Mukhriddin
@khalilovmukhriddin
0 Followers
0 Following
3 posts

Ahmad Yassaviy 10-sinf

1. Ahmad Yassaviy meroslari jamlangan asarda qancha she’r bor?
A) 120 dan ortiq B) 240 ga yaqin C) 180 dan ortiq D) 310 ga yaqin
2. Qaysi hukmdor Ahmad Yassaviyga alohida hurmat bilan qarab,
Turkistonda uning qabri o'rnida muhtasham maqbara qurdiradi?
A) Amir Temur B) Husayn Boyqaro
C) Zahiriddin Muhammad Bobur D) Abulqosim Bobur
3. Ahmad Yassaviy she’riyatidagi qaysi obrazlar bevosita tasavvuf bilan
boglangan?
1) pir; 2)darvish; 3) oshiq; 4) obid; 5) oqil;
6)zohid; 7) ishq; 8)rabot; 9)karvon; 10) tolib.
A) 1,2, 3,4, 5, 6, 7, 10 B) 1,2, 3,4, 5, 8, 9, 10
0 )2 ,3 ,6 ,7 ,8 ,9 ,1 0 D)1,4, 5, 6, 7,8, 9
4. Ahmad Yassaviy Buxoroga borib kimning qo'lida tahsil oladi?
A) Yusuf Hamadoniy B) Arslonbobo
C) Ibrahim D) Ofoqxoja
5. Mutasawuf shoir Ahmad Yassaviy qayerda tug'iigan?
A) Yassi yaqinidagi Saroy shahrida
B) Karki yaqinidagi Saroy shahrida
C) Yassi yaqinidagi Sayram shahrida
D) Karki yaqinidagi Sayram shahrida
6. Quyidagi fikrlar mallifi kim?
«Xoja Ahmad Yassaviy - Turkiston mulkining shayx ul-mashoyixidur.
Maqomati oliy va mashhur, karomoti matavoliy (hayratlanarli) va
nomahsur (chegarasiz) ermish. Imom Yusuf Hamadoniyning
as’hobidindur (suhbatdoshi)».
A) Alisher Navoiy B) Ahmad Yugnakiy
C) Bobur D) Turdi Farog'iy
7. Ahmad Yassaviy hikmatiariga qanday taxalluslar qo'yilgan?
1) «Qul Xoja Ahmad»; 2) «Xoja Ahmad Yassaviy»;
3) «Ahmad ibn Ibrohim»; 4) «Sulton Xoja Ahmad Yassaviy»;
5) «Ibrohim ibn Ahmad»; 6) «Miskin Yassaviy»;
7) «Xoja Ahmad»; 8) «Ahmad»; 9) «Ahmadiy»; 10) «Qul Ahmad»;
11) «Miskin Ahmad»; 12) «Yassaviy miskin Ahmad».
A) 1,2, 4, 7,8,10,12
B) 1, 2, 3,4, 5, 6, 9, 11, 12
C) 2, 3,4, 5, 6, 7, 8,9, 10, 11
D) 1, 2, 3,4, 6, 7,8, 9, 10, 11, 12
8. Ahmad Yassaviyning otasining ismi nima va u kim bo'lgan?
A) Ahmad, Turkistonning taniqli shayxlaridan biri
B) Ibrohim, Turkistonning taniqli shoirlaridan biri
C) Ahmad, Turkistonning taniqli shoirlaridan biri
D) Ibrohim, Turkistonning taniqfi shayxlaridan biri
9. Ahmad Yassaviy dastlab qaysi yirik mutasavvuf olim qo'lida tarbiyalanadi?
A) Yusuf Hamadoniy B) Arslonbobo C) Ibrohim D) Ofoqxoja
10. Quyidagi fikrlar qaysi asardan olingan?
«Xoja Ahmad Yassaviy- Turkiston mulkining shayx ul-mashoyixidur,
Maqomati oliy va mashhur, karomoti matavoliy (hayratlanarli) va
nomahsur (chegarasiz) ermish. Imom Yusuf Hamadoniyning
as'hobidindur (suhbatdoshi)».
A) «Hibat ul-haqoyiq» B) «Muhabbatnoma»
C) «Majolis un-nafois» D) «Nasoyim ul-muhabbat»
11. Ahmad Yassaviy she’riyatidagi qaysi obrazlar bevosita og'zaki ijod
an’analari bilan aloqador holda yuzaga kelgan?
1)ummat; 2) yo‘l; 3) karvon; 4) imon;
5) rabot; 6) rasul; 7) o'q; 8) shayton.
A) 2, 3,5, 7 B) 1,4, 6, 8 .C)2, 3, 5, 7 D) 1,3, 6, 8
12. Ahmad Yassaviyning onasi qaysi nom bilan mashhur?
A) Bibijon otin B) Qora buvi
C) Qorasoch momo D) Roqiya momo
13. Ahmad Yassaviy merosini jamlagan asarni toping.
A) «Miskin Ahmad» B) «Hikmat»
C) «Hibat ul-haqoyiq» D) «Ahmadiy»
14. Ahmad Yassaviy merosini jamlagan asar xalq orasida qanday nom bilan
mashhur bo'lgan?
A) «Qul Xoja Ahmad» B) «Ahmad ibn Ibrohim»
C) «Qul Ahmad» D) «Devoni hikmat»
15. Ahmad Yassaviy - mutasavvuf shoir hisoblanib, tasawufdagi qaysi to'rt
asosiy bosqich mohiyatini she’riy misralariga singdirganligi bois shu
yo'nalishda katta shuhrat qozondi?
A) ibodat, shariat, ma’rifat, haqiqat B) shariat, tariqat, ma’rifat, haqiqat
C) shariat, shahodat, ibodat, ma’rifat D) adolat, shariat, tariqat, itoat
16. Ahmad Yassaviy she’riyatidagi qaysi obrazlar bevosita tasavvuf bilan
bog'langan?
1) ummat; 2) yo‘l; 3) karvon; 4) imon;
5) rabot; 6) rasul; 7) o‘q; 8) shayton.
A) 2, 3,5, 7 B) 1,4, 6, 8 C) 2, 3, 5, 7 D) 1,3, 6, 8
17. Ahmad Yassaviyning yoshligi ancha qiyin kechgan bo'lib, juda erta,
bolaligida qaysi yaqin insoni vafot etgan?
A) akasi B) buvisi C) onasi D) otasi
18. Ahmad Yassaviyning quyidagi she’rida qo'llanilgan «muqir» so'zi qanday
ma’noni anglatadi?
O'zim faqir, qildim muqir, bo‘ldim haqir,
Qanot qoqar uchar qushdek ko'nglim mening.
A) qirot qiluvchi, qiroatxon B) faqirona hayot kechirmoq
C) qanoat hosil qilmoq D) iqror bo'lmoq, bo'yniga olmoq
19. Ahmad Yassaviy hikmatlarida ishq va oshiq mavzusi boshqa mumtoz
adabiyot namoyandalaridan farqli - o'ziga xos tarzda tasvir etilib, u qaysi
ishqni haqiqiy sanaydi?
A) Allohga bo'lgan ishqni
B) ma'naviy jihatdan yetuk qizga bo'lgan ishqni
C) jonli tabiatga bo'lgan ishqni
D) onaday aziz Vatanga bo'lgan ishqni
20. Ahmad Yassaviyning ishq muhokamasiga doir qaysi hikmatida: «Nafsni
tepib dargohiga loyiq bo'lg'il», - deb ta’kidlanadi?
A) «Rabbim yodi ulug' yoddur aytur bo'lsam» misrasi bilan boshlanuvchi
hikmatida
B) «Turlik ayshim, turlik ishim, munglig' boshim» misrasi bilan
boshlanuvchi hikmatida
C) «Ishq da’vosin manga qilma, yolg'on oshiq» misrasi bilan
boshlanuvchi hikmatida
D) «Zohid bo'lma, obid bo'lma, oshiq bo'lg'il» misrasi bilan boshlanuvchi
hikmatida
21. Ahmad Yassaviy har doim nimaga insonning kamolotiga xalaqit
beradigan yovuz va yaramas kuch sifatida baho beradi va unga «shum»
sifatini beradi?
