December 7, 2025

Sen bir olam, Men o‘zga olam

Yettinchi Bob

- O. sharq go'zali. Seni ko'rib, boshim osmonga yetdi.- yigit shunday deb, kesatayotganini ko'rsatish uchun barmog'i bilan qo'shtirnoq belgisini tasvirladi.

U ham mendan kam ajablanmagan, faqat bu so'zlarni bosiq ohangda ayta oladigan darajada o'zini juda yaxshi tuta olayotgandi.

Men esa boshqacha odamman. Ko'zlarimga ishonmay qotib qoldim, u ko'z oldimda barmog'ini shiqillatgandagina o'zimga keldim.

Elias qarshimda uy kiyimida turardi. Och tusdagi odmi jinsi, allaqanday pank guruhning tasviri tushirilgan oddiy futbolka. Qora sochlari to'zg'igan, xuddi uyqudan turib kelgandek.

- Sen bilan bu yerda qaqqayib turishga vaqtim yo'q, nega kelganingni aytib, qorangni o'chirarsan-a balki? - achchiqlanib dedi u.

Nihoyat o'zimga keldim. Bir og'iz so'z aytmay, qo'limdagi xatjildlarni g'ijimlab, kuch bilan uning ko'ksiga itqitib yubordim. Qattiq itqitganimdan hatto chayqalib ketdi, xatjildlar sochilib ketmasligi uchun beixtiyor ushlab qoldi.

So'ng shart burilib ketdim, ortimdan uning masxaraomuz, qahr va nafratga to'la nigohlarini his qilib turardim. Uyga yetgach, eshikni qarsillab yopdim, bundan o'zimning kulgim qistadi. Xuddiki bu bilan undan o'ch olishim mumkindek. Ota-onasining navbatdagi taqiqidan xafa bo'lgan yosh bola kabi. Yaxshiyamki, qarsillash oshxonada dasturxon atrofida o'tirgan oilamning e'tiborini tortmadi va tinchgina xonamga ko'tarildim.

Derazani ochdim, xonaga toza havo kirdi. Nigohlarim ro'paradagi uyning katta eshigiga tikildi. Elias allaqachon Vi Pardani tortdim, tunchiroqni yoqdim, yostiq tagidan yondaftar olib, sevimli mashg'ulotimga kirishdim rasm chiza boshladim Bu gal ichimdagi doimiy qulash hissini, bu his yetaklak keladigan xayollarni qog'ozga tushirishga urindim.

Boshni, so'ng orasidan bilinar-bilinmas qorachiqlar ko'rish turgan vujud, xuddi allaqayga qulayotgandek boshni changall turgan nim shaffof qovoqlarni chizdim. Keyin bo'yin, g'ujan olgan oriq qo'llar, barmoqlar orasidan to'zg'igan to'q sochlar Rasmlarimda og'riqlarimni aks ettirishni yaxshi ko'raman Yelkamdan tog ag'darilgandek bo'ladi. Kimdir qalbda suhbatlashganida yengil tortganidek.

Sketchni tamomlagach, pastiga chiroyli mayda harflar bil yozib qo'ydim:

Ichimdagi doimiy qulash hissi.

Sanani yozib, yondaftarni yopdim, ko'nglim taskin topgande bo'ldi.


- Shu tariqa, hujayra tuzilmasi va ishlashini tushunish ti organizmda kechadigan ko'plab jarayonlarni anglashning asosi hisoblanadi.

Sinfning yarmi ko'zi ochiq holda mudrab yotardi. Men han shular sirasida edim.

Har holda, o'zimni aldashga urinishdan foyda yo'q.

Bu gal eng oxirgi partada o'tirgancha qalamni g'a miyamda yoqimsiz sahnalar g'ujg'on aylanardi. Ya'ni qandą qilib Chesterning tug'ilgan kuniga kirib borishim. U yerda nima kutayotganini tasavvur ham qilolmasdim, lekin bu xayollam xira pashshani nari surgandek tezda haydab yubordim.

Hammasi Kani uchun.

Liq to'la sinfda oxirgi partada o'tirish o'ziga xos ustunlik beradi. Bu yerdan hamma, har narsa ko'rinib turadi. Aksar o'quvchilar o'zini yozuv taxtasida hujayralarning rasmini chizib. tagiga allanimalarni yozayotgan o'qituvchini diqqat bilan tinglayotganga solib o'tiribdi. Kimdir darslik bilan daftarini to'sib olgancha, g'alati naqshlar solish bilan band; odatda hammamiz ham chidab bo'lmas zerikish onlarida shunday qilamiz.

Chester va Kristina tomonga qaramaslikka harchand urinmay, xayolimdan ularning ismi o'tishi hamon nigohim o'z-o'zidan shu tomonga yugurardi. Ular stul suyanchig'iga yastanib, saqich chapillatgancha yozuvtaxtasiga tikilib turishardi.

Yigit qizning stuli suyanchig'idan qo'lini shunday o'tkazib olganki, xuddi yelkasidan yengil quchoqlab turganga o'xshaydi. Ular men tomonga qarashmas, shuning o'zidanoq ichim yorishardi.

Ey Xudo, bunchalar qo'rqoqman-a. Bunday emasligiga o'zimni ishontirish qanchalik foydasiz.

Sitoplazma o'z tarkibida turli molekulalarni hamda mitoxondriya, ribosoma va Goldji kabi organellalarni saqlaydi, janob Xemmings nihoyat bo'rni joyiga qo'ydi. - Endi, aytinglar-chi, qaysi DNK yadroga ega?

Sinfxonada faqat bitta qo'l ko'tarildi.

- Xo'sh, janob Konli? - bosh irg'idi muallim.

- Genetik ma'lumotni tashuvchi DNK tarkibida yadro mavjud, - javob berdi tanish ovoz.

Bu Elias edi.

Vujudim tirishdi.

- Juda soz, janob Konli, - muallim yoyilib jilmaydi. U doim o'quvchilarining muvaffaqiyatidan quvonadigandek taassurot qoldirardi. - Javobingiz to'g'ri.
Elias ayni shu so'zlarni kutgandek ko'rindi. Daftar bo'ylab, ruchkasini yurgizib, yana tilga kirdi:

- kelgusi rivojida qaysi yo'nalishlar muhim o'rin tutadi? Hozit Janob Xemmings, nima deb o'ylaysiz, biologiyanins, kolleiga kirish uchun shu mavzuga qiziqib yuribman. Shunchaki juda ham qiziq.

Muallim o'z stolining oldiga borib o'tirdi.

- Juda ham qiziq savol, yigitcha. Fikrimcha, yaqin kelajakda biotexnologiyalar va gen injeneriyasi yo'nalishlari rivojlanadi Shuningdek, ekotizimlar va bioxilma-xillikni o'rganish ham muhim sohaga aylanadi, chunki ular hayotimiz bilan, sayyora farovonligi bilan bevosita bog'liq.

Elias bosh irg'ib, yana so'z qotdi:

- Fikringizga qo'shilaman... Umuman olganda, bilasizmi, janob Xemmings, menimcha, bizning avlodning eng muhim vazifasi har qanday holatda ham... tabiatni asrab qolish va muhofaza etish. Ayniqsa, unga allaqachon yetkazilgan zararmi hisobga olsak.

- Ajoyib fikrlar! Mutlaqo to'g'ri. Mulohazalaringiz chindan jiddiy bo'lsa, shaxsan sizdan xavotirlanmasam ham bo'ladi. Ishonchim komil, siz tabiat muhofazasiga, umuman fan rivojiga munosib hissa qo'shasiz.

Sodir bo'layotganlardan ozmuncha hayratlanmayotgandim.

Kristina, Chester, Elias... bunaqalarning hammasini... umuman olganda, maktab elitasiga mansub bo'lganlarni yoppasiga uchchiga chiqqan dangasa va bekorchi, o'qishga layoqatsiz deb hisoblash g'alatidek ko'rinar balki. Ammo menda aynan shunday tasavvur shakllanib qolgandi. Taniqlimi, demak, ahmoq, tuturiqsiz, dimog'dor va yana shunga o'xshash bir talay sifatlar xayolimga keladi.

