IJODKOR PEDAGOG LOCHIN ELMUHAMMAD (LOCHIN ELMATOV) HAQIDA
Serqirra ijodkor, shoir, jurnalist Lochin ELMUHAMMAD Qashqadaryo viloyati Ko‘kdala tumanida tug‘ilgan. 1986-1996-yillarda – Qashqadaryo viloyatidagi Chiroqchi tumani 147-umumiy o‘rta ta’lim maktabida 11 yillik ta’lim-tarbiyani oladi.
1997-1999-yillarda — Qashqadaryo viloyatidagi Chiroqchi tuman 147-umumiy o‘rta ta’lim maktabida tasviriy san’at fani o‘qituvchisi, 2000-2012-yillarda — Qashqadaryo viloyatidagi Chiroqchi tumanidagi 147-umumiy o‘rta ta’lim maktabida boshlang‘ich sinf o‘qituvchisi, 2012-2019-yillarda — Qashqadaryo viloyatidagi “Xazina” gazetasida muxbir, 2012-2022-yillarda — Qashqadaryo viloyatidagi Chiroqchi tumanidagi 174-umumiy o‘rta ta’lim maktabida boshlang‘ich sinf o‘qituvchisi, 2022-2023-yillar — Qashqadaryo viloyatidagi Ko‘kdala tumanidagi 93-umumta’lim maktabida Ijodiy-madaniy masalalar bo‘yicha targ‘ibotchi, 2024-yildan hozirgacha Qashqadaryo viloyati Ko‘kdala tumanidagi 91-umumiy o‘rta ta’lim maktabida ona tili va adabiyot fani o‘qituvchisi lavozimida ishlab kelmoqda.
2026-yilda Respublikada o‘z nufuziga ega bo‘lgan oliygoh Turon universitetining xorijiy filologiya fakulteti filologiya va tillarni o‘qitish (o‘zbek tili) sirtqi yo‘nalishini tamomlaydi.
LOCHIN ELMUHAMMAD (LOCHIN ELMATOV)NING NASHR ETILGAN KITOBLARI:
1-kitob: «BAXTINGIZMAN» (2009);
2-kitob: «ONAM DIYDORI» (2012);
3-kitob: «QALBIM SEN BILAN» (2013);
4-kitob: «QASHQADARYO BAYOZI -3» to‘plam (2011);
5-kitob: Hindistonda ingliz tilida nashr etilgan «ZAMONAVIY O‘ZBEK ADABIYOTI» to‘plam (2014);
6-kitob: «KENGLIKLAR QO‘SHIG‘I» chiroqchilik ijodkorlar to‘plami (2022);
7-kitob: «5 TASHABBUS — BESH PORLOQ YULDUZ» (2019);
8-kitob: «QASHQADARYOLIK XALQ TA’LIMI FIDOYILARI» (2021) S. Ochilov bilan hammualliflikda;
9-kitob: «QOYADAGI QUYOSH» (2022);
10-kitob: «QASHQADARYOLIK XALQ TA’LIMI FIDOYILARI» to‘plami 2-nashri (2023);
11-kitob: «TARG‘IBOTCHI TARATGAN ZIYO» hammualliflikdagi to‘plam (2023);
12-kitob: “BUGUN MENING BAYRAMIM” (2024);
13-kitob: “FARZANDIMAN QASHQADARYONINGʼʼ o‘quvchilar to‘plami (2025);
14-kitob: “YASHNA YANGI O‘ZBEKISTONIMʼʼ ijodiy to‘plami (2025);
15-kitob: Chiroqchi tumaniga bag‘ishlangan asar.
16-20-kitoblari: 2026-yilda 5 ta kitobi nashrga tayyorlangan:
1. “35 YOSH” (Vatan haqida she’rlar);
3. « NURLI QALBLAR» (hikoyalar);
4. «DADAQORBOBONING SARGUZASHTLARI» (Yangi yil bayramiga bag‘ishlangan);
5. ʼʼYASHNA YANGI O‘ZBEKISTONIMʼʼ ijodiy to‘plamining 2-qismi.