A) axloqsizlikka B) nafsga C) nodonlikka D) ilmsizlikka
22. Ahmad Yassaviyning quyidagi she’rida qo'llanilgan «mouman» so'zi
qanday ma’noni anglatadi?
Rohat tashlab jon mehnatin xushlaganlar,
Saharlarda jonin qiynab oshlaganlar,
Hoy-u havas moumanni tashlaganlar,
Chin oshiqdir, hargiz oni yolg'oni yo'q.
A) manmanlik B) muammo C) masala D) malomat
23. Ahmad Yassaviy qaysi hikmatida ishq gavharini ishqsiz, nafs qutqusiga
uchragan «har nomardga sotib» bo'lmasligini ta’kidlaydi?
A) «Rabbim yodi ulug' yoddur aytur bo'lsam» misrasi bilan boshlanuvchi
hikmatida
B) «Turlik ayshim, turlik ishim, munglig1 boshim» misrasi bilan
boshlanuvchi hikmatida
C) «Ishq da’vosin manga qilma, yolg'on oshiq» misrasi bilan
boshlanuvchi hikmatida
D) «Zohid bo'lma, obid bo'lma, oshiq bo'lg'il» misrasi bilan boshlanuvchi
hikmatida
24. Ahmad Yassaviy «Ishq da’vosin manga qilma, yolg'on oshiq» misrasi
bilan boshlanuvchi hikmatida ishqni nimaga o'xshatadi?
A) bebaho gavharga
B) ko'zni oluvchi qizil gulga
C) olovida kuydiruvchi quyoshga
D) yetib bo‘lmas oydin oyga
25. Ahmad Yassaviy qaysi hikmatida ishq dardiga uchragan odamni bamisoli
o'tga tushgan odam holiga qiyoslaydi, shu bilan birga, sham tegrasida
aylanib kuygan, axgar (laxcha cho‘g‘) bo'lgan kapalakka ham o‘xshatadi?
A) «Rabbim yodi ulug‘ yoddur aytur bo'lsam» misrasi bilan boshlanuvchi
hikmatida
B) «Ishq da’vosin manga qilma, yolg'on oshiq» misrasi bilan
boshlanuvchi hikmatida
C) «Tushim uzor, Buroq to'zor, ketsa bozor» misrasi bilan boshlanuvchi
hikmatida
D) «Ichdim sharob, bo'ldum xarob, aslim turob» misrasi bilan
boshlanuvchi hikmatida
26. Alisher Navoiyning ishq tavsifiga bag'ishlab yozilgan dostonini toping.
A) «Farhod va Shirin» B) «Layli va Majnun»
C) «Saddi Iskandariy» D) «Hayrat ul-abror»
27. Ahmad Yassaviy qaysi hikmatining har bandida ichki qofiyalarni qo'llab,
o‘z ichki kayfiyati, holini o'ynoqi bir uslubda bayon qilar ekan, shu
mamnuniyat sabablarini ham «nafsim qochdi» deb o‘z nafsini yengganiga
olib borib bog'laydi; o'zini tuproqqa tenglashtiradi?
A) «Rabbim yodi ulug‘ yoddur aytur bo'lsam» misrasi bilan boshlanuvchi
hikmatining
B) «Ishq da’vosin manga qilma, yolg'on oshiq» misrasi bilan
boshlanuvchi hikmatining
. C) «Tushim uzor, Buroq to'zor, ketsa bozor» misrasi bilan boshlanuvchi
hikmatining
D) «Ichdim sharob, bo'ldum xarob, aslim turob» misrasi bilan
boshlanuvchi hikmatining
28. Ahmad Yassaviyning hayoti va ijodi bilan bog'liq to'g'ri ma’lumotlarni
toping.
1) Ahmad Yassaviy she’riyatidagi obrazlar tuzilishi ham tasawuf ta’limoti
bilan, ham og'zaki ijod an’analari bilan chambarchas bog'lanib
ketgan;
2) Ahmad Yassaviy hikmatlari bir qadar murakkablik kasb etib,
xalqchillikdan yiroqdir;
3) Xalq orasida «Madinada Muhammad, Turkistonda Xoja Ahmad»
degan naql yuradi;
4) Ahmad Yassaviy hikmatlarida hamma vaqt nafsdek baloyi azimni
yenga olmagan odamga achinadi, unga tanbeh beradi;
5) Ahmad Yassaviy she’riyatining keng tarqalishi va xalq orasida sevib
o'qilishining asosiy sabablaridan biri uning xalq og'zaki ijodiga
nihoyatda yaqinligidadir;
6) «Shariatsiz tariqatga kirib bo'lmas», «Tariqatga shariatsiz kirganlarni,
Shayton kelib imonini olur ermish» yoki «So'finaqsh bo'lding valek
hargiz musulmon bo'lmading» kabi misralarida shariatni yaxshi
bilish zarurligini uqtiradi.
A) 1,3, 4, 5,6 B) 1,2, 3,5 C) 1,2, 4, 5, 6 D) 3, 4, 5, 6
29. Ahmad Yassaviy «Ishq da’vosin manga qilma, yolg'on oshiq» misrasi
bilan boshlanuvchi hikmatida kimlarni «ham joni yo‘q, imoni yo‘q» deya
ta’riflaydi?
A) oliklarni B) ishqsizlarni C) oshiqlarni D) nodonlarni
30. Ahmad Yassaviyning qaysi hikmati «Otim Ahmad, Turkistondur elim
mening» satrlari bilan yakunlanadi?
A) «Rabbim yodi ulug‘ yoddur aytur bo‘lsam» misrasi bilan boshlanuvchi
hikmati
B) «Turlik ayshim, turlik ishim, munglig' boshim» misrasi bilan
boshlanuvchi hikmati
C) «Ishq da’vosin manga qilma, yolg‘on oshiq» misrasi bilan
boshlanuvchi hikmati
D) «Zohid bo'lma, obid bo'lma, oshiq bo'lg'il» misrasi bilan boshlanuvchi
hikmati
31. Ahmad Yassaviyning barcha hikmatlariga xos xususiyatlardan birini
toping.
A) majoziy jshqdan voz kelish masalasi
B) nafsga qarshi kurash masalasi
C) ko'ngilni har narsadan ustun qo'yish masalasi
D) omonatga xiyonat qilmaslik masalasi
32. Quyidagi satrlar Ahmad Yassaviyning qaysi hikmatidan olingan?
Rohat tashlab, jon mehnatim xushlag'anlar,
Saharlarda jon in qiynab ishlag‘anlar,
Hoy-u havas, moumonni tashlag'anlar
Chin oshiqdir, hargiz oniyoig'oni yo‘q.
A) «Rabbim yodi ulug' yoddur aytur bo'lsam» misrasi bilan boshlanuvchi
hikmatidan
B) «Ishq da’vosin manga qilma, yolg'on oshiq» misrasi bilan
boshlanuvchi hikmatidan
C) «Tushim uzor, Buroq to'zor, ketsa bozor» misrasi bilan boshlanuvchi
hikmatidan
D) «Ichdim sharob, bo'ldum xarob, aslim turob» misrasi bilan
boshlanuvchi hikmatidan
33. Ahmad Yassaviyning quyidagi she’rida qo'llanilgan «irdi» va «yozuq»
so'zlari qanday ma’nolarni anglatadi?
Turlik ayshim, turlik ishim, munglig'boshim,
Irdijonim, ketdi hushim, oqdi yoshim,
Yozuq bilan toldi tugai, ichim-toshim,
Beniyozim ocha bersun yo‘lim mening.