Ammo Elias muallimga bergan savollari bilan bu fikrimni chippakka chiqardi hisob.

- Uayt xonim, siz bu borada nima deb o'ylaysiz? - Familiyamni eshitib, sapchib tushishimga sal qoldi.

Nafratlanaman bu hisdan.

Janob Xemmings o'ziga xos o'sha tabassum bilan menga tikilib turardi. Gohida bu odam jilmaymasligi mumkin emasdek. bu uning bisotidagi yagona yuz ifodasidek tuyuladi.

Tanglayimni taqillatishdan o'zimni arang tiyib qoldim.

- So'zlaringizga qo'shilaman,- ayta olganim faqat shu bo‘ldi.

-Batafsilroq tushuntirsangiz?

Yana barcha nigohlar menga qadaldi. Balki bunga ko'nika olarman?

- Qani, fikringizni aniqroq va kengroq tushuntiring, iltimos.
- dedi muallim stolga tayanib. - Deylik, diningizda tabiatga munosabat qanaqa? To'g'rirog'i, Islom ta'limotida tabiatga munosabat qanday?

Undan juda ham jahlim chiqdi, vaholanki, men bilan biroz bo'lsa-da yaqinlashish maqsadida bu savolni berganini tushunib turardim. Ammo buning ortidan meni nishonga oladigan nigohlarga toqatim yo'q.

- Tabiatni Xudo yaratgan va unga ziyon yetkazishga dedim tezgina, - bu mavzuga tezroq nuqta haqqimiz yo'q. qo'yish istagi zo'r keldi.

- Xudo bor, degan gapni qayoqdan olding o'zi? - to'satdan so'radi Elias.

Boshimni ko'tardim.

U javobimni kuchli qiziqish bilan kutib, iljayib turardi. O'pkamni to'ldirib nafas oldim-da, javob berish kerakmi yoki mavzuni o'zgartirgan ma'qulmi, o'ylab qoldim.

- Senga kosmologik dalil keltiraymi, axloqiymi, ontologikmi yoki teologik? - dedim uzoq o'ylab o'tirmay.

Bu gal Elias hissiyotlarini boshqarolmay qoldi va hayratlanah burganimizdan oshkora mamnunligini ko'z qirim bilan ilg'adim. qo'zg'alib qo'yganini, Elias bilan suhbatni bu yo'nalishga Garchi u biologiyadan saboq bersa ham, ko'proq dinshunoslikka qiziqadigandek tuyulardi.
- Bunaqa so'zlardan xabaring ham bo'lmasa kerak. davom etdim men.

Kimdir hihiladi.

O'ta g'alati va notanish hisni tuydim.

Yo'q, mening ustimdan kulishmayotgandi. Hoynahoy, birinchi marta.

- O'zingcha eng aqllimisan? - uning lablari iljayishdan to'xtamasdi. Ya'ni u, dedi Elias masalan, Kristina bilan ehtimoliy to'qnashuvda kutish mumkin bo'lganidek, achchiqlanmayotgandi.

- Eng ahmoq emas, har holda,- ayni ohangda javob berdim.

Nigohlarimiz haqiqiy duelda bemalol jangga kirishishi mumkin edi. Va katta ehtimol bilan u g'olib kelgan bo'lardi. To'g'riyam-da, mening g'alaba uchun o'ta sokinlik qiladigan och yashil ko'zlarim uning tun kabi qaro ko'zlariga bas kela olmaydi.

- Xo'sh,- janob Xemmings kaftini urib, nigohlar jangiga nuqta qo'ydi, - menimcha, bunchalik shaxsiy mavzularni biologiya darsida muhokama qilmagan ma'qul. Buning uchun har doim tanaffus va darsdan tashqari vaqt bor.

Xayolan undan mingdan-ming minnatdor bo'lib, nihoyat erkin nafas oldim. Elias haqida esa bunday deb bo'lmasdi, u hamon menga sinchkov tikilishda davom etdi.

Darsning qolgan qismida uni inkor qilib o'tirishga to'g'ri keldi.

***

Oshxona. Shovqin. Suhbatlar.

Ro'paramda Rubi Reyning tizzasiga o'tirib olib, yangi manikyurini ko'z-ko'z qilar, yigit esa rostakarniga qiziqayotgandek qarab turardi. Men esa sutli kokteyldan sipqorgancha noxush fikrlarni nari quvib, imtihonga tayyorgarlik haqida o'ylashga tirishardim.

- Shunday qilib nima qarorga kelding. Lamiya?

so'radi Rubi. Garchi uning ovozi oshxona shovqini oldida chivinning qanot qoqishidek bo'lsa-da, kutilmagan murojaatdan seskanib ketdim.

- Qaysi masalada?- so'radim.

- Chesterning tug'ilgan kunini aytyapman.

Xavf haqida endigina eslagandek bo'ldim. Kokteylni chetga surdim-u zumda unutdim. Quloqlarim ostida Chester va Kristinaning so'zlari jarangladi.

- Boraman. - dedim uzil-kesil. - Boshqa choram yo'q. - Rey va Rubi ajablanib ko'z urishtirib olishdi.

- Nima deganing u boshqa choram yo'q? - so'radi yigit.

Nima bo'lsa bo'lar. Bu dunyoda ko'nglimning bir uchini kimgadir ochsam, osmon uzilib yerga tushmas axir.

- Ularning aytishicha, rozi bo'lmasam, ukamga ozor yetkazisharkan.

Yigit va qizning qiyofasi o'zgarmadi. Xuddi Yer dumaloq. degan oddiy gapni eshitgandek.

- Ajablanmadim, - chuqur xo'rsindi Rubi. - Mening o'rnimda boshqa birov ham ajablanmagan bo'lardi.

- Lekin borish ham unchalik to'g'ri fikr emas, - qo'shimcha
qildi Rey, garchi buni usiz ham tushunib turgan bo'lsam-da. Bu gal men xo'rsindim.

Yana xayollarimga g'arq bo'lay deb turganimda oldimda kimdir paydo bo'ldi. Bezbetligim uchun o'ch olish maqsadida Elias keldi - tabiiyki, xayolimga kelgan birinchi fikr shu bo'ldi.

Ammo o'girib qaraganimda, baxtimga, uning qora ko'zlarini emas, och pushti yubka va po'rtaxol tusli kofta kiygan qizning nigohlarini uchratdim.

Nima, u menga jilmayib qarayaptimi?

- Salom, - dedi notanish qiz xuddi uni shu zahoti tanishim kerakdek

- Salom. dedim astoydil taajjublanib.

- Biologiya darsida gaplaringni eshitdim. Aytmoqchi edimki, zo'r ekansan

Hazilmi bu?

U adashdi yoki boshqa birovga o'xshatdi, degan qarorga kelib bo'lgandim. Yoki zarracha bo'lsa-da hurmatga muhtoj ongim xayollarga erk beryaptimikan?

Umuman, bu istalgan narsa bo'lishi mumkin, faqat amalda kutilayotgan narsa emas.

- Men...- kerakli so'zni topa olmayotgan g'alchadek kalovlanardim.

- Allaqachon bu tirraqilarning burnini yerga ishqab qo'yish kerak edi o'zi, - davom etdi qiz. Men esa hamon gap nimadaligini tushuna olmayotgandim.

- Sizlar bunga qodirsizlar, - deb o'ylamovdim...

- Uzrku-ya, lekin... nimani nazarda tutyapsan?

u paydo bo'lgan zahoti tug'ilgan o'ng'aysizlikdan qutulish istagida gapini bo'ldim.

- Kecha Kristinaga aytgan gaplaringni va bugun biologiya namoyishkorona darsida bo'lgan holatni aytyapman, - tishlarini ko'rsatib iljaydi qiz.

Ana endi tushundim.

