Тарқалган видео ортидаги аччиқ ҳақиқат ва таълим фожиаси!
Тошкентдаги 275-мактабда ўқитувчи ва ўқувчи ўртасидаги воқеанинг "калтакдан олдинги" видеотасвирлари тарқалди. Бу видеони кўриб, соғлом фикрлайдиган ҳар қандай инсоннинг юраги ачийди. Дарс пайтида синфхона ичида нималар бўляпти? Ўқувчилар бир-бирига сув сочиб ўйнаб юрибди, бемалол телефон кўтариб, бу тартиббузарликни видеога оляпти. Назоратсизлик, бебошлик ва ўзидан каттани ҳурмат қилиш одобининг тобора йўқ бўлиб бораётгани мана шу қисқа тасвирларда бутун бўй-басти билан кўриниб турибди!
Жамоатчилик фаоли сифатида бу вазият бўйича қатъий талабларим ва айтар сўзим бор:
1. Синфхонадаги назоратсизлик ва телефонбозлик
Бу видео мактабларда мажбурий қамров борлигини, лекин синфхона ичида реал назорат йўқлигини кўрсатди. Ўқувчи дарс вақтида қўлига телефон олиб, бемалол тасвирга тушириб ўтирибдими — демак, у мактабга билим олиш учун эмас, шоу кўриш ва кўрсатиш учун келган!
Мактаб маъмурияти ва синф раҳбарлари қаерга қараяпти? Нима учун дарс жараёни бу даражада совуққонлик билан назоратсиз қолдирилган?
2. "Бола ҳуқуқи" ниқоби остидаги тарбиясизлик: Ким кимни эзғилаяпти?
Бугун биз энг катта хатони қаерда қиляпмиз? Ота-оналар "бола ҳуқуқи" деган тушунчани нотўғри талқин қилиб, фарзандларининг ҳар қандай тарбиясизлиги, бебошлиги ва устозини оёқости қилишини хаспўшлаш учун қалқон қилиб олишди! Ҳуқуқ фақат бир томонлама бўлмайди. Боланинг ҳуқуқи устознинг қадр-қимматини топташ, таълим даргоҳини эзғилаш ҳисобига таъминланиши шарт эмас!
Айнан мана шу сохта "эркинлик" ва жазосизлик ҳисси ўқувчиларни ҳаддидан оширди. Ўқитувчи синфга кирганда юрагини олдириб қўядиган, болага қаттиқроқ гапирса, ота-онаси мактабга югуриб келиб, "менинг боламнинг ҳуқуқи бор" деб дағдаға қиладиган замонга келиб қолдик. Оқибатда нима бўлди? Олий даргоҳ ҳисобланган мактабнинг қадри оёқости бўляпти!
3. Таълим даргоҳида ўқувчининг мажбуриятларини кескин кучайтириш шарт!
Бугун таълим тизимидаги қонунчиликни қайта кўриб чиқиш вақти келди. Ўқувчиларнинг фақат ҳуқуқларини эмас, балки таълим даргоҳи олдидаги қатъий мажбуриятларини ва жавобгарлигини кучайтиришимиз шарт!
Дарс жараёнига халақит берганлик учун,
Устозни мазах қилиб, руҳий босим ўтказганлик учун,
Мактаб ички тартиб-қоидаларини бузганлик учун ўқувчига ва унинг ота-онасига нисбатан жазо чоралари, йирик миқдордаги жарималар тизими кескинлаштирилиши лозим.
Мактаб қонун устувор бўлган ҳудудга айланиши керак, бебошлар ўйнаб куладиган кўнгилочар шоу-майдончасига эмас!
4. Айблов йўналиши ўзгариши шарт: Жисмоний жароҳат эмас, Руҳий ҳолат!
Тергов ва суд органларидан ушбу ишга фақатгина "енгил жароҳат етказиш" призмасидан эмас, балки ўқитувчининг ўша пайтдаги руҳий ҳолатидан келиб чиқиб баҳо беришларини сўраб қоламиз. Ҳар қандай темир асабли инсонни ҳам чиқариб бўлмайдиган даражага олиб борадиган бундай психологик босим, мазах қилиш ва тартиббузарлик олдиндан режалаштирилган провокация эмасми? Ўқитувчини бу ҳолатга кимлар мажбур қилди? Айблов тарозиси икки томонга ҳам тенг қўйилиши шарт!
5. Ота-она ва Маҳалла ҳамкорлиги: Тарбия қани?
Боласига инсонпарварлик руҳига мутлақо зид равишда, устозини менсимаслик, жамият қоидаларини оёқости қилиш кайфиятида тарбия бераётган ота-оналарнинг масъулияти маҳалла фаоллари билан биргаликда, кенг жамоатчилик ўртасида кўриб чиқилиши шарт!
Бола мактабда дарс вақтида сув сочиб, уни видеога олиб мазах қиляптими — демак, оилада катта муҳит бузилган. Бундай оилаларни маҳалла раиси, хотин-қизлар фаоллари ва профилактика инспекторлари жалб қилинган ҳолда жиддий муҳокама қилиш вақти келди.
Таълим ва Тарбиясизлик тарозида!
Бугун биз таълим тизимига миллионлаб маблағ тикяпмиз, янги бинолар қуряпмиз, лекин оддий тарбияни бой беряпмиз. Тарбиясиз берилган билим — жамият учун энг хавфли қуролдир. Бугун таълим билан тарбиясизлик тарозига қўйилди. Агар биз бугун устозини мазах қилган бебошларни "у бола-ку" деб оқласак, эртага бутун таълим тизимидан айриламиз.
Ушбу видео далил сифатида ишга тиркалиши, ўқувчининг ота-онасига фарзандини назоратсиз қолдиргани, тарбиясига совуққонлик билан қарагани ва дарс жараёнига халақит бергани учун қатъий қонуний чора кўрилиши лозим.
Мактаб — сув сочиб ўйнайдиган ёки TikTokга видео оладиган жой эмас! Устознинг асаби ва шаъни билан ўйнашишга ҳеч кимнинг ҳаққи йўқ!
Жамоатчилик назорати фаоли сифатида ушбу воқеликнинг барча ички ва ташқи омиллари адолатли ўрганилишини ва ўқувчининг мажбуриятлари қонунан кучайтирилишини талаб қилишда давом этаман.
Муносабатингизни изоҳларда қолдиринг.
Жамоатчилик назорати фаоли Йўлчибой Исмоилов Фарғона вилояти, Учкўприк тумани