agin suwdan taza ishimlik suwin aliw

Suw planetamızdaǵı qımbat bahalı tábiyiy resurslardan biri bolıp tabıladı, sol sebepli onı asıraw zárúr. Biz hámmemiz suw resursları sheksiz emesligin, turmısımızdıń hám salamatlıǵımız onıń muǵdarı hám sapasına baylanıslılıǵın esta saqlawımız kerek. Dáryalar, kól, ulıwma suwdiń ruwxıy áhmiyeti de úlken.

Tariyx dawamında insaniyat suw menen hám suw ushın gúresgen. Taza suw - adamzattıń saldamlı mashqalası. Ishimlik suwı, hawa sıyaqlı, turmıs hám den sawlıqtıń tiykarǵı dáregi esaplanadı. Insan denesinde suwdiń etiwmasligi sog'liqqa qanshelli zálel keltiriwi málim. Organizmde 1 foizgina suw muǵdarınıń etiwmasligi júrek-qan tamır, nápes jollarındaǵı hastalikka alıp keliwdiń qáwipi artadı. Mıń ókiniw menen aytamız, búgingi kunga kelip turmıs ushın zárúr bolǵan bul resurs hádden tıs kóp sarplanadı, ısırap etiledi. Rawajlanǵan mámleketlerdiń kópshiligi bul haqıyqattı ańlap etken halda, suw hám suw resurslarınan turaqlı hám puxtalıq menen paydalanıwdı jolǵa qoyǵan. Házirden suwdı tejew mádeniyatın insanlarǵa keń sińirilmasa hám bul resurstı asırawǵa tiyisli keskin sharalar ko'rilmasa, jaǵday ekonomikalıq, social hám siyasiy máselelerge alıp keliwi anıq bolıp tabıladı. Dúnya boyınsha 1 milliard 100 million xalıq suw ishiw baxıtınan juda. SHunday eken, siz-ol biz dúnyadaǵı eń baxıtlı adamlarmız.

Ózbekstan Húkimeti tárepinen mámlekette suw máselelerin sheshiwge úlken itibar qaratılıp atır.

O'zgidromet baslaması menen Qorakalpog'iston Respublikasında jaylasqan Shımbay rayonı meteostansiyasiga atmosfera hawasınan ishimlik suwın islep shıǵarıw “atmosfera suw generatori” (Airaqua - 7-ta tazalaw filtrinen ibarat ) apparatı tájiriybe (sınaq ) formasında jumısqa tusirildi.

Usı qurılma ishimlik suwı etip barmaǵan hám jetkizip beriw ekonomikalıq tárepten qımbatqa túsetuǵın aymaqlarǵa maslastırılǵan. Bul innovciyalıq texnologiya sınaq jol menende jolǵa qoyıldı hám odan olinayotgan statistikalıq maǵlıwmatlardan paydalanǵan halda Respublikamızdaǵı basqa meteostansiyalarga ornatıw rejelestirilip atır.

Atmosfera hawası ıǵalanıwlardıń úlken rezervuarı ekenligin esapqa alsaq, atmosfera suw generatorın ornatıw atmosfera suwın óndiriwshi dúnyadaǵı eń nátiyjeli qurılma dep esaplasak boladı. Sonı atap ótiw kerekki, bul úskene distillangan suwdan xam tazalaw suw alıw imkaniyatın beredi.

Qurılma atmosfera hawası ızǵarlıǵına hám temperaturaǵa qaray kúnine shama menen 12 litrdan 30 litrgacha ishimlik suwı jetkiziw imkaniyatın beredi, qolaylıǵı sonda kóp quwat (1 kvt) talap etpesligi, ıqsham, ekologiyalıq taza, paydalanıwda texnikalıq tárepten insannıń ómirine qáwipi joq.

Suwdı tazalaw - suw támiynatı dárekleri (dáryalar, kól, suw háwizleri, suw bazaları hám basqalar ) den vodoprovod tarmaǵına kelip túsetuǵın suwdiń sapasın belgilengen normaǵa keltiriw ushın arnalǵan texnologiyalıq processler kompleksi. Sanaat kárxanaları hám xojalıq kárxanalardan shıǵıs aqaba suwni tazalawdı da óz ishine aladı. Suw támiynatı hám kanalizaciya sistemasındaǵı, kárxanalardaǵı injinerlik imaratları járdeminde hám de biologiyalıq hám ximiyalıq usıllarda ámelge asıriladı.