Lekin nima deb javob berish kerakligi, hatto nimani his qilish lozimligini ham aqlimga sig'dirolmasdim. Bir tomondan, mening gaplarimni kimdir "zo'r" deb hisoblagani juda-juda yoqimli, lekin boshqa tomondan... Boshqalarning e'tibor markaziga tushishga umuman hushim yo'q. chunki yuqori sinflarda yangiliklar qanchalik tez tarqalishini juda yaxshi bilaman.

- Rahmat. - deya bosh irg'idim, bu harakatda dunyoning jamiki o'ng'aysizligi jamlangandi.

- Xohlagan vaqtingda bizning davramizga qo'shilishing mumkin. Yaqindan tanishib olardik.

Muloyimlik bilan rad javobini berish uchun endi og'iz juftlagan edim hamki, uning ortida nozikkina vujudiga soya solib Elias paydo bo'ldi. Qiz, tabiiyki, uni darhol ilg'adi, cho'chib, o'zini chetga oldi.

- Nimalar haqida gaplashayotganingizni bilsam bo'ladimi, - dedi u soxta do'stona ohangda. - qizlar? qo'shilsam, qarshimasmisiz? Suhbatingizga

Elias javobni kutib o'tirmay yonimga cho'kdi. Tag'in o'ta yaqin, o'ta shilqimona. O'ta g'ashni keltiruvchi.

- Ijozating bilan so'rasam, sharq go'zali, bu nima edi? Biologiya darsida.

Unga o'girilib qarashga o'zimga izn berdim.

- Nimani nazarda tutyapsan?- Tushunmayapman, so'zlarimda uni nazarga ilmaslikka zo'r ishtiyoq sezilib turardi. Bu ritorik savol edi. Javobni eshitgim yo'q edi.

Shunga qaramay, u ayyorona iljayib, so'z qotdi:

- Bezbetliging yaxshilikka olib kelmaydi. Bu maktabda emas.

- Menga baribir. Sur bu yerdan.

Pushti-sariq ust-boshli qiz kafti bilan og'zini to'sdi: yo hayratga tushdi, yoki kulgisi qistadi. Elias unga bir qur nazar tashladi, avzoyi o'zgargan qiz tezda o'zini o'nglab oldi.

- Qara, El. Rey. kuchidami? e'tiborni o'ziga tortib gapga qo'shikli bugungi- ziyofat masalasi nima bo'lyapti? Hammasi o‘z kuchidami?

Elias atigi bir necha soniyaga mendan nigohini uzib, yigit tomonga yuzlandi.

- O, eslatganing uchun rahmat! - Eliasning yana menga qadalgan nigohidan ko'rinib turibdiki, Reyning chalg'ituvchi hiylasi tantanali ravishda muvaffaqiyatsizlikka uchradi.

- Bilasanmi, ziyofatga nima kiyib borishingga juda qiziqyapman.

- Agar hozir tuyog'ingni shiqillatmasang, sening teringdan po'stak kiyib boraman.

Piq etib kulgan tovush eshitildi. Bu Reyning so'zlarimga munosabati edi. U tomonga qaradim, lekin nigohlarim hayratdan og'zi lang ochilib qolgan Rubiga tushdi.

Nahotki hech kim hech qachon bu surbetlarga javob qaytarmagan bo'lsa?! Aks holda, bunday g'alati munosabatni qanday izohlash mumkin?

- Chakki emas, sharq go'zali, - iljaydi Elias va qo'qqisdan ro'molimni uchidan tortqiladi, yaxshi hamki, sochlarim ko'rinib qoladigan darajada qattiq emas. Ammo g'azabdan bir qarich sapchib tushishim uchun shuning o'zi yetarli bo'ldi. Bu kutilmagan harakatdan kursida arang o'tirib qoldim, dahshatdan ko'zlarim chaqchayib ketdi.

- Ziyofatga bu lattangni o'rab kelma, - dedi u o'zining tuturiqsiz harakatini izohlab. - Hammaning kayfiyatini buzganing qoladi.

- Modomiki qovoqkalla do'stlaringning kayfiyati shunchalik aziz bo'lsa, meni chaqirmay qo'ya qolsanglar ham bo'lardi, - dedim vishillab, g'azab bilan qoshlarimni kergancha. Menga tahdid qilishga ham hojat qolmasdi.

Elias yanada yoyilib namoyishkorona iljaydi, bu iljayishda uning xunukdan-xunuk siyratining jamiki zahri, jamiki zaqqumi jamlangandi.

- Lekin busiz ko'ngilxushlik bo'larkanmi?

U shunday dedi-yu hamon mum tishlab o'tirgan Rey va Rubi bilan soxtakorona xayrlashib, do'stlari kutib turgan stol tomon ketdi.

Men esa o'zimni himoya qilishim, haqiqiy jangchidek beshafqat dushmanlarni mag'lub etishimga to'g'ri kelishi haqidagi noxush o'ylar bilan qoldim.

Ammo raqiblarim safiga o'qituvchilar ham kirishini kim ham bilibdi? Buni Deyfus xonim oshxonaga kirib, hammadan tinchlik saqlashni so'ragach, xonasiga u bilan borishimni so'raganida tushundim.

Bir narsani aniq bilardim katta ehtimol bilan gap yana ro'molim haqida.

Sakkizinchi Bob

O'lim jazosi sari yetaklab borilayotgan mahbus nimani his qiladi? Menimcha, endi buni bilaman.

Avvaliga atrofdagi hamma shivir-shivirga tushib, vaziyatni muhokama qilishga kirishib ketganida Deyfus xonim ryukzakimni ham o'zim bilan olishni so'radi. Bir daqiqadan keyin esa allaqachon ikkinchi qavatga 'tarilgandik. Shoshilmay, hech bir gap-so'zsiz. Ammo yuragim hamon po'killayotgandi. Qiziq-ku axir. Hayajonlanmayapman, desam ham bo'ladi, chunki aniq bilaman, o'z haqqimni talab qilishda davom etaman, ammo boshqa tomondan, qaysidir ma'noda kelajagimga ta'sir ko'rsatishi mumkin bo'lgan odam bilan sen-menga borishni ham xohlamasdim. Har holda, bu la'nati maktabning o'quvchisiman hali.

Umuman, esankirab qoldim, ikkala ehtimol ham meni unchalik qoniqtirmayotgandi.

Bir daqiqa ham o'tmay, yarim bo'sh yo'lak o'rtasiga, direktorning xonasiga yetib qoldik. Deyfus xonim eshikni sharaqlab ochganida ikki nafar notanish odamga ko'zim tushdi. O'qituvchi bo'lishsa kerak. Shundagina masala ro'moldan ko'ra ancha jiddiyligini tushundim, asablarim tordek taranglashdi.

- Kiring, Uayt xonim, dedi direktor. Mador qochgan oyoqlarimni arang sudrab xonaga kirdim. Notanishlar erkak va yoshi kattaroq ayol xushlamaygina meni ko'zdan yosh kechirishdi. Qizig'i, bunga unchalik ahamiyat ham bermadim. O'xshash holatlarga tez-tez duch kelaman.

- Ryukzakingni koʻrsat, - he yo'q be yo'q so'z boshladi ayol.

Margaret, erkak uni tinchlantirishga urindi, so'ng menga qaradi. - Ryukzakingizni ochib ko'rsata olasizmi, iltimos, Ichimdan zil ketdim, o'zimni xuddi chegaradan kontrabanda olib o'tayotgandek his qildim.

Ko'z o'ngimda bir necha oy oldin sodir bo'lgan holat jonlandi. O'shanda politsiyachi qo'pollik bilan tirsagimdan tutib o'ziga qaratib olgandi. Uning qiyofasida nafrat aks etar, zudlik bilan ryukzakimni ochib ko'rsatishni buyurgandi. Shunday qildim ham. Boshqa choram bormidi? Qonun vakiliga qarshi chiqib, yo'q joydan boshimga g'alva orttiraymi?

