Ағылшындар мен америкалықтар «ізгі жандар»?

Ғұлама ғалым Мухаммад Омар әс-Сарбази әл-Ханафи (Аллаһ оны рақым етсін) тәпсірінде былай баяндайды:

«Біздің оқу әдісіміз Құран сөздерін (муфрадат) үйренуден басталатын. Одан кейін аяттарды аударып, сосын тәпсірін оқитынбыз. Муфрадат сабағында бізге Синд өлкесінен келген, ағылшын тілінен ижазасы бар, сонымен қатар діни медресе бітірген ғалым ұстаз сабақ беретін. Бұл ұстаз кейде ағылшындарды көп мақтайтын (қалжыңдады ма, әлде шындап айтты ма, Аллаһ біледі).

Бір күні сабақ ﴾Біз Тәураттан кейін Зәбурде де: «Жер бетіне (бір Аллаһқа иман келтіріп, игі істер істейтін) ізгі жандар мұрагер болады», – деп жаздық﴿ аятына келгенде, ол түсіндіру барысында: «Қазіргі заманда бұл аяттағы “ізгі құлдар” — ағылшындар» — деді.

Сонда бір ауған студенті қарсы шығып: «Ағылшындар қалайша ізгі құлдар болады?» — деді.

Ұстаз: «Аллаһ Тағала: ﴾Біз Тәураттан кейін Зәбурде де: «Жер бетіне (бір Аллаһқа иман келтіріп, игі істер істейтін) ізгі жандар мұрагер болады», – деп жаздық﴿ дейді ғой. Қазір дүниенің билігі ағылшындардың қолында. Демек, олар — жердің мұрагерлері, яғни ізгі құлдар» — деп жауап берді.

Бұл сөз менің ішімде Құранға деген қызғанышты оятты. Мен оған: «Ұстазды құрметтеу — міндет. Бірақ бұл түсіндіруіңізге төзу мүмкін емес. Сонда жер бетінде үстемдік құрған әрбір халық — ізгі құл болып кете ме, тіпті кәпір болса да ма?

Құранның мақсаты — Аллаһ ізгі құлдарына жәннатты немесе жерді мұра етеді, оларды жер бетінде орнықтырады деген мағына. Аллаһ алдымен “ізгілік” сипаттамасын келтіріп, содан кейін мұрагерлік пен билікті айтты. Сіздің түсіндіруіңіз Құранға мағыналық бұрмалау болады. Өйткені ол әрбір жерді басып алған адам міндетті түрде ізгі болады дегенге әкеледі» — дедім.

Басқа студенттер мені қолдап, талас күшейді. Соңында мәселе мектеп директорына жеткізілді (ол үлкен муфассир ғалым еді).

Мен ұстазға: «Егер бұл сөзіңізге тәпсір кітаптарынан негіз таппасаңыз, мен сізді тәрбиелеу үшін ұрамын» — дедім.

Ұстаз: «Мен сенің ұстазыңмын, мені ұрмақсың ба?» — деді.
Мен: «Иә. Егер Құранды бұрмаласаңыз, ұстаздық мәртебеңіз түседі» — дедім.

Ұстаз белуждар мен ауғандардың қайсар халық екенін білетін. Сондықтан директорға өзі барып, айтқан сөзінен кешірім сұрады. Адам кейде дүниенің әшекейіне алданып қалады. Бұл ұстаз да ағылшындардың кітаптарын көп оқығандықтан, олардың мінезін жақсы көріп кеткен еді.

Автор бұл оқиғаны ғалымдар мен білім талабаларға ескерту ретінде келтіреді:
Бүгінгі күні әлемдік үстем күш саналатын Америкаға да дәл осындай қате түсінікпен қарамау керек. Материалдық үстемдік ешқашан «ізгі құлдар» болудың дәлелі болмайды».