A) «irdi» - eridi, «yozuq» - peshonaga yozilgani, taqdir
B) «irdi» - og'ridi, «yozuq» - gunoh, ayb, xato
C) «irdi» - sevindi, «yozuq» - peshonaga yozilgani, taqdir
D) «irdi» - eridi, «yozuq» - gunoh, ayb, xato
34. Qaysi shoir ishq dardi haqida o‘z she’rlaridan birida «bu dardni bedavo
derlar» deb yozgan edi?
A) Ogahiy B) Mashrab
C) Ahmad Yassaviy D) Alisher Navoiy
35. Ahmad Yassaviy qaysi hikmatida arabcha «muqir» so'zidan foydalanib,
faqatgina faqir-u haqirligiga emas, balki Yaratguvchiga banda ekaniga ham
yana bir bor iqror bo'ladi?
A) «Rabbim yodi ulug’ yoddur aytur bo'lsam» misrasi bilan boshlanuvchi
hikmatida
B) «Ichdim sharob, bo'ldum xarob, aslim turob» misrasi bilan
boshlanuvchi hikmatida
C) «Tushim uzor, Buroq to'zor, ketsa bozor» misrasi bilan boshlanuvchi
hikmatida
D) «Ishq da’vosin manga qilma, yolg'on oshiq» misrasi bilan
boshlanuvchi hikmatida
36. Ahmad Yassaviy qalamiga mansub quyidagi hikmatda ohangdoshlikni
kuchaytirib, o'quvchiga estetik zavq bergan narsani toping.
Zohid bo'lma, obid bo'lma, oshiq bo'lg'il,
Mehnat tortib ishq yo'lida sodiq bo'lg'il,
Nafsni tepib, dargohiga loyiq bo'lg'il,
Ishqsizlarni imoni yo'q ham joni yo'q.
A) barmoq vaznida yozilganligi B) so'zlar takrori
C) og'zaki ijodga yaqinligi D) mubolag'a
37. Ahmad Yassaviy «Ishq da’vosin manga qilma, yolg'on oshiq» misrasi
bilan boshlanuvchi hikmatida qaysi ishqiy obrazlarni keltirib o‘tadi?
A) Bahrom va Dilorom B) Vomiq va Uzro
C) Farhod va Shirin D) Majnun va Laylo
38. Ahmad Yassaviy «Ishq da’vosin manga qilma, yolg'on oshiq» misrasi
bilan boshlanuvchi hikmatida qanday insonning «mahshar kunida armoni»
bo'lmasligini ta’kidlaydi?
A) ota-onasini rozi qilgan insonning В) pok niyatli qalb egasining
C) ilmni sevgan insonning D) sabrli ishq egasining
39. Quyidagi satrlar muallifi kim?
Nafs yo'lig'a kirgan kishi rasvo bo'lur,
Yo'ldan ozib, toyib, to'zib gumroh bo'lur.
Yotsa, qo'psa shayton bilan hamroh bo'lur,
Nafsni tepkil, nafsni tepkil, ey badkirdor.
A) Abdurahmon Jomiy B) Alisher Navoiy
C) Sa’diy Sheroziy D) Ahmad Yassaviy
40. Ahmad Yassaviy «Ishq da’vosin manga qilma, yolg'on oshiq» misrasi
bilan boshlanuvchi hikmatida qaysi taxallusni qo'llagan?
A) Ahmadiy C) Qul Xoja Ahmad
B) Xoja Ahmad Yassaviy D) Miskin Yassaviy
41. Ahmad Yassaviy «Ishq da’vosin manga qilma, yolg'on oshiq» misrasi
bilan boshlanuvchi hikmatida chin oshiqning sifatlariga diqqat qaratib, uning
qanday bo'lishi lozimligini tasvirlab o‘tadi?
1) «Alloh debon ichga nur»ni to'ldirishi;
2) butun tanadagi tomir-u suyaklar larzaga kelgan holda «Haq zikri»ni qilishi;
3) «Рок qalb, pok til bilan ko'ngil qo'yishi»;
4) niyatni xolis qilgan holda «Yaratganni suyishi»;
5) rohat va farog‘atdan kechishi.
A) 3,4,5 B) 1,2,3 C)1,2,5 D) 2, 4, 5
42. Ishq xususiyatlari ta’riflangan quyidagi satrlar muallifi kim?
«Buni ko‘rmagan kishi bilmas va bunga yetmagan kishi bovar
(ishonch) qilma skim, hijron-u firoq mundin iboratdur...»
A) Alisher Navoiy B) Atoyi
C) Ahmad Yassaviy D) B6bur
43. Ishq xususiyatlari ta’riflangan quyidagi satrlar qaysi asardan olingan?
«Buni ko'rmagan kishi bilmas va bunga yetmagan kishi bovar
(ishonch) qilmaskim, hijron-u firoq mundin iboratdur...»
A) «Mahbub ul-qulub» asaridan B) «Devoni hikmat» asaridah
C) «Majolis un-nafois» asaridan D) «Taviz ul-oshiqin» asaridan
44. Yassaviy hikmatlari, asosan, qanday shakllarda bitilgan? ’
A) to'rtlik va murabba’ shakllarida B) murabba’ va musaddas shakllarida
C) tasne’ va musamman shakllarida D) muxammas va to'rtlik shakllarida
45. Nechanchi yillarda Ahmad Yassaviyning Turkistondagi qabri o'rnida hozir
ham qad rostlab turgan muhtasham maqbara qurdiriladi?
A) 1391-1394-yillarda B) 1393-1394-yillarda
C) 1395-1397-yillarda D) 1397-1399-yillarda
46. Ahmad Yassaviy qachon vafot etgan?
A) 1143-yilda B)1166-yilda
C) 1178-yilda D)1124-yilda

"RUSTAMXON" dostoni

1. «Qone’ (qanoatli) darveshning quruq noni tome’ (ta’magir, birovning
narsasiga ko‘z tikuvchi) shohning xitoyi xoni (dasturxoni)din x o‘broqdur»
fikrlari kimga tegishli?
A) Mavlono Lutfiy B) Alisher Navoiy
C) Nizomiy Ganjaviy D) Pahlavon Mahmud
2. Insonni hurlikka, haq-huquqini tanishga undaydigan «Haq berilmas,
olinur» hikmatining muallifi kim?
A) A. Qahhor B) A. Qodiriy C) Cho‘lpon D) Behbudiy
3. So‘zlash va yozish odobiga doir «So‘z so‘zlashda va ulardan jumla
tuzishda uzoq andisha kerak» hikmatining muallifi kim?
A) A. Qahhor B) A. Qodiriy C) Cho‘lpon D) Behbudiy
4. Quyidagi misralar muallifini toping.
Sen bu kun sinfda shod yurak bilan
Sinov navbatini kutib turasan.
A’lo mamlakatning a’lo farzandi,
Bilib qo‘yki, seni Vatan kutadi!
A) Hamid Olimjon B) Mirtemir
C) G‘afur G‘ulom D) Asqad Muxtor
5. Alisher Navoiy «Har kimsadaki bo‘lsa qanoat, g‘am yo‘q» degan xulosani
qaysi asarida keltiradi?
A) «Nazm ul-javohir» B) «Hiloliya»
C) «Risolayi muammo» D) «Sab’ati abhur»
6. Qahramonlarining asosiy qismi ma’naviy jihatdan boy insonlar bo‘lgan
«Hayrat ul-abror», «Farhod va Shirin», «Layli va Majnun», «Sab’ayi sayyor»,
«Saddi Iskandariy» dostonlarining muallifi kim?
A) Mavlono Lutfiy B) Alisher Navoiy
C) Nizomiy Ganjaviy D) Turdi Farog‘iy
7. «Chinakam ma’naviyatli va ma’rifatli odamgina inson qadrini bilishi, o‘z
milliy qadriyatlarini, milliy o‘zligini anglashi, erkin va ozod jamiyatda
yashashi, mustaqil davlatimizning jahon hamjamiyatida o‘ziga munosib o‘rin
egallashi uchun fidoyilik bilan kurasha olishi mumkin». Respublikamizning
Birinchi Prezidenti I.A. Karimovga tegishli bo‘lgan ushbu fikrlar qaysi
asardan olingan?