Butkul talmovsirab, avval hamon hissiz alfozda turgan Deyfus xonimga, keyin esa mendan tahdidli nigohlarini uzmay turgan o'qituvchilarga qaradim. O'zimni keskin noxush his qildim. Umid bilan yordam istadim, ammo aftidan, butun maktabda, hatto butun boshli mavzeda ham menga yon bosadigan kimsa topilishi mahol edi.

- Kechirasiz-u, lekin nega?- dedim ayni damda o'ta kuchli hayratdan og'zi lang ochilib qolgan tentakka o'xshab ko'rinayotgan bo'lsam kerak.

- Shunchaki hammasi joyida ekanligiga ishonch hosil qilmoqchimiz, xavotir olmang, - dedi direktor. Garchi u zarracha dalda bermoqchidek ohangda gapirgan bo'lsa-da, bu daldani his qilmadim. Ovoz o'sha-o'sha sovuqligicha qolgandi.

- Iltimos, Lamiya, menga ryukzakingizni bering.

Direktor qo'lini cho'zgancha o'ta jiddiy qarab turardi.

Bir lahza o'zimni shunchalik rasvo his qildimki, oshqozonim halqumimga kelgandek edi. Ana-mana allaqanday qo'rqinchli ish sodir bo'ladigandek yoqimsiz his boshim uzra bulut misoli soya solib turganga o'xshaydi. Hushyor aqlim ko'proq savol berish va huquqlarimni yodda tutish kerakligini shivirlardi. dop

Ammo oson taslim bo'ldim.

Ryukzakni uzatishga to'g'ri keldi. Yashiradigan narsam yo'q edi. Shunchalik dovdirab qolgandimki, vaziyatga oydinlik kiritish uchun o'zimda kuch topa olmadim..

Mana, Deyfus xonim ryukzakni olib, stol oldiga bordi va ichidagi hamma narsani to'kib soldi. Men ro'molni mahkamlash uchun foydalanadigan to'g'nog'ichlar qadalgan yostiqcha, gigiyenik lab bo'yog'i, taxlangan joynamoz, bir nechta ruchka va sochbog'ich stolga sochilib ketdi. Ularning ortidan, eng oxirgi bo'lib kichik, ammo tovushiga qaraganda og'irgina allanarsa taq etib tushdi. Atigi bir on yaltillagan bo'lsa-da, taqinchoq ekanligini ilg'adim. Zirak. Tillaga o'xshaydi.

Dong qotib qoldim. Dahshatdan, yoqimsiz kutilmagan holat va chidab bo'lmas qo'rquvdan boshim ana-mana tars yorilib ketadigandek tuyuldi.

O'zimni chindan ham birovning oldida ayb ish qilib qo'ygandek his qildim.

Deyfus xonim ryukzakni chetga qo'yib, zirakni qo'liga oldi va menga savolomuz tikildi.

Jirkanch o'g'ril nisbatan vazminroq tutayotgan erkak esa uni tinchlantirmoqchi notanish ayol qichqirdi, o'zini bo'lgandek tirsagidan tutdi.
- Nima, Afg'onistoningda taqinchoq ko'rmaganmisan, bu yerga kelvolib bemalol o'g'rilik qilaversam boʻlaveradi, deb o'yladingmi?!

Ovozim menga bo'ysunishdan bosh tortdi. Xayolimda millionlab fikrlar charx urayotgan bo'lsa-da, bir so'z deyishga kuch topa olmay qaqqaygancha turaverdim.

- Marhamat qilib, bu ryukzakingizda nima qilayotganini tushuntirib bering, - so'radi Deyfus xonim.

Uning nigohlari.... Qaniydi, shu yerda shart o'lib qo'ya qolsam. Yo'q, chin so'zim, senga bunday jirkanish, bunday nafrat bilan qarashlarini ko'rgandan o'lgan afzal. Xuddi haqiqiy maxluqqa qaragandek.

Kimligi fosh bo'lgach, Ed Ginga ham shunday qarashgan bo'lsa kerak. Boshqacha aytganda, menga xuddi eng shafqatsiz seriyali qotilga qaragandek tikilishayotgandi. Buni yoqimli deb bo'lmasdi.

- Bu taqinchoq qanday qilib ryukzakimga tushib qolganini bilmayman, - shunday dedim-u darrov pushaymon bo'ldim.
- Jinoyat ustida qo'lga tushgan o'g'rilar o'zini aynan shunday
oqlashadi. - Tan olishga yuraging dov bermaydi-da, isqirt qo'rqoq!

ayol qariyb tupurgudek gapirar, menga o'xshaganlarni ko'rarga ko'zi, otarga o'qi yo'qligi bilinib turardi. Islomofoblar doim uzoqdan ko'zga tashlanadi. Ularning qandaydir bir umumiy xususiyati bor, buni har doim osongina ilg'ab olardim.

- Folk xonim, iltimos, so'zlaringizga e'tiborliroq bo'ling. - dedi direktor.

U mening yonimni olyapti, degan fikrga borishim mumkin edi, lekin aslo bunday emasdi. Ayolni tartibga chaqirish orqali o'zini direktorga munosib tutishga urinayotgandi xolos. Deyfus xonim buni azbaroyi menga hamdardligidan qilmagandi, yo'q.

Men uch katta odam qarshisida turar va o'zimni qayerga urishni bilmasdim. Oshqozonim qattiq tugunga aylanib qoldi, boshim ana-mana aylanib ketgudek, tilim esa sotqinlarcha so'zdan qolgandi. Bir so'z aytishga-da kuchim yetmadi.

Bundan zig'irchalik ma'no bormidi o'zi?

- Boraverishingiz mumkin,- Deyfus xonim hafsalasizlik Bu haqida va charchoq bilan so'lish olib, boshini quyi soldi. - keyinroq gaplashamiz. Ota-onangiz ham ishtirok etishsa, yaxshi bo'lardi.

Xonadan chiqarkanman, ortimdan navbatdagi haqorat yog'ildi. Badanim bo'ylab yopishqoq, yoqimsiz his jimirlab o'tdi. Yana nafrat va g'azab isyon qildi.

Go'yoki hayotim barbod bo'la boshlagandek. Bu maktab men uchun jahannamga aylandi. Unda menga joy yo'q. Bu verda meni masxara qilishadi, istaklarim bilan, fikrim bilan hisoblashishmaydi. Meni bu yerda begona, jirkanch, iflos, herb kim hech qachon qabul qila olmaydigan xavfli qizdek ko'rishadi

Pastki labimni tishladim. Ojizlikdan, qo'rquvdan, o'zimga, o'z kuchim va irodamga hafsalasizlikdan ilojsiz harakat edi bu Tishlarimni shunchalik mahkam qisdimki, og'zimda metall ta'mini tuydim.

Lablarimni hamon qattiq tishlab, ko'chaga chiqdim, ryukzakni chim ustiga tashlab, cho'kkaladim. Ichimda shunday bo'shliq paydo bo'ldiki, uni istalgan bir narsa bilan to'ldirgim kelayotgandi. Suhbat bilan. Hozir meni tinglaydigan, qoralamaydigan, muloyimlik va rahmdillik ko'rsatadigan birdan-bir zot Alloh edi. Xudoga ishonmaydiganlar qanday qilib yashashlarini aqlimga ham sig'dira olmayman. Daldasiz yashash juda og'ir bo'lsa kerak.

Ammo biz... e'tiqod qiluvchilar... biz hech qachon yolg'iz qolmaymiz. Qayerga bormaylik, Alloh biz bilan. U bizni tinglaydi, O'ziga iltijo qilishimizni so'raydi. Duolarimizni ijobat qilishni yaxshi ko'radi, bu haqida Qur'onda bir necha bor yozilgan.

Har kimning o'z tanlovi bor. Kimdir ishonadi, kimdir esa yo'q. Lekin bir-birimizni qoralamasligimiz kerak.

Oyoqlarimni mahkamroq qisdim, egnim kir bo'lishi bilan zarracha ishim yo'q. Shusiz ham o'zimni jirkanchdek his qilayotgandim. Atigi bir necha daqiqa avval meni o'g'ri deb atashgan bo'lsa, boshqacha bo'lishi mumkinmi?