Bundan tashqari Serqirra ijodkor Lochin ELMUHAMMADning “Bilim dunyosi” va “Xazina” gazetalarida 2010-yildan hozirgacha qadar 500 dan ortiq turli mavzu va yo‘nalishdagi maqola, hikoya, esse, suhbatlar, badiha va qatralari mushtariylar tomonidan iliq kutib olingan. Shuningdek, ijodkorning ko‘plab she’rlari qo‘shiq qilib kuylangan. Yuz nafarga yaqin yoshlarning ilk kitoblari Lochin ELMUHAMMAD muharrirligi ostida nashr etilgan. Izlanuvchan shoir Lochin Elmuhammad viloyatning asosiy bayram va tadbirlarida faol qatnashadi, ayniqsa, Qashqadaryo viloyat teleradiokanalining maxsus bayram dasturlarida ishtirok etib kelmoqda. Bolajon, kamtarin ijodkor viloyatning yuzlab chekka maktablarida ijodiy uchrashuvlar o‘tkazib, o‘quvchilar o‘rtasida kitobxonlikni targ‘ib etib, o‘quvchilarga kitoblar sovg‘a qilib keladi.
EZGULIK ELCHISIDAN TUHFA
Dunyoni ezgulik chiroyli qilib boraveradi. Ezgulik elchilari bo‘lgan muallimlarning bu boradagi jonbozligi alohida tahsinga loyiq. Darhaqiqat, muallim, o‘qituvchi, ustozlar bor ekan ezgulik va ilm-ma’rifat quyoshi dunyoni ziyoga, yaxshiliklarga, yangiliklarga to‘ldirib turaveradi. Mamlakatimizda davlatimiz rahbarining tashabbusi bilan kelajagimiz vorislari bo‘lgan jajji avlod vakillari har jihatdan sog‘lom, ma’naviy jihatdan barkamol bo‘lib voyaga yetishlari uchun keng miqyosdagi ishlar amalga tatbiq etilayotir. Ayniqsa, ta’lim tizimida yaratilayotgan yangiliklar, o‘zgarishlardan ko‘zingiz quvnaydi. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev mamlakatimizdagi barcha o‘qituvchi va murabbiylarga yo‘llagan tabrigidagi so‘zlari har birimizga faxr bag‘ishlaydi: “Jamiyatimizda bog‘cha tarbiyachisi, maktab muallimi, oliygohlarning professor-o‘qituvchilari va ilmiy-ijodiy ziyolilarni bugun biz intilayotgan Uchinchi Renessansning to‘rt tayanch ustuni deb e’tirof etmoqdamiz. Shundan kelib chiqib, ularning hurmat-e’tiborini oshirish, xususan, muallim va ustozlarning qadri, sha’ni va g‘ururini tiklash, mashaqqatli va sharafli mehnatini moddiy va ma’naviy rag‘batlantirish bo‘yicha boshlagan ishlarimizni albatta yangi pog‘onaga ko‘taramiz”.
Prezidentimizning bunday rag‘batlantiruvchi so‘zlaridan ilhomlanib namunali faoliyat olib borayotgan o‘qituvchilar orasida o‘z sohasini sevgan, borlig‘ini baxsh etgan Qashqadaryolik soha vakillari ko‘pchilikni tashkil etadi. Yigirma besh yildirki, yosh avlodga sidqidildan saboq berib kelayotgan ijodkor pedagog Lochin Elmatov (Lochin Elmuhammad) ham ana shunday ustozlardan biridir. Uning nomi viloyatimizda ko‘pchilikka tanish. O‘ndan ortiq kitoblari, yuzlab maqolalari yosh avlodga, kitobxonlarga yo‘lchi yulduz bo‘lib xizmat qilayotir. Uzoq yillar bir joyda — o‘zi tug‘ilib o‘sgan qishloq maktabida yosh avlodga saboq berib kelgan ijodkor pedagog ayni paytda Ko‘kdala tumanidagi 91-umumta’lim maktabining ona tili va adabiyot fani o‘qituvchisi sifatida faoliyatini davom ettirdi. O‘zbekiston Respublikasi mustaqilligining 30 yilligiga bag‘ishlab, “Qashqadaryolik xalq ta’limi fidoyilari” nomli (S. Ochilovning hammuallifligida) to‘plami nashrdan chiqqandan keyin uning ijodi va faoliyati e’tiborimizni o‘ziga tortdi. Lochin Elmuhammad shu to‘plamdan keyin yosh bo‘lishiga qaramay qashqadaryolik o‘qituvchilarning do‘sti, ham ijoddagi ustozi sifatida e’zozlana boshlandi.
