα σε οξέα και σάκχαρα.

Υπάρχουν αρκετά σχήματα θεραπείας της γαστρίτιδας και ο γιατρός σας θα καθορίσει ποιο είναι κατάλληλο ακριβώς για εσάς. Ωστόσο, η τήρηση της δίαιτας θα είναι υποχρεωτική προϋπόθεση της θεραπείας σε οποιαδήποτε φαρμακευτική αγωγή. Κατά τη διάρκεια της θεραπείας πρέπει να καταναλώνονται μόνο εκείνα τα τρόφιμα που δεν ερεθίζουν τα τοιχώματα του στομάχου.

Κατά τη φλεγμονή, ο γαστρικός βλεννογόνος σχεδόν δεν εκκρίνει γαστρικό χυμό, ο οποίος είναι απαραίτητος για την πέψη. Επίσης, η ποσότητα της βλέννας που περιβάλλει το στομάχι δεν είναι επαρκής, και αυτό σημαίνει ότι μειώνεται η προστασία από το υδροχλωρικό οξύ, το οποίο υπάρχει στον γαστρικό χυμό.

Ο κύριος στόχος της δίαιτας στη γαστρίτιδα είναι να μειωθεί η φλεγμονή. Ξεκινήστε με γενικές συστάσεις και απομακρύνετε άμεσα τα τρόφιμα και τα ποτά που ερεθίζουν το στομάχι πρώτα απ’ όλα. Για παράδειγμα, τα εσπεριδοειδή, ο μαύρος καφές. Στη συνέχεια μπορεί να επιλεγεί μια θεραπευτική δίαιτα, λαμβάνοντας υπόψη τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά και τις ανάγκες σας.

Κατά την επιλογή δίαιτας πρέπει να λαμβάνεται υπόψη η ατομική ανοχή. Για παράδειγμα, κάποια προϊόντα από την τυπική λίστα, τα οποία ενδείκνυνται για τη θεραπεία, μπορεί να βελτιώσουν ή να επιδεινώσουν τα συμπτώματα. Και ορισμένα τρόφιμα που απαγορεύονται από τη δίαιτα για ασθενείς με γαστρίτιδα, αντίθετα, μπορεί να γίνονται καλά ανεκτά όταν καταναλώνονται σε μικρές ποσότητες.

Επιπλέον, τα έτοιμα διατροφικά σχήματα δεν ταιριάζουν πάντα στις δικές σας διατροφικές ανάγκες και μερικές φορές απλώς δεν μπορούν να εφαρμοστούν για ιατρικούς λόγους, για παράδειγμα, λόγω τροφικής αλλεργικής αντίδρασης.

Το πιο σωστό βήμα είναι να καταρτίσετε ένα διατροφικό πλάνο για τη γαστρίτιδα μαζί με έναν διατροφολόγο ή γαστρεντερολόγο. Έτσι αυξάνονται οι πιθανότητες η δίαιτα να σας ταιριάξει όσο το δυνατόν καλύτερα.

Η σημασία της τήρησης της δίαιτας στη γαστρίτιδα

Όπως και στις περισσότερες περιπτώσεις με άλλες ασθένειες, η γαστρίτιδα έχει πολλούς παράγοντες κινδύνου. Ένας από αυτούς είναι γενετικός και δύσκολα μπορεί να ελεγχθεί. Άλλοι όμως, όπως ο τρόπος ζωής, μπορούν να διορθωθούν καθώς εκδηλώνεται η ασθένεια. Η δίαιτα είναι ο μηχανισμός που μπορείτε να ενεργοποιήσετε άμεσα, ώστε να ελέγξετε την ασθένειά σας.

Για παράδειγμα, αν μετά την κατανάλωση ορισμένων τροφών αισθανθήκατε δυσφορία, ναυτία ή πόνο. Η τήρηση ενός υγιεινού τρόπου ζωής όσον αφορά τη διατροφή μειώνει στο ελάχιστο την επιδείνωση της κατάστασης και βοηθά στην αντιμετώπιση των κρίσεων. Είναι εξαιρετικά σημαντικό να τηρείται η δίαιτα όταν υπάρχει κίνδυνος εμφάνισης γαστρικού έλκους, το οποίο αποτελεί επιπλοκή της γαστρίτιδας.