- Iltimos, - osmonga qarab shivirlab, jimib qoldim, ko'zyoshlarimni arang tiyib qoldim, hech bo'lmaganda o'zimga ojizligimni ko'rsatmasligim kerak. Iltimos, hayotimni oz bo'lsa-da yengillashtir, Bilaman, o'taketgan ojizman. Sening nazdingda zarradek ko'rinarman ehtimol, lekin Sen har doim bizga yordam berishni, o'z holimizga tashlab qo'ymaslikni, marhamat ko'rsatishni va'da bergansan. Har bir bandangni yaxshi ko'rasan-ku axir. Menga ham yordam beraqol. Hayotimni yengillashtir. Ularni jazolashingni so'ramayman. Chunki yaxshi odam bo'lishga harakat qilyapman... Ammo kun sayin bu qiyinlashib boryapti.

U chindan ham hammasini eshitib turgandek tuyuldi. Har bir so'zimni, har bir tovushni, ovozimda titragan har bir notani. Chim ustida cho'k tushib, kaftlarimni tutashtirib, O'ziga iltijo qilayotganimni.

Yana kimdir tasalli berib boshimni silagandek bo'ldi.

Odatda eng yaqin insonlar shunday qilishadi. Seni chin dildan sevadigan va sen uchun hamma narsaga tayyor bo'lgan insonlar.

Ko'nglim shu qadar sokin tortdiki, yana o'n daqiqacha shu ko'yi ko'zlarimni yumib o'tirdim, qalbim halovat bilan to'layotganidan rohatlandim. Iltijolarimni yakunlagach, nihoyat oyoqqa turdim.

Maktab binosiga kirganimda hamma menga tikilayotgandek tuyuldi. Hozirgina direktorning xonasidan chiqqanimni bilishadigandek. Lamiya musulmon niqobini kiyib olib, barchani lagillatishga urinayotgan o'g'ri, axir musulmonlar xokisor va begunoh bo'lishini hamma biladi-da. Men jirkanch ikkiyuzlamachiman. Boshimdagi mavhum ovozlar aynan shunday xitob qilardi.

Muyulishdan burilganimda qo'qqisdan kimgadir to'qnashib ketdim, venova

- Mana, - yana, kuldi Rubi. - Nuqul bir-birimizga urilib ketamiz.

U o'zini bunchalik beg'am va quvnoq tuta olishiga astoydil havas qilishimni tushunishim uchun shu so'zlarning o'zi kifoya qildi. Har doim hayotdan mamnun, yuzidan kulgi arimaydi, yorqin kiyimlarni o'ziga ravo ko'radi. O'z soyasi ortiga bigimib yashamaydi, chunki hech kim unga bosim o'tkazmaydi. Islom nuqtai nazaridan qarasak, hayotingdan nolish nojoizligini bilaman, albatta. Ammo mening e'tiqodim har doim sust bo'lgan. Shunaga bo'lsa kerak.

Rubi birdaniga bugungi oqshom haqida so'z ochdi:

- Quloq sol, agar borishni shunchalik istamayotgan bo'lsang, biz...

Ular ukamga ozor berishga ont ichishdi, uning yaxshi dugona bo'lishga urinishlarini bo'lib qo'ydim. Bormasam bo'lmaydi.

Rubi o'ylanib qoldi, lekin bu uzoqqa cho'zilmadi. Qiyofasi yana beg'am-betashvish tusga kirdi. Yelkamga qo'l tashlab, do'stona jilmaydi.

- Eshit, Lamiya, hammasi yaxshi bo'ladi. Qo'rqishingga hojat yo'q. Biz oldingda bo'lamiz.

Negadir uning so'zlariga shubha bilan qarardim.go

Rubiga o'xshagan qizlarning oʻy-xayoli bitta orzudagi yigit, rok yulduzlar, latta-putta va ishq-muhabbat haqidagi filmlar. U g'ij-g'ij qand solingan choyni ham konfet bilan ichadiganlardan. Pushti, yoqimtoy, beg'ubor, o'ta nazokatli. Albatta, "oʻta" so'zini har kim har xil tushunadi, bu tarzda mulohaza yuritish tentaklik aslida.

Shunday bo'lsa ham

Balki bu yaxshidir ham-a? Balki shunaqa bo'lish ajoyibdir? U xuddi bu yerda emas, allaqayda samolarda, bulutlar og'ushida, qanotli pushti poni otlari kabi xayoliy mavjudotlar olamida yashaydigandek, har kuni kamalakning paydo bo'lishini kuzatacligandek. U quyoshning bir parchasini o'zi bilan olib yurardi go'yo.

- O, qanchalar yoqimli manzara, - shundoqqina oldimizda yangragan ovoz fikrlarimni to'zg'itib yubordi

Ikkimiz ham burilib qaradik.

Albatta, boshqa kim ham bezbetlarcha iljayib, bunday achchiq nafrat bilan menga tikilishi mumkin? Bu qiyofa allaqachon sotiramga ikir-chikirigacha muhrlanib ulgurgandi.

Elias bir qo'lini moviy xudisining cho'ntagiga solib, boshqasi bilan Bon Jovi tasviri tushirilgan kassetani qisib turardi. Oldida esa Chester egnida hamma jovi piston va zanjirqadamaga to'la och sariq charm kurtka, bo'ynida esa bir necha qavat zanjir. Og'zi qulog'ida. O'ziga e'tibor tortish uchun o'lib tiriladigan xumpar. Nega faqat men tashqi qiyofam uchun ta'na eshitarkinman-a?

- Qachon apoq-chapoq bo'lishga ulgura qoldingiz? - qiziqdi Chester. - Rubi, unga o'xshaganlarning qo'lidan nimalar kelishini eslatib qo'yaymi?

Rubi indamadi. Gapirishiga hojat han yo'q edi. Havoda qo'rquv hissi muallaq turib qoldi. Bu ahmoqlardan hamma qo'rqadi. Nahotki?

- Televideniyeda chiqishni istaysanmi? - so'radim Chesterdan. Rubi allaqachon qo'lini tushirib, yelkamni qo'yib yuborgandi, shuning uchun boshimni ko'tarib qaddimni rostladim.

- Yangiliklar dasturida chiqishni. Shaxsan men tayyorman.

- Nimaga tayyorsan?

- Uyingga o't qo'yishga.

Yaxshi emas. Juda ham xunuk. Bunaqa gap qaysidir jihatdan beo'xshov chiqdi. Ikkinchidan, noto'g'ri ham. Bu ishim bilan musulmonlarni yomonotliqqa chiqardim. Ammo boshqa nima qilishim kerak edi? Mum tishlab o'tirishni hecham istamayotgandim!

U o'zini bunchalik beg'am va quvnoq tuta olishiga astoydil havas qilishimni tushunishim uchun shu so'zlarning o'zi kifoya qildi. Har doim hayotdan mamnun, yuzidan kulgi arimaydi, yorqin kiyimlarni o'ziga ravo ko'radi. O'z soyasi ortiga bigimib yashamaydi, chunki hech kim unga bosim o'tkazmaydi. Islom nuqtai nazaridan qarasak, hayotingdan nolish nojoizligini bilaman, albatta. Ammo mening e'tiqodim har doim sust bo'lgan. Shunaga bo'lsa kerak.

Rubi birdaniga bugungi oqshom haqida so'z ochdi:

- Quloq sol, agar borishni shunchalik istamayotgan bo'lsang, biz...

- Ular ukamga ozor berishga ont ichishdi, uning yaxshi dugona bo'lishga urinishlarini bo'lib qo'ydim. Bormasam bo'lmaydi.

Rubi o'ylanib qoldi, lekin bu uzoqqa cho'zilmadi. Qiyofasi yana beg'am-betashvish tusga kirdi. Yelkamga qo'l tashlab, do'stona jilmaydi.

- Eshit, Lamiya, hammasi yaxshi bo'ladi. Qo'rqishingga hojat yo'q. Biz oldingda bo'lamiz.