Lochin Elmatovning 2009-yilda “Baxtingizman” nomli ilk kitobi nashr etiladi. Shundan keyin uning birin-ketin o‘ndan ortiq kitoblari nashr etilib, o‘quvchilar qalbidan chuqur joy oldi. 2020-yilda vodiylik muxlisi Davronbek Azimov tashabbusi bilan taqdim etilgan hikoyalaridan iborat elektron kitobi o‘quvchilarga manzur bo‘ldi. To‘plamni maroq bilan o‘qib chiqasiz. Unda asosi ta’lim-tarbiyaga qaratilgan ibratli mavzular, jumladan, bolalar adabiyoti, badiiy publitsistika qamrab olingan. Ijodkor pedagog 2022-yil fevral oyida davlatimiz rahbarining ko‘rsatmalariga asosan umumta’lim maktablarida o‘tkazilgan “Gulxan atrofidagi yoshlar” festivalini mahorat bilan qisqa muddat ichida tayyorlab o‘shanda o‘zi faoliyat yuritayotgan Chiroqchi tumanidagi 174-maktab (hozirgi Ko‘kdala tumanidagi 93-maktab)da viloyatdan tashrif buyurgan jamoat vakillariga taqdim etdi. Qishloq yoshlari va aholining quvonchiga sabab bo‘lgan bu festival nafaqat tumanimiz, viloyatimizda balki respublikamiz bo‘ylab internet olamida shov-shuv bo‘ldi. Unda Qashqadaryo viloyat maktabgacha va maktab ta’limi boshqarmasi o‘quv jarayonini metodik ta’minlash va darsliklar bo‘limi bosh metodisti S. Ochilov va boshqarma xodimi T. Ergashev so‘zga chiqib, viloyatimiz yoshlari, jumladan chiroqchilik o‘quvchilarning qo‘lga kiritgan yutuqlari haqida qisqacha to‘xtalib o‘tishdi. Viloyatimizda o‘z ovoziga ega bo‘lgan shoirlar Ortiqali Behutov, Hikmatilla Jo‘rayev Ona yurtni mahd etuvchi she’r-u g‘azallaridan namunalar o‘qidilar. Ayniqsa, Lochin Elmatov tashabbusi bilan tashkil etilgan maktabning “5 Tashabbus yulduzlari” teatr jamoasining tarixiy qahramonlarni gavdalantirgan chiqishlari, “Navoiy zakovati” va “Sharq boboning kitoblari” nomli sahna ko‘rinishlari davraga o‘zgacha kayfiyat olib kirdi. Tadbir gazeta va kanallarda batafsil yoritildi.
Fidoyi muallim Lochin Elmatov (Lochin Elmuhammad) ona Vatanni boshqacha sevadi, Yangi O‘zbekistonni yangicha fikrlaydigan muallimlaridan! Darslar jarayonida ana shu fazilatini o‘quvchilari qalbiga chuqurroq singdirishga harakat qiladi. Bunga birgina misol, Lochin Elmatov ishlagan 93-maktabda ish boshlayotgan yosh o‘qituvchilarning barchasi uning boshlang‘ich sinfda to‘rt yil saboq bergan o‘quvchilaridir. Shuning uchun ham u baxtli ustoz! Olmaning tagiga olma tushadi, deb shuni aytadi-da. Lochinjon yigirma besh yil mehnat qilib, ortidan nihollar o‘stirib qoldirdi. Uning o‘quvchilari nafaqat ta’lim tizimida balki jamiyatning ilg‘or bo‘g‘inlarida mehnat qilib elning duosini olib kelishmoqda.
Viloyatda o‘z ovoziga va o‘rniga ega bo‘lgan kamtarin ijodkor pedagog Lochin Elmatovning 1-oktabr — o‘qituvchi va murabbiylar kuniga, otasining xotirasiga va o‘zining ta’lim-tarbiya tizimidagi faoliyatining yigirma besh yilligiga bag‘ishlab yozilgan “Bugun mening bayramim” nomli kitobi nashr etilayotganidan bag‘oyatda xursandmiz. Kitobni varaqlarkansiz, uning yozgan har bir hayotiy hikoyalarida bayon qilingan voqea va hodisalar xotirangizda muhrlanib qoladi. Ulardan saboq olasiz. Ilm, Ezgulik va hayot haqiqatlarini anglab yetasiz. Baxt topish sirlarini anglaysiz. Ezgu ishlar qilib yashash, odamlarga yaxshilik qilish maqsadi ongingingizni qamrab oladi. Lochinning o‘z maktabi bor. Buni o‘z asarlarida aks ettiradi va hayotiy hikoyalari ichida yashaydi. Ona yurt, Vatan xizmati yo‘lida jonini fido qiladi, bashariyatga namuna bo‘lishga harakat qiladi. Lochin Elmatovning respublika o‘qituvchilari ichida kamyob bo‘lgan harakteridagi ochiqqo‘lligi haqida o‘zi faoliyat yuritayotgan maktabi jamoasi mamnuniyat bilan ta’kidlaydi: Fidoyi muallim har bayram va tadbirlarda o‘quvchilarga o‘z hisobidan kitoblar, o‘quv qurollari hadya etib turadi.
