Pulitser Xalqaro mukofoti .
Pulitser mukofoti - Aqshdagi obro’li mukofotlardan biri bo’lib, unda adabiyot, jurnalistika, musiqa va teatr sohalari bor. 1911 – yil oktyabrda gazeta magnati kelish chiqishi venger yahudiy bo’lgan Jozef Pulitser (1847 – 1911) vafot etdi. Vasiyatnomaga ko'ra, uning nomiga shu maqsadda qolgan ikki million dollarlik jamg'arma tashkil etildi. Vasiyatnoma 1903 yil 17-avgustda tuzilgan. Ushbu kun Pulitser mukofotining ta'sis etilgan sanasi hisoblanadi.
Pulitser komissiyasi o'z faoliyati davomida mukofotlarni noto'g'ri topshirilganligi yoki munosiblarga taqdim etilmaganligi uchun bir necha bor tanqid qilingan. Hisoblash komissiyasi va hakamlar hay'ati o'rtasida ko'pincha qarama-qarshiliklar yuzaga keldi.
Taqdirlash jarayonining sub'ektivligi muqarrar ravishda bunday qarama-qarshiliklarga olib keldi. Biroq, komissiya hech qachon shov – shuv ko’tarish uchun qarorlar qabul qilmagan. Ko'pchiligi ehtimol mukofotga sazovor bo'lgan kitoblarning aksariyati hech qachon yirik bestsellerlar ro'yxatiga kirmagan va komissiya tomonidan taqdirlangan ko'plab pyesalar hech qachon Brodvay teatrlarida namoyish etilmagandir. The New York Times, The Wall Street Journal va The Washington Post kabi yirik nashrlar jurnalistik nominatsiyasida eng ko'p mukofot olgandi. Shu bilan birga, komissiya tez-tez kichik, taniqli bo'lmagan gazetalarni qayd etdi. 2006 yil fevral oyidan boshlab Pulitser mukofotiga da'vogar bo'lgan mualliflar va nashrlar hakamlar hay'ati oldida nafaqat qog'ozda, balki Internetda ham ishlarini yuborishlari mumkin bo’ldi. 2011 yildan boshlab ishlarni qabul qilish faqat elektron shaklda amalga oshirilmoqda.
Birinchi nomzod.
1917 yilgi Pulitser mukofotining birinchi sohibi “ Reportaj uchun” nomisasiyasida amerikalik jurnalist Gerbert Bayard Svop bo’lgandi. U The Nyu-York Timesda 1916 yil oktyabrda nashr etilgan "Germaniya imperiyasi ichkarisida" nomli qator maqolalari uchun nufuzli mukofot bilan taqdirlandi.
Pulitser mukofotining nominasiyalari.
Jurnalistika.
1. “ Eng yaxshi Jamiyat uchun qilgan xizmatlari uchun”
2. “ Eng yaxshi Shov-shuvlarga sabab bo’lgan material uchun”
3. “ Eng yaxshi Ajoyib izlanishlar uchun”
4. “Mahorat uchun”
5. “ Mahalliy xabarlarni yoritgani uchun”
6. “Milliy mavzuni ochib berish uchun”
7. “ Xalqaro reportaj uchun”
8. “ Ocherk uchun”
9. “ Sharh uchun”
10. “ Tanqid uchun”
11. “Tahririyat sharhi uchun”
12. “ Karikatura uchun”
13. “ Yangilik haqidagi rasmlar uchun”
14. “Badiiy fotosurat uchun”
15. “ Audioreportaj uchun”
Adabiyot.
1. “ Eng yaxshi Badiiy kitob uchun”
2. “ Eng yaxshi tarix haqidagi kitob uchun”
3. “ Eng yaxshi drama uchun”
4. “ Eng yaxshi biografik yoki avtobiografik kitob uchun”
5. “ Eng yaxshi she’riyat uchun”
6. “ Eng yaxshi badiiy bo’lmagan kitob uchun”
Boshqalari.
1. “ Eng yaxshi musiqa asari uchun”
2. “ Maxsus eslatma”
Biz sizga “ Eng yaxshi badiiy kitob “ nominasiyasining kitoblarini havola qilamiz.