Negadir uning so'zlariga shubha bilan qarardim.

Rubiga o'xshagan qizlarning oʻy-xayoli bitta orzudagi yigit, rok yulduzlar, latta-putta va ishq-muhabbat haqidagi filmlar. U g'ij-g'ij qand solingan choyni ham konfet bilan ichadiganlardan. Pushti, yoqimtoy, beg'ubor, o'ta nazokatli. Albatta, "oʻta" so'zini har kim har xil tushunadi, bu tarzda mulohaza yuritish tentaklik aslida.

Shunday bo'lsa ham

Balki bu yaxshidir ham-a? Balki shunaqa bo'lish ajoyibdir? U xuddi bu yerda emas, allaqayda samolarda, bulutlar og'ushida, qanotli pushti poni otlari kabi xayoliy mavjudotlar olamida yashaydigandek.

***

- Hurmatli Deyfus xonimimiz bu gaplarni eshitsa, ne ko'yga tushishingni bilasanmi? Chester har bir so'zni cho'zib aytarkan, jangga kirishmay turib o'zini allaqachon g'olib his qilayotgandek tuyuldi. Maktabdan dumingni tugvorishadi. Yoki xuddi daydi itdek quvib solishadi.

Unaqada bor, oldiga borib diydiyo - qilaqol, mishigi erkatoy.

Chester xuddi bahaybat qal'adek ustimga bostirib keldi. Kurtkasidagi jamiki zanjirqadamalarning sovug'ini tanimda his qilgandek bo'ldim. Sigaret va yalpizli saqich isi dimog'imga gup etib urildi. Chetdan ayanchli ko'rinayotgan bo'lsam kerak. O'taketgan ayanchli va kulgili.

- Ertami-kechmi, bu tilchangni sug'urib olamiz, ilondek vishilladi u. Va hech kim... eshityapsanmi?... Hech kim senga yordam bera olmaydi.

Elias xuddi quvnoq tomosha ko'rayotgandek mamnun ishshayib turardi. Nigohi menga tushganida... oh, tanamdagi har bir hujayra uning jirkanch yuz ifodasiga nisbatan nafratdan jizg'anak bo'lardi. Qiziq, nega kimningdir botini ifloslikdan chirib, sasiyotgan bir vaqtda nomunosib chiroy bilan siylanarkin-a? Nega insonlarning zohiri ham botini kabi emas?

- Ko'rinishing bilan hammani qo'rqitayotganingdan o'zingning xabaring bormi? - qo'yishni istamay. davom etdi Chester meni tinch - Yech buni.

U ro'molimga qo'l cho'zdi, ilkis ortga qadam tashladim. Rubi ham chekindi, vaholanki, vaziyatning unga mutlaqo aloqasi yo'q, tahdid faqatgina menga qaratilgandi. Bilmadim, nega har gal u ishini oxirigacha yetkazib qo'ymaskin? Menga haqiqatda ziyon yetkazish uning uchun hech gap emas. Shuncha tahdid, ammo bironta ham harakat yo'q. Nega? Qamoqdan qo'rqmasligi aniq. Ular suvdan quruq chiqishlarini juda yaxshi bilishadi. Ehtimoliy terrorchini yo'q qilgani uchun mukofotlashar ham balki.

- Shunchaki yechib tashla, jin ursin! - Chesterning ovozi baland. Eliasnikidan bir necha parda yuqori jarangladi. Aynan mana shu g'alati jihat sababli uning tahdidlari Eliasnikichalik jiddiy eshitilmasdi. - Bu bir parcha latta xolos! Nima jin urib, shunga yopishib olgansanlar, mutaassiblar? Nima, tug'ilgan kunimga ham shu lattangga o'ralib-chirmalib kelmoqchimisan hali?!

Javob berib o'tirmadim. Shundoq ham asablarim tarang. Agar hozir yaqinlashib, hijobimni yulqib tashlasa, qarshilik ko'rsata olmayman, degan fikr o'tdi xayolimdan. U baland bo'yli, kuchli, zalda shug'ullanishi aniq, mendan ancha yirik. Bir hamla bilan devorga qapishtirib, ro'molimni yulib tashlash uning uchun nima degan gap? Men esa ojiz g'ingshib qolaveraman.

Elias barmog'ini shiqillatdi.

- Qaranglar, menda bir taklif bor! - U qo'qqisdan oldinga yurdi, kassetani cho'ntagiga solib, oyog'i bilan shunday harakat qildiki, boyadan beri men ilg'amagan skeytbord sapchib, qo'liga tushdi. Qora ko'zlar menga diqqat bilan tikildi. U nafaqat mendan, balki Chesterdan ham novcharoq edi, shuning uchundir tizzamdan mador qochdi. Elias do'stidan ancha xavfliroq ko'rinardi.

- Aylanib kelmaymizmi bir? Men ko'rsatgan uchta tryukni takrorlay olsang, uchta tilagingni bajaraman. Uddalay olmasang, mana bu lattani yechasan. Tanaffus vaqtida hovliga chiqib "Qaranglar!" deb baqirasan-da hammaning ko'z o'ngida yechasan. Kelishdikmi?

To‘qqizinchi Bob

Elias mamnun edi. Chester ikki hissa xursand edi.

Bu ikkovlon allaqachon meni yer tishlatdik, deb o'ylashyapti, shekilli. Halitdan tasavvur qilishayotgan bo'lsa kerak: atrofda to'p to'p o'quvchilar vaqtichog'lik qilayotgan mahal hovli o'rtasida qichqiraman, hamma angrayib qoladi, men ro'molimni yechaman, ular esa bir chekkada qiyqirib tantana qilishadi, bir-birlariga besh tashlab, xuddi orzulari amalga oshgandek xursand bo'lishadi.

Ularning xayolida shunaqa manzara jonlanyapti, hoynahoy.

Lekin chuchvarani xom sanashibdi...

Bazo'r o'zimni kulgidan tiyib turardim. Ichimda ancha vaqtdan beri ilk bor yorqin va o'xshashi yo'q qoniqish hissi uyg'ondi, bu gal aynan men bo'lg'usi g'alaba ta'mini tuyayotgandim.

Ular buni bilishmasdi, albatta. Tabiiyki, meni tarvuzi qo'ltig'idan tushdi, deb o'ylashyapti.

- Kelishdik, - bosh irg'idim.

Hatto kelishuv uchun qo'l tashlashimga oz qoldi Elias shunday qildi ham. (kalaka qilish uchunmi yoki shunchaki qoidalarimni unutdimi, aniq bilmayman). Ammo "xo'sh, yana nima deysan", degan ma'noda boshimni yonga egib, so'zining davomini kutdim.

Elias skeytbordini ko'tarib, ko'cha tomonga boshi bilan ishora qildi va oldinga tushdi.

Indamay ortidan ergashdim.

- Men esa bolalarni chaqiraman, bu tomoshani hamma ko'rishi kerak - deya Chester xoxolab, qarama-qarshi tomonga yugurib ketdi.

Iljayishdan o'zimni arang tutib qoldim.

Rubi nima qildi, bilmayman. Balki jonajon yigitini izlab ketgandir.

Eliasning ortidan borarkanman, negadir o'zim ham bilmagan holda uni ko'zdan kechira boshladim. Miyam unga yaqinroqdan razm solish imkoniyatidan foydalanib qolmoqchi bo'ldi, shekilli.

U oldinga qarab borayotgani uchun meni ko'rmas, kuzatayotganimni sezib qolishidan xavotirlanmasam ham bo'lardi. Uning ust-boshini ko'zdan kechirdim: moviy hudi, och tusli jinsi, orqa cho'ntagida yangigina pleyer. Qizil yulduz tasviri tushirilgan oq, juda-juda ham toza kedi. Bo'ynida hudi ostida yashirinib turgan kumush zanjirning bir parchasiga ko'zim tushdi. Boshining orqa qismida esa yengilgina hilpirayotgan, juda mayindek ko'ringan qora sochlar.