“Nurli qalblar” deb nomlangan muallifning ilk hikoyasi kishini qalbidan chuqur joy oladi. Hikoya qahramoni Fattohjon shunchaki tungi zulmat qo‘ynida xayolga cho‘madi. Bolalik damlari bir-bir ko‘z o‘ngida namoyon bo‘ladi. Umrining o‘tgan har damini ezguliklarga sarf qilgan, nurli damlari yodiga tushadi. Ezgulikga intilib yashaganligi, hayot zarbalariga sabr, bardoshi tufayli maqsadiga yetish yo‘lidagi intilgani, yaxshi niyatlarini amalga oshishiga olib kelganligi o‘quvchini yaxshilikka, ertangi kunga umid bilan talpinib yashashga undaydi. O‘quvchini ibratli va hayotiy hikoyalari orqali nur zulmat ustidan g‘alaba qilishi muqarrarligiga ishontiradi. Uning qalamini o‘tkirligiga yaqqol bir misol, O‘zbekiston Qahramoni Abdulla Oripov xotirasiga bag‘ishlangan she’rida shunday satrlar e’tiboringizni tortadi:
“O‘zimni moziyning bag‘riga urdim...”
Menga ham kerakdir senga keragi!
Nohaq gap-so‘zlarda men shuni ko‘rdim:
Haqiqat yadrosi — “shoir yuragi”.
Izlanuvchan ijodkor Lochin Elmuhammadning yana ikkita — she’riy va hikoyalardan tashkil topgan kitoblari nashrdan chiqish arafasida. Shuningdek, uning telegram tarmog‘ida Lochin Elmuhammad ijodi nomi ostidagi ijodiy kanali faoliyati yo‘lga qo‘yilgan. Bundan tashqari serqirra ijodkorning “Bilim dunyosi” va “Xazina” gazetalarida 2010-yildan hozirgacha qadar 500 dan ortiq turli mavzu va yo‘nalishdagi maqola, hikoya, esse, badiha va qatralari mushtariylar tomonidan iliq kutib olingan. Shuningdek, ijodkorning ko‘plab she’rlari qo‘shiq qilib kuylangan. O‘nlab yoshlarning ilk kitoblari uning muharrirligi ostida nashr etilgan. Izlanuvchan shoir Lochin Elmuhammad viloyatning asosiy bayram va tadbirlarida faol qatnashadi, ayniqsa, Qashqadaryo viloyat teleradiokanalining maxsus bayram dasturlarida ishtirok etib kelmoqda. Mamnuniyat bilan aytishim mumkinki, o‘z o‘g‘limday ko‘radigan shogirdim, samimiy ijodkor Elmatov Lochin Niyozovichni eng namunali, eng yaxshi ijodkor o‘qituvchi ekanligiga yuqoridagi yutuqlari isbot bo‘la oladi. Shuning uchun ham uni kelgusida qo‘llab-quvvatlashimiz lozim. Izlanuvchan ijodkor o‘qituvchi L. Elmatovni “Bugun mening bayramim” nomli yangi kitobi va ta’lim-tarbiya tizimidagi sermahsul faoliyati bilan tabriklaymiz va omadlar tilaymiz! Niyat qilamizki, Lochinjon yana uzoq yillar shu maktabda faoliyat yuritib, yoshlarni katta hayotga uchirma qilishda munosib hissa qo‘shadi.
O‘zbekiston Qahramoni, Qarshi davlat universiteti professori.
YIGIRMA BESH YIL ZIYOSI
Ijodkor pedagog, Ko‘kdala tumanidagi 91-umumta’lim maktabining ona tili va adabiyot fani o‘qituvchisi Lochin Elmatov (Lochin ELMUHAMMAD)ning yigirma besh yillik faoliyatiga nazar.
O‘qituvchilar bayrami munosabati bilan ijodkor pedagog, o‘zi tug‘ilib o‘sgan qishloqda yigirma yilga yaqin vaqt boshlang‘ich sinf o‘qituvchisi bo‘lib ishlagan Lochin Elmatovning “Bugun mening bayramim” nomli o‘n ikkinchi kitobini varaqlab ijodkor pedagogning bosib o‘tgan yo‘liga nazar tashlashni lozim topdim.
Kamtarin pedagog, Qashqadaryo viloyati Ko‘kdala tumanidagi 91-umumta’lim maktabining ona tili va adabiyot fani o‘qituvchisi, voha adabiyoti vakillaridan biri, muxlislari tomonidan “5 Tashabbus kuychisi” deya e’tirof etilgan ijodkor pedagog Lochin Elmatov (Lochin ELMUHAMMAD) 16-iyunda Qashqadaryo viloyati Ko‘kdala tumanida tug‘ilgan.