A) «O‘zbekiston mustaqillikka erishish ostonasida»
B) «Yuksak ma’naviyat – yengilmas kuch»
C) «Mustaqillik – barcha ezgu reja va marralarimizning mustahkam
mezonidir»
D) «Vatan ozodligi – oliy saodat»
8. «Rustamxon» dostonida safarga ketar chog‘ida Sultonxon Huroyimga
agar o‘g‘il tu g‘ilsa, qaysi ismni qo‘yishini aytadi?
A) Go‘ro‘g‘li ismini B) Rustamxon ismini
C) Alpomish ismini D) o‘z ismi – Sultonxonni
9. «Rustamxon» dostonida qayerlarning beklari Sultonxonning kelishini
ko‘rib, shunday maslahatda bo‘ldi: «Xalqdan yig‘ilgan t o‘sat-to‘sat, dastadasta lashkar tarqab ketgan. El-u xalq och-yalang‘och, bari tentirab qolgan.
Bularni otlantirib, Sultonxonning ustiga bosib bormoq bizning qo‘limizdan
kelmas. Ustimizga keldi, endi biz qancha mol-hol olib borib ko‘rmog‘imiz
darkor».
A) Urganch, Xorazm, Xeva, Toshkent
B) Urganch, Xorazm, Xeva, Dinkaman
C) Xorazm, Urganch, Xeva, Buxoro
D) Dinkaman, Urganch, Qo‘qon, Xeva
10. «Rustamxon» dostonida: «Oqtosh viloyatida daftari mastondan uch yuz
oltmish mastoni bor edi», – deya ta’riflanuvchi mastonlarning boshlig‘i kim?
A) Momogul B) Ximcha C) Oftoboy D) Huroyim
11. «Rustamxon» dostonida Momogul mastonga xizmati evaziga qancha
haq berishlarini aytishadi?
A) bir lagan kumush B) bir qop tilla va kumush
C) bir qop tilla D) bir sandiq tilla
12. «Keraga» so‘zining ma’nosini toping.
A) o‘tovning chetan (to‘qima devor)ga o‘xshatib ishlangan devori
B) o‘tovning chetan (to‘qima devor)ga o‘xshatib ishlangan eshigi
C) o‘tovning bo‘yra (qamish sholcha)ga o‘xshatib ishlangan devori
D) o‘tovning bo‘yra (qamish sholcha)ga o‘xshatib ishlangan eshigi
13. «Rustamxon» dostonida ajdahoni yengish uchun kutayotgan Rustam
ajdahoni har tarafga o‘t sochib, tog‘ ustidan qaysi ko‘lga tushib kelayotganini
ko‘radi?
A) Sariqqamish ko‘liga B) Charxin ko‘liga
C) Ko‘kqamish ko‘liga D) Hukumu ko‘liga
14. «Rustamxon» dostonida Rustamxon kimga uylanadi?
A) Huroyimga B) Ximchaga C) Momogulga D) Oftoboyga
15. «Rustamxon» dostonida Oqtosh mamlakatidagi kundoshlar Rustam va
Huroyimning hozir ham tirik ekanligi daragini eshitgach, qanday tadbir
qo‘llaydilar?
A) To‘rt yuz mirg‘azabni yuboradilar.
B) To‘rt yuz jallodni yuboradilar.
C) Sakkiz yuz jallod va mirg‘azabni yuboradilar.
D) Yana shum kampirni ishga soladilar.
16. «Rustamxon» dostonida kundoshlar yuborgan odamning yomonligidan
qutulgan Huroyim, Oftoboy va Rustamxon qaysi tog‘da baxtli yashay
boshlaydilar?
A) Bangligak tog‘ida B) Bahra tog‘ida
C) Hindukush tog‘ida D) Asqar tog‘ida
17.. «Rustamxon» dostonidan olingan ushbu satrlar kim tomonidan kimga
qarata aytilgan?
Beliga yarashgan zarrin po‘tasi,
Ko‘p bo‘ladi aytgan s o‘zning xatosi,
Siz bo‘p yurmang bizning xonning otasi,
Xabar ber, qalandar, qaydan kelasan?
A) Huroyim tomonidan qalandarga B) Ximcha tomonidan qalandarga
C) Huroyim tomonidan Sultonxonga D) Oftoboy tomonidan Sultonxonga
18. «Rustamxon» dostonida qaysi ayol obrazlariga xos go‘zallik, oqilalik,
sadoqat va mehribonlik fazilatlari doston voqealari rivojida ishonarli
tasvirlangan?
A) Oftoboy va Huroyim B) Huroyim va Momogul
C) Oftoboy va Oqqiz D) Ximcha va Momogul
19. «Rustamxon» dostonidan olingan quyidagi satrlar qaysi qahramon tilidan
olingan?
Podsholiging menga ma’qul bo‘lmadi:
Otam tirik, so‘raybersin yurtini.
Cho‘l-u ko‘lni kezib o‘zim yuraman,
Yurishimni shohdin ziyod bilaman.
A) Oftoboy B) Rustamxon C) Sultonxon D) Huroyim
20. «Rustamxon» dostonida qaysi obraz doston voqealari davomida juda
ko‘p xatolarga yo‘l qo‘yadi?
A) Sultonxon B) Huroyim C) Oftoboy D) Rustamxon
21. Doston deb nimaga aytiladi?
A) Qahramonlarning sarguzashtlari, o‘zaro munosabatlari va kechinmalarini keng ko‘lamda tasvirlovchi yirik hajmli epik asar.
B) Qahramonlarning sarguzashtlari, o‘zaro munosabatlari va kechinmalarini keng ko‘lamda tasvirlovchi o‘rta hajmli lirik asar.
C) Qahramonlarning sarguzashtlari, o‘zaro munosabatlari va kechinmalarini keng ko‘lamda tasvirlovchi yirik hajmli liro-epik asar.
D) Qahramonlarning sarguzashtlari, o‘zaro munosabatlari va kechinmalarini keng ko‘lamda tasvirlovchi o‘rta hajmli liro-epik asar.
22. «Rustamxon» dostonidagi ajdarga asir bo‘lgan qiz kim?
A) Huroyim B) Ximcha C) Oftoboy D) Gulqiz
23. «Rustamxon» dostonida kim «nor kalla qo‘chqor» deb ta’riflanadi?
A) Rustamxon B) Sultonxon C) Qizil dev D) Oq dev
24. «Rustamxon» dostonida qaysi obraz kundoshlari yurtidan quvganida
ham, ajal ko‘lanka solganida ham, o‘zga yurtda qiyinchilikda yashasa ham,
o‘zligidan kechmaydi?
A) Momogul B) Huroyim C) Oftoboy D) Ximcha
25. «Rustamxon» dostonida oxir-oqibatda kim Oqtoshda podsholik qildi?
A) Oftoboy B) Rustamxon C) Sultonxon D) Huroyim
26. «Rustamxon» dostonida Bujul shahridan qaytib kelgan Rustamxon va
enasi qayerda yashar edilar?
A) Bahra tog‘idagi Oqrabotda B) Hukumu tog‘idagi Ko‘krabotda
C) Hukumu tog‘idagi Oqrabotda D) Bahra tog‘idagi Ko‘krabotda
27. «Rustamxon» dostonida Oqtoshdan bosh olib ketgan Rustamxon enasini
otga mindirib, tozilarini ergashtirib yo‘lga chiqadi va qayerdan qo‘nim topadi?
A) Jambildan B) Susanbildan
C) Hukumu tog‘idan D) Qurudumdan
28. «Rustamxon» dostonidan olingan quyidagi parcha kimlarning tilidan
kimga qarata aytilgan?
Eshit, momo, oyimlarning tilini,
Vayron qilsang bunda Oqtosh elini,
Xazon qilgin tar ochilgan gulini,
O‘lsin deymiz Huroyim ham ulini.
