"Afina Maktabi" - Rafael #art

"Afina maktabi" (The School of Athens) — buyuk Uyg‘onish davri rassomi Rafael tomonidan 1509–1511-yillar oralig‘ida chizilgan mashhur freska. Bu asar Vatikandagi Apostol saroyining "Stanza della Segnatura" xonasida joylashgan bo‘lib, inson aql-idrokining qudratini va falsafiy tafakkurning eng yuksak cho‘qqilarini madh etadi.

Tasvir va mazmun

Freskaning markazida qadimgi yunon falsafasining ikki ulug‘ siymosi — Platon va Aristotel tasvirlangan. Platon qo‘lida Timaeus kitobini ushlab, osmonni ko‘rsatadi, bu uning ilohiy va idealist qarashlarini ifodalaydi. Aristotel esa Nikomax etikasi kitobini ushlab, yerga ishora qiladi, bu uning an’anaviy va empirik falsafasini ko‘rsatadi.

Freskaning har ikki tomonida qadimgi dunyoning turli donishmandlari va olimlari joylashtirilgan:

Sokrat o‘z shogirdlari bilan falsafiy bahs olib boradi.
Pifagor matematik formulalarni yozadi.
Evklid doiralar chizmoqda.
Diogen oddiy hayotni ramz qilib o‘rtada o‘tiradi.
Heraklit Melanxoliya bilan falsafiy mulohazaga berilgan holda o‘ychan holatda tasvirlangan.

Kompozitsiya va texnika

Asarda uyg‘unlik va simmetriya ustuvor. Rafael arxitektura va kompozitsiyani mukammal birlashtirib, Mark Avreliyning Rim uslubidagi monumental me’moriyatini ilhom manbai sifatida ishlatgan. Perspektyivaning chuqurligi va ranglarning uyg‘unligi freskani hayratomuz jonli qiladi.

Ahamiyati

"Afina maktabi" inson tafakkuri va ilm-fan yutuqlarini madh etuvchi asar bo‘lib, Uyg‘onish davrining ilm-fanga, san’atga va falsafaga bo‘lgan cheksiz ishtiyoqini ifodalaydi. Ushbu freska Rafaelni Uyg‘onish davri rassomlarining buyuklari qatoriga qo‘shgan va bugungi kunda dunyo san’atining eng yuksak durdonalaridan biri sifatida qadrlanadi.