U 1997-yili ilk faoliyatini Chiroqchi tumanidagi 147-umumiy o‘rta ta’lim maktabida tasviriy san’at fani o‘qituvchisi sifatida boshladi. Pedagogik faoliyatidagi muhim burilish 1999-2000-yillarga to‘g‘ri keldi. 1999-yili Y. Oxunboboyev nomli Qarshi pedagogika bilim yurtiga sirtdan o‘qishga kiradi va shu yillardan e’tiboran, sinf rahbarlik ishonilib topshirildi. Ilk qadamidayoq yosh avlodning, jamoaning, ota-onalarning ishonchini oqladi. Olis qishloq bolalarini savodini chiqarishga, ma’nan yetuk, barkamol avlod bo‘lib ulg‘ayishi yo‘lida astoydil mehnat qildi.
Ijodkor pedagog Lochin Elmuhammad badiiy ijod bilan ancha yillardan buyon shug‘ullanib keladi. Ijodkor muallimni tom ma’noda “yigirma yillik Ma’naviyat targ‘ibotchisi” desak mubolag‘a bo‘lmaydi. Ilk she’ri 2002-yil boshida ta’lim fidoyilarining “Qashqadaryo ziyokori” gazetasida bosilgach, ijodkor o‘qituvchi ommaviy axborot vositalari va O‘zbekiston Yozuvchilar uyushmasi Qashqadaryo viloyat bo‘limi bilan doimiy hamkorlikni yo‘lga qo‘ydi. Buning natijasida noan’anaviy tadbirlar o‘tkazib, kuyunchak o‘qituvchi nafaqat o‘zi faoliyat yuritayotgan maktab o‘quvchilarini balki Qashqadaryo viloyatidagi yuzlab maktablarga ijodiy safarlar bilan tashrif buyurib o‘quvchilarning kitobxonlik salohiyatini oshirish, ijodiy iqtidorini shakllanishida maktab o‘quvchilari ijodini ham muntazam gazetada yoritib borilishida munosib hissa qo‘shdi.
Kamtarin, tortinchoq muallim shon-shuhrat, mansab, obro‘ uchun o‘zini o‘tga, cho‘g‘ga uravermaydi, biroq, uning muhim jihati shundaki, u ijodda ijodkorlardan-da faol. Ijodiy ishlari matbuotda va ijtimoiy tarmoqlarda muntazam chop etilib turadi. Mamlakatimizning muhim sanalariga bag‘ishlangan she’r, hikoya va maqolalari gazeta va ijtimoiy tarmoqlarda, ijodiy kanallarda muntazam yoritilib boriladi, zukko o‘quvchilar tomonidan olqish va muhokamalarga sabab bo‘ladi.
2000-yillarning o‘rtalarida viloyatda nashr etilgan viloyat ta’lim-tarbiya tizimining “Bilim dunyosi” gazetasida o‘quvchilar (o‘sha paytlari 147-maktabning Toshli filialida ishlar edi) ijodini muntazam yoritib borilishini ta’minladi. She’r va hikoyalari gazetada muntazam berib borilgan iqtidorli o‘quvchilar ro‘znomada tashkil etilgan qator bilimdonlik va ijodiy tanlovlarda g‘oliblikni qo‘lga kiritishga musharraf bo‘ldilar.
Ma’naviyatni o‘ziga bosh shior qilib olgan ijodkor Lochin Elmatov bu bilan chegaralanib qolmadi. Yuqorida ta’kidlanganidek, hali ayrim chekka maktablarda kuzatilmagan jarayon — o‘quvchilarni kitobxonlikka va ijodga bo‘lgan qiziqishlarini yanada oshirib, ma’nan va moddiy jihatdan rag‘batlantirgan holda ezgu ishlarga bosh-qosh bo‘ldi. U 2000-yillardan boshlab, o‘zi faoliyat yuritayotgan maktabida respublikada o‘z ovoziga ega bo‘lgan shoir va yozuvchilar bilan uchrashuvlar, kitob taqdimotlarini tashkil qiladi. Viloyatdagi qaysi maktabga borsa o‘quvchilarni kitob va o‘quv qurollari bilan rag‘batlantirib, ta’lim olishga bo‘lgan qiziqishlarini yanada oshirishga hissa qo‘shib kelmoqda.