A) uch kundosh tilidan Momogul mastonga qarata
B) Oftoboy va Oqqiz tilidan Momogul mastonga qarata
C) uch kundosh tilidan Surxayl mastonga qarata
D) ikki kundosh tilidan Momogul mastonga qarata
29. «Rustamxon» dostonidan olingan quyidagi parchada qayerlarning beklari
va xonlari haqida gap ketyapti?
«Bu yerlar tevaragidagi ellar, necha qo‘rg‘on so‘rab turgan beklar
ilgaridan ham bir-biriga ma’lum. Goh Sultonxonga boj berib, goh bermay
qaytib turar edi».
A) Urganch, Xorazm, Xeva, Toshkent
B) Dinkaman, Urganch, Qo‘qon, Xeva
C) Xorazm, Urganch, Xeva, Buxoro
D) Urganch, Xorazm, Xeva, Dinkaman
30. «Rustamxon» dostonida Sultonxon safarga ketar chog‘ida taxtini kimga
topshirib ketadi?
A) qozikalonga B) Oftoboyga C) Huroyimga D) Gulzamonga
31. «Rustamxon» dostonida Sultonxonning nechta xotini bor edi?
A) to‘rtta B) uchta C) ikkita D) beshta
32. «Rustamxon» dostonida Sultonxon safarga ketgach, Oqtosh
mamlakatida tashqarida kim arz so‘radi?
A) Gulanor B) Huroyim C) Ximcha D) Momogul maston
33. «Rustamxon» dostonidan olingan quyidagi parchada qaysi obraz
ta’riflangan?
«Ko‘rdi: ajab suratli bir qiz, jamoli kunni xira qilguday, har kim husnini
ko‘rsa, aqli ketib, otdan yiqilib qolguday. Ikki qo‘li orqasiga boylangan,
sochidan uyning keragasiga boylovli turibdi».
A) Huroyim B) Ximcha C) Oqqiz D) Oftoboy
34. «Rustamxon» dostonida kim Huroyimni zindonband qilib, uning
qiyofasiga kiradi va dev yordami bilan Rustamni o‘ldirmoqchi bo‘ladi?
A) kundoshlar yuborgan mirg‘azab
B) kundoshlar yuborgan buqalamun
C) kundoshlar yuborgan Momogul maston
D) kundoshlar yuborgan sehrgar qiz
35. «Rustamxon» dostonida yolg‘iz o‘g‘li va Huroyimni izlab Oqrabotga
kelgan Sultonxonni dastlab kim ko‘rib qoladi va «belida kamarlari tilladan:
qaddi-jasadi kelbati Rustamga keladi» deya Rustamning otasi ekanligini
anglaydi?
A) Huroyim B) Oftoboy C) Momogul D) Ximcha
36. «Rustamxon» dostonida qaysi obraz soddadil, mard va qo‘rqmas,
jismonan baquvvat inson, mehribon farzand va sadoqatli yor sifatida
gavdalanadi?
A) Oftoboy B) Huroyim C) Sultonxon D) Rustamxon
37. «Rustamxon» dostonidan olingan quyidagi satrlarda qo‘llanilgan «lanqa»
so‘zining ma’nosini toping.
«Rustam otasini chopibdi» degan
Lanqa gapni, qo‘zim, o‘zingga olma.
A) ta’na B) yolg‘on C) qo‘pol D) achchiq
38. Quyidagilar ichidan xalq og‘zaki ijodidagi ishqiy-sarguzasht dostonlarni
toping.
1) «Go‘ro‘g‘li»; 2) «Ravshan»; 3) «Rustamxon»;
4) «Alpomish»; 5) «Oshiq G‘arib va Shohsanam».
A) 1, 2, 3, 5 B) 1, 2, 4, 5 C) 1, 3, 4 D) 2, 3, 4, 5
39. «Rustamxon» dostonida Rustamni o‘ldirmoqchi bo‘lgan Momogul kampir
kimdan yordam so‘raydi?
A) Oq devdan B) Qizil devdan
C) ikki kundoshdan D) Oftoboydan
40. «Rustamxon» dostonidan olingan quyidagi satrlar qaysi qahramon tilidan
olingan?
Bolam! – deb qaytardi Rustamday uldi,
Tavba qilib o‘zi axtarib keldi,
Chopib tashlab, bolam, senga ne bo‘ldi?
Qanday bo‘lsa, qo‘zim, manmanlik qilma,
«Rustam otasini chopibdi» degan
Lanqa gapni, qo‘zim, o‘zingga olma.
A) Momogul B) Huroyim C) Oftoboy D) Ximcha
41. «Rustamxon» dostonida qaysi obraz o‘ylamay qaror qabul qiladigan,
o‘zgalarning gapiga ishonuvchan laqma, podsho bo‘lsa-da, zaif shaxs
sifatida tasvirlanadi?
A) Oftoboy B) Huroyim C) Sultonxon D) Rustamxon
42. «Rustamxon» dostonidan olingan ushbu satrlar kim tomonidan kimga
qarata aytilgan?
Shu ko‘ylarga soldi qodir Xudoyim,
Xarob bo‘lib qoldi u manzil-joyim,
Havoga davr olib bo‘z qarchig‘ayim,
Shu gulshanga qo‘ndimi deb so‘rayin.
A) qalandar tomonidan Huroyimga
B) qalandar tomonidan Ximchaga
C) Sultonxon tomonidan Huroyimga
D) Sultonxon tomonidan Oftoboyga
43. «Rustamxon» dostonida Rustamxonning qaysi ishidan keyin ajdahor
behush bo‘ladi?
A) dumini g‘o‘la qilib kesib tashlaganidan keyin
B) boshiga qilich solganidan keyin
C) cho‘qmor bilan urganidan keyin
D) na’ra tortganidan keyin
44. «Rustamxon» dostonida Rustamxon ajdahorni o‘ldirgach, uni necha
g‘o‘la qilib kesib tashlaydi?
A) o‘ttiz uch g‘o‘la B) oltmish g‘o‘la
C) qirq bir g‘o‘la D) yigirma ikki g‘o‘la
45. «Rustamxon» dostonida keltirilgan «mazgil» so‘zining ma’nosini toping.
A) ko‘cha B) manzil C) yana D) tag‘in
46. «Rustamxon» dostonida safarga ketar chog‘ida Sultonxon Huroyimga
agar qiz tug‘ilsa, qaysi ismni qo‘yishini aytadi?
A) Parizod B) Ximcha
C) Gulzamon D) «O‘zing bilasan » deydi.
47. «Rustamxon» dostonida: «Dunyoda bir qo‘rqqan yomon, bir quvongan
yomon», – degan gapni kim kimga qarata aytadi?
A) Sultonxon Huroyimga B) Sultonxon Ximchaga
C) Huroyim Sultonxonga D) Huroyim Ximchaga
48. «Rustamxon» dostonida Sultonxon qaysi mamlakatni Oqtosh yurtiga
qo‘shib olmoqchi bo‘ladi?
A) Qurudum mamlakatini B) Bujul mamlakatini
C) Qudash mamlakatini D) Jambil mamlakatini
49. «Rustamxon» dostonida ikki kundosh kimdan qutulish uchun Momogul
maston bilan til biriktiradilar?
A) Huroyimdan B) Oftoboydan C) Sultonxondan D) Ximchadan
50. «Rustamxon» dostonidan olingan quyidagi parchada qaysi obraz
tasvirlangan?
Alifday qomating, xipcha belingdan,
Menga bayon ayla o‘sgan elingdan,
Xabar olmay hech kim sening holingdan,
Bu yerlarga qanday nomard boyladi?
A) Huroyim B) Ximcha C) Oqqiz D) Oftoboy
51. «Rustamxon» dostonida Rustamxon Bujulda necha kun podsho bo‘ladi?
A) uch kun B) besh kun C) qirq bir kun D) yetti kun
52. «Rustamxon» dostonida Sultonxon yolg‘iz o‘g‘li va Huroyimni izlab
Oqrabotga kelganda Rustam qayerga ketgan edi?
