امید کربلایی

در نزد منطق دانان، فکر یا اندیشه، حاصل دو حرکت تعریف شده است :حرکت از مجهول مطلوب به سوی معلومات و از معلومات به سوی مجهول مطلوب، برای روشن ساختن مجهول.(1) مرحوم مظفر با دقتی بیشتر، فکر را چنین تعریف کرده است : (اجراء عملیه عقلیه فی المعلومات الحاضره لاجل الوصول الی المطلوب)؛(2) انجام عملیات عقلی در معلومات حاضر در ذهن، برای دستیابی به مطلوب. وی در این عملیات عقلی، پنج مرحله را از هم تفکیک کرده است : 1. روبرو شدن با مشکل که همان مجهول است. 2. شناخت نوع مشکل، چرا که گاهی با مشکلی روبرو هستیم که از نوع آن آگاهی نداریم. 3. حرکت عقل مرحله اول، از مشکل به معلوماتی که نزدش آموخته است. 4. حرکت عقل مرحله دوم میان معلومات، برای بررسی آنها تا آنچه رابرای مشکل مناسب است، گرد آوری کرده، در جهت حل آن مشکل به سامان آورد.(3) 5. حرکت عقل مرحله...