الإنجليز والأمريكان لا يصحُّ أن يكونوا مصداقاً لـ "العباد الصالحين"

قال العلامة محمد عمر السربازي رحمه الله في تفسيره:

لقد كان من منهجنا في الدراسة أن نبدأ بمفردات القرآن، فإذا فرغنا منها انتقلنا إلى ترجمة الآيات، ثم نشرع بعد ذلك في دراسة التفسير، وكان أستاذنا في درس المفردات رجلاً من بلاد "السند"، حاصلاً على الإجازة في اللغة الإنجليزية، مع كونه عالماً (مولويّاً) تخرج في مدرسة دينية، وكان هذا الأستاذ يُكثر من الثناء على الإنجليز ومدحهم أمام الطلاب -والله أعلم أكان مازحا أم جاداً- حتى انتهى بنا الدرس يوماً عند قوله تعالى: ﴿أَنَّ الْأَرْضَ يَرِثُهَا عِبَادِيَ الصَّالِحُونَ﴾ ، فقال في معرض شرحه للآية: (إنَّ "العباد الصالحين" اليوم هم الإنجليز). فاعترض عليه طالب أفغاني مُستنكراً: كيف يكون الإنجليز عباداً صالحين؟!
فقال الأستاذ: أليس الله تعالى يقول في كتابه: ﴿أَنَّ الْأَرْضَ يَرِثُهَا عِبَادِيَ الصَّالِحُونَ﴾؟ والواقع أنَّ الدنيا اليوم تحت يد الإنجليز وهم حُكّام العالم؛ فثبتَ أنهم هم العباد الصالحون وورثة الأرض.

اشتد نكيري عليه في نفسي غيرة على كتاب الله، فقلتُ له: (يا أستاذنا، إن رعاية أدب الأستاذ لازمة، ولكن تأويلك هذا لا يطاق ؛ أفكلُّ من تسلّط على الدنيا يُعدُّ من العباد الصالحين ولو كان من الإنجليز؟!، وقلتُ له أيضاً: إنَّ مقصود القرآن أنَّ العباد الصالحين يورثهم الله الجنة أو هذه الأرض ويُمكِّن لهم فيها، وقد قدَّم الله وصْفَ "الصلاح" على الوراثة والتصرف؛ فما قدمتَهُ يُعدُّ تحريفاً معنوياً لكتاب الله، إذ مقتضاهُ أنَّ كلَّ من غلبَ على الأرض فهو صالح بالضرورة، وإن كان غير صالح أو كافراً!.

فمال إليَّ سائرُ الطلبة وشجعوني، واحتدمَ النقاشُ بيننا وطال، وانتهى الأمرُ بـرَفْعِ المسألة إلى مدير المدرسة -وكان عالماً مفسراً كبيراً- فقلتُ للأستاذ حينها: (إن لم نجد لقولك هذا أصلاً في كُتُب التفسير، فاعلم أني سأكونُ أول من ينالُ منك بأربعِ لَكَماتٍ تأديباً؛ لتكون عبرةً لغيرك فلا تجترئ على جعل الإنجليز مصداقاً لمثل هذه الآيات)،
فقال: (أنا أستاذك وتريد ضربي؟!)،
فقلت: (نعم، إذا حرَّفتَ القرآن سقطت مهابتُك وخرجتَ من مقام الأستاذية، ولا أبالي حينئذٍ بضربك) ،

ولمّا كان الأستاذُ يعلمُ أنَّ البلوشَ والأفغانَ قومٌ لا يتهيّبون، بادرَ بالذهاب إلى مدير المدرسة فقصَّ عليه قصة تأويله المذكور معتذراً، ورجاهُ أن يمنع الطلاب من التعرض له، وإنَّ المرءَ قد يُفتن بزينة الحياة الدنيا، وهذا الأستاذُ -على عِلْمِهِ بالدين- فُتِنَ بآراء الإنجليز لكثرةِ مُطالعته لكتبهم، فاستحسنَ أخلاقهم، مما أوغرَ صدور الطلبة عليه، وإنما سُقتُ هذه الخاطرة تنبيهاً للعلماء وطلبة العلم كي يجمعوا حواسهم ويحذروا الغفلة؛ فلا يقعوا في هذا الوهم تجاه (أمريكا) التي تفرضُ سطوتَها اليوم وتُعدُّ القوة العظمى، فلا يُتوهَّمُ أبداً أنَّ سيادتهم المادية تجعلهم مصداقاً للعباد الصالحين. اهـ