Serqirra ijodkor Lochin Elmatov (Lochin Elmuhammad)ning 2009-yilda “Baxtingizman” nomli ilk kitobi nashrdan chiqadi. Shu yili may oyida maktabida kitob taqdimoti o‘tkazilib O‘zbekiston Yozuvchilar uyushmasi Qashqadaryo viloyati bo‘limi rahbari Ismoil To‘xtamishev boshchiligida bir guruh ijodkorlar tashrif buyurishadi. Shundan so‘ng, maktabda ikkinchi taqdimot marosimi 2012-yilda “Onam diydori” kitobi nashri etilishi munosabati bilan o‘tkaziladi. 2013-yilda nashrdan chiqqan “Qalbim sen bilan” nomli she’riy to‘plami taqdimoti viloyat qo‘g‘irchoq teatri tomoshalar zalida bo‘lib o‘tadi. 2011-yilda she’rlari “Qashqadaryo bayozi 3” to‘plamida hamda Hindistonda ingliz tilida nashr etilgan “Zamonaviy o‘zbek adabiyoti” (2014-yil) to‘plamiga kiritilgan.
Shuni mamnuniyat bilan ta’kidlash joizki, Lochin Elmuhammad adabiyotning turli yo‘nalishlarida, jumladan, bolalar adabiyotida jur’at bilan qalam tebratmoqda. Uning gazeta va ijtimoiy tarmoqlarda nashr etilayotgan hikoyalari, qatralari, ibratli badihalari, hajviyalari barchaga manzur bo‘lmoqda. Ayniqsa, e’tiborga molik sanalarga bag‘ishlab, maktab sahnasi uchun yaratgan sahna asarlari respublika maktablari tadbirlarida qo‘yilmoqda.
L. Elmatov 2012-yilda filial maktab alohida bo‘lib 174-maktabda faoliyatini davom ettiradi. 2019-yilda O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Sh. MIRZIYOYEV tomonidan ilgari surilgan 5 Tashabbusga bag‘ishlangan mamlakatimizda birinchi kitob “5 Tashabbus — besh porloq yulduz” nomli asari nashrdan chiqdi. Kitobda Prezidentimiz tomonidan berilgan ma’naviy ko‘rsatmalar to‘liq qamrab olingan. Mo‘jaz kitobiga “ma’naviyatimiz osmonidagi besh porloq yulduz”, deya ta’rif bergan ijodkor muallim Lochin Elmatovning topqirligiga, ijodiy izlanishiga, o‘z kasbiga, Ona Vatanga, yosh avlod kelajagi yo‘lida ne chog‘lik sadoqatliligiga tasanno aytasiz.
Ijodkor muallim Lochin Elmatovning yutug‘i shundaki, u nafaqat bir o‘qituvchi, balki qanchadan-qancha shoir-u yozuvchilar hali ilg‘ab ulgurmagan “Besh porloq yulduz”ni anglab, uni birinchilardan bo‘lib kitobga aylantira olganidadir. Ijod jarayoni, ayniqsa bu muhim yangilikni she’r yoki hikoya qilib emas, to‘plam shaklida ommaga taqdim etish oson ish emas, albatta. Umid qilamizki, 5 tashabbusga bag‘ishlangan kitob kelgusida kengaytirilib respublikamizdagi barcha umumta’lim maktablarida ommalashib o‘quvchilarning ma’naviy xazinasiga aylanishiga umid qilamiz.
2022-yilda L. Elmatovning ustoz pedagog Sevin Ochilovga bag‘ishlangan “Qoyadagi quyosh” nomli kitobi nashrdan chiqdi hamda “Kengliklar qo‘shig‘i” nomli chiroqchilik ijodkorlar to‘plamiga ijodiy ishlari kiritildi. Yana shu yili “Targ‘ibotchi taratgan ziyo” nomli hammualliflikdagi kitobi nashr etildi. 2023-yilda “Qashqadaryolik ta’lim fidoyilari” to‘plamining 2-nashrini chiqardi.
L. Elmatovning “Bugun mening bayramim” nomli umumiy hisobdagi o‘n ikkinchi kitobi haqida to‘xtalib o‘tadigan bo‘lsam, boshqa kitoblaridek, to‘plamga avvalgi nashrlardagi asarlardan joylashtirilmagan faqat yangi asarlar kiritilgan. Shuningdek, uning she’r daftarlaridagi yigirma yil oldin yozgan kichik she’rlari ham o‘rin olgan. To‘plamdagi birgina “Qadr sabog‘i” nomli qatrani olib qaraydigan bo‘lsak, mitti asarda bugun ta’lim tizimida o‘tilayotgan “Pedagogik mahorat”, “Pedagogika”, “Psixologiya”, “Pedtexnologiya” fanlari mag‘zi-mohiyati jo bo‘lganiga amin bo‘lasiz.