1918 – Ernest Pul “ Uning oilasi”
1919 - But Tarkington “ Buyuk Embersonlar”
1920 - Sovrin topshirilmadi
1921 – Edit Uorton “ Aybsizlik davri”
1922 - But Tarkington “ Elis Edams”
1923 - Uilla Kater “ Bizlardan biri”
1924 - Margaret Uilson “The Able McLaughlins”
1925 - Edna Farber “ Ana shun-a-a-q-a-a”
1926 - Sinkler Lyuis “ Errousmit” (mukofotdan bosh tortdi)
1927 - Lyuis Bromfild “ Erta kuz”
1928 - Tornton Uaylder “ Qirol Lyudovik Avliyo ko’prigi”
1929 – Juliya Peterkin “ Skarletning singlisi Mariya”
1930 - Oliver Lafarj “Kulayotgan bola”
1931 - Margaret Ayer Barns “Rahm-shafqat yillari”
1932 - Perl Bak “ Yer”
1933 - Tomas Sigizmund Stribling “ Do’kon”
1934 - Kerolayn Miller “Uning bag'ridagi qo'zichoq”
1935 - Jozefina Vinslou Jonson “ Endi noyabrda”
1936 - Harold Devis “ Shoxdagi asal”
1937 - Margaret Mitchell “Shamollarda qolgan hislarim”
1938 - Jon Filips Markekd “ Marhum Jorj Epli”
1939 - Marjori Rolings “ Kiyikcha”
1940 - Jon Steynbek “ G’azab shingillari”
1941 - Sovrin topshirilmadi
1942 - Ellen Glazgou “Bu bizning hayotimiz "
1943 - Epton Bill Sinkler “ Ajdar tishlari”
1944 - Martin Flavin “Zulmatda sayohat”
1945 - Jon Xersi “Adano qo'ng'irog'I”
1946 - Sovrin topshirilmadi
1947 - Robert Penn Uorren “Shohning barcha mezbonlari”
1948 - Jeyms Elbert Michener “Janubiy Tinch okeanining ertaklari”
1949 - Jeyms Guld Kozzens “Faxriy qorovul”
1950 - Kichik A.B. Gatri “G'arb yo'li”
1951 - Konrad Richter “ Qal’a”
1952. German Vuk “Kain" dagi g'alayon.
1953 - Ernest Xeminguey “ Chol va dengiz”
1954 - Sovrin topshirilmadi
1955 - Uilyam Folkner “ Masal”
1956 - MakKinley Kantor “Andersonville”
1957 - Sovrin topshirilmadi.
1958 - Jeyms Eydji “Oiladagi o'lim” (o'limidan keyin taqdirlandi)
1959 - Robert Lyuis Teylor “Jaymi Makfitersning sayohatlari”.
1960 - Allen Druri “Maslahat va rozilik”
1961 - Xarper Li “ Mazaxchi qushning o’ldirish”
1962 - Edvin O’Konnor “Xafagarchilikning chegarasi”
1963 - Uilyam Folkner “ Yo’qolganlar “(o'limidan keyin taqdirlandi)
1964 - Sovrin topshirilmadi
1965 - Sherli Enn Grau “Uyni qo'riqlash”
1966 - Ketrin Enn Porter “Ketrin Enn Porter hikoyalari to’plami”
1967 - Bernard Malamud “ Usta”
1968 - Uilyam Stayron “Nat Tyornerning e'tiroflari "
1969 - Navar Skott Momadey “ Tong otdan keyin yaralgan uy”
1970 - Jin Stafford “ Jin Stafford hikoyasi”
1971 - Sovrin topshirilmadi
1972 - Uolles Stegner “Qaytish burchagi”
1973 - Yudora Uelti “ Optimistning qizi “
1974 - Sovrin topshirilmadi
1975 - MAykl Shaara “Qotil farishtalar”
1976 - Sol Bellou “ Gulboldning sovg’asi”
1977 - Sovrin topshirilmadi
1978 - Jeyms Allan Makferson “Elbow Room”
1979 - Jon Chiver “ Ko’prikdagi farishta. Hikoyalar”
1980 - Norman Meyler “Jallodning qo'shig'I”
· Uilyam Uorton “ Qushcha”
· Filipp Rot “The Ghost Writer”
1981 - Jon Kennedi Tul “Dunyoning fitnasi” (o'limidan keyin taqdirlandi).
· Godric, Фредерик Бючнер
· So Long, See You Tomorrow, Уильям Максвелл
1982 - Jon Apdayk “Quyon boyib ketdi”
· A Flag for Sunrise, Боб Стоун
· Housekeeping, Мерилин Робинсон
1983 - Elis Uoker “ Siyohrang”
· « Ужин в ресторане „Тоска по дому“», Энн Тайлер
· Rabbis and Wives, Чейм Грейд
1984 - Uilyam Kennedi “ Temir buryan”
· «Собор», Раймонд Карвер
· The Feud, Томас Бергер
1985 - Elison Luri “ Chet el aloqalari”
· I Wish This War Were Over, Диана О'Хехир
· Leaving the Land, Дуглас Ангер
1986 - Larri Makmertri “Yolg'iz kaptar”
· «Турист поневоле», Энн Тайлер
· Continental Drift, Рассел Бэнкс
1987 - Piter Taylor “Memfisga chaqiruv”
· Paradise, Дональд Бартельм
· Whites, Норман Раш
1988 - Toni Morrison “ Sevishganlar”
· Persian Nights, Диана Джонсон
· That Night, Элис Макдермот
1989 - Enn Tayler “ Nafas olish darslari”