Έτσι, η γαστρική αιμορραγία σε περίπτωση έλκους οδηγεί σε χαμηλά επίπεδα ερυθρών αιμοσφαιρίων και στην ανάπτυξη μιας άλλης ασθένειας — της αναιμίας. Επίσης, ο γαστρικός βλεννογόνος μπορεί με την πάροδο του χρόνου να εξασθενήσει. Αυτό ονομάζεται ατροφία, η οποία αυξάνει τον κίνδυνο εξέλιξης της νόσου σε καρκίνο του στομάχου.

Γενικές συστάσεις για τη γαστρίτιδα

Σε περίπτωση γαστρίτιδας συνταγογραφείται μια αρκετά τυπική δίαιτα. Όμως, ανάλογα με τον τύπο της έκκρισης και την περίοδο των εξάρσεων, ο γιατρός μπορεί να προσαρμόσει το μενού του ασθενούς.

Οι βασικοί κανόνες διατροφής κατά τη γαστρίτιδα στο στάδιο της έξαρσης σε ενήλικες καθορίζονται από τις παρακάτω συστάσεις και το ειδικό μενού.

• Συχνά και κλασματικά γεύματα κατά τη διάρκεια της ημέρας. Από 4–5 γεύματα, όταν ο ασθενής αισθάνεται ικανοποιητικά, έως και 7–8 φορές την ημέρα σε μικρές μερίδες κατά την έξαρση. Οι μεγάλες μερίδες αφομοιώνονται πιο αργά στο στομάχι και προκαλούν αύξηση της έκκρισης γαστρικού υγρού.

• Προτιμάται βραστή, μαγειρευτή ή στον ατμό τροφή. Επιτρέπεται και το ψήσιμο, αλλά όχι μέχρι να σχηματιστεί τραγανή κρούστα. Πρέπει να αποφεύγονται τα τηγανητά και να αποκλειστούν εντελώς τα καπνιστά προϊόντα.

• Περιορισμός στην κατανάλωση αλκοόλ. Ιδανικά, πρέπει να αποφεύγονται πλήρως τα αλκοολούχα ποτά, καθώς ερεθίζουν έντονα τη βλεννογόνο και την «καίνε». Αν υπάρχει σημαντικός λόγος, επιτρέπεται έως 1 μερίδα (200 ml), αλλά όχι με άδειο στομάχι. Μπορεί να καταναλωθεί ποιοτικό κόκκινο κρασί ή κονιάκ. Στην περίοδο έξαρσης — πλήρης αποκλεισμός αλκοόλ.

• Συνιστάται να μασάτε καλά την τροφή. Δεν χρειάζεται να μετράτε από 20 έως 33 φορές, όπως αναφέρεται σε ορισμένες πηγές, αλλά είναι σημαντικό να διασφαλίσετε ότι η τροφή δεν φτάνει στο στομάχι σε μεγάλα κομμάτια ή ολόκληρη. Γενικά, είναι σημαντικό να τρώτε με όρεξη και να αντιμετωπίζετε το γεύμα ως μια ευχάριστη διαδικασία. Η αρμονική σας κατάσταση κατά τη διάρκεια του φαγητού συμβάλλει στην άριστη πέψη και στη διατήρηση ενός υγιούς βλεννογόνου — σε αντίθεση με την ασθένεια, η οποία διαταράσσει την ισορροπία στο σώμα και φέρνει δυσαρμονία.

• Είναι επιθυμητό να έχετε πάντα υπόψη μια λίστα επιτρεπόμενων και απαγορευμένων προϊόντων. Ο κατάλογος των απαγορευμένων τροφών εξαρτάται από το στάδιο της ασθένειας και την ατομική ανοχή συγκεκριμένων προϊόντων.

Διατροφή με αυξημένη οξύτητα

Η υπερβολική κατανάλωση φρούτων και λαχανικών σε αυτήν τη μορφή της νόσου μπορεί να οδηγήσει σε επιδείνωση της κατάστασης. Όμως δεν πρέπει να αποκλείσετε εντελώς τα φρούτα από το μενού. Πρέπει να είστε προσεκτικοί με τα προϊόντα που ενεργοποιούν την παραγωγή γαστρικού οξέος, ενώ εκείνα που μειώνουν την οξύτητα, αντιθέτως, είναι ωφέλιμα.