A) Tog‘ga boshpana izlash maqsadida ketgan edi.
B) Dalaga mehnat qilgani ketgan edi.
C) Ko‘lga baliq tutishga ketgan edi.
D) Ovga ketgan edi.
53. «Rustamxon» dostonida qaysi obrazda tengsiz go‘zallikka xos teng
fahm-farosat, zukkolik ham mavjud, uning bu fazilatlari Sultonxon o‘z
qilmishlariga tavba qilib, o‘g‘li va xotinidan kechirim so‘rash uchun kelgan
paytda ham ko‘rinadi?
A) Momogul B) Huroyim C) Oftoboy D) Ximcha
54. Quyidagilar ichidan xalq og‘zaki ijodidagi qahramonlik dostonini toping.
A) «Go‘ro‘g‘li» B) «Ravshan» C) «Rustamxon» D) «Alpomish»
55. «Rustamxon» dostonida nima uchun Qizil dev shum kampirni o‘ldirib,
Rustamxonni ozod etadi?
A) shunday yigit shum kampirning o‘g‘li emasligiga aqli yetganligi sabab
B) Rustamxon Qizil devni o‘limdan qutqarib qolganligi sabab
C) shum kampir mastonlari Qizil devga tinchlik bermayotganligi sabab
D) Huroyimdek onaning yig‘lab qilgan nolishi sabab
56. «Rustamxon» dostonida Sultonxonni kechirgan Huroyim va Rustamxon
birgalikda qayerga yo‘l olishadi?
A) Bujul shahriga B) Oqtosh eliga
C) Qurudum shahriga D) Qudash shahriga
57. «Rustamxon» dostonida ajdahor zulmidan qutulgan qaysi shahar va
uning shohi Rustamni shohlikka ko‘taradilar?
A) Qurudum shahri B) Bujul shahri
C) Qudash shahri D) Jambil shahri
58. «Rustamxon» dostonida Bujulda biroz muddat podsho bo‘lgan
Rustamxon so‘ngra qayerga yo‘l oladi?
A) otasidan o‘ch olgani Qurudumga
B) suyukli yori Ximchaning yoniga
C) enasi va tozi itlari yoniga
D) jallodlardan o‘ch olgani o‘z yurtiga
59. «Rustamxon» dostonida soxta arznomaga ishongan Sultonxon
Huroyimga qanday jazo tayinlaydi?
A) Toshbo‘ron qilib, dorga osishni buyuradi.
B) Yuz darra urib, boshini tanasidan judo qilishni buyuradi.
C) Shahardan haydab, dorga osishni buyuradi.
D) Shahardan haydab, qoyadan tashlab yuborishni buyuradi.
60. «Rustamxon» dostonida jallodlar Huroyimni o‘ldirmoqchi bo‘layotganlarida uni kim qutqarib qoladi?
A) Sultonxon B) Oftoboy C) Rustamxon D) Ravshan
61. «Rustamxon» dostonida Huroyimning kanizi kim?
A) Oqqiz B) Bahragul C) Gulanor D) Ximcha
62. «Rustamxon» dostonida Sultonxon safarga ketgach, Oqtosh
mamlakatida ichkarida kim arz so‘radi?
A) Gulzamon B) Huroyim
C) Ximcha D) Momogul maston
63. Sultonxon ketmoqqa ixtiyor qilib, taxti-baxtini kimga topshirarining
hisobini topmay, amalini, davlatini hech kimga ishonmay, hayron bo‘lib
qolganida kim(lar)dan maslahat so‘raydi?
A) qozikalonlardan B) qo‘rg‘onbegilardan
C) Momogul mastondan D) Ximchadan
64. «Rustamxon» dostoni qachon va kim tomonidan yozib olingan?
A) 1938-yil Bola baxshi tomonidan
B) 1937-yil Hodi Zarif tomonidan
C) 1939-yil Fozil Yo‘ldosh tomonidan
D) 1936-yil Ergash Jumanbulbul tomonidan
65. «Rustamxon» dostonida Sultonxon qaysi yurtning hukmdori edi?
A) Oqtosh B) Bujul C) Jambil D) Susanbil
66. «Rustamxon» dostonida Sultonxon xotinlarining qanday aybi bor edi?
A) Gapira olmaydigan aybi bor edi.
B) Eshita olmaydigan aybi bor edi.
C) Tug‘maydigan aybi bor edi.
C) Ko‘rmaydigan aybi bor bo‘lib, o‘zga din vakillari edi.
67. «Rustamxon» dostonida Sultonxon safarga ketishidan oldin oldiga
suyunchi deb chiqqan kishiga qavsi lavozimni berishini aytadi?
A) qo‘rg‘onbegi B) qozikalon C) vazir D) bakovul
68. «Rustamxon» dostonida Sultonxon nima maqsadda o‘zga mamlakatga
safar qiladi?
A) boshqa mamlakatlarning urf-odatlarini ko‘rib kelish uchun
B) xalqqa xavf solib turgan ajdarhoni yengish va yurtga tinchlik keltirish
uchun
C) sehrli tilsimni qo`lga kiritish va tilsim sirini ochish uchun
D) farzandli bo‘lganda quvonganidan yuragi yorilib o‘lmasligi uchun
69. «Rustamxon» dostonidan olingan quyidagi parchada qaysi obraz
ta’riflangan?
«Ne er yigitlarni ikki pulga sotar edi, yaxshilikni uch pulga olmay,
qayerda yomonlik bo‘lsa, izlab yetar edi, qanday odam ko‘rsa, bu
kampirdan hazar qilib uzoqqa ketar edi, yomonlik izlab borgan odamning
ishi mastondan bitar edi».
A) Huroyim B) Momogul C) Surxayl D) Oftoboy
70. «Rustamxon» dostonida bir o‘limdan qolgan Rustamni kim parvarish
qiladi?
A) Oftoboy B) Ximcha C) Huroyim D) Xadicha
71. «Rustamxon» dostonida kundoshlar yuborgan odam Huroyimni zindonga
solgach, uni zindondan kim qutqaradi?
A) Bahragul B) Ximcha C) Oftoboy D) Xadicha
72. «Rustamxon» dostonidan olingan quyidagi satrlar kim tomonidan kimga
qarata aytilgan?
Maloyik suratli, gul yuzli dilbar,
Seni ko‘rgan odam bo‘lar beqaror.
Oy-u kundan ziyod sening husning bor
Ne qildi seni boylab giriftor?
A) Rustam tomonidan Huroyimga B) Rustam tomonidan Oftoboyga
C) Sultonxon tomonidan Huroyimga D) Sultonxon tomonidan Oftoboyga
73. «Rustamxon» dostonida qaysi obraz oqila kelin, suyukli yor sifatida
gavdalanadi?
A) Oftoboy B) Huroyim C) Momogul D) Ximcha
74. «Rustamxon» dostonidan olingan quyidagi parchada qaysi obraz
ta’riflangan? « ... tangalar evaziga Huroyim ustidan fitna-g‘iybat to‘la arznoma
yozdiradi, firib bilan Oqtosh ahliga tasdiqlatadi va Sultonxonga olib
boradi».
A) Surxayl B) Ximcha C) Oqqiz D) Momogul
75. «Rustamxon» dostonidagi: «Ko‘r ko‘rni qorong‘ida topadi», – degan
maqolga mos keladigan obrazlarni toping.
A) mirg‘azablar, ikki kundosh va maston kampir
B) Qizil dev va maston kampir
C) Oftoboyning ikki kundoshi va maston kampir
D) Huroyimning ikki kundoshi va maston kampir
76. «Rustamxon» dostonida Momogul mastonni kim o‘ldiradi?
A) Rustamxon B) Sultonxon C) Qizil dev D) ikki kundosh
77. «Rustamxon» dostonida Huroyim Sultonxonning nechanchi xotini edi?
