Psixolog Azamat Baxriddinov
@psixodiagnostika
Psixolog
39 posts

Potensial jinsiy obyekt fenomeni: Oila qurish uchun juft tanlash

Ko‘payish, avlod qoldirish – bu hayotning biologik asoslariga tayanadigan, insoniyat hayotida haligacha eng kuchli instinkt sifatida saqlanib qolayotgan universal mexanizmdir. Ushbu instinkt atrofida shakllanuvchi eng muhim psixologik hodisalardan biri bu jinsiy obyekt (juft) tanlovi, ya’ni insonning kimni “o‘ziga juft” sifatida qabul qilishidir.

30-40 yoshli qimorbozlar

Bugungi kunda raqamli vositalar, xususan smartfonlar, inson faoliyatining barcha jabhalariga chuqur kirib borgan, kognitiv faoliyatni qo‘llab-quvvatlovchi vosita sifatida ishlatilmoqda. Biroq, ushbu qulayliklar bilan birga doimiy va qulay kirish imkoniga ega onlayn qimor platformalari ham keng tarqalmoqda. Ayniqsa, 30–40 yoshdagi shaxslar orasida bu holatning ko‘payayotgani, masalaning individual emas, balki tizimli va ijtimoiy darajadagi muammo ekanini ko‘rsatmoqda.

Shaxs buzilishlarining turlari

DSM-5-TR (Diagnostik va statistik qoʻllanma, 5-nashri) boʻyicha shaxs buzilishlari – bu shaxsning uzoq muddatli, barqaror va odatdagidan sezilarli darajada chetga chiqadigan fikrlash, his qilish va oʻzini tutish shakllari sifatida taʼriflanadi. Ushbu buzilishlar odatda shaxsiy, ijtimoiy va ish hayotida muammolarni keltirib chiqaradi.

RODOLOGIYA HAQIDA ASL HAQIQATLAR

So‘nggi paytlarda ijtimoiy tarmoqlarda o‘z xizmatlarini ilgari surayotgan yangi ezoterika mutaxassislari — rodologlar paydo bo‘ldi. Ularning ta’kidlashicha, inson hayotida sodir bo‘layotgan barcha muammolar uning ajdodlari hayotida yuz bergan travmatik voqealar bilan bog‘liq. Moliyaviy qiyinchiliklar, kasalliklar, munosabatlardagi omadsizliklar — bularning barchasi “nasliy dastur”da aks etgan va bir necha avlod davomida avlodlarini ta’qib qiladi.

Psixolog maslahat bermaydi. Nega?

Psixologdan yordam kutish — odatiy holat. Axir, odamlar shuning uchun ham bizga murojaat qilishadi. Lekin nega odamlar yordam berish deganda, psixologdan “bu holatda nima qilish kerak, qanday yoʻl tutish kerak?” degan savollarga javob olishni xohlashadi?

KBT boʻyicha katta keys

Mijoz: Alisher (ismi oʻzgartirilgan), 32 yoshda, hozirda bank xodimi, oilali, ikki nafar farzandi bor.

Kognitiv-Bihevioral Terapiyada (KBT) qoʻllaniladigan usullar

Kognitiv-Bihevioral Terapiyada (KBT) qoʻllaniladigan usullar, mijozning salbiy fikrlash sifatlarini aniqlash, ularni qayta baholash va mos xulq-atvor koʻnikmalarini rivojlantirishga yordam beradi. KBT usullari asosan fikr, his-tuygʻu va xulq-atvor oʻrtasidagi bogʻliqlikni oʻzgartirishga qaratilgan. Quyida KBTda keng qoʻllaniladigan asosiy usullar haqida batafsil maʼlumot keltirilgan:

Suitsidal mijoz bilan terapiya

Suitsidal axloqli mijoz bilan terapiya faoliyatini tashkil etishda DBT (Dialektik behavioral terapiya)dan foydalanish maqsadga muvofiq. Va shu asosida mijoz uchun terapiya rejasini ishlab chiqamiz. Ushbu rejamiz 6 bosqichda amalga oshiriladi. Quyida shularni ketma-ket koʻrib chiqamiz

Suitsidal mijozlar bilan ishlash bosqichlari

Suitsidal axloqli mijozlar bilan ishlashda samarali va xavfsiz psixologik yondashuvni taʼminlash uchun bosqichma-bosqich reja zarur. Quyida suitsidal mijozlar bilan psixologik ishlarni bosqichma-bosqich amalga oshirish tartibini keltirib oʻtaman.

Oʻxshash lekin, turli psixologik muammolar

Misol uchun: Mijozda tashqi tomondan depressiyaga oʻxshash belgilar bor va psixolog mijozga depressiya deb tashxis qoʻydi. Aslida esa mijozda, depressiyaning baʼzi belgilarini oʻzida aks ettiruvchi, kayfiyatning qisqa muddatli oʻzgarishi bilan bogʻliq muammo boʻlishi mumkin. Ushbu kayfiyatning qisqa muddatli oʻzgarishi, depressiyadan koʻra ancha yengil holat boʻlib, bir terapiya yoki seansning oʻzida yechim topilishi mumkin. Depressiyaga esa odatda, katta terapiya va koʻproq seans talab etiladi.