Elliott nazariyasi va Moliyaviy Bozorlar:
Ralph Nelson Elliott 1930-yillarda Elliott to'lqinlari nazariyasini ishlab chiqqan. Sog'lig'i yomonlashib, erta pensiyaga chiqishga majbur bo'lganidan so'ng, Elliott o'z e'tiborini fond bozorini o'rganishga qaratdi. U yillar davomida fond bozori ma'lumotlarini, xususan, Dow Jones Industrial Average Indexni sinchkovlik bilan tahlil qildi. Uning kuzatuvlari fond bozori narxlari oldindan bashorat qilinadigan naqshlar yoki "to'lqinlar"da harakatlanishini aniqlashga olib keldi.
Elliott o'z xulosalarini maqolalar seriyasi va 1938 yilda chop etilgan "The Wave Principle" nomli kitobida nashr etdi. Uning ishlari taniqli moliyaviy tahlilchi Charlz J. Kollins tomonidan ommalashgandan keyin ko'proq e'tirof etildi. Elliott nazariyalari shu tariqa keng tarqaldi. Elliott to'lqinlari nazariyasi texnik tahlilning asosiy qismi bo'lib, treyderlar va investorlarga Elliott aniqlagan naqshlar asosida bozor harakatlarini bashorat qilishda yordam beradi.
Dow Jones Industrial Average Index misolida
Ralph Nelson Elliott tomonidan ishlab chiqilgan Elliott to'lqinlari nazariyasi moliyaviy bozorlarning tabiiy qonuniyatlarga asoslanganligini tushuntirish va prognoz qilishda foydalaniladi. Bu nazariya, asosan, bozor narxlarining harakatlari matematik va psixologik qonuniyatlarga muvofiq bo'lishini ko'rsatadi. Dow Jones Industrial Average Index (DJIA) kabi bozor indekslari orqali bu nazariyani amalda ko'rish mumkin.
Elliott nazariyasining asosiy tamoyillari
Elliott to'lqinlari nazariyasi bo'yicha bozor narxlari to'lqinlar shaklida harakatlanadi. Bu to'lqinlar o'zaro bir-birini kuzatib keladigan ikkita asosiy turga bo'linadi: impuls (Impulsive) va korreksion (Corrective). Impuls to'lqinlar trend yo'nalishida harakatlanadi, korreksion to'lqinlar esa unga qarshi.
Impuls to'lqinlar
Impuls to'lqinlar beshta sub-to'lqindan iborat:
- To'lqin 1: Bozor trendining boshlanishi.
- To'lqin 2: Bozor narxining qisqa muddatli pasayishi.
- To'lqin 3: Eng kuchli va keng qamrovli o'sish to'lqini.
- To'lqin 4: Yana qisqa muddatli pasayish.
- To'lqin 5: Trendning yakuniy o'sishi.
Korreksion to'lqinlar
Korreksion to'lqinlar uchta sub-to'lqindan iborat:
- To'lqin A: Trendga qarshi boshlang'ich pasayish.
- To'lqin B: Qisqa muddatli qayta tiklanish.
- To'lqin C: Trendga qarshi yakuniy pasayish.
Bozor tsikllari
Elliott nazariyasiga ko'ra, bozor tsikllari turli darajalarda bo'ladi va har bir tsikl kichikroq sub-tsikllardan iborat. Bu tsikllar quyidagicha tasniflanadi:
Grand Super Cycle
Grand Super Cycle eng katta bozor tsiklini ifodalaydi va asosan asrlar davomida davom etishi mumkin. Bu tsikl iqtisodiy o'sish va inqirozlar davrlarini o'z ichiga oladi. Grand Super Cycle ichida ko'plab Super Cycle lar joylashgan.
Super Cycle
Super Cycle odatda bir necha o'n yillar davomida sodir bo'ladi. Bu tsikl ichida bir nechta Cycle lar mavjud bo'lib, ularning har biri iqtisodiy bozorning keng ko'lamli o'zgarishlarini aks ettiradi.
Cycle
Cycle taxminan bir necha yil yoki o'n yillar davomida amalga oshadi. Bu tsikl ichida Primary Cycle lar joylashgan bo'lib, ular moliyaviy bozorlarning qisqa muddatli o'zgarishlarini ifodalaydi.
Primary Cycle
Primary Cycle bir yildan uch yilgacha davom etishi mumkin. Bu tsikl ichida Intermediate Cycle lar mavjud bo'lib, ular moliyaviy bozorlarning o'rta muddatli o'zgarishlarini aks ettiradi.
Intermediate Cycle
Intermediate Cycle bir necha oy davom etishi mumkin. Bu tsikl ichida Minor Cycle lar joylashgan bo'lib, ular bozorlarning qisqa muddatli o'zgarishlarini ko'rsatadi.
Minor Cycle
Minor Cycle bir necha hafta davom etishi mumkin. Bu tsikl ichida Minute Cycle lar mavjud bo'lib, ular kunlik yoki haftalik bozor o'zgarishlarini ifodalaydi.
Minute Cycle
Minute Cycle bir necha kun davom etishi mumkin. Bu tsikl ichida Minuette Cycle lar joylashgan bo'lib, ular kunlik bozor o'zgarishlarini ko'rsatadi.
Minuette Cycle
Minuette Cycle bir necha soat davom etishi mumkin. Bu tsikl ichida Sub-Minuette Cycle lar joylashgan bo'lib, ular qisqa muddatli bozor o'zgarishlarini ifodalaydi.
Sub-Minuette Cycle
Sub-Minuette Cycle bir necha daqiqa davom etishi mumkin. Bu eng kichik bozor tsikli bo'lib, bozorning eng qisqa muddatli o'zgarishlarini ko'rsatadi.