A) birinchi B) ikkinchi C) uchinchi D) beshinchi
78. «Rustamxon» dostonida Sultonxon qaysi mamlakatga safarga ketadi?
A) Bujul mamlakatiga B) Qudash mamlakatiga
C) Qurudum mamlakatiga D) Jambil mamlakatiga
79. «Rustamxon» dostonida Sultonxonning xizmatida necha mahrami bor
edi?
A) 700 mahrami B) 600 mahrami C) 500 mahrami D) 900 mahrami
80. «Rustamxon» dostonidan olingan quyidagi parchada qaysi obraz
ta’riflangan?
«Tillari bulbulcha, kimki yaxshi desa, shuncha, ikki yuzi ochilgan
gulcha, bellari xipcha, o‘zi suluv oyimcha».
A) Huroyim B) Ximcha C) Oqqiz D) Gulanor
81. «Rustamxon» dostonida kim shunday yigit bu shum kampirning o‘g‘li
emasligiga aqli yetib, kampirning o‘zini o‘ldirib, Rustamni qutqaradi?
A) Oq dev B) Ximcha C) Qizil dev D) Oftoboy
82. «Rustamxon» dostonida Rustam va Huroyim haqidagi haqiqatni bilgan
Sultonxon o‘z gunohini yuvish va ulardan avf so‘rash ilinjida qanday qiyofaga
kirib, yurt kezadi, o‘g‘li va Huroyimni qidiradi?
A) qalandar qiyofasiga B) bazzoz qiyofasiga
C) o‘tinchi qiyofasiga D) sarrof qiyofasiga
83. «Rustamxon» dostonida doston voqealari rivojida qaysi qahramonning
qo‘rqmas va dovyurakligini, chin insoniylik sifatlarini ko‘rish mumkin?
A) Oftoboyning B) Rustamxonning
C) Sultonxonning D) Huroyimning
84. «Rustamxon» dostonida Rustam darvesh sifatida kelgan Sultonxonni
qilich bilan chopmoqchi bo‘lganida, qaysi obrazning o‘ziga xos mulohazali
ayol, oqila ona, kechirimli yor ekanligi ko‘zga tashlanadi?
A) Momogulning B) Ximchaning C) Oftoboyning D) Huroyimning
85. «Rustamxon» dostonida Ka’ba istab Sultonxon bilan yo‘lga chiqqan
qalandarlar soni nechta edi?
A) qirqta B) oltmishta C) yigirmata D) yuzta
86. «Rustamxon» dostonida «Mard so‘zidan, yo‘lbars izidan burilmaydi»
jumlasi qaysi qahramon tilidan aytilgan?
A) Huroyim B) Sultonxon C) Rustamxon D) Oftoboy
87. «Rustamxon» dostonida Rustamxon qizga ajdahodan qutilganini qanday
isbotlab beradi?
A) Ajdahoning dumini olib kelib ko‘rsatadi.
B) Ajdahoning qoziq tishini olib kelib ko‘rsatadi.
C) Ko‘lda yotgan ajdahoning jasadini ko‘rsatadi.
D) Bir g‘o‘ladan uzun bir tasma olib ko‘rsatadi.
88. «Rustamxon» dostonida ko‘p yillik ayriliqlardan so‘ng o‘z yurtiga qaytib
kelgan Sultonxon va Huroyim ularning boshiga turli fitnalarni solgan
dushmanlarini qanday aniqlaydilar?
1) G‘aznavonlardan ikki kundoshning uch qop tilla olib, mastonga
berganliklarini so‘rab biladilar;
2) Ularni ko‘rgani hamma kelib, yolg‘iz dushmanlari kelmaganligidan
shubhalanadilar;
3) Amaldorlar bilan maslahat qilib, bir necha sirlarni bilib oladilar;
4) G‘aznavonlardan dushmanlarining to‘rt qop tilla olganliklarini biladilar.
A) 1, 2, 3 B) 2, 3, 4 C) 1, 2 D) 1, 3
89. «Rustamxon» dostoni kimning tilidan yozib olingan?
A) Fozil Yo‘ldosh o‘g‘li tilidan B) Hodi Zarif tilidan
C) Kichik Bo‘ron tilidan D) Po‘lkan shoir tilidan
90. «Rustamxon» dostonida safarga ketar chog‘ida Sultonxon Huroyimga
qancha vaqtda kelishini aytadi?
A) 9 yilda B) 7 yilda C) 10 yilda D) 14 yilda
91. «Rustamxon» dostonida Rustamxonning ismini kim qo‘ygan?
A) Sultonxon B) Ximcha C) Gulzamon D) Azbarxo‘ja
92. «Rustamxon» dostonidan olingan quyidagi satrlar qaysi qahramon tilidan
aytilgan?
Oh ursam, to‘kilar ko‘zimning yoshi,
O‘limdan qaytarmi, bilgin, mard kishi,
Bundan qo‘rqib ketmoq nomardning ishi!
Ushbu damdir, o‘zga damni dam dema.
A) Rustamxon B) Sultonxon C) Huroyim D) Oftoboy
93. «Rustamxon» dostonida qaysi obraz fitnaga aldanib, oilasidan, xotini va
farzandidan ajraydi, doston so‘ngida o‘z xatolarini tushunib yetadi hamda
xotini va o‘g‘lidan kechirim so‘raydi, yo‘l qo‘ygan xatolarini tuzatishga kirishib,
yomonlarni jazolaydi?
A) Sultonxon B) Avazxon C) Dostonxon
D) Rustamxon
94. Doston janriga mos ta’rifni toping.
A) Xalq og‘zaki ijodining kichik epik janri bo‘lib, u qahramonlik, ishqiysarguzasht, fantastik mazmunga ega bo‘lgan voqealarni bayon
qiluvchi asar.
B) Xalq og‘zaki ijodining o‘rta epik janri bo‘lib, u qahramonlik, ishqiysarguzasht, fantastik mazmunga ega bo‘lgan voqealarni faqat
nazmda bayon qiluvchi asar.
C) Xalq og‘zaki ijodining eng yirik janri bo‘lib, u qahramonlik, ishqiysarguzasht, fantastik mazmunga ega bo‘lgan voqealarni faqat
nasrda bayon qiluvchi asar.
D) Xalq og‘zaki ijodining eng yirik janri bo‘lib, u qahramonlik, ishqiysarguzasht, fantastik mazmunga ega bo‘lgan voqealarni bayon
qiluvchi asar.
95. «Rustamxon» dostonidan olingan quyidagi parchada qaysi obraz
ta’riflangan?
«G‘orda yotar edi, xurrakni baland tortar edi, botmon nosvoyni to‘rt
bo‘lib otar edi, yurish-turishi odamlarga xatar edi…»
A) Qizil dev B) Momogul maston C) Surxayl maston D) ajdarho
96. «Rustamxon» dostonida «Adashganning oldi yo‘l» maqoli qaysi obraz
tilidan berilgan?
A) Rustamxon B) Sultonxon C) Huroyim D) Oftoboy
97. «Rustamxon» dostonidan olingan quyidagi parchada kimlar haqida gap
ketyapti?
Gunohkor ikkovi, qo‘lin boylanglar,
Turmasin, shahardan darrov haydanglar;
Kim yomonlik qilsa, jazosin ko‘rsin,
Hech tirik qolmasin, ikkovi o‘lsin.
A) Oftoboyning ikki kundoshi B) Rustamxon va Oftoboy
C) Sultonxonning ikki xotini D) Huroyim va Rustamxon
98. «Rustamxon» dostonida shohlikni rad etib, polvonlik va botirlikni mashq
qilishni odat qilgan qahramon kim?
A) Rustamxon B) Sultonxon C) Avazxon D) Xolmo‘min
99. Dostonlar mavzu jihatidan rang-barang, mazmunan xilma-xil bo‘lganligi
bois ularning qanday turlari mavjud?
1) qahramonlik dostonlari; 2) romantik – ishqiy-sarguzasht dostonlar;
3) tarixiy dostonlar; 4) ijtimoiy dostonlar;
5) realistik dostonlar.