Bu iqrorim uchun o'zimdan nafratlanaman, lekin Eliasdan yoqimli is ufurardi. Yo'q, bu biron atirning hidi emasdi. Ko'proq tozalik tarovatiga o'xshardi. Bunday iflos odam uchun xos bo'lmagan tarovat. Bundan g'ashim keldi.

- Hali ham kech emas, sharq go'zali, taklifni rad etishing mumkin, - dedi u kutilmaganda o'ylarimdan chalg'itib. So'ng o'girilib, yana o'sha tubsiz nigohlarini tikkancha, sariq skeytbordni yerga tashladi.

Hovliga chiqqanimizni sezmay qolibman. Atrof to'la o'smirlar bizga tikilishardi.

- Yutqazishdan qo'rqyapsanmi?- dedim uni masxaralash uchun savolga tasdiqlovchi ohang berishga tirishib.

Javoban uning lablari yana iljaydi.

Direktorning xonasidagi holatdan keyin beg'amligimni va hammasiga tupurib qo'yganimni butun maktabga namoyish qilish to'g'ri emasdi, ehtimol. Ammo men qasdma-qasd, uyatdan ko'zlarimni yerga tikmay hovliga chiqdim va hozir oʻziga bino qo'ygan bu takasaltanglarning burnini yerga ishqab qo'yaman.

Chunki zarracha aybim yo'q, bu bilan ota-onamning
maktabga kutilayotgan tashriflaridan oz bo'lsa-da bilan chalg‘ishim mumkin.

Maktabning orqa hovlisi asfaltlangan keng yalanglik, bir nechta o'rindiq o'rnatilgan. Temir simto'siq bilan o'ralgan basketbol maydoni tanaffus chog'ida tamaddi qiladigan o'quvchilarning hordig iga xalal bermaslik uchun uzoqroqda, pastda joylashgan. Bu yerdan maktab binosi yaxshi ko'rinib turar, demak, ichkaridan istalgan kishi derazaga yaqinlashib, tomoshabin bo'lishi mumkin edi.

Qizig'i, shunday bo'ldi ham. Derazalar tomonga qaradim-u bunga amin bo'ldim. Maktab hovlisi go'yoki tomosha sahnasiga aylandi.

- O'zingdan ko'r, seni fikringdan qaytarmoqchi bo'ldim, lekin mag'lubiyatingni oldindan tan ololmaydigan darajada o'ta qaysar ekansan, - davom etdi Elias.

Buni eshitish hiqildog'imga keldi.

- Balki boshlarmiz-a? Yoki gap sotib o'tiraverasanmi?

So'zlarimdan maroqlanayotgani ko'rinib turibdi. Xuddi o'ziga nisbatan hujumlardan rohatlanadigandek.

Nihoyat namoyish boshlandi.

- Xonimlar va janoblar, siz bilan hozir aql bovar qilmaydigan voqeaga guvoh bo'lmoqdamiz,- tanish ovoz megafonga baqirdi. Ruf, ya'ni Eliasning qovoqkalla do'stlaridan biri gapirayotganini tushungunimcha bir daqiqadan ko'p vaqt o'tdi.- E'tiboringizni sahnaga qarating!

O'smirlar xuddi rostdan ham qandaydir jang yoki musobaqa boshlanayotgandek likillashardi. Ular qaysidir jihatdan haq edi ham. Atrofimizda uymalanishib olishdi, beixtiyor o'zimni Kolizey sahnasida turgandek tasavvur qildim.

Tumonat odam. Hayajondan boshim biroz aylandi, ko'nglim ozib ketdi.

Elias mendan ko'z uzmasdi. Meni shu yerda, qadrdon do'stlari bilan liq to'la hovlining qoq o'rtasida ana-mana yer tishlatishi haqidagi xayollarga berilib turgan bo'lsa kerak. Xuddiki men uning ashaddiy dushmanidek. Qiziq, bu nafratga arzigulik nima qildim ekan?

Olomon hamon likillar, qiyqirar, go'yoki bu maktabda hamma Elias desa o'zini tomdan tashlaydigandek edi.

- Yaxshilab qara, sharq go'zali.

Ensam qotib pishqirib qo'ydim.

Nihoyat u tubsiz qora ko'zlarini mendan uzdi, yerga tashlagan skeytbordiga mehr bilan qarab qo'ydi. Bir oyog'ini doskaga qo'yib, ikkinchisi bilan yerni itardi. Dastlabki ikki soniya keskin qiyalik tomonga sekin sirg'alib bordi. Ammo bu qiyalik skeyt uchish uchun mo'ljallanmagandi maktabda bunaqasi yo'q. U pastga, basketbol maydonchasiga olib tushadigan zinapoyalar sari borayotgandi.

Skeyt soniya sayin tezlashib borar, professional ko'nikmaga ega bo'lmagan, es-hushi joyida hech kim Eliasning bu harakatini takrorlamagan bo'lardi. U shunday sakradiki, qo'li doska chetiga tegishiga sal qoldi, so'ng zinapoya tutqichiga chiqib olib, bir tekisda pastga sirg'aldi, epchillik bilan muvozanatini saqlab qola oldi. Tutqich oxiriga yetganda yana xuddi shunday epchillik bilan sakradi, doska yerga qo'ndi, g'ildiraklar yana biroz aylanib uni oldinga surib ketdi.

Uni ma'qullovchi qiyqiriqlar yangradi, hatto yig'loqi qizlarning izhorlari ham qulog'imga chalindi. Elias esa men tomonga g'olibona nazar tashladi. Xuddiki u dunyo qiroli-yu, men uning oyog'i ostida o'ralashib yotgan chiqitdek.

- Oxirgi bor imkon beryapman, sharq go'zali, - dedi Elias - Hali ham bosh tortishing mumkin. Hozircha baland ovozda. mehribonman.

- Hecham-dal

Ikki velkamga tashlangan ro'molimning uchlarini bo'ynimnina, orqasiga tugib qo'ydim. Sochlarim ko'rinmayotganini tekshirdim. To'liq tayyorligimga va hech narsa xalal bermasligiga ishonch hosil qilgach, qo'llarimni ko'ksimga chalishtirdim. Elias zinapoyadan ko'tarilarkan, piq qilib kulib qo'ydi. Skeytni yerga tashlab, men tomonga itarib yubordi. Taqlid qilgandek u ham qo'llarini chalishtirib oldi.

Ensalarim qotib skeytni ko'tardim. Bu g'alvani boshlab qo'ygani uchun pushaymonlar bo'lib ko'zyosh to'kadi hali.

Skeytbord yerda sirg'alib ketdi, bir oyog'im bilan unga chiqib oldim, oldinga qarab, Eliasning tryukini takrorlash uchun qanday harakatlanishim kerakligini xayolan charnaladim

Atrofga jimlik cho'kdi. Hamma nafasini ichiga yutib meni kuzatar, chamasi, namoyishkorona sharmanda bo'lishimni, miriqib ustimdan kulishni kutib turishgan bo'lsa kerak.

Xomtama bo'lishadi. Ular hali bilishmaydi-da.

Bir oyog'im bilan yerni itarib, qo'llarimni silkidim. Shunda skeyt tezroq sirg'aladi.

Yaqinlashayotgan zinapoya tutqichidan ko'z uzmay, biroz engashdim va tizzalarimni bukib, sakrashga shaylandim. Barmoq uchlarim bilan doska chetini tutib, yana oyoq bilan ishlab, oldinga intildim. Skeyt tezlashdi, boshimdagi ro'mol shamolda hilpiradi.

Va mana bir soniya o'tib, havoga uchdim, butun tanam bilan yerni itarib, skeytbordni ham tortdim. Doska zinapoya tutqichiga chiqvoldi, pasayib borarkanman, oyoqlarim tagidagi yog'och taxta temirga ishqalanardi.

Eng qiyini to'g'ri qo'nib olish.

Har ehtimolga qarshi muvozanatni saqlab qolish uchun biroz engashdim. Skeyt yana havoga uchdi, yuragim tezlashdi, vaqt sekinlashdi.