Ijodkor o‘qituvchimiz Lochin Elmatovning kitobxon muallim. O‘quvchilarni ham kitobxon bo‘lishga chorlaydi. Kitob o‘qigan inson baribir ulug‘vorlik sari qadam tashlaydi. Uning yozgan asarlarida ta’lim-tarbiya bosh mezonga aylanishiga misol, bola qalbi bilan to‘g‘ridan-to‘g‘ri muloqotga kirishadi, har bir darsga ijodiy yondashadi. Uning hech bir mahoratli o‘qituvchilarda uchramaydigan qobiliyatlaridan aktyorlik va san’atkorlik iqtidoridir. Har bir saboqni she’riy tarzda olib borib, o‘quvchilarni aslo zeriktirmaydi. Adabiy asarlarni o‘quvchilarga o‘qib berarkan, asar qahramonlariga ruhiyatidan kelib chiqib, alohida ovoz berib, darsga dramatik uslub olib kiradi. Niyat qilamizki, viloyatda o‘z ovoziga va o‘rniga ega bo‘lgan Lochin Elmatovdek qalbi ezgulikka, ma’rifatga limmo to‘la o‘qituvchining sabog‘ini olgan o‘quvchilar kelgusida albatta ulug‘vor ishlarga bosh-qosh bo‘ladi.
Ijodkor muallim, dilkash do‘stimiz Lochin Elmatovning ta’lim-tarbiya tizimidagi faoliyatining yigirma besh yillik to‘yi va yangi kitob bilan qutlaymiz. Uning el-yurt, shogirdlari, yangi maktab jamoasi orasida qadri mudom yuqorilab boraverishiga ishonamiz!
Qashqadaryo viloyat maktabgacha va maktab ta’limi boshqarmasi boshlig‘ining birinchi o‘rinbosari.
MUALLIMGA TA’ZIMDA JAHON
Qashqadaryolik o‘qituvchilar ichida fidoyiligi, shogirdlarim orasida o‘ta samimiyligi, soddadilligi, farzandlarimdek mehribonligi bilan ajralib turuvchi Lochin Elmatovning ta’lim-tarbiya tizimidagi yigirma besh yillik faoliyat to‘yi va yangi kitobi bilan tabriklayman.
Shogirdim Lochin Elmatovning boshqa o‘qituvchilardan ajralib turishi, jumladan, zamonaviy pedagogga xos jihati shuni isbotlaydiki, 2019-yilda ta’lim sohasida ko‘pchilikning xayoliga kelmagan ezgu bir ishga qo‘l urdi. Qisqa kunlarda tayyorgarlik ko‘rib 5 Tashabbus haqidagi kitobni nashr ettirib, festivalini maktabda keng miqyosda o‘tkazishga erishdi. Shu kuni maktabda “Yangi O‘zbekiston – maktab ostonasidan boshlanadi” nomli ezgu g‘oyani o‘zida mujassamlashtirgan, 5 Tashabbus doirasida “5 Tashabbus yulduzlari” nomli mo‘jaz teatr jamoasining ilk tomoshalari “5 Tashabbus” — bizning maktabda” nomli bayramona tadbirda namoyish etildi.
2020-yil boshida Lochin Elmatov Dehqonobod tumanidagi 85-umumiy o‘rta ta’lim maktabida respublika miqyosida o‘tkazilgan 5 Tashabbus festivalida faol ishtirok etib, Xalq ta’limi vazirligi vakiliga “5 Tashabbus – besh porloq yulduz” nomli asarini topshirdi. Kitobdagi quyidagi satrlar o‘quvchilarni buyuklik yo‘lidan borishga undaydi:
Bo‘lsin sizda besh do‘st jamuljam —
Mahkam tuting, ularni har dam,
Yaqin kelmas sizga g‘am, tashvish!
2021-yilda mamlakatimiz umumta’lim maktablarida Ijodiy-madaniy masalalar bo‘yicha targ‘ibotchi lavozimining joriy etilishi Lochinga yanada kuch-g‘ayrat, ilhomiga qanot bag‘ishladi. U maktabda endi har bir tadbirni erkin va jo‘shqinlik bilan o‘tkaza boshladi.