A) 1, 4, 5 B) 1, 2, 4 C) 1, 2, 3 D) 3, 4, 5
100. «Rustamxon» dostonida Sultonxon nechanchi xotinidan farzandli
bo‘ladi?
A) to‘rtinchi B) uchinchi C) ikkinchi D) birinchi

8-9-sinf adabiyot fanidan umumiy test

1. Qaysi asarga mehnatkash xalq manfaatini emas, balki yuqori tabaqalar manfaatini
aks ettiradi, shuning uchun ulami ommalashtirish zararlidir, degan mafkuraviy ayblar qoyildi?
A)Alpomish C) Otkan kunlar
B) Kuntugmish D) Yulduzli tunlar
2. Yaxlit kompozitsiyaga ega, asarda kishini asosiy voqealardan chalgitadigan orinlar uchramaydi, aksincha, har bir voqea, har bir epizod dostonni toldiradi. Tarif qaysi asar haqida?
A)Alpomish C) Ravshan
B) Kuntugmish D) Rustamxon
3. Kuntugmish dostonining qaysi baxshilardan yozib olingan variantlari bor?
1) Ergash Jumanbulbul ogli; 2) Polkan shoir; 3) Nurmon Abduvoy ogli; 4) Egamberdi Ollomurod; 5) Bekmurod Joraboy ogli.
A) 1, 2, 3, 4 B) 1, 2, 4, 5
C) 1, 2, 3, 5 D) 1, 3, 4, 5
4. Kuntugmish da Xolbeka Shu korgan tushim rahmoniy bolsa, oshiq-mashuqlik avvaldan pok bolsa, Xudoyo xudovando, shu sandigim senga omonat, toradan boshqaga tegmasin, deb oqizib yuborgan sandiqni kim korib qoladi?
A) Kuntugmish B) Buvraxon C) baliqchi D) sayyod
5. Kuntugmish dostonida qachon Xon gazabi Xudo gazabi
jumlasi ishlatiladi?
A) aygoqchilar Kuntugmish va Xolbekaning qayerda ekanini aytib berishganda
B) Buvraxon Xolbekaning oldiga mirgazablarini yuborganda, Gurkiboy va Mohiboy dor ostiga kelganda
C) Kuntugmish va Xolbekaga Buvraxon jazo tayin etmoqchi bolganda, Gurkiboy va Mohiboy dor ostiga kelganda
D) Xolbeka va Kuntugmishni tulupga solishganda
6. Xalq dostonlaridan birida:
Ojaman, deb mard qavlidan toyama,
Yo'qchilik j o mardning kozin o yama,
Oqsuvdan yilqingni o zim haydadim,
Qo'lingdan kelganin qilgin, ayama, - deya dorga hukm qilinganda ham mardlikni qoldan bermagan, yolgon gapirishni oziga ep kormagan qahramon kim?
A) Ravshan B) Kuntugmish
C) Mohiboy D) Qorajon
7. Kuntugmish da Olatogda yilqi boqib yurganlar qancha edi?
A) 15 ming uyli qul
B) 5 ming uyli qul
C) 30 ming uyli qul
D) 10 ming uyli qul
8. Kim Lutfiyni ozigacha bolgan shoirlar orasida eng kuchli,eng taniqli shoir sifatida baholaydi.
A)Atoyi
B)Navoiy
C)Bobur
D)Sakkokiy
9. Quyidagi qaysi tuyuq Lutfiy ijodiga mansub emas?
A) Kongluma har yonki boqsam dogi bor
B) Men sening ilkingdin, ey dil, bandamen
C) Qomatimni necha qoshing yo qila
D) Tigi ishqing yorasidur butmagan
10. Qaysi ruboiy navoiyshunoslikda, shoir taqdir taqozosiga kora, hozirgi Eronning Mashhad shahrida musofirlikda yashagan davrida yozgan, deb hisoblanadi.
A) Ey umri aziz
B) Ahbo, yigitlikni
C) Bolmas emish
D) Gardun gah manga
11. Navoiy haqida notogri malumotni aniqlang.
A) Xazoyin ul-maoniyga yozilgan nasriy Debochalarkibida naqd 30 ta ruboiy keltiriladi
B) Nazm ul-javohir da 270 ta tort satrli ruboiy mavjud
C) Badoye ul-vasat devoni tarkibiga13 ta tuyuq kiritilgan
D) Olimlaming hisob-kitobiga kora, shoir merosining umumiy miqdori - 3 ming baytga yaqin
12. Ozbek mumtoz sheriyatida qaysi ijodkorlar tuyuqning eng gozal namunalarini yaratgan.
A) Navoiy va Bobur
B) Navoiy va Ogahiy
C) Lutfiy va Navoiy
D) Bobur va Lutfiy
13. Qaysi janr aruzning hazaj bahrining axrab va axram shajarasining 24 vaznida yaratilgan?
A) Ruboiy
B) Qita
C) Fard
D) Tuyuq
14. Nechanchi asrdan yozma adabiyotimiz aruz vaznida yozila boshlandi?
A) X asrdan C) XI asrdan
C) IX asrdan D) XII asdan
15. Men - sinuq, konglum - sinuq, sabrim uyi xud-yerga past... fardi haqida notogri malumotni aniqlang?
A) hasbu-hol korinishida yozilgan
B) fardda arabcha 2 ta va forscha 3 ta soz qollangan
C) birovning aybini qidirmaslik haqida
D) ulug zot hayotining kopchilik bilgan mashaqqatlari haqida
16. Belu ogzidin, - dedilarkim, - degil afsonae,
Boshladim filholkim: Bir bor edi, bir yoq edi... janrini aniqlang.
A)Tuyuq
B) Fard
C) Ruboiy
D) Gazal
17. Muruvvat - borcha bermakdur, yemak yoq,
Futuvvat - borcha qilmoqdur, demak yoq. Janrini aniqlang.
A)Tuyuq
B) Fard
C) Ruboiy
D) Gazal
18. Nodiraning qaysi sherida tarso qizga ishqi tushgan Shayx Sanon va paygambar Sulaymon esga olinib, talmehning gozal namunalari yaratgan? A) Figonkim, gardishi davron ayirdi
B) Kel, dahrni imtihon etib ket...
C) Doda keldim...
D) Vasl uyin obod qildim...
19. Quyida keltirilgan Nodira gazallarining aysi biri aruzning koproq ruboiy bitiladigan hazaji musaddasi axrabi maqbuzi mahzuf (mafulu mafoilun faulun) vaznida yozilgan?
A) Ehtiyoj radifli gazali
B) Vasl uyin obod qildim gazali
C) Doda keldim gazali
D) Kel, dahrni imtihon etib ketgazali
20. Nodiraning qaysi gazalini muallifning ozi bilan o zi sozlashuvi tariqasida baholash ham mumkin?
A) Ehtiyoj radifli gazali
B) Vasl uyin obod qildim gazali
C) Doda keldim gazali
D) Kel, dahrni imtihon etib ketgazali
21. Mumtoz adabiyotda devon tuzish uchun qanday shart qo'yilgan?
A) barcha sanatlar qo'llangan g'azallar bo'lishi kerak
B) arab alifbosidagi har bir harf bilan tugaydigan g'azal bo'lishi shart
C) arab alifbosidagi har bir harf bilan boshlanadigan g'azal bo'lishi shart
D) barcha janrlarga oid asarlar bo'lishi shart
22. Irsoli masal sanati ozbek yozma adabiyotining eng qadimgi namunalari qaysi asarda uchraydi?
A) Qisasi Rabguziy da
B) A. Yassaviy hikmatlarida
C) Yusuf Xos Hojibning Qutadgu bilig
D) Gulxaniy Zarbulmasal
23. Ohkim, boldi subhi nashotim, shomi gam,
Chehra pinhon etti ul Xurshidi tobon oqibat. Ushbu baytda qollangan sheriy sanatni toping.