Yerga muvaffaqiyatli qo'ndim. G'ildiraklar asfaltga tegdi, hatto skeytni Eliasdan ko'ra tezroq to'xtatib qoldim.

Bir gal xobbim borligini aytgandim. Mana o'sha xobbi.

Atrofga shunday jimlik cho'kdiki, bu hayrat to'la qiyqiriqlardan ming chandon afzal edi. Uzoq vaqtlardan beri ilk bor boshimni g'oz ko'tarib, atrofga g'urur, mutlaq ishonch va dadillik bilan qaradim.

Hamma jim, hech kim miq etmasdi. Yuzlarda hayrat, ko'zlar kosasidan chiqayozgan.

Ammo haqiqiy maroqni Eliasga qaraganimda tuydim. U hayratga tushgandi. Yo'q, yo'q, hayrat emas, sarosima desam to'g'riroq bo'ladi. Endi hammadan zo'rman deb o'ylaydigan o'ziga bino qo'ygan tentakka o'xshamasdi. Ichimda quvonchdan sakrar, qiyqirar, xursand bo'lar, tantana qilardim.

- Davom etamizmi? - so'radim. - Yoki fikringdan qaytib qoldingmi?

Uning qora ko'zlarida nimadir yilt etdi. Bu ko'zlar shunchalik qora ediki, zaif harakat ham o'z aksini topardi. Xuddi hozirgidek.

Elias qo'li bilan sochini taradi, boshini chetga solintirib, iljaydi, yana odatiy qiyofasiga qaytdi. Men tomonga qarab kela boshladi, vujudim taranglashdi, hozirgi g'alaba nashidasi birpasda unut bo'ldi.

U esa shunchaki engashib, skeytini oldi.

- Lekin Bo'pti, qoyil qoldirding, - rostini aytdi Elias, ammo uning so'zlari chinligiga shubhalanishga ulgurgandim. hali yana ikkita tryuk bor.

Gapni cho'zmay olg'a yurdi. Zinapoyadan ancha uzoqlashib, qarama-qarshi tomonga bordi. Boya tutqich ustida pastga sirg'alib bo'lgan joyda havoda tryuk ko'rsatishga qaror qilgandi. tomosha ko'rsatgan bo'lsa, bu gal zina yo'q, lekin tik sochlari hilpiradi. Mana, qiyalik labiga yetayozganida qadd egdi, tizzalarini bukdi, so'ng keskin gavdasini rostlab, itarib, qo'li yordamida tezlikni oshirib bordi, shamoldapes itardi-yu uchdi. Tanasi yerda ancha balandlab, xuddi fizikaning, barcha qonunlarini inkor etgandek ko'tarildi. Elias hamon havoda muallaq turgan holida skeytbordini bir siltagandi, doska ikki marta aylandi.

Tryuk nomini esladim: u 360 darajali aylanmani amalga oshirdi - skeyt doskasi o'z o'qida ikki marta to'liq aylandi.

Bola ekanman, o'sha vaqtdagi uyimizning orqa hovlisida bu tryukni o'rganaman deb nuqul tizzalarim, qo'l va bellarim shilinib, ko'karib yurardim. Atigi o'n yosh bo'lsam ham, og'riqni inkor qila oladigan darajada baquvvat edim.

Maqsadim aniq edi skeytparklarda uchadiganlar kabi zo'r bo'lish. Tamom. Qolgani muhim emas.

Elias tryukni bajargach, yengil qo'nib, oldinga sirg'alib ketdi, so'ng keskin ortga burilib, kedisining uchi bilan skeyt dumini bosdi.

Bu gal hayqiriqlarning shashti sustroq bo'ldi, tomoshabinlar hali ham mening g'alabam ta'sirida edi, chamasi.

Shu o'y menga kuch va ishonch bag'ishladi.

- Yuzing pachaqlanishiga tayyormisan? - skeyt bilan yana

tekis yuzaga chiqvolgan Elias masxaraomuz cho'zib dedi. Tezda skeytdan yo'l-yo'lakay sakrab tushib qoldi, doska.esa men tomonga sirg'alib keldi, epchillik bilan uni oyog'im yordamida to'xtatib qoldim.

Bundan osoni yo'q.

To'g'ri turishi uchun skeytni turtdim, ustiga chiqib, xuddi yugurayotgandek qo'llarimni silkidim, bir oyog'im bilan esa yerni itardim. Qiyalik labiga shamoldek sirg'alib borarkanman, havoda uchayotganimni tasavvur qildim. Va keyingi soniyada rostdan ham uchdim.

Bir on qornimda kapalaklar qanot qoqqandek bo'ldi. Bu ahmoqona ibora odatda sevib qolish ma'nosida ishlatiladi. Men esa skeytbordingga oshiq edim, shuning uchun havoga ko'tarilganimda o'xshash hisni tuyishim tabiiy.

Ikki ayanchli soniya o'tdi, oyog'im bilan doskani itardim, u aylanib oldi.

Ayni muvaffaqiyat bilan doskaga qo'ndim.

Ikkinchi tryuk bajarildi.

Bu gal shivir-shivirlar boshlanib ketdi. Ajablanarli joyi yo'q. Meni yana muhokama qilishayotgandi. Har doim shunday boʻlgan-ku axir. Lekin baribir nimadir o'zgargandi. Shivir-shivirlarda qoralash sezilmasdi. Hatto qandaydir boshqacha qarashayotgandi menga.

Balki necha yillardan beri men kutgan o'sha daldaga ilhaqlik bois shunday tuyilayotgandir.

Hamma narsa bo'lishi mumkin.

Skeytning burnini bosdim, u keskin sapchib ketdi, havoda ilib qoldim. Elias angrayib qolgandi. Men esa hayotimdagi bu noyob lahzani abadulabad eslab qolish ilinjida rohatlanardim. Tushkunlikka tushib, hech narsa quvonch bag'ishlamay qolganida qayta-qayta xotirlash uchun..

- Oxirgi tryuk. Va umid qilamanki, meni butkul tinch qo'yasan? - bu gal o'zim Elias tomonga yaqinlashib so'radim.

U javob berishga ulgurmadi.

Deyfus xonimning qat'iy va jarangdor ovozi eshitildi, ko'pchilik zumda pildirpis bo'lib ketdi. Esankirab, skeytni yerga tashladim, u sekin Elias tomonga sirg'alib bordi.

- O'g'rilik ustida qo'lga tushganingizdan keyin o'zingizni shunaqa tutarkansiz-da, demak?- so'radi direktor. Lekin javob kutmayotgani ko'rinib turardi.

Maktab hovlisida paydo bo'lgan Deyfus xonim "musobaqa mizga nuqta qo'ydi. Undan shunchalik qat'iyat yog'ilib turardiki, hamma quyonning rasmini chizib qoldi.

Garchi hech bir yomon ish qilmagan bo'lsam ham tag'in o'zimni aybdor his qildim. Ular meni nohaq ayblashyapti. Ziraklarni men o'g'irlaganim yo'q. Ularni kimdir ryukzakimga tashlab qo'ygan. Endi meni o'qishdan chetlatishsa kerak. Ehtimoli juda yuqori.

Deyfus xonim paydo bo'lgach, uning xonasida uchovlonning menga qadalgan nigohlari ko'z oldimda jonlandi... O'sha ayol menga yog'dirgan haqoratlar... Tag'in ishonchsizlik, qo'rquv va xavotir zulmatiga g'arq bo'ldim.

Ammo javob berishdan ma'ni yo'q.

- Ertaga soat ikkida ota-onangizni xonamda kutaman. Ikkingizning ham

Direktor shunday dedi-yu burilib nari ketdi. Atrofda yana shivir-shivirlar boshlandi. Faqat bir narsa ruhlantirayotgandi: o'quvchilar mening skeytbordingdagi mahoratimni muhokama qilishda davom etishardi. Boshqa narsa emas.

{ Asar Freya Holmes tomonidan telegraph ko‘rinishida yozildi }