Lochin Elmatov maktablarning ijodkor o‘quvchilari bilan ishlash bo‘yicha ko‘p yillik tajribaga ega, maktab tadbirlari o‘tkazish bo‘yicha mahoratli ma’naviyat targ‘ibotchi sifatida namuna ko‘rsatib keladi. U ma’naviy, ijodiy masalalarda viloyatimizdagi hamkasblariga ham yaqindan ko‘mak beradi. Shu bir yil ichida (2021-yil apreldan 2022-yil aprelgacha) viloyatimizning ko‘plab maktablarida bo‘lib, ijodkor yosh avlod bilan bevosita jonli muloqot qilib keladi. Jumladan, Yakkabog‘ tumanidagi o‘ndan ortiq, Qarshi shahri, Chiroqchi, Dehqonobod, Qamashi, Kasbi, Koson, Nishon va Qarshi tumanlaridagi ko‘pgina maktablar o‘quvchilarining ijodini qo‘llab-quvvatlab, viloyatdagi gazetalarda chop etilishida, ayniqsa she’riy to‘plamlarining nashr etilishida munosib hissa qo‘shib keladi.
Bundan tashqari, Lochin Elmatov maktabda boshlang‘ich sinf o‘qituvchisi bo‘lib ishlarkan, har bayram va har oyda o‘z hisobidan o‘quvchilarni rag‘batlantirib kelishi haqida ijtimoiy tarmoqlar orqali ma’lum. Yangi yil bayramida o‘quvchilarni hatto uylariga borib shirinliklar bilan tabriklab kelishi internetda shov-shuv bo‘lgan edi. Lochin Elmatov maktabni va o‘quvchilarni sevadi! Chekka bir qishloq maktabida va viloyat miqyosida olamshumul ishlar qilmoqda, qishloq bolalari orasidan faqatgina Lochinjon ta’lim bergan o‘quvchilari jamiyatning turli bo‘g‘inlarida ishlamoqda, hatto ko‘pchiligi maktabda o‘qituvchi bo‘lib ish boshladi, shogirdim uchun bundan ortiq baxt bormi?! Mayli, ezgulikka el bo‘lgan inson aslo yutqаzmaydi!
O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat MIRZIYOYEVning quyidagi so‘zlari Lochinjonga qanot bag‘ishlaydi va u yanada olg‘a qadam tashlaydi:
“Bu yil yangi tahrirdagi Konstitutsiyamizda ilk bor o‘qituvchi maqomi alohida belgilanib, ta’lim tizimini rivojlantirish davlatning bosh vazifalari qatoriga kiritilgani bejiz emas. Chunki, jamiyat hayotida o‘qituvchining o‘rni va ta’siri oshsa – maktabning obro‘yi oshadi, ilm-fan, ta’lim va tarbiya sohasining qadri ko‘tariladi. Muallimning obro‘-e’tibori esa bu millatning, butun xalqning obro‘-e’tiboridir.
So‘nggi yillarda birgalikdagi sa’y-harakatlarimiz tufayli mamlakatimizda ko‘plab yangi bog‘chalar, maktab va oliygohlar barpo etilmoqda. Ta’lim-tarbiya va ilm-fan muassasalarining moddiy-texnik bazasi, kadrlar salohiyati mustahkamlanmoqda. Darslik va o‘quv qo‘llanmalarining yangi avlodi yaratilmoqda”.
Lochin Elmatov pok iymoni, insoniy fazilatlari, ezgu ishlari bilan elning ardog‘ida bo‘laveradi. Qisqa qilib aytganda, uning sohadagi fidoyiligi, o‘z kasbiga mehr-muhabbati beqiyos.
Soha fidoyisi L. Elmatov o‘zi ta’lim olgan, ilk faoliyatini boshlagan, eng hayajonlisi otasi Niyoz domla Elmatov mehnat qilgan Ko‘kdala tumanidagi 91-maktabda ish boshladi. Maktab direktori Dilshod Xudoyorov ta’lim-tarbiya tizimining fidoyilaridan biridir. U Lochinning bolalikdagi do‘sti, sinfdoshi bo‘ladi. Zar qadrini zargar biladi, deganlaridek, ilk kunlardanoq maktab jamoasi Lochin Elmatovni qo‘llab-quvvatlashni boshlab yubordi, to‘garak darslarida va ijodiy ishlarida unga kerakli shart-sharoitlarni yaratib berdi. Mana, uning o‘n ikkinchi kitobining nashr etilishi va taqdimot marosimining viloyat miqyosida o‘tkazilishi shu e’tibor, e’zozning ilk mevasi deb o‘ylayman. Lochinjonning kelgusi ishlariga zafarlar tilayman va o‘zining satrlari bilan tugataman:
Kim ustozni aziz bilsa o‘zi aziz,
Har davrada yuzi yorug‘, so‘zi aziz!
Haq yo‘lidan adashmagan g‘olib har on,
Muallimni qadrlagan eldir omon!
Qashqadaryo viloyat maktabgacha va maktab ta’limi boshqarmasi o‘quv jarayonini metodik ta’minlash va darsliklar bo‘limi bosh metodisti.