Μια τέτοια δίαιτα δεν απειλεί με αύξηση βάρους — το αντίθετο, πιθανότατα θα χάσετε κιλά, εάν ακολουθήσετε όλες τις συστάσεις. Στον παρακάτω πίνακα αναφέρονται οι λίστες των προτεινόμενων και των αυστηρά απαγορευμένων προϊόντων. Αυτό θα σας βοηθήσει να καταλάβετε ποια δίαιτα πρέπει να ακολουθήσει ένας ενήλικας με γαστρίτιδα και αυξημένη οξύτητα στο στομάχι.

Διατροφή σε περίπτωση χαμηλής οξύτητας

Σε αυτήν την περίπτωση υπάρχουν δικές της ιδιαιτερότητες στη διατροφή. Συνιστάται να καταναλώνονται τρόφιμα που αυξάνουν τη γαστρική έκκριση. Στον παρακάτω πίνακα παρουσιάζεται η διατροφή για άτομο που βρίσκεται σε στάδιο ύφεσης.
Εάν όμως εμφανιστούν ξαφνικά πόνοι στο στομάχι, πρέπει αμέσως να αποκλειστούν τα τρόφιμα που ερεθίζουν τον γαστρικό βλεννογόνο.

Διάρκεια της δίαιτας σε περίπτωση γαστρίτιδας

Η διάρκεια τήρησης της δίαιτας σε περίπτωση γαστρίτιδας μπορεί να διαφέρει και εξαρτάται από την πορεία της νόσου στον άνθρωπο.
Η οξεία γαστρίτιδα, για παράδειγμα, μπορεί να εμφανιστεί λόγω δηλητηρίασης ή να εξελίσσεται σε χρόνια μορφή (όταν οι κρίσεις εμφανίζονται επανειλημμένα για μεγάλο χρονικό διάστημα).
Τη διάρκεια της δίαιτας την καθορίζει ο γιατρός, λαμβάνοντας υπόψη πολλούς παράγοντες:

• τα συμπτώματα που συνοδεύουν τη νόσο
• τη διάρκεια της πορείας της
• τα αίτια της γαστρίτιδας
• τις ταυτόχρονες ιατρικές οδηγίες για τη θεραπεία της νόσου

Σε ορισμένες περιπτώσεις τα συμπτώματα της γαστρίτιδας εξαφανίζονται γρήγορα χάρη στον αποκλεισμό από τη διατροφή του ασθενούς ενός συγκεκριμένου προϊόντος ή παράγοντα, όπως το στρες ή η λήψη φαρμάκων.
Για παράδειγμα, κατά τη λήψη ορισμένων παυσίπονων και αντιφλεγμονωδών φαρμάκων, ένα μέρος των ασθενών εμφανίζει συμπτώματα γαστρίτιδας. Τα συμπτώματα σταματούν μόλις ο άνθρωπος διακόψει την πρόσληψη του φαρμάκου.

Άλλο θέμα είναι όταν η γαστρίτιδα έχει ήδη λάβει χρόνια μορφή και συνοδεύεται από συχνές κρίσεις.
Σε μια τέτοια περίπτωση, η τήρηση της δίαιτας για έναν ενήλικα με γαστρίτιδα του στομάχου πρέπει να γίνει τρόπος ζωής, και πρέπει να αποκλειστούν τα προϊόντα που προκαλούν επιδείνωση και αυξημένη οξύτητα.

Εάν σας συνοδεύει συχνά ερεθισμός του στομάχου, αξίζει να αποφεύγετε την καφεΐνη και τα καυτερά φαγητά.
Όταν τα συμπτώματα εμφανίζονται σπάνια και δεν είναι έντονα, η δίαιτα μπορεί να γίνει πιο χαλαρή — αλλά μόνο μετά από συμβουλή γιατρού.

Το υλικό βασίζεται στις παρακάτω πηγές:
• Gut Feelings: Bacteria and the Brain
• Metagenomic Analysis of the Human Distal Gut Microbiome
• Among Trillions of Microbes in the Gut, a Few Are Special