;Jer maydanıdaǵı tábiyiy suw dárekleri (dáryalar, kól hám basqalar ) suwın vodoprovod tarmaǵına jiberiwden aldın tındırıladı, tiniklashtiriladi hám zıyansizlantiriladi. Tazalaw imaratlarında tındırıw hám tiniklashtirishda suw quramındaǵı muallaq hám kolloid (mayda ) bólekler suw tiyine chukadi, suwǵa arnawlı ıdıslarda alyuminiy sulfat hám xlorli temir menen ishlov beriledi, suw maydalanǵan tas, qum qabatı, geyde bolsa gewek ılaydan islengen ıdıs filtrden ótkeriledi. Tınıq suwdı zıyansizlentiriw (túrli mikroorganizm hám viruslardı óltiriw) ushın oǵan suyıq yamasa gaz jaǵdaydaǵı xlor, gipoxloritlar - NaCIO, Sa (SYU) 2 hám xlor qos oksid S1 O2, xlorli hák qosıladı, tındırılǵan suw hám jer astı suwini zıyansizlentiriw maqsetinde, sonıń menen birge, ozon hám ultrafioletoviy nurlar da qollanıladı. Bunda sınapkvarsli yamasa argonsimobli lampalardan paydalanıladı. Eger suw qattı (quramında kalsiy hám magniy duzları ulıwma muǵdarı normadagidan joqarı ) bolsa, yumshatiladi (qarań Suwdı yumshatish). Jer astı suwi kóbinese aeratsiya usılında temirsizlantiriladi (hawa kislorodı menen boyitiladi). Suwdı kremniysizlantirish (metasilikat kislota H2 SiO3 jáne onıń duzları muǵdarın kemeytiw) ushın hák, natriy alyuminat NaAlO2, geyde kúydirilgen dolomitdan paydalanıladı. Suw quramındaǵı basqa erigen duzlardı ketkazish ushın ol dushshılestirıledi (qarań Suwdı dushshıpashtirish) yamasa ionitlardz. duzsızlantiriladi. Suw quramındaǵı vodorod sulfid, metan, radon, karbonat angidrid hám basqa erigen gazlardı ketkazish ushın suw degazatsiyalanadi (qarań Degazatsiya). Suw quramındaǵı artıkcha ftorni kemeytiw ushın suw aktivlestirilgen alyuminiy oksid arqalı júzip ótkeriledi. Eger suw quramında radioaktiv elementlar bar ekenligi aniklansa, ol dezaktivatsiyalanadi (qarań Dezaktivatsiya). Eger suwda qolaysız iyis bolsa, aktivlashgan kumir, ozon, kaliy permanganat yamasa xlor ko'sh oksid menen islenedi (qarań Sorbsiya).

Aqaba suw (sanaat kárxanaları, xojalıq kárxanalar hám turar orınlardan shıǵıs patas suw) hám jawın suwni tazalaw máseleleri tábiyaattı mahofaza qılıwdıń zárúrli bir bólegi esaplanadı. Aqaba suw quramındaǵı suyıq aralas, kolloid hám erigen elementlar tındırgichlarda cho'ktiriladi, zıyanlı elementlar biologiyalıq usıllarda zıyansizlantiriladi (qarań Biologiyalıq qalash, Suwdı zıyansizlentiriw), kárxanalardan shıǵıp atırǵan suw tazalaw imaratlarında tazalanadı. Suwdı tazalawdıń fizikkimyoviy, termik hám basqa usılları da bar.

Tábiyiy suwni sanaatda qollanılatuǵın usıllar járdeminde mikroorganizmlar, duzlar hám gazlardan birotala tazalawdıń múmkinshiligi joq. Usınıń sebepinen olardıń ishimlik suvidagi muǵdarı belgilengen málim normadan kóp bolmawi talap etiledi. Mas, ishimlik suwınıń 1 ml dagi mikroorganizmlarning ulıwma sanı 100 den aspawı, ishek tayaqshaları toparı bakteriyalarınıń sanı 3 ten aspawı shárt. Suwdiń ulıwma qattılıǵı 7 mmol/l ge shekem, qurǵaqlay qaldıq 1000 mg/l ge shekem, vodorod kórsetkishi - rayon 6, 0 den 9, 0 ge shekem bolıwı kerek. Ayırım jaǵdaylarda ishimlik suwınıń qattılıǵı 10 mmol/l ge shekem, qurǵaqlay qaldıq 1500 mg/l ge shekem, temir hám marganets ionlarınıń muǵdarı tiyislishe 1 hám 0, 5 mg/l ge shekem bolıwına ruxsat etiledi. St. xalqxo'jaligida hám xalıq sawlıgın saqlawda júdá zárúrli ilaj esaplanadı.

Ózbekstan qala hám rayonlarında suw támiynatı oraylastırılǵan. Xalıqqa beriletuǵın ishimlik suwı joqarıda aytılǵan usıllarda tazalanadı, sanitariya ko'rigidan ótkerip turıladı. Bul jumıs menen qala hám rayon sanitariyaepidemiya st-yalari (SES) shuǵıllanadı. Iri sanaat hám xojalıq kárxanalardıń aqaba suwi jergilikli tazalaw imaratlarında tazalap shiǵarıladı.