· «Если спросишь, где я», Раймонд Карвер
1990 - Oskar Ixuelos “Mambo shohlari Sevgi qo'shiqlarini ijro etadilar”
· Edgar Lourens Doktorou “ Billi Batgeyt”
1991 - Jon Apdayk “ Quyon tinchlandi”
· Mean Spirit, Линда Хоган
· «Что они несли с собой», Тим О'Брайен
1992 - Jeyn Smayli “ Ming akr”
· Jernigan, Дэвид Гейтс
· «Лила: Исследование нравственности», Роберт Пирсиг
· «Mao II», Дон Делилло
1993 - Robert Olen Batler “G'alati tog'dan yaxshi hid”
· At Weddings and Wakes, Элис Макдермотт
· «Чёрная вода», Джойс Кэрол Оутс
1994 - Enni Pru “Kema yangiliklari”
· The Collected Stories, Рейнольдс Прайс
· Operation Shylock, Филип Рот
1995 - Kerol Shilds “Tosh kundaliklari”
· The Collected Stories, Грейс Пейли
· What I Lived For, Джойс Кэрол Оутс
1996 - Richard Ford “ Mustaqillik kuni”
· Mr. Ives' Christmas, Оскар Ихуэлос
· «Театр Шаббата», Филип Рот
1997 - Stiven Millxauzer “Martin Dressler: Amerikalik xayolparastning ertagi”
· The Manikin, Джоанна Скотт
· «Отворяя воздух и другие истории», Урсула К. Ле Гуин
1998 - Filipp Rot “ Amerika pastoral”
· Bear and His Daughter: Stories, Боб Стоун
· Underworld, Дон Делилло
1999 - Maykl Kanningem “ Soatlar”
· Cloudsplitter, Рассел Бэнкс
· The Poisonwood Bible, Барбара Кингсолвер
2000 - Jumpa Laxirir “ Kasalliklarning tarjimoni”
· Close Range: Wyoming Stories, Энни Пру
· Waiting, Ха Цзинь
2001 - Maykl Sheybon “ Kavalera va Kleylarning sarguzashtlari”
· «Поправки», Джонатан Франзен
· John Henry Days, Колсон Уайтхед
2002 - Richard Russo “ Empayr Follz”
· «Поправки», Джонатан Франзен
· John Henry Days, Колсон Уайтхед
2003 - Jeffri Yevgenidis “ O’rta jins”
· Servants of the Map: Stories, Андре Баретт
· «Ты здесь не чужой», Адам Хезлетт
2004 - Edvard Jons “Ma'lum dunyo”
· American Woman, Сьюзан Чой
· Evidence of Things Unseen, Марианна Виггинс
2005 - Merilin Robinson “ Galaad”
· An Unfinished Season, Ворд Джаст
· War Trash, Ха Цзинь
2006 - Jeraldina Bruks “ Mart”
· The Bright Forever, Ли Мартин
· «Марш», Эдгар Лоуренс Доктороу
2007 - Kormak Makkarti “ Yo’l”
· After This, Элис Макдермотт
· The Echo Maker, Ричард Пауэрс
2008 – Xunot Dias “ Oskar Uaoning qisqa va g’aroyib hyoti”
· Shakespeare’s Kitchen, Лора Сегал
· Tree of Smoke, Денис Джонсон
2009 - Elizabet Straut “ Oliviya Kitteridj”
· All Souls, Christine Schutt
· The Plague of Doves, Луиза Эрдрич
2010 - Pol Xarding “ Miskar”
· In Other Rooms, Other Wonders, Даниял Муэнуддин
· Love in Infant Monkeys, Лидия Миллет
2011 - Jennifer Igan “Vaqt oxirgi marta kuladi”
· The Privileges, Джонатан Ди
· The Surrendered, Чанг-рэ Ли
2012 - Sovrin topshirilmadi
· Train Dreams, Денис Джонсон
· «Свампландия!», Карен Рассел
· «Бледный король», Дэвид Фостер Уоллес
2013 - Adam Jonson “Yetim Rabbimizning O'g'li”
· «О чём мы говорим, когда говорим об Анне Франк», Натан Ингландер
· «Снежное дитя», Эовин Айви
2014 - Donna Tartt “Щегол”
· «Сын», Филипп Майер.
· The Woman Who Lost Her Soul, Боб Шакочис
2015 - Entoni Dorr “Biz ko'rmaydigan barcha nur”
· Let Me Be Frank With You: A Frank Bascombe Book, Ричард Форд
· The Moor’s Account, Лайла Лалами
· Lovely, Dark, Deep, Джойс Кэрол Оутс
2016 - Vyet Tan Nguen “ Xayrihoh”
· «Вляпалась!», Келли Линк
· Maud’s Line, Маргарет Вербл
2017 - Kolson Uaytxed “ Yerosti temir yo’li”
· Imagine Me Gone, Адам Хезлетт
· The Sport of Kings, С.Е.Морган
2018 - Endryu Shon Grir “ Kamroq”
· In the Distance, Эрнан Диас
· The Idiot, Элиф Батуман (англ. Elif Batuman)
2019 - Richard Pauers “The Overstory”
· The Great Believers, Ребекка Маккаи
· There There, Томми Оранж
2020 - Kolson Uaytxed “ Nikalay akademiyadan yigit”
· The Topeka School, Бэн Лернер
· The Dutch House, Энн Пэтчетт